Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 7 kwietnia 2017 r., sygn. akt I SA/Wa 1973/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę D. L., G. K. i J. R. (skarżący) na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] października 2016 r., nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji.
Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawny.
Decyzją z [...] listopada 2014 r., nr [...] Wojewoda Małopolski stwierdził nabycie z mocy prawa z 27 maja 1990 r. przez Gminę [...], nieodpłatnie udziału wynoszącego [...] części w nieruchomości położonej w jednostce ewidencyjnej [...], obręb nr [...], oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...], objętej księgą wieczystą nr [...], prowadzoną przez Sąd Rejonowy dla [...], Wydział IV Ksiąg Wieczystych.
Skarżący wystąpili z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody Małopolskiego z [...] listopada 2014 r.
W wyniku rozpoznania tegoż wniosku Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją z [...] stycznia 2016 r. o nr [...], odmówił stwierdzenia nieważności wskazanej wyżej decyzji.
Skarżący zwrócili się wnioskiem z [...] lutego 2016 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy. Ponownie rozpoznając sprawę Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji utrzymał w mocy własną decyzję z [...] stycznia 2016 r.
W uzasadnieniu wskazał, że celem postępowania nieważnościowego jest przeprowadzenie weryfikacji decyzji pod kątem wad kwalifikowanych wskazanych w art. 156 § 1 pkt 1-7 k.p.a. a nie ponowne rozpoznanie merytoryczne. Wyjaśnił, ze przesłanki wynikające z tego przepisu nie mogą być interpretowane rozszerzająco.
Następnie organ wyjaśnił, że podstawą zaskarżonej decyzji był art. 18 ust. 1 w związku z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych, z którego treści wynika, że przedmiotem komunalizacji mogło być wyłącznie mienie ogólnonarodowe (państwowe), tym samym z komunalizacji wyłączone zostało mienie należące do innych podmiotów i stanowiące ich własność. Wskazał, ze w toku postępowania ustalono, że zgodnie z wpisem w księdze wieczystej nr [...], prowadzonej przez Sąd Rejonowy dla [...], działka nr [...] stanowiła własność J. L. w 2/4 cz., J. M. w 1/4 cz. i M. M. w 1/4 cz.
Następnie w miejsce J. M. zostali wpisani M. M. w 7/56 cz., A. N. w 1/56 cz., H. B. w 1/56 cz., A. M. w 1/56 cz., F. M. w 1/56 cz., J. M. w 1/56 cz., T. M. w 1/56 cz. oraz W. M. w 1/56 cz. Zaś w miejsce J. L. w cz. 2/4 wpisano: J. L. w cz. 1/12, D. L. w 1/12 cz., J. K. w 1/6 cz. i G. K. w 1/6 cz. Ustalono również, że na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego dla [...] z [...] lutego 2008 r., sygn. akt [...], spadek po zmarłej J. L. nabyła D. L., natomiast spadek po M. M. na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego dla [...] z [...] lipca 1982 r., sygn. akt [...] nabył Skarb Państwa. Wyjaśniono, że M. M. była właścicielką udziałów 1/4 cz. oraz 7/56 cz. - co razem stanowi udział 63/168 cz. działki nr [...].
Organ wskazał, że twierdzenia skarżących, że zasiedzieli oni z mocy prawa przysługujące Skarbowi Państwa udziały jest niezasadne, zatem nie są oni jedynymi właścicielami spornej nieruchomości. W związku z powyższym organ negatywnie ocenił wniosek skarżących o zawieszenie postępowania w oparciu o art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Jednocześnie wskazał, że w przypadku pozytywnego rozpoznania, złożonego do Sądu Rejonowego dla [...] w [...], wniosku o stwierdzenie zasiedzenia udziałów Skarbu Państwa przez D. L. skutkować będzie nabyciem tytułu prawnego do nieruchomości od [...] maja 2009 r., zaś organ jest obowiązany zweryfikować stan prawny na [...] maja 1990 r.
Minister wyjaśnił również, że faktyczne władanie nieruchomością przez inny podmiot nie stanowi negatywnej przesłanki uniemożliwiającej komunalizację mienia, która w trybie art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. – Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz.U. z 1990 r. Nr 32, poz. 191 ze zm.) – dalej "ustawa komunalizacyjna" - następuje z mocy prawa, z dniem wejścia w życie ustawy.
