Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 6 marca 2014 r., sygn. akt I SA/Wa 305/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę R. L. i A. K.na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] listopada 2013 r., nr [...], w przedmiocie odmowy zwrotu części nieruchomości stanowiącej własność Skarbu Państwa, położonej w W., w dzielnicy B., między Kanałem Żerań-Zegrze a ul. P., stanowiącej obecnie część działki ew. nr [...] z obrębu [...].
W uzasadnieniu wskazano, że pismem z [...] grudnia 2013r. adresowanym do Prezydenta m. st. Warszawy, R. L. i A. K. wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Wojewody Mazowieckiego z [...] listopada 2013r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu nieruchomości.
Następnie pismem z [...] stycznia 2014r. (data złożenia osobiście w kancelarii Mazowieckiego Urzędu Wojewódzkiego [...] stycznia 2014r.) Prezydent m. st. Warszawy przekazał powyższą skargę do organu właściwego w sprawie – Wojewody Mazowieckiego.
Ze znajdujących się w aktach administracyjnych zwrotnych potwierdzeń odbioru przesyłek listowych, zawierających zaskarżoną decyzję Wojewody Mazowieckiego wynika, że doręczono ją skarżącym: [...] grudnia 2013r. (R. L.) i [...] grudnia 2013r. (A. K.).
Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzucając skargę wskazał, że zgodnie z art. 53 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej p.p.s.a.) skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie. Skargę wniesioną po upływie tego terminu sąd odrzuca na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a.
Sąd I instancji stwierdził, że zaskarżona decyzja Wojewody Mazowieckiego zawierała prawidłowe pouczenie o prawie, terminie i sposobie wniesienia środka zaskarżenia - skargi do sądu administracyjnego. Według tego Sądu, trzydziestodniowy termin do wniesienia skargi do WSA, za pośrednictwem powyższego organu, na decyzję doręczoną skarżącym [...] grudnia 2013r. (R. L.) i [...] grudnia 2013r. (A. K.) upłynął odpowiednio [...] stycznia 2014r. (R. L.) i [...] stycznia 2014r. (A. K.), zgodnie z zasadami obliczania terminów przewidzianymi w art. 83 § 1 p.p.s.a. oraz z uwzględnieniem okoliczności, iż dni 4, 5 i 6 stycznia 2014r. były dniami ustawowo wolnymi od pracy.
W dalszej kolejności Sąd wskazał, że dla oceny zachowania terminu do wniesienia skargi nie można przyjąć daty nadania (złożenia) skargi do organu niewłaściwego w rozumieniu art. 54 § 1 p.p.s.a. W przypadku wniesienia skargi bezpośrednio do sądu administracyjnego lub też za pośrednictwem organu administracji publicznej innego niż ten, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi, sąd ten lub organ powinien ją przekazać właściwemu organowi administracji publicznej. O zachowaniu terminu do wniesienia skargi, określonego w art. 53 § 1-3 p.p.s.a., decyduje wówczas data nadania skargi przez sąd lub organ administracji publicznej na adres właściwego organu administracji publicznej. Tymczasem, jak wynikało z akt sprawy, skarżący nadali przesyłkę listową, zawierającą przedmiotową skargę [...] grudnia 2013r., kierując ją jednakże do organu niewłaściwego w sprawie - Prezydenta m. st. Warszawy.
Organ ten przekazał skargę do organu właściwego - Wojewody Mazowieckiego [...] stycznia 2014r. W tych okolicznościach Sąd I instancji uznał, że uchybienie terminowi do wniesienia skargi przez skarżących było niewątpliwe i skarga musiała ulec odrzuceniu na mocy art. 58 § 1 pkt 2 i § 3 p.p.s.a.
Skargę kasacyjną na powyższe postanowienie wywiodły J. S., B. S., J. S., M. L., A. B., E. J., reprezentowane przez adw. M. S. (dalej pełnomocnik skarżących). Wniosły o uchylenie zaskarżonego postanowienia i zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Zarzuciły Sądowi naruszenie art. 58 § 1 w zw. z art. 54 § 1 p.p.s.a. poprzez: nieuzasadnione przyjęcie, że skarga w niniejszej sprawie została wniesiona z uchybieniem terminu; nieuwzględnienie okoliczności, że organ do którego nadano skargę był w niniejszej sprawie organem I instancji i miał bezpośredni interes w zamknięciu skarżącym drogi sądowej; nieuwzględnienie, że w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji zawarto błędne pouczenie o zasadach i trybie wnoszenia skargi; nieuwzględnienie znacznej opieszałości organu I instancji w przekazaniu skargi do organu II instancji.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Wniesiona skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie wskazać należy, że badanie merytorycznej strony skargi poprzedza analiza jej dopuszczalności pod względem formalnym. Dlatego też Wojewódzki Sąd Administracyjny zobligowany do zbadania, czy skarga nie zawiera braków, o których mowa w art. 58 § 1 pkt 1-6 p.p.s.a. dokonał właściwej oceny skargi w rozpoznawanej sprawie. Jedną z przesłanek odrzucenia skargi jest bowiem kwestia wniesienia skargi po upływie terminu do jej wniesienia.
W rozpatrywanej sprawie bezsporne jest, że zaskarżona decyzja została doręczona skarżącym w dniu [...] grudnia 2013r. (R. L.) i [...] grudnia 2013r. (A. K.).
