Uzasadnienie
Pismem z dnia 18 czerwca 2015 r. Gmina Miasta Rzeszów wniosła do Naczelnego Sądu Administracyjnego skargę o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem z 31 sierpnia 2010 r., sygn. akt I OSK 1385/09 Naczelnego Sądu Administracyjnego oddalającym skargę kasacyjną Gminy Miasta Rzeszów od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 lipca 2009 r. sygn. akt I SA/Wa 470/09 w sprawie ze skargi Gminy Miasta Rzeszów na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] stycznia 2009 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji komunalizacyjnej.
Gmina w skardze powołała się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 12 maja 2015 r., sygn. akt P 46/13, orzekający o niezgodności art. 156 § 2 kpa z art. 2 Konstytucji RP., w zakresie w jakim nie wyłącza dopuszczalności stwierdzenia nieważności decyzji wydanej z rażącym naruszeniem prawa, gdy od wydania decyzji nastąpił znaczny upływ czasu, a decyzja była podstawą nabycia prawa lub ekspektatywy.
Przesyłając akta sprawy, organ Minister Administracji i Cyfryzacji poinformował, że w przedmiotowej sprawie z wnioskiem o wznowienie postępowania zakończonego decyzją MSWiA wystąpiła Gmina Miasto Rzeszów. Gmina powołała się na wymieniony wyżej wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 12 maja 2015 r. w tym samym zakresie.
Minister Administracji i Cyfryzacji wskazał, że postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2015 r., znak: [...] wznowił postępowanie w przedmiotowej sprawie, poczym postanowieniem z dnia 10 sierpnia 2015 r., znak: [...] zawiesił wznowione postępowanie do czasu rozpoznania skargi o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem w sprawie o sygn. I OSK 1385/09 przez Naczelny Sąd Administracyjny.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. - dalej "p.p.s.a."), sąd może zawiesić postępowanie z urzędu jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego lub przed Trybunałem Konstytucyjnym.
W niniejszej sprawie skarżąca Gmina wskutek wyroku Trybunału Konstytucyjnego zażądała wznowienia zarówno postępowania administracyjnego i jak sądowoadministracyjnego, które toczyło się przed Naczelnym Sądem Administracyjnym.
Skutkiem wydania postanowienia w sprawie wznowienia postępowania administracyjnego jest "otwarcie sprawy" administracyjnej (zob. Kodeks postępowania administracyjnego, red. R. Hauser, M. Wierzbowski, Wa-wa 2015, s. 760 i powołany tam wyrok NSA z 29.4.2002 r., V SA 2339/01, Lex), postępowanie administracyjne rozpoczyna wtedy swój bieg. Jedną z podstawowych zasad postępowania administracyjnego jest dwuinstancyjność orzekania (art.15 k.p.a.), a następnie dwuinstancyjność kontroli powyższego orzekania przez sądownictwo administracyjne(art.16§2 kpa, art. 15§1 p.p.s.a.). Sądy administracyjne sprawują nadzór judykacyjny nad działalnością organów administracyjnych. Pozbawienie strony możliwości skorzystania z któregokolwiek etapu postępowania stanowiłoby nadużycie i naruszenie podstawowych praw w tym prawa do obrony, zagwarantowanego ustawą zasadniczą- Konstytucją Rzeczypospolitej Polski (zob. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz do art. 279, red. R. Hauser, M. Wierzbowski, Wyd. 2, Wa-wa 2013 r. i cyt. tam postanowienie NSA z 4.12.1991 r., IV SA 1005/91, ONSA 1992, Nr 2, poz. 30).
. Z tych względów jeżeli strona złoży jednocześnie wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego i skargę o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego, wówczas pierwszeństwo ma wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego. W przeciwnym wypadku naruszona zostałaby zarówno zasada pierwszeństwa dwuinstancyjnego postępowania administracyjnego jak i następczego charakteru kontroli sądowoadministracyjnej.
Oznacza to, że postępowanie ze skargi o wznowienie postępowania przed sądem administracyjnym należało zawiesić na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. (tak J.P. Tarno, w Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz do art. 277, Wyd. 5, Wa-wa 2012).
Wynik sprawy o wznowienie postępowania administracyjnego ma prejudycjalne znaczenie dla sprawy, wywołanej wniesieniem skargi o wznowienie postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym.
Dla oceny niniejszej sprawy nie mogło mieć żadnego znaczenia, iż organ uprzednio zawiesił postępowanie w sprawie wznowienia.
Organ jest bowiem zobligowany do podjęcia postępowania z urzędu nie tylko gdy ustały przyczyny zawieszenia, ale także wówczas gdy nie było podstaw do zawieszenia.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 w zw. z art. 193 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.