Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z dnia 12 lipca 2022 r., sygn. akt II SA/Łd 208/22, oddalił skargę E. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia [...] stycznia 2022 r. nr [...] w przedmiocie uznania za nienależnie pobrane i zwrotu świadczenia pielęgnacyjnego.
Od powyższego wyroku skarżąca, reprezentowana przez radcę prawnego, złożyła skargę kasacyjną.
Pismem z dnia 24 maja 2023 r. skarżąca złożyła wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, podając, że jej wykonanie stanowi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody oraz spowodowania trudnych do odwrócenia skutków dla niej i jej rodziny.
Wskazano, że skarżąca jest osobą bezrobotną. Podano, że na podstawie orzeczenia lekarza ZUS z dnia 18 kwietnia 2023 r. uznano, iż jest ona całkowicie niezdolna do pracy do dnia 30 września 2014 r.
Podniesiono, że skarżąca na utrzymaniu ma dwie córki: J. S., której dotyczy postępowanie, oraz G. S. Obie córki także są bezrobotne. Przy czym, J. S. jest osobą posiadającą orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności i wymaga stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy w związku ze znacznie ograniczoną możliwością do samodzielnej egzystencji. Leczy się psychiatrycznie i psychologicznie. Pobiera świadczenie rehabilitacyjne, które nie pozwala na zaspokojenie wszelkich jej wydatków oraz potrzeb.
Wskazano, że skarżąca posiada zobowiązania finansowe, w tym m. in. spłaca kredyt hipoteczny w kwocie 500 zł miesięcznie. Podano, że koszt utrzymania domu to około 500 zł, nie wliczając jedzenia. Zaznaczono, że skarżąca cierpi na różne choroby i dolegliwości, na leki wydaje średnio około 200 zł miesięcznie.
Z kolei mąż skarżącej pobiera rentę z tytułu całkowitej niezdolności do pracy, renta przysługuje mu na stałe.
Podkreślono, że rodzina skarżącej nie posiada oszczędności, które pozwoliłyby na spłatę wskazanej w zaskarżonej decyzji kwoty – 13.797,00 zł. Zaznaczono, że spłata tej należności w czasie spłacania kredytu hipotecznego spowodowałaby olbrzymie naruszenie domowego budżetu oraz konieczność okrojenia szeregu wydatków związanych z leczeniem, co wpłynęłoby negatywnie na zdrowie zarówno skarżącej, jak i jej córki.
Wskazano, że analogiczna sprawa toczy się przed Naczelnym Sądem Administracyjnym pod sygn. akt I OSK 2442/22 i dotyczy kwoty 31.702,80 zł.
Na poparcie powyższego do niniejszego wniosku o wstrzymanie załączono stosowne rachunki i zaświadczenia.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 259 - dalej "p.p.s.a."), sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Następstwa, o jakich mowa w tym przepisie, muszą być konsekwencją wykonania decyzji, zatem wstrzymaniu wykonania mogą podlegać wyłącznie decyzje nadające się do wykonania. Wykazanie następstw wynikających z wykonania decyzji spoczywa na stronie, która ubiega się o wstrzymanie, przy czym następstwa te powinny być realne i bezpośrednio związane z wykonaniem decyzji.
Użyte przez ustawodawcę w art. 61 § 3 p.p.s.a. nieostre pojęcia "znaczna szkoda" lub "trudne do odwrócenia skutki" wymagają konkretyzacji w dokładnie i wszechstronnie zgromadzonym materiale dowodowym, który powinien w szczególności zaprezentować wnioskodawca. Samo powołanie się na ustawowe przesłanki bez wskazania, na czym one polegają w realiach konkretnej sprawy, w żaden sposób nie uzasadnia żądania wniosku. Podkreślić także należy, że rozstrzygając wniosek o wstrzymanie, sąd nie bada legalności zaskarżonego aktu, bowiem prowadziłoby to do tzw. przedsądu. Bada jedynie, czy wykonanie zaskarżonego aktu może prowadzić w okolicznościach danej sprawy, wskazanych przede wszystkim przez skarżącego we wniosku, do zagrożenia w postaci znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Dlatego też – jak przyjęto w judykaturze – wniosek taki powinien zawierać odrębne uzasadnienie. Podkreślić także należy, że o znacznej szkodzie można mówić, jeśli rozmiary szkody wywołanej wykonaniem zaskarżonego aktu administracyjnego są większe niż zwykłe skutki wywołane wykonaniem aktu tego rodzaju. Każdy bowiem akt prawny wywołuje określone skutki prawne, nie wszystkie jednak podlegają ochronie tymczasowej.
Nalży zaznaczyć, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym dominuje pogląd, iż świadczenie pieniężne jest z natury rzeczy świadczeniem odwracalnym. W niniejszej sprawie decyzja organu odwoławczego wraz z decyzją organu I instancji dotyczą co prawda świadczenia pieniężnego, które ze swej natury jest świadczeniem odwracalnym, jednak oceniając skutki zapłaty wskazanej należności należało mieć na względzie zarówno wysokość zobowiązania (kwota 13.797,00 zł), stan zdrowia córki skarżącej, jak i samej skarżącej, jej męża oraz wskazywaną sytuację dotyczącą stanu majątkowego rodziny skarżącej. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego powołane we wniosku okoliczności dostatecznie uprawdopodobniają istnienie okoliczności uzasadniających wstrzymanie wykonania decyzji. Podkreślić przy tym należy, że okoliczności podnoszone we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji skarżąca zobowiązana była uprawdopodobnić, a nie udowodnić. Skarżąca wykazała zaś, że wykonanie zaskarżonej decyzji skutkowałoby niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody lub że powstałe w związku z tym skutki byłyby trudne do odwrócenia. Wykonanie zaskarżonej decyzji i decyzji organu I instancji mogłoby spowodować poważne konsekwencje finansowe w postaci utraty środków niezbędnych do zaspokojenia podstawowych potrzeb skarżącej oraz potrzeb osób jej najbliższych oraz na tyle trwałą zmianę, że powrót do stanu poprzedniego – w przypadku uwzględnienia skargi – byłby znacznie utrudniony.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 61 § 3 w zw. z art. 193 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.