Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 27 kwietnia 2017 r., sygn. akt II SA/Wa 2166/16, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, oddalił skargę T.Z.-B. (dalej: skarżący) na uchwałę Rady Izby Notarialnej w Warszawie z dnia [...] października 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.
Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, że skarżący zwrócił się do Krajowej Rady Notarialnej o udostępnienie informacji publicznej w przedmiocie odbywania aplikacji notarialnej. Krajowa Rada Notarialna w piśmie z dnia 19 października 2012 r. uznała się za organ niewłaściwy do udzielenia informacji publicznej we wskazanym zakresie i przekazała sprawę, w trybie art. 65 k.p.a., izbom notarialnym, które to pismo wpłynęło do Rady Izby Notarialnej w Warszawie w dniu 26 października 2012 r.
Pismem z dnia 25 listopada 2012 r. Rada wskazała, że nie może udostępnić skarżącemu żądanych przez niego informacji z powodu braku wykazania szczególnie ważnego interesu publicznego, informując jednocześnie, że może on uzupełnić wniosek w terminie 14 dni.
W odpowiedzi na powyższe w dniu 30 listopada 2012 r. do Rady wpłynęło pismo skarżącego, w którym podtrzymał on swoje dotychczasowe stanowisko nie wykazując jednak szczególnie istotnego interesu publicznego wymaganego dyspozycją art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej.
Następnie skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Rady w przedmiotowej sprawie.
Rada Izby Notarialnej w Warszawie, działając w trybie art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz stosownie do treści art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, w dniu 23 stycznia 2013 r. podjęła uchwałę w przedmiocie odmowy udostępnienia wnioskowanej informacji publicznej. W uchwale Rada poinformowała wnioskodawcę, iż w terminie 14 dni od jej doręczenia może wnieść odwołanie za pośrednictwem Rady Izby Notarialnej w Warszawie do Krajowej Rady Notarialnej w Warszawie.
Przedmiotowa uchwała stała się przedmiotem skargi wnioskodawcy do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 21 maja 2013 r. sygn. akt II SA/Wa 459/13 odrzucił skargę, bowiem skarżący nie skorzystał z pouczenia zawartego w uchwale i nie wniósł odwołania do Krajowej Rady Notarialnej w Warszawie za pośrednictwem Rady Izby Notarialnej w Warszawie, lecz złożył skargę bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Tym samym nie został spełniony wymóg wyczerpania środków zaskarżenia. W dniu 8 lipca 2013 r. strona za pośrednictwem swojego pełnomocnika złożyła skargę kasacyjną od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 maja 2013 r. w sprawie II SA/Wa 459/13. Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 17 września 2013 r. wydanym w sprawie I OSK 1965/13 oddalił skargę kasacyjną.
W terminie siedmiu dni od daty ogłoszenia postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, wnioskodawca wniósł wniosek o przywrócenie terminu. Uchwałą z dnia [...] czerwca 2013 r. nr [...] Rada odmówiła skarżącemu przywrócenia termin do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy oraz wniosek odrzuciła.
Skarżący wniósł w dniu 13 sierpnia 2013 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego oraz tego samego dnia wniósł odwołanie.
Wyrokiem z dnia 25 czerwca 2014 r. wydanym w sprawie II SA/Wa 618/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził nieważność uchwały nr [...] i nakazał Radzie Izby Notarialnej w Warszawie wezwać skarżącego do uprawdopodobnienia zachowania terminu do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu. Wezwaniem z dnia 29 sierpnia 2014 r. skarżący został wezwany do uzupełnienia swojego wniosku o przywrócenie terminu poprzez wskazanie daty, w jakiej ustała przyczyna uchybienia terminowi. Wezwanie zostało odebrane przez osobę uprawnioną w dniu 8 września 2014 r. Strona w piśmie z dnia 15 września 2014 r. wyjaśniła, iż o sentencji postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 maja 2013 r., wydanego w sprawie II SA/Wa 459/13, dowiedziała się w dniu 24 maja 2013 r. ze strony internetowej Naczelnego Sądu Administracyjnego.