Ponadto organ wskazał, że niezasadne są zarzuty naruszenia art. 17a ustawy z dnia 10 maja 1990 r., gdyż z podstawy prawnej jak i uzasadnienia decyzji nie wynika, aby została wydana w trybie przewidzianym w cyt. przepisie. Jednocześnie podniósł, że sporządzenie karty inwetaryzacyjnej nie było obligatoryjne w myśl art. 17a ustawy z 10 maja 1990 r.
Skargę od powyższej decyzji wnieśli skarżący zarzucając w niej naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., art. 97 § 1 pkt 4 w zw. z art. 140 k.p.a., art. 107 § 3 k.p.a., art. 6 k.p.a. i art. 15 k.p.a.
W odpowiedzi na skargę Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wniósł o jej oddalenie.
Rozpoznając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazał, że zaskarżona decyzja została wydana na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. zatem obowiązkiem organu administracji publicznej było rozpatrywanie sprawy wyłącznie w granicach, określonych przez przepis art. 156 § 1 k.p.a. Wyjaśnił również, że materialnoprawną podstawą decyzji stanowił art. 5 ust. 1 pkt. 1 ustawy komunalizacyjnej. Wskazał, że w niniejszej sprawie istotny jest stan prawny ustalony na dzień 27 maja 1990 r. a ten został przez organy prawidłowo ustalony. Jednocześnie Sąd podkreślił, że w okolicznościach niniejszej sprawy nie ma znaczenia - wbrew twierdzeniom skarżących - data ujawnienia udziału przysługującego Skarbowi Państwa w nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] w księdze wieczystej, gdyż zmiana stanu prawnego nieruchomości nastąpiła z mocy prawa na mocy nabycia spadku z chwilą jego otwarcia, zatem wpis do księgi wieczystej ma jedynie charakter deklaratoryjny.
Sąd pierwszej instancji wskazał również, że nie stanowi rażącego naruszenia prawa wydanie decyzji komunalizacyjnej po blisko 24 latach od wejścia w życie ustawy komunalizacyjnej, gdyż jej przepisy nadal obowiązującą a ustawodawca nie ograniczył w jej treści wydawanie decyzji komunalizacyjnej do określonej daty.
Odnosząc się zaś do zarzutów naruszenia przepisów k.p.a. Sąd wskazał, że w istocie zmierzają one do ponownej oceny w postępowaniu nadzorczym decyzji Wojewody Małopolskiego z dnia [...] listopada 2014 r., co w ramach postępowania tego postępowania jest niedopuszczalne. Rozpatrując zaś zarzuty braku rozeznania przez organ nadzoru w zasadach funkcjonowania Komisji Inwentaryzacyjnej Gminy Miejskiej [...] wskazał, że z decyzji Wojewody w sposób niebudzący wątpliwości wynika, że postępowanie komunalizacyjne prowadzone było w trybie art. 17a ustawy komunalizacyjnej zatem gmina nie sporządzała w tym przypadku inwentaryzacji mienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny wyjaśnił, że zarzutu naruszenia art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a. nie mógł być skuteczny, gdyż postępowanie zasiedzeniowe nie stanowi zagadnienia wstępnego w stosunku do przedmiotowego postępowania administracyjnego. Wyjaśnił, że te dwa postępowania cechuje całkowita odrębność. Wskazał również, że nie jest istotne, kto po 27 maja 1990 r. stał się właścicielem komunalizowanej nieruchomości. Jednocześnie zwrócił uwagę, że z akt sprawy nie wynika aby w dacie komunalizacji przedmiotowa nieruchomość przekazana została w zarząd lub użytkowanie, a zatem należy domniemywać, że, pozostawała w dyspozycji terenowych organów administracji państwowej stopnia podstawowego.
