Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 6 października 2006 r. odrzucił skargę Polskiego Związku Działkowców – [...] na decyzję Ministra Budownictwa z dnia [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji wywłaszczeniowej. W uzasadnieniu wskazał, że pisma wnoszone do sądu podlegają opłacie, którą należy uiścić przy wniesieniu pisma do sądu. W myśl art. 221 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm. – dalej ustawa P.p.s.a.), pisma wnoszone przez adwokata lub radcę prawnego, które nie są należycie opłacone, pozostawia się bez rozpoznania albo odrzuca bez wezwania o uiszczenie opłaty, jeżeli pismo podlega opłacie stałej. Skarga wniesiona przez Polski Związek Działkowców – [...] podlegała wpisowi stałemu w wysokości 200 zł, stosownie do § 2 ust. 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193). Nie ulega wątpliwości, że skarga ta została sporządzona i wniesiona przez radcę prawnego. Sąd wskazał, że zaskarżona decyzja została skarżącemu doręczona w dniu 7 lipca 2006 r., natomiast wpis od skargi został uiszczony w dniu 24 sierpnia 2006 r., a więc po upływie 30-dniowego terminu do wniesienia skargi. Sąd I instancji uznał więc, że skarga nie została opłacona w terminie, wobec czego podlega odrzuceniu na podstawie art. 221 ustawy P.p.s.a.
Skargę kasacyjną od powyższego orzeczenia złożył Polski Związek Działkowców – [...], reprezentowany przez radcę prawnego, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie celem nadania biegu skardze, jak również o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy tj.:
- naruszenie art. 133 § 1 w związku z art. 166 ustawy P.p.s.a., przez nieuwzględnienie stanu prawnego istniejącego w dniu wydania zaskarżonego postanowienia, będącego wynikiem obowiązywania § 5 ust. 1 cyt. rozporządzenia Rady Ministrów oraz niedostrzeżenie faktu, że przepis ten uniemożliwia radcy prawnemu uiszczenie wpisu od skargi w sposób zgodny z wymogami zawartymi w tym przepisie,
- naruszenie art. 221 ustawy P.p.s.a., przez jego zastosowanie wbrew intencji ustawodawcy, mimo braku przepisu określającego zasady uiszczania wpisu po dniu wejścia w życie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 7 marca 2006 r., sygn. akt SK 11/05.
Autor skargi kasacyjnej zarzucił również postanowieniu z dnia 6 października 2006 r. naruszenie art. 2 i art. 92 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej w związku z art. 233 ustawy P.p.s.a., przez nałożenie na radcę prawnego obowiązku tworzenia zasad pobierania wpisu, w celu sprostania wymogom należytego opłacenia skargi. Podkreślił, że wraz z uchyleniem przez Trybunał Konstytucyjny § 5 ust. 2 cyt. rozporządzenia, w mocy pozostał jedynie jego ust. 1, który stanowi, że przy uiszczaniu wpisu należy podać sygnaturę akt sądowych. Sygnatura ta, w przypadku skarg składanych za pośrednictwem organu administracji, nie jest znana skarżącemu i jego pełnomocnikowi przy wnoszeniu pisma. Biorąc powyższe pod uwagę nie można uznać, iż skarga nie została należycie opłacona i tym samym przerzucić na stronę odpowiedzialności za brak nowelizacji ww. rozporządzenia po wyroku Trybunału Konstytucyjnego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 219 ustawy P.p.s.a., opłatę sądową należy uiścić przy wniesieniu do sądu pisma podlegającego opłacie. W myśl art. 221 powołanej ustawy, pisma wnoszone przez adwokata lub radcę prawnego, które nie są należycie opłacone, pozostawia się bez rozpoznania albo odrzuca bez wezwania o uiszczenie opłaty, jeżeli pismo podlega opłacie stałej. Celem powyższego uregulowania jest przyspieszenie postępowania sądowego poprzez wyeliminowanie konieczności wzywania strony, reprezentowanej przez profesjonalnego pełnomocnika, do uzupełniania braków formalnych lub opłacenia wnoszonych pism.
