Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 1 czerwca 2012 r., sygn. akt II SA/Bk 212/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku, po rozpoznaniu skargi A. O., wymierzył Staroście Siemiatyckiemu grzywnę w kwocie 3.000 zł za niewykonanie wyroku z dnia 14 maja 2009 r. w sprawie II SA/Bk 302/08 w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości.
Wyrok ten zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:
Wyrokiem z 14 maja 2009 r., sygn. akt II SA/Bk 302/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku uchylił decyzję Wojewody Podlaskiego z [...] marca 2007r. oraz poprzedzającą jej wydanie decyzję Starosty Siemiatyckiego z [...] lutego 2007 r. w sprawie odmowy zwrotu wywłaszczonej nieruchomości położonej w S. przy ul. [...], oznaczonej jako działki nr geod. [...] i nr [...].
Od powyższego wyroku skargę kasacyjną wniosła "S." [...] w S. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 8 czerwca 2010 r., sygn. akt I OSK 1078/09 oddalił skargę kasacyjną od powyższego wyroku. Tym samym wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z 14 maja 2009 r. stał się prawomocny. Akta sprawy wraz z informacją o uchyleniu przez WSA wydanych w obu instancjach decyzji wpłynęły do Starosty Siemiatyckiego (organu I instancji), w dniu 14 lipca 2010 r.
Zawiadomieniem z 20 stycznia 2011 r. Starosta Siemiatycki poinformował strony o terminie rozprawy administracyjnej wyznaczonej na dzień 28 stycznia 2011 r., której termin następnie został odroczony na wniosek Burmistrza Miasta Siemiatycze, o czym poinformowano telefonicznie strony postępowania. Następnie zawiadomieniem z 28 stycznia 2011 r. Starosta Siemiatycki przedłużył termin załatwienia przedmiotowej sprawy, ze względu na skomplikowany charakter sprawy, do dnia 25 marca 2011 r.
Pismem z 30 stycznia 2011r. A. O. wezwał Starostę Siemiatyckiego do niezwłocznego podjęcia czynności administracyjnych wynikających z wyroku WSA w Białymstoku z 14 maja 2009 r. sygn. II SA/Bk 302/08.
Następnie w dniu 3 lutego 2011 r. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku wniosek o wymierzenie, w trybie art. 154 § 1 pkt 6 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Staroście Siemiatyckiemu grzywny w maksymalnej wysokości ze względu na niewykonanie prawomocnego orzeczenia sądu oraz zobowiązanie organu do wydania decyzji w terminie zakreślonym przepisami k.p.a.
Wyrokiem z 31 maja 2011 r., sygn. akt II SA/Bk 78/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku wymierzył Staroście Siematyckiemu grzywnę w wysokości równej przeciętnemu miesięcznemu wynagrodzeniu w 2010 r. Sąd uznał, bowiem, że Starosta Siemiatycki, który został zobowiązany prawomocnym wyrokiem sądu (sygn. akt II SA/Bk 302/08), do podjęcia określonych działań, mimo pisemnego wezwania przez stronę do jego wykonania pozostawał w bezczynności do dnia wniesienia skargi.
W wyniku uwzględnienia skargi kasacyjnej Starosty Siemiatyckiego, Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 18 stycznia 2012 r., sygn. I OSK 1674/11 uchylił powyższy wyrok uznając, że strona nie miała możliwości obrony swych praw na skutek uchybień procesowych.
Pismem z 14 maja 2012 r. pełnomocnik Starosty Siemiatyckiego wskazał, że organ, przed rozpoznaniem skargi przez Sąd, w dniu [...] marca 2012 r. wydał decyzję co jego zdaniem skutkować winno umorzeniem postępowania jako bezprzedmiotowego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku wymierzając grzywnę stwierdził, że akta sprawy wraz z prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 14 maja 2009 r. uchylającym decyzję Wojewody Podlaskiego z [...] marca 2007 r. oraz poprzedzającą jej wydanie decyzję Starosty Siemiatyckiego z [...] lutego 2007 r. Starosta Siemiatycki otrzymał 14 lipca 2010r. Tę datę należało więc przyjąć jako datę, od której winny być liczone terminy załatwienia sprawy.
W ocenie Sądu I instancji z akt sprawy i wyjaśnień organu wynika, że Starosta Siemiatycki dopiero po sześciu miesiącach od daty otrzymania powyższego orzeczenia podjął czynności procesowe w sprawie poprzez zawiadomienie o rozprawie administracyjnej, którą następnie odroczył na wniosek Burmistrza Miasta Siemiatycze, a następnie na podstawie art. 36 § 1 k.p.a. zawiadomieniem z 28 stycznia 2011 r., poinformował strony, że sprawa zostanie rozpatrzona po terminie przewidzianym w art. 35 § 3 k.p.a., ze względu na jej skomplikowany charakter równocześnie wyznaczył nowy termin zakończenia sprawy na dzień 25 marca 2011 r. Z dołączonego do pisma procesowego pełnomocnika organu odpisu decyzji wydanej w sprawie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości wynika natomiast, że decyzją została wydana przez Starostę Siemiatyckiego dopiero w dniu [...] marca 2012 r.
Powyższe okoliczności, zdaniem WSA w Białymstoku, przemawiają za wymierzeniem organowi grzywny, albowiem okolicznością bezsporną jest, że Starosta Siemiatycki przekroczył maksymalny termin załatwienia sprawy, o którym mowa w art. 35 § 3 k.p.a., jak również nie zakończył sprawy w nowym terminie, o którym mowa w zawiadomieniu z 28 stycznia 2011 r. Okoliczność przebywania pracownika organu na zwolnieniu lekarskim, a następnie na urlopie nie może, bowiem usprawiedliwiać bezczynności organu w wykonaniu prawomocnego wyroku.
