Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, wyrokiem z 24 czerwca 2021 r., po rozpoznaniu skargi A. Ł. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 22 września 2020 r. w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Łodzi z 22 lipca 2020 r.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyło Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi. SKO zaskarżyło to rozstrzygnięcie w całości, wniosło o jego uchylenie i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i oddalenie skargi oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Dodatkowo skarżący kasacyjnie organ wniósł o rozpoznania skargi kasacyjnej na rozprawie.
Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucił naruszenie prawa materialnego tj.:
- 1) art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2020 r. poz. 111, z późn. zm.), dalej: u.ś.r. w związku z art. 145 §1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2022 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U z 2019 r. poz. 2325 z późń. zm. dalej p.p.s.a.) i art. 141 §1 p.p.s.a., poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i nieuzasadnione przyjęcie, że organy administracji w tej sprawie dokonały błędnej wykładni art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. przyjmując, iż ustalone prawo do emerytury wyłącza w ogóle możliwość ubiegania się o świadczenie pielęgnacyjne, nawet w razie zawieszenia prawa do tego pierwszego, co wyczerpuje przesłankę negatywną przyznania świadczenia pielęgnacyjnego – w sytuacji gdy organy administracji nie dokonały takiej wykładni art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych, ponieważ ani z zaskarżonej decyzji, ani poprzedzającej ją decyzji organu I instancji nie wynikało wcale, że ustalone prawo do emerytury wyłącza możliwość ubiegania się o świadczenie pielęgnacyjne w razie zawieszenia prawa do emerytury;
- 2) art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a w związku z art. 24 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych w związku z art. 103 ust. 3, art. 134 ust. 1 pkt 1 i art. 134 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 291 z późń. zm. dalej jako u.e.r.f.u.s.) w związku z art. 145 §1 pkt 1 lit. a i art. 141 4 p.p.s.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie w sprawie, że zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji jest niezgodna z prawem z powodu możliwości przyznania A. Ł. świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu opieki nad synem A. Ł. w okresie od 1 lipca 2020 r. po zawieszeniu jego prawa do emerytury i przedstawienia decyzji o wstrzymaniu wypłaty emerytury – w sytuacji gdy zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji jest zgodna z prawem, bowiem ewentualne przyznanie A. Ł. świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu opieki nad synem A. Ł. nie byłoby możliwe w okresie od 1 lipca 2020 r. na podstawie ustalonego w tej sprawie stanu faktycznego przez organy administracji, ale tylko w przyszłości (ze skutkiem ex nunc) i to dopiero po złożeniu przez nią wniosku o zawieszenie jej prawa do emerytury i przedstawieniu przez nią decyzji o wstrzymaniu wypłaty emerytury w związku z tym zawieszeniem, a prawidłowo stosując ten przepis sąd administracyjny powinien oddalić skargę na tą decyzję wskazując, iż osoba uprawniona ma wybór pomiędzy świadczeniem pielęgnacyjnym a emeryturą i w tej sytuacji, żeby otrzymywać świadczenie pielęgnacyjne powinna najpierw wystąpić o zawieszenie prawa do emerytury.