Z powyższym rozstrzygnięciem nie zgodzili się skarżący i w skardze kasacyjnej zarzucili zaskarżonemu wyrokowi:
- - naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
- 1) art. 151 p.p.s.a. przez jego zastosowanie przez Sąd pierwszej instancji w stanie faktycznym i prawnym, w którym przepis ten nie powinien być zastosowany wobec spełnienia się przesłanki określonej w art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. z uwagi na nieuprawnione zastosowanie przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 127 § 3 k.p.a., naruszenie przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji art. 7 k.p.a., art. 77 k.p.a., art. 80 k.p.a., art. 107 § 3 k.p.a., odstąpienie przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji od zastosowania art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a. a także sprzeniewierzenie się przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji zasadom wynikającym z art. 6 k.p.a. i art. 15 k.p.a.;
- 2) art. 134 § 1 p.p.s.a. i art. 141 § 4 p.p.s.a. przez powielanie przez Sąd pierwszej instancji błędnych ustaleń organu nadzorczego, brak odniesienia się w uzasadnieniu wyroku do argumentów skargi i pominięcie części zarzutów postawianych w skardze Ministrowi Spraw Wewnętrznych i Administracji;
- 3) art. 135 p.p.s.a. przez niezastosowanie przez Sąd pierwszej instancji odpowiednich środków w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do postanowienia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z [...] stycznia 2016 r. nr [...] wydanego w granicach sprawy, której dotyczyła skarga.
W oparciu o przytoczone zarzuty wnieśli o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie, uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych.
W uzasadnieniu wskazano, że nie można uznać za słuszne stanowiska organów, że Skarb Państwa był współwłaścicielem nieruchomości w dacie 27 maja 1990 r. wskutek nabycia udziałów przysługujących zmarłej w dniu [...] maja 1979 r. M.M. Zdaniem skarżących stanowisko to jest nieprawidłowe, gdyż ani przed 27 maja 1990 r. ani po Prezydent Miasta [...] jako terenowy organ administracji państwowej stopnia podstawowego nie wykonywał żadnych uprawnień właścicielskich Skarbu Państwa o charakterze cywilnoprawnym, a Skarb Państwa nigdy nie władał żadną częścią nieruchomości. Wskazano, że Skarb Państwa w tym okresie nie zachowywał się jak właściciel, gdyż nawet po orzeczonym w 1982 r. nabyciu spadku obciążał nieruchomość hipotekami przymusowymi. Wskazano również, że nie ujawnił się w księdze wieczystej i w ewidencji gruntów.
Zdaniem skarżących Sąd pierwszej instancji niezasadnie pominął zarzuty skargi odnoszące się do braku rozeznania przez organ w zasadach funkcjonowania Komisji Inwentaryzacyjnej Gminy Miejskiej [...]. Ponadto w ich ocenie nieprawidłowe jest również stanowisko Sądu, że nie jest istotne, kto po dacie 27 maja 1990 r. stał się właścicielem komunalizowanych udziałów w nieruchomości.
Podkreślono, że Wojewódzki Sąd Administracyjny nie rozpoznał istoty sprawy, gdyż przedmiotem niniejszego postępowania powinna być ocena legalności działań podejmowanych przez organ w ramach postępowania nieważnościowego a nie decyzji komunalizacyjnej. Ponadto powielił błędne założenia organu, że skoro Skarb Państwa odziedziczył udziały M. M., to tym samym w dacie 27 maja 1990 r. udziały te podlegały komunalizacji z mocy prawa, a ponieważ ustawa z dnia 10 maja1990 r. obowiązuje to w związku z tym wydana przez Wojewodę decyzja komunalizacyjna nie jest dotknięta wadami, o których mowa w art. 156 §1 k.p.a.
W ocenie skarżących przedmiotowe postępowanie z uwagi na zasiedzenie z dniem [...] maja 2009 r. udziałów Skarbu Państwa przez D. L. powoduje, ze przedmiotowe postępowanie powinno być umorzone zgodnie z treścią art. 105 § 1 k.p.a. Wskazano również, że postępowanie w niniejszej sprawie organ zobowiązany był zawiesić do czasu rozpoznania zagadnienia wstępnego, jakim w ocenie skarżących było postępowanie zasiedzeniowe.
Skarżący podnieśli, że Sąd pierwszej instancji wobec nieodniesienia się organu do zarzutu naruszenia art. 263 § 2 k.p.a. oraz art. 56 k.p.a. obowiązany był podjąć przewidziane ustawą środki w celu usunięcia wskazanego naruszenia prawa.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania.
W sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a., przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej.
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.
Podkreślenia wymaga, że przedmiotem kontroli w rozpoznawanej sprawie była decyzja wydana w trybie postępowania nadzwyczajnego jaki jest postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. Zwrócić należy uwagę, że skarga kasacyjna nie zarzuca naruszenia art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.