W tej sytuacji określony w powołanym wyżej przepisie termin do wniesienia skargi od tej decyzji upłynął odpowiednio [...] stycznia 2014r. (R. L.) i [...] stycznia 2014r. (A. K.), zgodnie z zasadami obliczania terminów przewidzianymi w art. 83 § 1 p.p.s.a. oraz z uwzględnieniem okoliczności, iż dni 4, 5 i 6 stycznia 2014r. były dniami ustawowo wolnymi od pracy.
Zgodnie z art. 53 § 1 p.p.s.a. skargę wnosi się w terminie 30 dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie. Zważywszy na to, że w świetle art. 54 § 1 p.p.s.a. skargi nie wnosi się bezpośrednio do sądu administracyjnego, lecz należy to uczynić za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi, to przyjąć należy, że o zachowaniu terminu przesądza dzień wniesienia skargi do odpowiedniego organu administracyjnego.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznający niniejszą skargę kasacyjną w pełni podziela interpretację art. 54 § 1 w zw. z art. 53 § 1 p.p.s.a., jaką przedstawił w zaskarżonym postanowieniu Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie.
NSA stwierdza, że zgodnie z ukształtowanym już orzecznictwem, dla oceny zachowania terminu do wniesienia skargi nie można przyjąć daty nadania (złożenia) skargi do organu niewłaściwego w rozumieniu art. 54 § 1 p.p.s.a. Na tym etapie nie można zastosować trybu przewidzianego w art. 65 kpa. (por. Postanowienie NSA z 12 stycznia 2009 r., sygn akt II OSK 1918/08, Postanowienie NSA z 18 grudnia 2008 r. sygn. akt II FSK 1352/07). W przypadku wniesienia skargi bezpośrednio do sądu administracyjnego lub też za pośrednictwem organu administracji publicznej innego niż ten, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi, sąd ten lub organ powinien ją przekazać właściwemu organowi administracji publicznej. Co też miało miejsce w niniejszej sprawie. O zachowaniu terminu do wniesienia skargi, określonego w art. 53 § 1-3 p.p.s.a., decyduje wówczas data nadania skargi przez sąd lub organ administracji publicznej na adres właściwego organu administracji publicznej.
W rozpatrywanej sprawie skarżący nadali przesyłkę listową, zawierającą przedmiotową skargę [...] grudnia 2013r., kierując ją do organu niewłaściwego w sprawie - Prezydenta m. st. Warszawy. Organ ten przekazał skargę do organu właściwego - Wojewody Mazowieckiego w dniu [...] stycznia 2014r. W tych okolicznościach, zdaniem NSA, słusznie Sąd I instancji uznał, że uchybienie terminowi do wniesienia skargi przez skarżących było niewątpliwe i skargę należało odrzucić na mocy art. 58 § 1 pkt 2 i § 3 p.p.s.a.
Wobec powyższego, twierdzenia pełnomocnika skarżących, jakoby skarga złożona w niewłaściwym organie przed upływem terminu do jej wniesienia skutkować miałaby uznaniem, że została wniesiona w terminie, należy uznać za bezpodstawne.
Także pogląd pełnomocnika, że pouczenie zawarte w skarżonej decyzji Wojewody Mazowieckiego było nieprecyzyjne należy uznać za chybione. Sformułowanie, że "na decyzję wydaną przez Wojewodę Mazowieckiego przysługuje stronom prawo wniesienia skargi do WSA w Warszawie (ul. Jasna 2/4, 00-013 Warszawa) za moim pośrednictwem w terminie 30 dni od dnia jej doręczenia", w ocenie NSA, nie wprowadza w błąd. Wskazuje wprost, że skargę wnieść należy za "pośrednictwem moim" czyli wojewody. Wskazania pełnomocnika, że zapis ten może sugerować, że chodzi tu o osobę podpisującą decyzję należy uznać za nieuprawnione.
Tak samo należy potraktować wywody pełnomocnika, że z brzmienia przepisu art. 54 § 1 p.p.s.a. nie wynika, że chodzi o organ II instancji. Trzeba wskazać, że skarga do sądu administracyjnego w myśl art. 52 p.p.s.a. przysługuje po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jakie służyły skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Zatem w sytuacji wydania decyzji ostatecznej przez organ II instancji po wniesionym odwołaniu, nie może budzić wątpliwości fakt, że to za jego pośrednictwem należy złożyć skargę do sądu administracyjnego.
NSA nie dopatrzył się również nieprawidłowości w przekazywaniu skargi przez Prezydenta Miasta Stołecznego Warszawy. Skarga wpłynęła do organu [...] grudnia 2013 r. w okresie przedświątecznym. Układ dni wolnych spowodował, że niezwłoczne przekazanie skargi nastąpiło [...] stycznia 2014 r. Należy zwrócić uwagę, że organ ten mając świadomość wagi upływu terminów przekazał skargę osobiście do kancelarii wojewody.
Nieuwaga i zaniedbanie skarżących adresujących skargę sprawiło, że termin do jej wniesienia nie został dotrzymany. W żaden sposób nie można teraz szukać usprawiedliwienia dla własnej niekompetencji, kierując nieuprawnione uwagi pod adresem organu I instancji. Sugerowanie, że ów przyczynił się do odrzucenia skargi będąc stroną postępowania jest bezpodstawne.
Wobec powyższego, zdaniem NSA żaden z argumentów skargi kasacyjnej nie mógł odnieść zamierzonego skutku.
Tym samym Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., skargę kasacyjną oddalił.