Skarżące SKO zaskarżonemu wyrokowi zarzuciło też naruszenie przepisów postępowania w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
- 1) art. 145 §1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 134, art. 135 i art. 141 §4 p.p.s.a. w związku z art. 7, art. 9, art. 77 §1, art. 79a i art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2020 roku poz. 256 z późn. zm., dalej: k.p.a.) polegające na uchyleniu w całości zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 22 września 2020 r. nr SK0.4114.208.2020 oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta Łodzi z dnia 22 lipca 2020 r. nr znak SOCII.5111.045730.2020.034366.000001.2020 w przedmiocie odmowy prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu opieki nad synem A. Ł. w okresie od 1 lipca 2020 r. - z powodu naruszenia tych przepisów k.p.a. mającego polegać na uniemożliwieniu skarżącej złożenia w organie emerytalno-rentowym ZUS wniosku o zawieszenie emerytury, na niewyznaczeniu w tym celu stosownego terminu, a następnie na nieustaleniu czy prawo do emerytury zostało zawieszone, w sytuacji gdy brak było uzasadnionych podstaw do przyjęcia naruszenia tych przepisów k.p.a., w szczególności gdy z samych tych przepisów k.p.a. i przy występującej rozbieżności w orzecznictwie sądów administracyjnych co do wykładni przepisu art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych i jego zastosowania nie można było wywieść, że ewentualnie skarżącej przysługiwałoby to świadczenie pielęgnacyjne po zawieszeniu emerytury, kiedy z innych orzeczeń sądów administracyjnych wynika, iż uprawniony może otrzymać świadczenie pielęgnacyjne w wysokości pomniejszonej o emeryturę bez konieczności zawieszenia emerytury, przez co zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji wydana została w zgodzie zobowiązującymi przepisami prawa, w tym w zgodzie z tymi przepisami k.p.a.
W związku z wymienionymi wyżej naruszeniami przepisów prawa skarżący organ wniósł o rozważenie zwrócenia się do powiększonego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie o podjęcie uchwały mającej na celu wyjaśnienie treści przepisu art. 17 ust. 5 pkt 1 lit a ww. ustawy o świadczeniach rodzinnych, którego stosowanie wywołało rozbieżności w orzecznictwie sądów administracyjnych.
Odpowiedzi na skargę kasacyjną nie wniesiono.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 183 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 §2 ustawy, przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Dlatego też, przy rozpoznawaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej.
Przechodząc do rozpoznania zarzutu skargi kasacyjnej, należy wskazać, że okazał się on niezasadny. Rozpoznawana sprawa dotyczyła odmowy przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad niepełnosprawnym synem z uwagi na ustalenie na rzecz skarżącej prawa do emerytury.
Istota sporu w rozpoznawanej sprawie dotyczy wykładni i prawidłowego zastosowania art. 17 ust. 5 pkt 1lit. a u.ś.r. W myśl tego przepisu świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do emerytury, renty, renty rodzinnej z tytułu śmierci małżonka przyznanej w przypadku zbiegu prawa do renty rodzinnej i innego świadczenia emerytalno-rentowego, renty socjalnej, zasiłku stałego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego.
Zgodzić się trzeba za skarżącym kasacyjne Kolegium, że literalna wykładnia powyższego przepisu prowadzi do wniosku, że osobom, które mają ustalone prawo do emerytury nie przysługuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego. Takie stanowisko było także prezentowane w orzecznictwie sądowoadministracyjnym np. w wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 10 lipca 2018 r. sygn. akt I OSK 134/18, z 6 kwietnia 2017 r. sygn. akt I OSK 2950/15, z 20 kwietnia 2017 r. sygn. akt I OSK 3269/15 (wszystkie przywołane w sprawie wyroki dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem internetowym: orzeczenia.nsa.gov.pl – dalej: CBOSA).
Jednak obecnie można uznać za jednolite w orzecznictwie stanowisko, także wyrażone przez Sąd pierwszej instancji, że wyżej wskazany przepis należy interpretować mając na uwadze także dyrektywy wykładni systemowej, funkcjonalnej (zob. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 28 czerwca 2019 r., sygn. akt I OSK 757/19; z 8 stycznia 2020 r., sygn. akt I OSK 2392/19, z 30 kwietnia 2020 r. sygn. akt I OSK 1546/19; z 27 maja 2020 r. sygn. akt I OSK 2375/19; z 18 czerwca 2020 r., sygn. akt I OSK 254/20 (CBOSA). Stanowisko to Naczelny Sąd Administracyjny w składzie orzekającym w niniejszej sprawie w całości podziela.
