Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy postanowieniem z dnia 19 lipca 2006 r. odrzucił skargę J. A. na postanowienie Wojewódzkiego Zespołu do spraw Orzekania o Niepełnosprawności w B. z dnia [...] kwietnia 2004 r. w przedmiocie sprostowania postanowienia w sprawie pozostawienia wniosku bez rozpoznania. W motywach postanowienia wskazał, że zgodnie z art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm. – dalej ustawa P.p.s.a.), skargę do sądu administracyjnego można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. W myśl art. 66 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. Nr 123, poz. 776, ze zm.), w sprawach nieunormowanych ustawą zastosowanie ma m.in. ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, ze zm. – dalej kpa).
Zgodnie z art. 127 § 2 w związku z art. 144 kpa, właściwym do rozpatrzenia zażalenia jest organ administracji publicznej wyższego stopnia, chyba że ustawa przewiduje inny organ odwoławczy. Definicję organu wyższego stopnia zawiera art. 17 kpa, który stanowi, że w stosunku do organów administracji publicznej, innych niż organy jednostek samorządu terytorialnego i wojewodowie, organami wyższego stopnia są odpowiednie organy nadrzędne lub właściwi ministrowie, a w razie ich braku – organy państwowe sprawujące nadzór nad ich działalnością. Ponieważ ustawa o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych nie wskazała organu nadrzędnego nad wojewódzkimi zespołami do spraw orzekania o niepełnosprawności, rozpatrzenie zażalenia należy do ministra właściwego dla działu administracji rządowej "zabezpieczenie społeczne". W dniu wydania zaskarżonego postanowienia ministrem takim był Minister Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej.
Skarżący nie wyczerpał toku postępowania, w związku z czym jego skarga jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu. Sąd wskazał również, że błędne pouczenie Wojewódzkiego Zespołu do spraw Orzekania o Niepełnosprawności w B. co do trybu zaskarżenia postanowienia z dnia [...] kwietnia 2004 r. stanowi podstawę do ubiegania się o przywrócenie terminu do złożenia zażalenia.
Skargę kasacyjną od powyższego postanowienia złożył J. A., reprezentowany przez radcę prawnego, pełnomocnika z urzędu, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Bydgoszczy, jak również o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucił:
- 1) naruszenie prawa materialnego – art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, poprzez pozbawienie skarżącego możliwości merytorycznego rozpoznania skargi przez sąd,
- 2) naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy:
- a) art. 134 § 1 oraz art. 3 § 1 pkt 8 ustawy P.p.s.a. w związku z art. 222 kpa, poprzez nierozstrzygnięcie sprawy w jej granicach, wskutek potraktowania skargi wyłącznie jako dotyczącej odmowy sprostowania, podczas gdy była ona również skargą na bezczynność,
- b) art. 55 § 1 i 2 ustawy P.p.s.a. w związku z art. 113 § 3, 127 § 2 i 144 kpa, poprzez przyjęcie, że od postanowienia Wojewódzkiego Zespołu do spraw Orzekania o Niepełnosprawności przysługiwał skarżącemu środek zaskarżenia w postępowaniu administracyjnym,
- c) art. 4 ust. 4 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (Dz. U. Nr 179, poz. 1843, ze zm.), poprzez naruszenie właściwości miejscowej wynikającej z tego przepisu. Pełnomocnik wskazał, że zgodnie z zasadą perpetuatio iurisdictionis właściwym do rozpoznania skargi jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku.
Autor skargi kasacyjnej stwierdził, że w skardze wniesionej do WSA w Bydgoszczy J. A. kwestionował nie tylko postanowienie Wojewódzkiego Zespołu do spraw Orzekania o Niepełnosprawności z dnia [...] kwietnia 2004 r. w przedmiocie sprostowania innego postanowienia tego organu, ale skarżył również bezczynność w sprawie niewykonania wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 8 października 2003 r., sygn. akt II SAB/Gd 160/01. W związku z tym Sąd I instancji nie powinien był ograniczać się do zbadania dopuszczalności skargi na powyższe postanowienie, lecz zobowiązany był także rozpatrzyć zarzuty skarżącego dotyczące bezczynności organu.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.
