Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 18 września 2005 r. sygn. akt I SAB/Wa 67/07 oddalił skargę B. P. na bezczynność Senatu Politechniki [...] w przedmiocie nadania stopnia naukowego doktora.
Wyrok ten zapadł w następujących okolicznościach sprawy:
B. P. pismem z dnia 13 czerwca 2006 r. wystąpiła do Dziekana Wydziału [...] Politechniki [...] z wnioskiem o nadanie stopnia naukowego doktora nauk chemicznych. Na skutek niepodjęcia czynności zmierzających do uzyskania przez stronę stopnia naukowego doktora nauk chemicznych, w dniu 25 sierpnia 2006 r. wniosła zażalenie na bezczynność Rady Wydziału i Dziekana Wydziału [...] Politechniki [...] do Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów.
Centralna Komisja pismem z dnia 25 października 2006 r. uznała się za niewłaściwą i przekazała zażalenie do organu - jej zdaniem - właściwego, tj. do Senatu Politechniki [...]. Jak wynika z pism Rektora Politechniki [...] i pisma Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów z dnia 25 października 2006 r. organem, który powinien nakazać wydanie decyzji administracyjnej Radzie Wydziału bądź też sam wydać taką decyzję jest Senat Politechniki [...]. Zdaniem skarżącej nie ulega wątpliwości, iż Senat Politechniki [...] uchybił terminowi określonemu w przepisie art. 35 i 36 k.p.a.
W odpowiedzi na skargę Senat Politechniki [...] wniósł o oddalenie skargi podnosząc, że nie jest organem administracji publicznej właściwym rzeczowo do wydania decyzji w sprawie nadania bądź odmowy nadania stopnia naukowego. Żaden przepis ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki (Dz. U. Nr 65, poz. 695 ze zm.) nie przyznaje kompetencji w postępowaniu o nadanie stopnia naukowego senatowi szkoły wyższej. Właściwość senatu uczelni w sprawach nadawania stopni naukowych nie wynika także z ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. Nr 164, poz. 1365 ze zm.). Ustawa ta zawiera przepisy, z których wynika nadrzędność Senatu uczelni względem Rad Wydziałów, jednakże dotyczą one funkcjonowania uczelni jako szkoły wyższej i nie mają zastosowania do postępowania w sprawach nadawania stopni naukowych. Senat szkoły wyższej w ogóle nie jest organem administracji publicznej w rozumieniu Kodeksu postępowania administracyjnego, z wyjątkiem spraw, w których podejmuje decyzje administracyjne na podstawie szczególnego przepisu prawa.
Oddalając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazał, że niniejsza skarga nie dotyczy bezczynności Senatu w załatwieniu wniosku B. P. z dnia 13 czerwca 2006 r. o nadanie stopnia naukowego doktora nauk chemicznych, lecz bezczynności tego organu w rozpatrzeniu zażalenia skarżącej z dnia 25 sierpnia 2006 r. na bezczynność Dziekana i Rady Wydziału [...] Politechniki [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku skarżącej o nadanie stopnia naukowego doktora nauk chemicznych.
Odnosząc się do meritum sprawy Sąd nie podzielił poglądu skarżącej, że w niniejszej sprawie Senat Politechniki [...] pozostaje w bezczynności, skoro nie doszło do przekazania temu organowi zażalenia z dnia 25 sierpnia 2006 r. w formie, o której mowa w art. 65 § 1 k.p.a.
Dopiero przekazanie podania w przewidzianej przez prawo formie (art. 65 § 1 w zw. z art. 6 k.p.a.) wywrze skutki procesowe w postaci związania organu oraz stron treścią postanowienia o przekazaniu. Wówczas strona może zwalczać to postanowienie w drodze uruchomienia środków zaskarżenia.
W ramach rozpoznania wskazanych wyżej środków prawnych właściwe organy rozstrzygną, czy Senat Politechniki [...] w sprawie o nadanie stopnia naukowego doktora jest organem administracji publicznej, a jeżeli tak to, czy w stosunku do Rady Wydziału [...] Politechniki [...] jest to organ wyższego stopnia, o którym mowa w art. 37 § 1 k.p.a., właściwy do rozpoznania zażalenia na niezałatwienie sprawy w terminie.