W aktualnym orzecznictwie podkreśla się, że proces wykładni prawa zaczyna się wprawdzie od dyrektyw językowych, ale nie może ograniczać się wyłącznie do ich zastosowania. Nie można zatem uznać, że ze względu na jednoznaczną treść analizowanego przepisu i uzyskane na jej podstawie wyniki wykładni językowej brak jest podstaw do sięgania po metody wykładni systemowej czy celowościowej. Zauważyć w tym miejscu należy, że przepis prawny jest jasny nie w sytuacji, gdy nie zawiera on zwrotów nieostrych czy klauzul generalnych, a jego treść da się odczytać wyłącznie przez zastosowanie reguł gramatycznych i semantycznych języka, ale wtedy gdy wyniki wykładni gramatyczno-językowej, celowościowej i systemowej są spójne i nie wykazują rozbieżności na gruncie poszczególnych metod wykładni, które mogą wynikać m.in. ze zmieniającego się otoczenia, w jakim funkcjonują przepisy prawa. Rozbieżności te, w powiązaniu z ustalonym konstytucyjnym wzorcem ochrony praw człowieka i obywatela, pozwalają na odstąpienie od literalnej treści przepisu w celu możliwie najszerszej realizacji wzorca konstytucyjnego ze względu na cel uchwalenia przepisu (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 30 sierpnia 2022 r., sygn. akt I OSK 1973/21, z 17 listopada 2022 r., sygn. akt I OSK 233/22, czy z 7 marca 2023 r., sygn. akt I OSK 911/22).
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego eliminacja osób pobierających świadczenie emerytalne z kręgu osób uprawnionych do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego podyktowana była pierwotną dysproporcją tych świadczeń na korzyść świadczenia emerytalnego. W sytuacji zatem, gdy z biegiem czasu dysproporcja ta wyrównała się, a następnie świadczenie pielęgnacyjne stało się ekonomicznie korzystniejsze od świadczenia emerytalnego, brak jest podstaw do przypisania art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. tej samej treści normatywnej, jaką przepis ten miał w chwili uchwalania, co tym bardziej świadczy o konieczności uzupełnienia wykładni językowej wynikami wykładni celowościowej i umożliwienia wnioskodawcom dokonania wyboru świadczenia, które będą pobierać. Zmianie bowiem uległy okoliczności, w których dokonuje się wykładni art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r.
W tym ujęciu funkcję analizowanego art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. należy rozumieć jako metodę wyeliminowania kumulacji pobieranych świadczeń, nie zaś jako wykluczenie możliwości ustalenia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w sytuacji, gdy osoba ubiegająca się o to świadczenie spełnia przesłanki do uzyskania innego świadczenia określonego w tym przepisie (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 16 marca 2022 r., sygn. akt I OSK 1242/21). W wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego, których stanowisko skład orzekający podziela zauważono, że w przypadku zbiegu uprawnień do różnych świadczeń rodzinnych, ustawodawca wprowadził zasadę wypłaty jednego świadczenia wybranego przez osobę uprawnioną. Taka regulacja znajduje się w art. 27 ust. 5 u.ś.r., gdzie wskazano, że w przypadku zbiegu uprawnień do świadczenia rodzicielskiego, pielęgnacyjnego, specjalnego zasiłku opiekuńczego, dodatku do zasiłku rodzinnego, o którym mowa w art. 10 lub zasiłku dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustalaniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów – przysługuje jedno z tych świadczeń wybrane przez osobę uprawnioną – także w przypadku, gdy świadczenia te przysługują w związku z opieką nad różnymi osobami.