Nie zasługuje na uwzględnienie pierwszy z zarzutów skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. z uwagi na nieuprawnione zastosowanie przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 127 § 3 k.p.a. oraz naruszenie przez organ art. 7, 77, i 80 k.p.a., art. 107 § 3 k.p.a., a także odstąpienie od zastosowania art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a. i sprzeniewierzenie się zasadom wynikającym z art. 6 k.p.a i art. 15 k.p.a.
Uchybieniu powyższym przepisom skarżący kasacyjnie upatruje w niedostrzeżeniu przez Sąd I instancji, że do wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy dołączono dowody w postaci: poświadczenia wydanego przez Sąd Rejonowy dla [...] Wydziału Ksiąg Wieczystych z [...] czerwca 1992 r., dokumentacji fotograficznej Działu IV akt księgi wieczystej nr [...] i wypisu z rejestru gruntów z 10 maja 1995 r. W ocenie autora skargi kasacyjnej dokumentami tymi wykazano, że nie zachodziły przesłanki wynikające z art. 5 ust. 1 ustawy komunalizacyjnej. Skarżący kasacyjnie wywodzili, że Skarb Państwa nie wykonywał żadnych uprawnień właścicielskich w odniesieniu do przedmiotowej nieruchomości.
Oceniając powyższy zarzut skargi kasacyjnej należy zgodzić się ze stanowiskiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, że decyzja wydawana w trybie art. 5 ust. 1 ustawy komunalizacyjnej ma charakter deklaratoryjny, gdyż przepis ten zobowiązuje do potwierdzenia nabycia danego mienia przez gminę, jeśli zostały spełnione określone warunki. Jednym z takich warunków jest aby mienie wnioskowane do skomunalizowania stanowiło w dacie 27 maja 1990 r. własność Skarbu Państwa i należało do jednego z podmiotów w tym przepisie wymienionym.
Nie uprawnione jest stanowisko skarżących kasacyjnie, że w dacie 27 maja 1990 r. Skarb Państwa nie był właścicielem udziału wynoszącego 63/168 przedmiotowej nieruchomości. Fakt, że udział we współwłasności powyższej nieruchomości nie został wpisany do ksiąg wieczystych, ani też brak takiego wpisu w ewidencji gruntów i budynków nie przesądza, że Skarb Państwa nie był współwłaścicielem spornej nieruchomości. Skarb Państwa stał się bowiem współwłaścicielem przedmiotowej nieruchomości w drodze dziedziczenia po zmarłej [...] maja 1979 r. M.M. Zasadnie więc Wojewódzki Sąd Administracyjny wywiódł, że zgodnie z art. 924 k.c. spadek otwiera się z chwilą śmierci spadkodawcy. W myśl zaś art. 925 k.c. spadkobierca nabywa spadek z chwilą otwarcia spadku. W oparciu o powyższe przepisy Skarb Państwa stał się z mocy prawa współwłaścicielem spornej nieruchomości z [...] maja 1979 r. W związku z powyższym wpis do księgi wieczystej o charakterze deklaratoryjnym, czy też brak stosownego wpisu do ewidencji gruntów i budynków nie mogło mieć wpływu na uprawnienia właścicielskie Skarbu Państwa do powyższej nieruchomości. W dacie więc 27 maja 1990 r. Skarb Państwa był współwłaściciel spornej nieruchomości w 63/168 części, a więc w tym zakresie nieruchomość podlegała komunalizacji.
Nieuprawnione są także wywody skarżących kasacyjnie co do użytego w art. 5 ust. 1 ustawy komunalizacyjnej pojęcia "należące do". Zdaniem autora skargi kasacyjnej pojęcie to, jak wynika z uchwały Trybunału Konstytucyjnego z dnia 9 grudnia 1992 r. oznaczało wykonywanie w stosunku do nieruchomości stanowiących mienie ogólnonarodowe rożnego rodzaju uprawnień o charakterze cywilnoprawnym. Powołana w uzasadnieniu skargi kasacyjnej uchwała Trybunału Konstytucyjnego wyjaśniała co należy rozumieć pod pojęciem mienia ogólnonarodowego należącego do przedsiębiorstwa państwowego w rozumieniu art. 5 ust. 1 ustawy komunalizacyjnej. Wykonywanie uprawnień właścicielskich, do których odnoszą się skarżący kasacyjnie dotyczy przedsiębiorstwa państwowego, a nie gminy.