W dniu [...] września 2014 r. Rada podjęła uchwałę nr [...] odmawiającą przywrócenia terminu oraz odrzucającą wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy.
Powyższa uchwała została zaskarżona przez skarżącego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 24 kwietnia 2015 r. w sprawie II SA/Wa 2165/14 stwierdził nieważność zaskarżanej uchwały.
W wyniku ponownego rozpoznania sprawy w dniu 4 listopada 2015 r. Rada podjęła uchwałę nr [...] odmawiającą przywrócenia terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy oraz stwierdziła niedopuszczalność wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.
Skarżący zaskarżył powyższą uchwałę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z dnia 7 lipca 2016 r. sygn. akt II SA/Wa 208/16, uchylił zaskarżoną uchwałę.
Ponownie rozpoznając sprawę Rada stwierdziła, iż wniosek skarżącego o przywróceniu terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy jest niezasadny. Zgodnie z art. 58 k.p.a., strona może żądać przywrócenia terminu do dokonania określonej czynności procesowej, jeżeli zostaną spełnione kumulatywnie dwie przesłanki: a) wniosek o przywrócenie terminu zostanie złożony w terminie siedmiu od daty ustania przyczyny uchybienia terminowi, b) zostanie uprawdopodobnione, iż niezachowanie terminu nastąpiło bez winy strony.
W ocenie Rady, w niniejszej sprawie nie można mówić o braku winy strony w uchybieniu terminu do wniesienia środka zaskarżenia. Skarżący brak swojej winy upatruje w tym, iż został błędnie pouczony o sposobie zaskarżenia uchwały z [...] stycznia 2013 r. Kwestia zasadności prawidłowości pouczenia została prawomocnie rozstrzygnięta. Sądy administracyjne obu instancji stwierdziły wprost, iż pouczenie co do sposobu zaskarżenia uchwały z dnia [...] stycznia 2013 r. nr [...], było prawidłowe. Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 17 września 2013 r. stwierdził, iż "... sprawa z wniosku skarżącego o udostępnienie informacji publicznej została rozstrzygnięta w I instancji w trybie zwykłego postępowania administracyjnego. Zresztą złożenie przez skarżącego skargi na bezczynność Rady Izby Notarialnej w Warszawie dowodzi, że wcześniej w sprawie z jego wniosku o udostępnienie informacji publicznej nie zapadło żadne rozstrzygnięcie.
Dlatego też zawarta w punkcie drugim uchwały nr [...] decyzja o odmowie udostępnienia mu informacji publicznej jest decyzją pierwszoinstancyjną, zaskarżalną w drodze odwołania, o czym zresztą skarżącego prawidłowo pouczono."
Odmienne stanowisko prawne wnioskodawcy nie uzasadnia braku winy w niezachowaniu terminu do ponownego rozpatrzenia sprawy. Od osoby z wyższym wykształceniem prawniczym, która odbywała aplikację notarialną, wymagać należy podwyższonego stopnia należytej staranności w dbaniu o swoje interesy. W niniejszej sprawie strona nie zachowała należytej staranności. Uchwała z dnia [...] stycznia 2013 r. nr [...] zawierała prawidłowe pouczenie. Niezastosowanie się przez wnioskodawcę do pouczenia zawartego w wyżej wymienionej uchwale powoduje, iż nie można uznać, że do uchybienia terminu doszło bez winy samej strony. Niniejszym wnioskiem strona próbuje uniknąć skutków prawomocnie zakończonej sprawy. Wniosek powyższy wynika z faktu, iż strona w swoim piśmie z dnia 27 maja 2013 r. wskazała, iż żąda przywrócenia terminu do ponownego rozpatrzenia sprawy. W niniejszej sprawie wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy jest niedopuszczalny, bowiem rozstrzygnięcie zawarte w punkcie drugim uchwały z dnia [...] stycznia 2013 r. nr [...] ma charakter decyzji pierwszej instancji, o czym przesądził prawomocnie Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w sprawie o sygn. akt I OSK 1965/13. Rada Notarialna w Warszawie jest związana powyższym prawomocnym orzeczeniem sądu.