Zbieg uprawnień do świadczeń uregulowany jest również w art. 95 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2021 r., poz. 291, dalej: u.e.r.f.u.s.), zgodnie z którym w razie zbiegu u jednej osoby prawa do kilku świadczeń przewidzianych w ustawie, wypłaca się jedno z tych świadczeń - wyższe lub wybrane przez zainteresowanego. Przepisy każdej z ustaw regulują zbieg świadczeń przyznawanych na podstawie tych ustaw, ewentualnie wyraźnie wskazanych przepisów (por. art. 27 ust. 5 pkt 5 u.ś.r., czy art. 96 u.e.r.f.u.s.) wypłacanych przez organy określone w każdej z tych ustaw. Jedynym jednak przepisem dotyczącym zbiegu uprawnień do świadczenia pielęgnacyjnego i emerytury, przyznawanych i wypłacanych przez różne organy jest przywoływany wyżej art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy. Biorąc jednak pod uwagę przedstawione powyżej zasady konstytucyjne uznać należy, że osoba, która spełnia warunki do przyznania wyższego świadczenia pielęgnacyjnego i chce je otrzymać, a pobiera emeryturę, winna móc dokonać wyboru jednego z tych świadczeń przez rezygnację z pobierania świadczenia niższego, tj. w niniejszej sprawie emerytury.
Wybór może zrealizować przez złożenie do organu rentowego wniosku o zawieszenie prawa do emerytury na podstawie art. 103 ust. 3 u.e.r.f.u.s. Zgodnie z tym przepisem, prawo do emerytury, renty z tytułu niezdolności do pracy lub renty rodzinnej, do której uprawniona jest jedna osoba, może ulec zawieszeniu na wniosek emeryta lub rencisty. Ustawa nie ogranicza możliwości złożenia takiego wniosku. Zawieszenie prawa do emerytury, zgodnie z art. 134 ust. 1 pkt 1 u.e.r.f.u.s., skutkować będzie wstrzymaniem wypłaty emerytury poczynając od miesiąca, w którym została wydana decyzja o wstrzymaniu wypłaty (art. 134 ust. 2 pkt 2 u.e.r.f.u.s.). Emerytura jest prawem niezbywalnym, ale uznać należy, że zawieszenie tego prawa eliminuje negatywną przesłankę z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r., w postaci posiadania prawa do emerytury. Istota ograniczenia prawa do zasiłku pielęgnacyjnego dla emeryta, wynikająca z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r., musi być interpretowana jako wiążąca się nie z samym prawem do emerytury, lecz z jego realizacją w postaci wypłaty świadczenia.
Skoro zawieszenie prawa do emerytury skutkuje wstrzymaniem jej wypłaty, to uznać należy, że eliminuje się w ten sposób negatywną przesłankę wyłączającą nabycie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. O możliwości złożenia wniosku o zawieszenie emerytury i uzależnieniu przyznania świadczenia pielęgnacyjnego od przedstawienia decyzji o wstrzymaniu jej wypłaty, organ winien stronę poinformować. Obowiązek informowania stron wynika z art. 9 k.p.a., zgodnie z którym organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek.
Za takim stanowiskiem Sądu przemawia również wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 26 czerwca 2019 r., sygn. SK 2/17 stanowiącego w pkt I, że art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 2220 i 2354 oraz z 2019 r. poz. 60, 303, 577, 730 i 752) w zakresie, w jakim stanowi, że świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy, jest niezgodny z art. 71 ust. 1 zdanie drugie w związku z art. 32 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Przepis art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy we wskazanym wyżej zakresie utracił moc prawną z dniem 9 stycznia 2020 r.
Jak wynika z akt administracyjnych rozpoznawanej sprawy organy nie pouczyły A. Ł. o możliwości wyboru świadczenia. Nie poinformowały jej również o możliwości zawieszenia emerytury, wstrzymania jej wypłaty i przedłożenia decyzji w tym zakresie, nie wezwały jej też do złożenia brakujących dokumentów, a przecież zgodnie z art. 79a k.p.a. w postępowaniu wszczętym na żądanie strony, informując o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, organ administracji publicznej jest obowiązany do wskazania przesłanek zależnych od strony, które nie zostały na dzień wysłania informacji spełnione lub wykazane, co może skutkować wydaniem decyzji niezgodnej z żądaniem strony (w rozpoznawanej sprawie wydaniem decyzji o odmowie przyznania świadczenia pielęgnacyjnego).