Nie zasługuje na uwzględnienie także zarzut dotyczący naruszenia art. 97 § 4 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a.
Zgodnie z art. 97 § 4 k.p.a. organ administracji publicznej zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. W ocenie autora skargi kasacyjnej takim zagadnieniem wstępnym jest stwierdzenie nabycia w drodze zasiedzenia z [...] maja 2009 r. udziału w przedmiotowej nieruchomości wynoszącego 63/168 przez D. L..
Przez zagadnienie wstępne rozumie się zagadnienie prawne o charakterze materialnym, które wyłoniło się w toku postępowania w sprawie administracyjnej i do którego rozstrzygnięcia nie jest właściwy organ prowadzący postępowanie, ale inny organ lub sąd, i rozstrzygnięcie tego zagadnienia jest koniecznym warunkiem wydania decyzji przez organ administracji (por. B. Adamiak, (w:) B. Adamiak, J. Borkowski, KPA. Komentarz, wyd. 15, Warszawa 2017, art. 97 Nb 2). Mówiąc inaczej, treść rozstrzygnięcia innego organu lub sądu, do którego kompetencji należy wydanie takiego rozstrzygnięcia, jest koniecznym elementem podstawy rozpatrzenia sprawy i wydania decyzji przez organ administracji (por. wyrok NSA z dnia 27 lutego 2019 r., II OSK 931/17, LEX nr 2641455). W literaturze wypowiedziano także pogląd, że kwestia prejudycjalna ma charakter materialnoprawny, a nie procesowy, skoro w wyniku jej zaistnienia lub ujawnienia się nie może być rozstrzygnięta sprawa administracyjna (W. Jakimowicz, O kwestii prejudycjalnej w jurysdykcyjnym postępowaniu administracyjnym, Samorząd Terytorialny 2003, nr 10, s. 29). Wydanie decyzji administracyjnej uwarunkowane jest uprzednim rozstrzygnięciem wstępnego zagadnienia prawnego.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zasadnie Sąd I instancji uznał, że rozstrzygnięcie sprawy cywilnoprawnej zainicjowanej wnioskiem o stwierdzenie zasiedzenia z [...] maja 2009 r. udziału wynoszącego 63/168 w spornej nieruchomości na rzecz D. L. nie stanowi zagadnienia wstępnego i nie jest niezbędne dla rozstrzygnięcia sprawy. Skarżący kasacyjnie swoich racji upatrują w okoliczności, że decyzja komunalizacyjna w oparciu o art. 5 ust. 1 ustawy komunalizacyjnej została wydana dopiero [...] listopada 2014 r. Nie oznacza to jednak, że organy administracji ustalały stan faktyczny i prawny komunalizowanej nieruchomości na datę wydania decyzji. Istotne dla rozstrzygnięcia sprawy było ustalenie stanu faktycznego i prawnego na 27 maja 1990 r. Na powyższą datę żadne okoliczności faktyczne i prawne nie były przez skarżących kasacyjnie kwestionowane.
W związku z powyższym nie można dopatrzeć się naruszenia przez organy art. 6 k.p.a. i art. 15 k.p.a., albowiem sprawa została dwukrotnie rozpoznana w toku instancji administracyjnej a decyzja wydana w oparciu o obowiązujące przepisy prawa.
Przedstawione powyżej rozważania wskazują jednocześnie na niezasadność zarzutu skargi kasacyjnej dotyczącego naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a i art. 141 § 4 p.p.s.a. Zgodnie z art. 141 § 4 p.p.s.a., uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania co do dalszego postępowania.
Z przywołanego przepisu wynika, że uzasadnienie wyroku powinno zawierać wszelkie wskazane w nim elementy, a nadto, naruszenie tego przepisu powinno być na tyle istotne, aby mogło mieć wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). Przepis ten określa wymogi formalne uzasadnienia orzeczenia. Jednym z elementów koniecznych uzasadnienia jest wskazanie podstawy prawnej rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. W ramach podstawy prawnej rozstrzygnięcia sąd powinien podać nie tylko argumenty, którymi kierował się wydając takie, a nie inne rozstrzygnięcie, ale też wskazać dlaczego nie podziela zarzutów strony. W orzecznictwie przyjmuje się, że wadliwość uzasadnienia może stanowić usprawiedliwioną podstawę kasacyjną naruszenia przepisów postępowania, gdy uzasadnienie nie pozwala na kasacyjną kontrolę orzeczenia (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 września 2009 r. sygn. akt I OSK 1605/09, z dnia 5 listopada 2010 r. sygn. akt II OSK 1713/10, z dnia 30 listopada 2012 r. sygn. akt II FSK 745/11).