Oceniając wniosek po kątem spełnienia warunków z art. 58 § 2 k.p.a. Rada wskazała, iż uchwała z dnia [...] stycznia 2013 r. została skarżącemu doręczona w dniu 28 stycznia 2013 r. Od tego dnia zaczął bieg 14 dniowy termin do wniesienia odwołania zgodnie z zawartym w uchwale pouczeniem. Termin do wniesienia odwołania minął 11 lutego 2013 r. Zdaniem Rady, tryb autokontrolny podjęcia uchwały z dnia 23 stycznia 2013 r. (z art. 54 § 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi), nie miał wpływu na świadomość skarżącego, co do przysługujących mu środków zaskarżenia, a co za tym idzie, nie rzutuje na uchybienie terminowi co wniesienia odwołania.
Skarżący był prawidłowo poinformowany o sposobie wniesienia środka odwoławczego od uchwały. Zdaniem Rady, termin do wniesienia podania o przywrócenie terminu należy liczyć od dnia 12 lutego 2013 r. Okres oczekiwania na rozstrzygnięcie skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w sprawie II SA/Wa 459/13, nie można uznać za czas uzasadniający niezłożenie odwołania w terminie. W okresie od dnia 12 lutego 2013 r. do dnia 28 maja 2013 r. nie było żadnych obiektywnych i niezależnych od skarżącego przeszkód, uniemożliwiających mu złożenie odwołania od uchwały. Za taką przeszkodę nie można uznać odmiennego poglądu prawnego co do przysługujących stronie środków zaskarżenia. Skoro w dacie doręczenia stronie uchwały z dnia 23 stycznia 2013 r. uważała ona, iż została źle pouczona o przysługujących środkach zaskarżenia, powinna na podstawie art. 111 k.p.a. żądać uzupełnienia uchwały o pouczenie o przysługujących środkach zaskarżenia.
Skoro skarżący z takim wnioskiem nie wystąpił i jednocześnie nie zastosował się do zawartego w uchwale pouczenia, naraził się na skutki niezachowania terminu do zaskarżenia uchwały. Z pewnością więc strona nie zachowała 7 dniowego terminu do wniesienia podania o przywrócenie terminu.
Uchwała Rady z dnia [...] października 2016 r. nr [...] stała się przedmiotem skargi wniesionej przez skarżącego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
Sąd I instancji uznał, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
W pierwszej kolejności Sąd I instancji wskazał, że zgodnie z art. 58 § 1 k.p.a. w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin (§ 2). Przywrócenie terminu do złożenia prośby przewidzianej w § 2 jest niedopuszczalne (§ 3). Z powyższych przepisów wynika, że przywrócenie terminu może nastąpić, gdy zostaną spełnione łącznie cztery przesłanki: 1) osoba zainteresowana uprawdopodobni brak swojej winy w uchybieniu terminu;
- 2) zainteresowany wniesie wniosek o przywrócenie terminu;
- 3) dochowany zostanie termin do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu (siedem dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu), który jest nieprzywracalny;
- 4) zainteresowany dopełni wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu tej czynności, dla której był ustanowiony przywracalny termin.
Zdaniem Sądu I instancji, w niniejszej sprawie powyższe przesłanki nie zostały spełnione, tj. skarżący nie uprawdopodobnił, że uchybienie nastąpiło bez jego winy.
Sąd zauważył, że wniosek o przywrócenie terminu skarżący uzasadnił tym, że został przez Radę błędnie pouczony o przysługującym środku zaskarżenia od uchwały z dnia [...] stycznia 2013 r. Skarżący zakwestionował przy tym zawarte w postanowieniu NSA z dnia 17 września 2013 r. sygn. akt I OSK 1965/13 stwierdzenie, iż pouczenie o sposobie zaskarżenia uchwały z dnia [...] stycznia 2013 r. było prawidłowe. Podkreślił, iż to właśnie z utrzymanego tym orzeczeniem w mocy postanowienia WSA w Warszawie z dnia 21 maja 2013 r. sygn. akt II SA/Wa 459/13 dowiedział się, że od uchwały wydanej w trybie autokontroli w postępowaniu ze skargi na bezczynność organu przysługuje środek zaskarżenia w instancyjnym trybie odwoławczym, w oparciu o przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej i k.p.a., a nie bezpośrednio skarga do sądu administracyjnego.