W myśl art. 57 § 3 ustawy P.p.s.a., jeżeli w jednym piśmie zaskarżono więcej niż jeden akt lub czynność albo bezczynność, przewodniczący zarządza rozdzielenie tych skarg. Zgodnie z tym przepisem skarga J. A., w części dotyczącej bezczynności Wojewódzkiego Zespołu do spraw Orzekania o Niepełnosprawności w B. w zakresie wykonania wyroku NSA w Gdańsku z dnia 8 października 2003 r. o sygn. akt II SAB/Gd 160/01, została zarejestrowana pod odrębną sygnaturą
II SAB/Bd 26/04. Sprawa ta – już po wniesieniu niniejszej skargi kasacyjnej – została zakończona postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 10 października 2006 r., od którego skarżącemu przysługiwało prawo wniesienia do Naczelnego Sądu Administracyjnego odrębnej skargi kasacyjnej.
Podobnie, przedmiotem odrębnych skarg wnoszonych do wojewódzkiego sądu administracyjnego mogą być kwestie bezczynności organów w sprawie innych pism i środków składanych przez J. A. w postępowaniu administracyjnym. Skarżącemu przysługuje ponadto odrębna skarga do Naczelnego Sądu Administracyjnego w trybie przewidzianym w ustawie z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki.
Sprawa II SA/Bd 169/06 dotyczyła wyłącznie skargi J. A. na postanowienie Wojewódzkiego Zespołu do spraw Orzekania o Niepełnosprawności w B. z dnia [...] kwietnia 2004 r. nr [...] w przedmiocie sprostowania postanowienia tego organu z dnia 15 lutego 2004 r. Przedmiot zaskarżonego postanowienia z dnia 1 kwietnia 2004 r. wyznaczał zatem zakres postępowania sądowoadministracyjnego w tej sprawie. Rozpatrując skargę na powyższe postanowienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zobowiązany był ocenić tylko dopuszczalność tego środka zaskarżenia. Nie mógł zaś wypowiadać się w kwestiach będących, lub mogących być, przedmiotem innych spraw zarejestrowanych w tym samym sądzie.
Zarzut naruszenia przez WSA w Bydgoszczy postanowieniem z dnia 19 lipca 2006 r., sygn. akt II SA/Bd 169/06, art. 134 § 1 ustawy P.p.s.a. jest zatem całkowicie niezasadny. Nietrafne są także zarzuty naruszenia art. 45 ust. 1 Konstytucji oraz art. 4 ust. 4 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki. Prawo wniesienia odrębnych skarg nie pozbawia bowiem skarżącego ani prawa do sądu, ani też uprawnień do rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki.
Odnośnie pozostałych zarzutów skargi kasacyjnej należy przede wszystkim przypomnieć, że Naczelny Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 183 § 2 ustawy P.p.s.a., rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Oznacza to, że poza przypadkami wymienionymi w art. 183 § 2 ustawy P.p.s.a., które w niniejszej sprawie nie występują, Sąd II instancji związany jest granicami skargi kasacyjnej. Nie może z własnej inicjatywy podjąć żadnych badań w celu ustalenia innych wad niż wskazane w skardze kasacyjnej. Nie jest też właściwy do zastępowania stron postępowania oraz uzupełniania czy jakiegokolwiek korygowania skargi kasacyjnej, sporządzonej przez ich profesjonalnego pełnomocnika.
W skardze kasacyjnej jej autor zarzucił Sądowi I instancji naruszenie art. 55 ust. 1 i 2 ustawy P.p.s.a. Przepisy te dotyczą zasad postępowania w przypadku nieudzielenia przez organ administracji publicznej odpowiedzi na skargę i nieprzekazania sądowi akt niezbędnych do jej rozpatrzenia. Przepisy te w niniejszej sprawie nie miały zastosowania, a zatem WSA w Bydgoszczy nie mógł ich naruszyć. Sad I instancji nie mógł także naruszyć art. 3 § 1 pkt 8 ustawy P.p.s.a., gdyż powołana ustawa nie zna w ogóle takiej jednostki redakcyjnej. Chybione są ponadto zarzuty dotyczące naruszenia zaskarżonym postanowieniem z dnia 19 lipca 2006 r. przepisów kpa. Rozpoznając sprawę sądowoadministracyjną sąd nie stosuje przepisów powyższego Kodeksu, lecz ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Kwestionowanie przestrzegania przez sąd I instancji zasad określonych w tym ostatnim akcie prawnym wymagałoby jednak sformułowania innych zarzutów kasacyjnych. Te podniesione w niniejszej skardze kasacyjnej, ze wskazanych przyczyn, w żaden sposób nie mogą być przez Naczelny Sąd Administracyjny prostowane lub modyfikowane.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 ustawy P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.