Nadto, na gruncie uregulowania art. 141 § 4 p.p.s.a., wymagane jest, aby uzasadnienie wyroku stanowiło logiczną, zwartą całość, a jednocześnie by było ono syntezą stanowiska sądu. Treść uzasadnienia powinna umożliwić zarówno stronom postępowania, a w razie kontroli instancyjnej - Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu - prześledzenie toku rozumowania sądu i poznanie racji, które stały za rozstrzygnięciem o zgodności z prawem zaskarżonego aktu. Tworzy to po stronie sądu pierwszej instancji obowiązek wyjaśnienia motywów podjętego rozstrzygnięcia w taki sposób, że w razie wniesienia skargi kasacyjnej nie powinno budzić wątpliwości Naczelnego Sądu Administracyjnego, że zaskarżony wyrok został wydany po gruntownej analizie całości sprawy i że wszystkie wątpliwości występujące zostały wyjaśnione (por. wyrok NSA z dnia 12 stycznia 2012 r. sygn. akt II FSK 1301/10). Naruszenie przepisu art. 141 § 4 p.p.s.a. następuje zatem wówczas, gdy uzasadnienie orzeczenia nie pozwala jednoznacznie ustalić przesłanek, jakimi kierował się sąd, podejmując zaskarżone orzeczenie, a wada ta nie pozwala na kontrolę instancyjną orzeczenia.
Według Naczelnego Sądu Administracyjnego, uzasadnienie zaskarżonego wyroku odpowiada powyższym wymogom wskazanym w art. 141 § 4 p.p.s.a. Pozwala ono na prześledzenie sposobu rozumowania Sądu I instancji i zawiera rozważania odnoszące się do istotnych elementów rozstrzygnięcia. Z uzasadnienia jasno wynika, że istota sprawy została rozpoznana. Wojewódzki Sąd Administracyjny precyzyjnie wyjaśnił z jakich przyczyn uznał skargę za niezasadną, a Naczelny Sąd Administracyjny zapatrywania te podzielił. Fakt nieuznania tej argumentacji jako zasadnej przez skarżących kasacyjnie nie może stanowić dostatecznej podstawy do uznania tego zarzutu za zasadny.
Nie zasługuje na uwzględnienie także zarzut skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia art. 135 p.p.s.a. poprzez niezastosowanie przez Sąd I instancji odpowiednich środków w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do postanowienia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 15 stycznia 2016 r. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej jej autor doprecyzował powyższy zarzut wskazując, że powyższe postanowienie narusza art. 263 § 2 k.p.a. i art. 56 k.p.a.
Zauważyć należy, że w tym przypadku nie można dopatrzeć naruszenia przepisów postępowania, które mogłoby mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art. 263 § 2 k.p.a. "Organ administracji publicznej może zaliczyć do kosztów postępowania także inne koszty bezpośrednio związane z rozstrzygnięciem sprawy." W myśl zaś art. 263 § 1 k.p.a. "Do kosztów postępowania zalicza się koszty podróży i inne należności świadków i biegłych oraz stron w przypadkach przewidzianych w art. 56, koszty spowodowane oględzinami na miejscu, koszty doręczenia stronom pism urzędowych, a także koszty mediacji".
Z § 1 art. 263 k.p.a. w zw. z art. 56 § 1 k.p.a. wynika, że stronie zwraca się koszty postępowania jedynie wówczas, gdy postępowanie zostało wszczęte z urzędu albo gdy strona bez swojej winy została błędnie wezwana do stawienia się. Art. 263 § 2 k.p.a. stwarza możliwość zwrotu innych kosztów postępowania, niż wymienione w § 1 o ile były one związane bezpośrednio z rozstrzygnięciem sprawy. Stawienie się strony w organie, bez wezwania i to w przypadku, kiedy postępowanie toczy się na wniosek zasadnie zostało uznane przez organ za niepodlegające dyspozycji art. 263 § 2 k.p.a.
Mając na względzie powyższe rozważania skarga kasacyjna jako nieoparta na sprawiedliwych podstawach została oddalona w oparciu o art. 184 p.p.s.a.