Odnosząc się do wskazanej argumentacji Sąd I instancji zwrócił uwagę, iż w świetle art. 170 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. W doktrynie przyjmuje się, że podmioty wymienione w tym przepisie muszą przyjmować, iż dana kwestia prawna kształtuje się tak, jak stwierdzono w prawomocnym orzeczeniu, zatem w kolejnym postępowaniu, w którym pojawia się dana kwestia, nie może być już ona ponownie badana (por. J. Kunicki, glosa do postanowienia SN z dnia 21 października 1999 r., I CKN 169/98, OSP 2001, z. 4, poz. 63). Na aprobatę zasługuje wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 27 stycznia 2010 r. sygn. akty III SA/Wr 751/09 (publik. LEX nr 564453), w którym wyrażono pogląd, że skoro związanie wynikające z art. 170 P.p.s.a. odnosi się do kolejnych postępowań, to tym bardziej dotyczy sprawy, w której zapadł prawomocny wyrok.
Mając powyższe na względzie Sąd stwierdził, że w niniejszej sprawie nie może być już kwestionowane, iż uchwała Rady z dnia [...] stycznia 2013 r. w swej treści zawiera wymagane prawem pouczenie co do trybu jej zaskarżenia. Skarżący do przedmiotowego pouczenia się nie zastosował, lecz opierając się na własnej wiedzy i znajomości przepisów prawa procesowego, zaskarżył przedmiotową uchwałę wnosząc skargę do Sądu. W związku z powyższym nie można przyjąć, iż skarżący uprawdopodobnił brak winy w niedochowaniu terminu do dokonania określonej czynności prawnej. Wątpliwości strony co do właściwego trybu wniesienia środka zaskarżenia nie mogą świadczyć o braku winy w uchybieniu terminu do dokonania tej czynności w sytuacji, gdy strona zostaje pouczona o terminie i trybie wniesienia odwołania.
Zdaniem Sądu, oceny tej nie może zmieniać okoliczność, że w przedmiotowym pouczeniu zawarto informację, iż odwołanie należy wnieść do Krajowej Izby Notarialnej za pośrednictwem Rady Izby Notarialnej w Warszawie. Zastosowanie się do tego pouczenia niewątpliwie gwarantowało stronie rozpatrzenie wniesionego środka zaskarżenia w postępowaniu odwoławczym, bez względu na to, czy zainteresowany wniósłby odwołanie, czy też wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Jak słusznie podniósł organ, jeżeli strona ma wątpliwości co do terminu i trybu wniesienia odwołania (wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy), na podstawie art. 111 § 1 k.p.a. przysługuje jej prawo żądania w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji (tu uchwały) jej uzupełnienia co do prawa odwołania. Z tego uprawnienia skarżący jednak nie skorzystał.
Ponadto w świetle art. 112 k.p.a., błędne pouczenie w decyzji co do prawa odwołania albo wniesienia powództwa do sądu powszechnego lub skargi do sądu administracyjnego nie może szkodzić stronie, która zastosowała się do tego pouczenia. Jednakże na przepis art. 112 k.p.a. może powołać się strona, która zastosowała się do błędnego pouczenia zawartego w decyzji. Dla wystąpienia skutku przewidzianego w tym przepisie nie jest zatem wystarczające, że w decyzji zawarto błędne pouczenie, lecz jest konieczne, aby strona zastosowała się do tego pouczenia, tj. zgodnie z pouczeniem wniosła środek zaskarżenia przewidziany w tym przepisie. Z tej instytucji procesowej skarżący również nie skorzystał.
Nie można zatem przyjąć, iż skarżący dołożył wymaganej staranności aby zaskarżyć kwestionowaną przez niego uchwałę, zwłaszcza, iż w sposób dostatecznie zrozumiały został poinformowany o terminie i trybie wniesienia środka zaskarżenia.