B. P. złożyła skargę kasacyjną od powyższego wyroku zarzucając błędną wykładnię przepisu art. 65 k.p.a. oraz naruszenie przepisu art. 60 i 62 ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. z 2005 r. Nr 164, poz. 1365) poprzez przyjęcie, że Senat Politechniki [...] jako organ uczelni nie może wpływać na działalność Rad Wydziałów oraz, że w niniejszej sprawie nie jest organem administracji publicznej. W związku z powyższym wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku i ponowne rozpoznanie sprawy przez Sąd I instancji.
Zdaniem skarżącej przekazanie sprawy pomiędzy organami administracji państwowej, a w szczególności przekazanie sprawy do organu właściwego rzeczowo może nastąpić w dowolnej formie. Tym samym, zdaniem skarżącej poglądy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie są sprzeczne z treścią przepisu art. 65 Kodeksu postępowania administracyjnego.
Ponadto zdaniem skarżącej w świetle art. 60 i 62 ustawy o szkolnictwie wyższym nie powinno budzić wątpliwości, że Senat uczelni publicznej jest organem takiej uczelni kierującej jej pracą i nadzorującej zarówno Rektora jak i poszczególne Rady poszczególnych Wydziałów, zatem organem, który w trybie nadzorczym może nakazać Radzie Wydziału [...] Politechniki [...] rozpatrzenie w określonym czasie jej wniosku. Oczywiście nie oznacza to, że Senat Politechniki [...] jest organem mogącym rozpatrzyć wniosek Pani B. P. merytorycznie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; zwanej daje p.p.s.a.), rozpoznając sprawę Naczelny Sąd Administracyjny związany jest granicami skargi kasacyjnej, a z urzędu bierze pod uwagę jedynie przesłanki nieważności postępowania sądowego określone w § 2 art. 183.
W związku z tym Sąd w pierwszej kolejności zobligowany jest zbadać, czy takie przesłanki nie zachodzą, a dopiero następnie ocenić zaskarżone orzeczenie zgodnie z podstawami kasacyjnymi.
W niniejszej sprawie, korzystając z przysługujących uprawnień, Naczelny Sąd administracyjny uznał, że zachodzi przesłanka nieważności postępowania i w związku z tym nie badał już podanych w skardze zarzutów kasacyjnych.
Przesłanką tą jest niedopuszczalność drogi sądowej z uwagi na przedmiot zaskarżenia.
Jak to ustalił Sąd I instancji przedmiotem skargi była bezczynność Senatu Politechniki [...] w rozpatrzeniu wniesionego przez skarżącą w trybie art. 37 § 1 k.p.a. zażalenia na bezczynność Rady Wydziału i Dziekana Wydziału [...] Politechniki [...]. Stosownie do art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. sąd administracyjny rozpoznaje skargi na bezczynność organów w przypadkach określony w pkt 1-4, tj. w przypadku gdy organ zobowiązany jest wydać decyzję administracyjną; postanowienie w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także rozstrzygnięcie sprawy co do istoty; bądź wydać postanowienie w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; a także gdy jest zobowiązany do wydania aktu lub podjęcia czynności z zakresu administracji publicznej dotyczącej uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa.
W przypadku rozpoznania zażalenia na bezczynność organu organ do tego uprawniony nie wydaje żadnego aktu, o których mowa w powołanym przepisie art. 3 § 2 pkt 1-4 p.p.s.a.
Zarówno w doktrynie, jak i orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjęto, że rozpoznanie zażalenia następuje w formie postanowienia, o którym mowa w art. 123 k.p.a. Jednak jest ono postanowieniem wydanym w toku postępowania administracyjnego o charakterze incydentalnym, które nie rozstrzyga sprawy co do istoty, a także nie kończy postępowania w sprawie. Na postanowienie takie nie przysługuje również zażalenie, co wynika z art. 141 § 1 w zw. z art. 37 k.p.a. W związku z tym, niedopuszczalna jest skarga do sądu administracyjnego, bowiem ten przedmiot zaskarżenia nie mieści się w katalogu spraw podlegających kontroli sądu administracyjnego. Ponieważ sam przedmiot zaskarżenia nie mieści się w kognicji sądu administracyjnego, zbędne są rozważania, czy i ewentualnie, jaki organ jest organem wyższego stopnia w stosunku do Rady Wydziału w sprawie uzyskania stopnia naukowego.
Reasumując uznać należy, iż skarga na bezczynność Senatu Politechniki [...], jako niedopuszczalna, podlegała odrzuceniu, a Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznając skargę merytorycznie dopuścił się nieważności postępowania sądowego.
Z tego też względu Naczelny Sąd Administracyjny na mocy art. 189 w zw. z art. 183 § 2 pkt 1 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.