W rozpatrywanej sprawie zaskarżoną decyzję Ministra Budownictwa doręczono skarżącemu w dniu 7 lipca 2006 r., zaś skarga wniesiona została 24 lipca 2006 r. (data stempla pocztowego), za pośrednictwem organu administracji. Wpis od skargi został uiszczony w dniu 24 sierpnia 2006 r., bez wezwania sądu. Minister Budownictwa przekazał wniesioną skargę do sądu administracyjnego w dniu 25 sierpnia 2006 r. Należy zatem podkreślić, że w dniu dokonania pierwszej czynności sądowej (28 sierpnia 2006 r.) wpis od skargi był opłacony, a potwierdzenie wpłaty znajdowało się w aktach sprawy (k. 2). Nie można również pominąć faktu, iż posiedzenie niejawne, na którym skarga została odrzucona, odbyło się dopiero dnia 6 października 2006 r.
Art. 221 ustawy P.p.s.a. nie może stanowić narzędzia utrudniającego dostęp do postępowania sądowego. W niniejszej sprawie wpis został uiszczony bez wezwania sądu, a data jego uiszczenia nie spowodowała opóźnienia postępowania sądowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie naruszył zatem cytowany przepis art. 221, stosując go w oderwaniu od jego wykładni celowościowej.
Nie można się natomiast zgodzić z poglądem pełnomocnika skarżącego, jakoby treść obowiązującego § 5 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. zwalniała profesjonalnych pełnomocników z obowiązków nałożonych na nich przepisami ustawy P.p.s.a. tj. art. 219 i art. 221. Uiszczenie opłaty sądowej mimo braku sygnatury sądowej jest możliwe, czego dowodzi fakt uiszczenia wpisu przez pełnomocnika Polskiego Związku Działkowców – [...] w dniu 24 sierpnia 2006 r. Sąd nie dopatrzył się również naruszenia art. 133 § 1 w związku z art. 166 ustawy P.p.s.a., jako że przepis ten ustanawia zasadę wydania wyroku (postanowienia) na podstawie akt sprawy, poza wyjątkami w nim wskazanymi. Nie można zarzucić Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, iż wydał zaskarżone postanowienie nie zapoznawszy się z aktami. Sąd nie negował bowiem faktu opłacenia przez skarżącego wpisu sądowego, którego potwierdzenie znajduje się w aktach sprawy. Sąd I instancji nie naruszył również art. 2 i art. 92 Konstytucji RP w związku z art. 233 ustawy P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny stoi na stanowisku, że należyte uiszczenie wpisu, mimo utraty mocy przez § 5 ust. 2 rozporządzenia z dnia 16 grudnia 2003 r., jest możliwe i nie wymaga od radców prawnych i adwokatów zastępowania Rady Ministrów w wykonywaniu delegacji do ustalania zasad pobierania wpisu, o której mowa w art. 233 ustawy P.p.s.a.
Odnosząc się do wniosku o zasądzenie kosztów postępowania, należy wskazać, że przepisy ustawy P.p.s.a. nie przewidują zwrotu kosztów między stronami na obecnym etapie postępowania. Art. 203 powołanej ustawy stanowi, że stronie, która wniosła skargę kasacyjną, należy się zwrot poniesionych przez nią kosztów postępowania kasacyjnego od organu, jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi kasacyjnej został uchylony wyrok sądu I instancji oddalający skargę. Ponieważ w niniejszej sprawie przedmiotem skargi kasacyjnej było postanowienie odrzucające skargę, Sąd nie ma podstaw do orzeczenia zwrotu kosztów na rzecz skarżącego. Należy jednak podkreślić, że koszty niniejszego postępowania kasacyjnego podlegają zaliczeniu do ogólnych kosztów postępowania, które zostaną zasądzone po ewentualnym uwzględnieniu skargi.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 ustawy P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.