Sąd I instancji podkreślił, że ustalone w art. 58 k.p.a. kryterium braku winy, jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu, wiąże się z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Oznacza to, że przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. O braku winy można bowiem mówić tylko w przypadku, gdy dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia w danych warunkach. W niniejszej sprawie skarżący nie wskazał we wniosku o przywrócenie terminu na żadne okoliczności, które miałyby uniemożliwić mu wykonanie nałożonego obowiązku. Tym samym Sąd doszedł do przekonania, że zaskarżona uchwała nie narusza prawa, zaś zarzuty skargi są niezasadne.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł skarżący, zaskarżając go w całości, zarzucił Sądowi I instancji naruszenie przepisów prawa procesowego tj.
1) art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 58 § 1 k.p.a. w zw. z art. 17 ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2016 r., poz. 1764), dalej jako: "u.d.i.p.", poprzez jego zastosowanie i w konsekwencji błędne uznanie, że skarżący nie uprawdopodobnił, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy, pomimo że na skutek ewidentnie niezgodnego z prawem działania Rady Izby Notarialnej w Warszawie skarżący wprowadzony został w błąd co do trybu zaskarżenia uchwały z dnia [...] stycznia 2013 r., poprzez wskazanie, że przysługuje mu odwołane do Krajowej Rady Notarialnej, gdy tymczasem przysługiwał mu wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy do Rady Izby Notarialnej w Warszawie;
2) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) P.p.s.a. w zw. z art. 58 § 1 k.p.a. w zw. z art. 17 ust. 2 u.d.i.p. poprzez jego niezastosowanie, mimo że skarżący uprawdopodobnił, że uchybienie terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy nastąpiło bez jego winy, gdyż niewątpliwie wykazał, że na skutek ewidentnie niezgodnego z prawem działania Rady Izby Notarialnej w Warszawie wprowadzony został w błąd co do trybu zaskarżenia uchwały z dnia [...] stycznia 2013 r., poprzez wskazanie, że przysługuje mu odwołane do Krajowej Rady Notarialnej, gdy tymczasem przysługiwał mu wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy do Rady Izby Notarialnej w Warszawę;
3) art. 170 P.p.s.a. w zw. z art. 58 § 1 k.p.a. w zw. z art. 17 ust. 2 u.d.i.p. poprzez błędne uznanie, że skoro w postanowieniu NSA z dnia 17 września 2013 r., sygn. akt I OSK 1985/13 stwierdzono, że uchwała Rady Izby Notarialnej w Warszawie z dnia [...] stycznia 2013 r. jest zaskarżalna w drodze odwołania, o czym prawidłowo pouczono, to skarżący nie wykazał, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy, mimo że skarżący na podstawie art. 58 § 1 k.p.a. złożył wniosek o przywrócenie terminu do złożenia zgodnie z treścią powołanego art. 17 ust. 2 u.d.i.p. wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy do tego samego organu - Rady Izby Notarialnej w Warszawie, a nie wniosku o przywrócenie terminu do złożenia odwołania do Krajowej Rady Notarialnej jako organu drugiej instancji;
4) art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 111 § 1 k.p.a. poprzez błędne ich zastosowanie i nieuzasadnione uznanie, że skarżący powinien skorzystać z instytucji wynikającej z art. 111 § 1 k.p.a., w sytuacji gdy z treści tego przepisu wynika, że skarżący nie miał obowiązku, a jedynie uprawnienie do żądania uzupełnienia uchwały co do prawa odwołania, a więc czynienie skarżącemu przez Sąd zarzutu, źe nie skorzystał z tego prawa jest całkowicie pozbawione uzasadnionych podstaw, w szczególności, że przedmiot niniejszej sprawy determinowany jest wnioskiem skarżącego o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, złożony zgodnie z art. 17 ust. 2 u.d.i.p.;