Dokonując ustalenia wysokości grzywny Sąd I instancji uznał, że adekwatna będzie kwota równa przeciętnemu miesięcznemu wynagrodzeniu w roku 2011, ustalając wysokość grzywny na kwotę 3.000 zł. Ustalając wysokość grzywny Sąd wziął także pod uwagę fakt wykonania wyroku poprzez wydanie w dniu [...] marca 2012 r. decyzji w sprawie.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył Starosta Siemiatycki, domagając się jego uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Białymstoku. Ponadto wnoszący skargę kasacyjną wniósł o zasądzenie zwrotu kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych
Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucono naruszenie art. 154 § 1 i 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), dalej powoływanej jako "P.p.s.a." wobec wymierzenia Staroście Siemiatyckiemu kary grzywny w wysokości nieuwzględniającej faktu, iż organ wydał w dniu [...] marca 2012 r. decyzję administracyjną.
W uzasadnieniu podniesiono, że pierwotnie orzeczona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku wysokość grzywny (2.917,14 zł) również odpowiadała przeciętnemu miesięcznemu wynagrodzeniu – w 2010 r. Sąd I instancji ustalił więc dwukrotnie Staroście Siemiatyckiemu karę grzywny odpowiadającej przeciętnemu miesięcznemu wynagrodzeniu, pomimo że stan faktyczny w sprawie II SA/Bk 212/12 różnił się od stanu faktycznego sprawy II SA/Bk 78/11 tym, że w dniu [...] marca 2012 r. wydania została przez organ decyzja administracyjna. Tym samym nie można zgodzić się z twierdzeniem, że Sąd uwzględnił przy ustaleniu wysokości grzywny wydanie decyzji z dnia [...] marca 2012 r.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.
Zasadniczą przesłanką do zastosowania art. 154 P.p.s.a. i wymierzenia organowi grzywny obliczonej zgodnie z § 6 tego przepisu jest ustalenie, że do dnia wniesienia skargi organ pozostaje w bezczynności pomimo uprzedniego wyroku sądu. Stan bezczynności w sytuacji określonej w art. 154 § 1 P.p.s.a. ma miejsce wówczas, gdy organ w powtórnym postępowaniu prowadzonym na skutek wyroku sądowego, mimo terminu określonego w ustawie nie rozpoznaje sprawy, natomiast niewykonanie wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność występuje w przypadku bezskutecznego upływu terminu wyznaczonego przez sąd na wydanie aktu lub dokonanie czynności. Termin wyznaczony przez sąd liczy się od dnia doręczenia akt temu organowi (J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Lexis Nexis Warszawa 2004 r., s. 226).
Z akt sprawy wynika, że skarga zawierająca żądanie wymierzenia grzywny organowi administracji publicznej wniesiona została w dniu 3 lutego 2010 r. Decyzja, która stanowiła załatwienie sprawy określonej wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 14 maja 2009 r., sygn. akt II SA/Bk 302/08 wydana została w dniu [...] marca 2012 r., a zatem po wniesieniu przez A. O. skargi. Okoliczność ta, jak zasadnie wskazał Sąd I instancji w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia, w świetle przepisu art. 154 § 3 P.p.s.a. nie mogła stanowić podstawy do oddalenia skargi w przedmiocie wymierzenia grzywny ani do umorzenia postępowania, albowiem w przypadku skargi opartej na tym przepisie, nie ma znaczenia fakt, że organ administracji publicznej wydał rozstrzygnięcie w sprawie, jeżeli skarga została wniesiona przed wydaniem tego rozstrzygnięcia.
Nie jest zasadny również zarzut naruszenia art. 154 § 1 P.p.s.a. Akta sprawy wraz z informacją o uchyleniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku decyzji organu I i II instancji o odmowie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości wpłynęły do Starosty Siemiatyckiego w dniu 14 lipca 2010 r. Tym samym termin do załatwienia sprawy upływał z dniem 13 sierpnia 2010 r. Wydanie decyzji dopiero w dniu [...] marca 2012 r. niewątpliwie nastąpiło z uchybieniem terminu, o którym mowa w art. 35 § 3 k.p.a. Podjęcie czynności po sześciu miesiącach od daty otrzymania akt sprawy wskazują bezspornie na bezczynność organu, bowiem w terminie ustalonym przez prawo organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie, do których był zobowiązany.
Wymierzenie grzywny znajdowało w tej sytuacji dostatecznie uzasadnioną podstawę.
Ponadto, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd I instancji – mając na uwadze całokształt okoliczności sprawy – prawidłowo określił wysokość nałożonej na organ grzywny i właściwie uzasadnił swoje rozstrzygnięcie. Uzasadniając wymierzenie grzywny w wysokości 3.000 zł WSA w Białymstoku przedstawił stan sprawy, istotę zarzutów skargi i ocenił działanie organu w świetle art. 154 § 1 i 6 P.p.s.a. Odnosząc się do zarzutów skargi kasacyjnej należy podkreślić, że wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 31 maja 2011 r., sygn. akt II SA/Bk 78/11 został uchylony przez Naczelny Sąd Administracyjny wobec stwierdzenia nieważności postępowania. W tej sytuacji, skoro nie oceniano zarzutów odnoszących się do wysokości wymierzonej grzywny, to brak jest podstaw do uznania, że wysokość grzywny została ustalona dwukrotnie w dwóch różnych stanach faktycznych.
Biorąc zatem pod uwagę, że skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach, Naczelny Sąd Administracyjny – na podstawie art. 184 w zw. z art. 182 § 2 P.p.s.a. – orzekł jak w sentencji.