W tym stanie rzeczy nieskuteczny okazały się wskazane w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia prawa materialnego przez jego niewłaściwe zastosowanie.
Skoro zarzuty naruszenia prawa materialnego okazały się nieskuteczne, to tym samym, w realiach niniejszej sprawy, nie mogły odnieść zamierzonego skutku zarzuty naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 134 i 135 p.p.s.a. oraz w związku z art. 7, art. 9, art. 77 § 1, art. 79a i art. 80 k.p.a., sformułowane jako zarzuty naruszenia prawa będące konsekwencją naruszenia prawa materialnego. W sytuacji, gdy Sąd pierwszej instancji, stwierdził naruszenie przepisów prawa materialnego, a Naczelny Sąd Administracyjny podzielił to stanowisko, to zachodziły przesłanki do wyeliminowania zaskarżonych decyzji z obrotu prawnego w oparciu o przepisy art. 145 §1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 135 p.p.s.a.
Z tego samego powodu nieskuteczny okazał się zarzut naruszenia art. 141 §4 p.p.s.a. Abstrahując od tego, że treść art. 141 §4 p.p.s.a. i ugruntowane na tle jego wykładni poglądy orzecznictwa wskazują, że w ramach tego zarzutu nie można skutecznie kwestionować prawidłowości przyjętego przez sąd stanu faktycznego, czy też stanowiska sądu co do wykładni bądź zastosowania prawa materialnego. Przepis ten bowiem jest przepisem proceduralnym, regulującym wymogi uzasadnienia. W ramach rozpatrywania zarzutu naruszenia tego przepisu, Naczelny Sąd Administracyjny, zobowiązany jest jedynie do kontroli zgodności uzasadnienia zaskarżonego wyroku z wymogami wynikającymi z powyższej normy prawnej.
Ponadto, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznający niniejszą sprawę nie znalazł podstaw do przedstawienia pytania prawnego do poszerzonego składu tego Sądu. Występujące w sprawie kwestie prawne były już wielokrotnie omawiane w orzecznictwie sądów administracyjnych i nie budzą wątpliwości. Od ponad trzech lat Naczelny Sąd Administracyjny w zasadzie prezentuje jednolite stanowisko w kwestii rozumienia art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a i art. 27 ust. 5 u.ś.r., jako podstawy prawa wyboru świadczenia korzystniejszego, w sytuacji zbiegu uprawnienia do świadczenia pielęgnacyjnego i emerytury. Brak zasadniczych rozbieżności w orzecznictwie w powyższej kwestii stanowi dostateczną egzemplifikację braku poważnych wątpliwości, o których stanowi art. 187 §1 p.p.s.a. Jakkolwiek można zgodzić się z tezą autora kasacji, iż zagadnienie to może budzić wątpliwości interpretacyjne, a to chociażby z uwagi na konieczność wartościowania wyników wykładni ww. przepisów, to jednak przewaga aksjologicznych racji, które nakazują przyznać pierwszeństwo wynikom wykładni celowościowej i systemowej, nie pozwala uznać, iż powyższe zagadnienie budzi poważne wątpliwości, a tylko tego rodzaju wątpliwości mogą usprawiedliwić przedstawienie zagadnienia prawnego w trybie art. 187 p.p.s.a. Skoro w rozpoznawanej sprawie, jak słusznie wskazał to Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, doszło do ukształtowania się określonej linii orzeczniczej sądów administracyjnych, to brak było wątpliwości co do wykładni przepisów prawa materialnego znajdujących zastosowanie w rozpoznawanej sprawie. Nie ziściła się zatem ustawowa przesłanka umożliwiająca składowi orzekającemu wystąpienie o wydanie stosownej uchwały.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżony wyrok odpowiada prawu, wobec czego działając na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.