5) art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 112 k.p.a. poprzez błędne ich zastosowanie i błędne przyjęcie, że skarżącemu poprzez to, że nie zastosował się do błędnego pouczenia zawartego w uchwaie Rady Izby Notarialnej z dnia [...] stycznia 2013 r., co do przysługującego odwołania do Krajowej Rady Notarialnej, nie przysługuje mu ochrona, o której stanowi art. 112 k.p.a., że błędne pouczenie w decyzji co do prawa odwołania nie może szkodzić stronie, w sytuacji gdy przedmiot niniejszej sprawy determinowany jest wnioskiem skarżącego o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, złożony zgodnie z art. 17 ust. 2 u.d.i.p.;
6) art. 151 P.p.s.a. w zw. art. 3 § 1 i art. 141 § 4 P.p.s.a. w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, wobec stwierdzonego braku wnikliwego i dokładnego rozpatrzenia sprawy, w szczególności całkowitego pominięcia, że przedmiotem sprawy jest wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, a nie wniosek o przywrócenie terminu do złożenia odwołania, odnośnie którego dotyczy postanowienie NSA z dnia 17 września 2013 r., sygn. akt I OSK 1985/13, a w związku z tym nieustosunkowanie się w ogóle do zarzutów skargi w aspekcie spełnienia przez skarżącego przesłanki do przywrócenia terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, mimo wykazania przez skarżącego, że zgodnie z art. 17 ust. 2 u.d.i.p. właściwym środkiem zaskarżenia na uchwałę Radę izby Notarialnej w Warszawie z dnia [...] stycznia 2013 r., jest wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, podlegający rozpatrzeniu przez Radę Izby Notarialnej w Warszawie, a nie odwołanie do Krajowej Rady Notarialnej, jak błędnie wskazała Rada Izby Notarialnej w pouczeniu powołanej wyżej uchwały. W tych warunkach, wbrew stanowisku Sądu I instancji, skarżący dołożył wymaganej staranności aby zaskarżyć kwestionowaną uchwałę zgodnie z trybem określonym w art. 17 ust. 2 u.d.i.p., jak również uprawdopodobnił, że do uchybienia terminowi do jego wniesienia nie doszło z jego winy.
W konkluzji skargi kasacyjnej wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga kasacyjna, której granicami stosownie do art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny pozostaje związany (poza przypadkami gdy zachodzi nieważność postępowania), nie zasługiwała na uwzględnienie.
Analiza zarzutów składających się na podstawy skargi kasacyjnej, wymienionych w jej pkt 1 - 3 prowadzi do wniosku, że skarżący kasacyjnie nie zgadza się z oceną Sądu I instancji co do tego, iż nie uprawdopodobnił braku swojej winy w złożeniu po terminie środka zaskarżenia od uchwały Rady Izby Notarialnej w Warszawie z dnia [...] stycznia 2013r. Skarżący stoi na stanowisku, że zawarte w treści uchwały błędne pouczenie o sposobie jej zaskarżenia świadczy o braku jego winy w uchybieniu terminu.
W tym miejscu wymaga przypomnienia, że skarżący został pouczony o prawie wniesienia odwołania od powyższej uchwały do Krajowej Rady Notarialnej w terminie 14 dni od dnia jej doręczenia za pośrednictwem Rady Izby Notarialnej w Warszawie.
Według skarżącego w przypadku zamiaru zaskarżenia powyższej uchwały przysługiwał mu wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy – art. 17 ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001r. o dostępie do informacji publicznej, a nie jak wskazano w pouczeniu odwołanie.
Zgodnie z tym przepisem wnioskodawca może wystąpić do podmiotu, o którym mowa w ust. 1, o ponowne rozpatrzenie sprawy. Do wniosku stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołania.
Odnosząc się do powyższych kwestii Naczelny Sąd Administracyjny przypomina, że nawet gdyby hipotetycznie założyć, że pouczenie co do sposobu zaskarżenia zawarte w uchwale z dnia [...] stycznia 2013r. było błędne, to fakt ten sami przez się nie dowodzi o braku winy skarżącego w uchybieniu terminu w złożeniu środka zaskarżenia. Błędne pouczenie co do terminu, sposobu wniesienia środka zaskarżenia nie ma wpływu na rozpoczęcie biegu terminu do wniesienia tego środka.
