Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 20 czerwca 2011 r. sygn. akt II SA/Wa 1544/10, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu skargi M. S., uchylił postanowienie Komendanta Stołecznego Policji z dnia [...] listopada 2010 r. nr [...].
W uzasadnieniu wyroku Wojewódzki Sąd przedstawił następująco stan sprawy:
Ww. postanowieniem Komendant stwierdził uchybienie przez M. S. terminu do wniesienia odwołania od decyzji Komendanta Powiatowego Policji w P. z dnia [...] maja 2010 r. nr [...], wyjaśniając, że decyzja ta została przesłana M. S. na adres w G., tj. lokalu służbowego, którego jest najemcą, a także na adres w N., gdzie ma miejsce stałego zameldowania, ale żadna z przesyłek nie została odebrana, tylko zwrócona przez pocztę po dwukrotnym awizowaniu. Odwołanie zostało wniesione 21 czerwca 2010 r. – data nadania w urzędzie pocztowym, zaś zdaniem Komendanta, termin wniesienia odwołania od decyzji doręczonej w trybie art. 44 k.p.a. upłynął dnia 1 czerwca 2010 r.
Uwzględniając skargę Wojewódzki Sąd stwierdził:
Dopuszczalne jest przyjęcie takiego doręczenia decyzji, co wynika z art. 44 k.p.a., jednak jest to możliwe tylko wówczas, gdy zaistniały przesłanki w przepisie tym zawarte. Wymaga on, aby w razie niemożności doręczenia pisma w sposób ustalony w art. 42 i 43 k.p.a., poczta przechowała pismo przez okres 14 dni, zawiadomiła o możliwości odebrania w terminie 7 dni, a w przypadku nieodebrania pozostawiła powtórne zawiadomienie, za każdym razem umieszczając zawiadomienie w miejscach wskazanych w art. 44 k.p.a. Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego z 14 dni. W sprawie brak jest dowodu, że przesyłka zawierająca decyzję Komendanta Powiatowego, wysłana na adres wskazany jako miejsce zamieszkania – G. – była faktycznie przechowywana w placówce pocztowej przez okres 14 dni, gdyż z adnotacji i pieczęci na kopercie wynika jedynie, że przesyłka została nadana w urzędzie pocztowym 14 maja 2010 r., pierwszy raz awizowano ją 18 maja 2010 r., a po raz drugi 25 maja 2010 r., ale nie wiadomo kiedy została zwrócona nadawcy, nadto na pieczęci brak jest informacji o sposobie powiadomienia o niej adresata. W takim stanie rzeczy nie można było uznać doręczenia w trybie art. 44 k.p.a. za skuteczne.
Reprezentowany przez radcę prawnego, Komendant Stołeczny Policji wniósł skargę kasacyjną od tego wyroku, domagając się jego uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie i zarzucając naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 44 i art. 77 k.p.a. poprzez ich błędną wykładnię, co miało istotny wpływ na wynik sprawy.
W uzasadnieniu skargi podniesiono, że fakt podwójnego awizowania przesyłki wynika z adnotacji listonosza poczynionych na kopercie, tj. że próbowano doręczyć decyzję 18 maja 2010 r. i w tym dniu ją awizowano, a powtórnie w dniu 25 maja 2010 r., a ponieważ nie została odebrana w żadnym terminie, zwrócono ją po 14 dniach do nadawcy, a skoro skarżący złożył odwołanie 21 czerwca 2010 r. to nastąpiło to z uchybieniem terminu.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie, bowiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie naruszył przepisów postępowania, wskazanych w podstawach skargi kasacyjnej.
Istotne w sprawie jest czy Wojewódzki Sąd Administracyjny zasadnie ocenił, że Komendant Stołeczny Policji, uznając, że decyzja Komendanta Powiatowego Policji w P. została doręczona M. S. w sposób wskazany w art. 44 k.p.a. naruszył ten przepis.
Art. 44 k.p.a., jak to podkreślił Wojewódzki Sąd, stwarza fikcję doręczenia pisma w postępowaniu administracyjnym. Jednak, jak to też słusznie Sąd zauważył, aby można było takie doręczenie fikcyjne – zastępcze uznać za skuteczne muszą być spełnione warunki w przepisie tym postawione.
Stanowi on, w § 1, że w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i art. 43 k.p.a. poczta (pkt 1) przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce, zawiadomienie o tym pozostawieniu wraz z informacją o możliwości odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od pozostawienia zawiadomienia w placówce pocztowej, umieszcza w skrzynce pocztowej lub na drzwiach mieszkania adresata, biura, czy innego pomieszczenia, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję (§ 2), jeżeli przesyłka w terminie siedmiu dni nie zostanie podjęta, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od pierwszego zawiadomienia (§ 3), czyli w terminie kolejnych siedmiu dni, doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego z czternastu dni (§ 4). Z przepisu tego wynika zatem, aby można było uznać skuteczność doręczenia w trybie art. 44 k.p.a. pismo musi być przechowane przez czternaście dni w placówce pocztowej, zawiadomienie o tym adresata imiennie dwukrotnie w miejscach wskazanych, a dowodem takiego postępowania jest ostemplowanie koperty i wypełnienie poświadczenia odbioru. Z tych bowiem dokumentów wynika jakie i w jaki sposób zostały dokonane czynności przez pocztę.
W niniejszej sprawie Wojewódzki Sąd stwierdził, iż z koperty zawierającej przesyłkę, tj. decyzję Komendanta Powiatowego Policji wynika, że była ona dwukrotnie awizowana, tj. 18 i 25 maja 2010 r., jednakże brak jest informacji kiedy została zwrócona do nadawcy, nadto brak jest jakiejkolwiek informacji o zawiadomieniu adresata o możliwości odbioru przesyłki. Z takimi ustaleniami Wojewódzkiego Sądu należy się zgodzić, co wynika z akt sprawy.
W takim stanie rzeczy nie można stwierdzić czy zachowane zostały czynności, o których mowa w art. 44 § 1 i § 2 k.p.a., to tym samym skuteczności doręczenia, zgodnie z § 4 tego artykułu.
Jak powiedziano wyżej, doręczenie w trybie art. 44 k.p.a. jest fikcją, a wobec tego niezbędne jest ścisłe wypełnienie wymagań postawionych w tym przepisie, aby można było uznać, że pismo zostało doręczone adresatowi, choć w istocie nie miało to miejsca, bowiem pozostawione ono zostało w aktach sprawy z takim tylko skutkiem.
Wobec powyższego orzeczono jak w sentencji, na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270).