Zgodnie z art. 122 K.p.a. błędne pouczenie w decyzji co do prawa odwołania lub skutków zrzeczenia się odwołania albo wniesienia powództwa do sądu powszechnego lub skargi do sądu administracyjnego nie może szkodzić stronie, która zastosowała się do tego pouczenia.
Z powyższego przepisu wynika jednoznacznie, że błędne pouczenie o sposobie zaskarżenia ma korzystne dla strony znaczenie tylko w sytuacji gdy strona zastosowała się do błędnego pouczenia, wskutek czego upłynął już termin do wniesienia środka zaskarżenia.
Z akt administracyjnych sprawy wynika, że skarżący kasacyjnie nie zastosował się do błędnego jego zdaniem pouczenia i z tych względów skutecznie nie może powoływać się na art. 112 K.p.a. Nie wynika też aby skarżący w jakikolwiek inny sposób (poza powołaniem się na błędne pouczenie zawarte w uchwale z dnia [...] stycznia 2013r.) podjął próbę uprawdopodobnienia braku swojej winy w uchybieniu terminu do złożenia środka zaskarżenia.
Stosownie do art. 58 § 1 K.p.a. w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy.
W niniejszej sprawie istotne znaczenie ma również postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 września 2013r. I OSK 1965/13, w którym wyraźnie stwierdzono, że skarżący został prawidłowo pouczony o sposobie zaskarżenia uchwały z dnia [...] stycznia 2013r. Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarżącemu przysługiwało odwołanie od uchwały, a nie wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy.
W myśl art. 170 P.p.s.a. orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby.
W tej sytuacji wszelkie wywody skarżącego mające uzasadniać jego postępowanie mające na celu zakwestionowanie uchwały z dnia [...] stycznia 2013r. są niezasadne. Tym samym okoliczności powoływane przez niego, a mające wykazać brak winy w uchybieniu terminu są bez znaczenia w sprawie.
Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie wydając zaskarżony wyrok nie naruszył art. 151 P.p.s.a., art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a P.p.s.a. i art. 170 P.p.s.a. w zw. z art. 58 § 1 K.p.a. Nie naruszył też art. 17 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, gdyż przepis ten nie jest adresowany do sądu administracyjnego, co oznacza że nie był stosowany w niniejszej sprawie.
Nietrafne są także zarzuty skargi kasacyjnej przestawione w jej pkt. 4 -6.
Przepisy art. 111 §1 K.p.a. stanowi o uprawnieniu strony do uzupełnienia decyzji. Przepis ten nie dotyczy sądu administracyjnego, nie może więc zostać naruszony przez sąd administracyjny.
Przepis art. 112 K.p.a., zgodnie z którym błędne pouczenie w decyzji co do prawa odwołania lub skutków zrzeczenia się odwołania albo wniesienia powództwa do sądu powszechnego lub skargi do sądu administracyjnego nie może szkodzić stronie, która zastosowała się do tego pouczenia, nie jest stosowany w postępowaniu przed sądem administracyjnym, ale przed organami administracji publicznej na etapie postępowania odwoławczego. Sąd I instancji wskazał w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku na obydwa wymienione przepisy, nie dlatego że je stosował, ale wyłącznie w celu wzmocnienia prawnej argumentacji dokonanej przez Sąd I instancji oceny zachowania skarżącego w kontekście art. 58 § 1 K.p.a.
Nieusprawiedliwiony jest ostatni zarzut skargi kasacyjnej (pkt. 6).
Nie ulega wątpliwości, że przedmiotem rozpoznawanej sprawy była uchwała Rady Izby Notarialnej w Warszawie z dnia [...] października 2016r. odmawiająca skarżącemu przywrócenia terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Zarówno w uzasadnieniu wyroku oraz w jego sentencji przedmiot sprawy został właściwie oznaczony. Wbrew twierdzeniom skarżącego ustosunkowanie się przez Sąd I instancji do zarzutów skargi dotyczących spełnienia przez niego przesłanki do przywrócenia terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, nie było potrzebne wobec związania treścią orzeczenia NSA z dnia 17 września 2013r. I OSK 1965/13.
Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.