Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim wyrokiem z dnia 24 maja 2017 r., sygn. akt II SA/Go 238/17 oddalił skargę M. K. na postanowienie Komendanta Wojewódzkiego Policji w G. z dnia [...] stycznia 2017 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania dyscyplinarnego.
W uzasadnieniu wskazano na następujący stan faktyczny i prawny sprawy:
Komendant Powiatowy Policji w M. orzeczeniem z [...] listopada 2011 r. nr [...] – wydanym na podstawie art. 135j ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 135j ust. 5 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz.U. z 2007 r., Nr 43, poz. 277 ze zm.) – odstąpił od ukarania [...]. M. K., obwinionego o to, że [...] lipca 2011 r. skierował do Komendy Głównej Policji raport dotyczący nieprawidłowości związanych z wykorzystaniem do służby psa patrolowego [...], którego był przewodnikiem, bez zachowania drogi służbowej, do której był zobowiązany.
Pismem z [...] września 2016 r. M. K. zwrócił się do Komendanta Wojewódzkiego Policji w G. o umożliwienie zapoznania się z całością akt postępowania dyscyplinarnego, w tym umożliwienie sporządzania notatek własnych oraz kopii wybranych kart z możliwością potwierdzenia ich za zgodność z oryginałem. W piśmie tym M. K. poprosił o zabezpieczenie całości dokumentacji przedmiotowych akt, ponieważ w trakcie postępowania dyscyplinarnego doszło do szeregu nieprawidłowości i nadużyć wobec niego, które dają podstawę wzruszenia prawomocnie "zamkniętego" postępowania.
Pismem z [...] września 2016 r. Komendant Powiatowy Policji w M. poinformował M. K., że cała dokumentacja sprawy dyscyplinarnej znajduje się w składnicy Komendy Powiatowej Policji w M. i może zostać udostępniona do osobistego wglądu.
W piśmie z [...] listopada 2016 r., które do Komendy Wojewódzkiej Policji wpłynęło [...] listopada 2016 r., M. K. wyjaśnił, że intencją jego wniosku z [...] września 2016 r. było wzruszenie prawomocnie zakończonego postępowania dyscyplinarnego, wszczętego na podstawie postanowienia nr [...] z [...] września 2011 r. W piśmie tym M. K. wyjaśnił, że do dnia dzisiejszego nie zostały powzięte czynności, mające na celu wyjaśnienie sprawy. W związku z powyższym wniósł o jego wznowienie, w celu wykazania braku swojej winy. Wnioskodawca zaznaczył, że w toku ponownie wszczętego postępowania dyscyplinarnego chciałby podważyć nieprawdziwe dowody, które wpłynęły na uznanie go winnym przewinienia dyscyplinarnego.
Odpowiadając na powyższy wniosek o wznowienie postępowania dyscyplinarnego, Komendant Wojewódzki Policji w G., pismem z [...] listopada 2016 r., poinformował M. K., że zgodnie z treścią art. 135r ust. 6 ustawy o Policji, przełożonym właściwym do wznowienia postępowania dyscyplinarnego jest przełożony dyscyplinarny, który wydał prawomocne orzeczenie dyscyplinarne. Skoro zatem orzeczenie kończące postępowanie wydane zostało przez Komendanta Powiatowego Policji w M., wniosek zostanie przekazany do tego organu. Jednocześnie wnioskodawca wezwany został do usunięcia braków formalnych wniosku o wznowienie postępowania dyscyplinarnego, poprzez doprecyzowanie i wskazanie dowodów, które w ocenie wnioskodawcy mają uzasadnić wdrożenie trybu nadzwyczajnego – wznowienia postępowania dyscyplinarnego - oraz podanie daty, w której wnioskodawca dowiedział się o okolicznościach, stanowiących podstawę do wznowienia postępowania.
W odpowiedzi na powyższe pismo M. K. wyjaśnił, że w przeprowadzonym postępowaniu dyscyplinarnym jako nieprawdziwy dowód w sprawie została dopuszczona notatka służbowa [...]. Z. B. z [...] czerwca 2011 r., w której poświadcza on nieprawdę, oświadczając, że podczas stawienia się wnioskodawcy w dniu [...] czerwca 2011 r. w KWP w G. udzielił słownej odpowiedzi na raport z [...] maja 2011 r. ws. powołania komisji celem wycofania psa służbowego [...][...], informując o sposobie załatwienia sprawy. Zdaniem wnioskodawcy rozmowa, na którą powołuje się Z. B. nie miała miejsca, ponieważ tego dnia z całą pewnością wnioskodawcy nie było w KWP w G. Jako kolejny – nieprawdziwy dowód – M. K. wskazał notatkę Z. B. z [...] lipca 2011 r., w której ponownie poświadczył on nieprawdę, że podczas stawienia się wnioskodawcy w dniu [...] czerwca 2011 r. w KWP w G. udzielił wnioskodawcy odpowiedzi na raport z [...] maja 2011 r., informując o sposobie załatwienia sprawy.
Zdaniem M. K., ww. dowody wprowadziły w błąd Wydział Kontroli KWP w G., rzecznika dyscyplinarnego oraz przełożonego dyscyplinarnego w kwestii związanej z motywem działania wnioskodawcy – skierowania skargi do Biura Kontroli Komendy Głównej Policji. M. K. jako datę dającą podstawę do wznowienia postępowania dyscyplinarnego, z uwagi na ujawnienie nowych okoliczności sprawy, wskazał na dzień [...] września 2016 r., w którym to dniu odnalazł dokumenty dające stu procentową pewność, że rozmowa z [...] czerwca 2011 r. nie miała miejsca.
Komendant Powiatowy Policji w M., postanowieniem z [...] grudnia 2016 r. nr [...] – na podstawie art. 135r ust. 9 ustawy o Policji – odmówił wznowienia postępowania dyscyplinarnego zakończonego prawomocnym orzeczeniem dyscyplinarnym Komendanta Powiatowego Policji w M. z [...] listopada 2011 r. nr [...]. Uzasadniając postanowienie organ pierwszej instancji wskazał, że od chwili wydania prawomocnego orzeczenia upłynęło już [...] lat, zatem na podstawie art. 135r ust. 5 ustawy o Policji należało odmówić wznowienia postępowania dyscyplinarnego.
Nie zgadzając się z powyższym orzeczeniem, M. K. złożył na nie zażalenie do Komendanta Wojewódzkiego Policji w G..
Postanowieniem z [...] stycznia 2017 r. nr [...] Komendant Wojewódzki Policji utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Organ odwoławczy nie podzielił stanowiska organu pierwszej instancji w zakresie ujemnej przesłanki wznowienia postępowania dyscyplinarnego, jakim jest upływ terminu określonego w art. 135r ust. 5 ustawy o Policji. Zdaniem organu II instancji, skarżący zachował termin jaki przysługiwał mu na wniesienie wniosku o wznowienie postępowania, o którym mowa w tym przepisie. Niemniej jednak w ocenie organu odwoławczego, skarżący nie dochował terminu określonego w art. 135r ust. 7 ustawy o Policji.
Skarżący twierdzi, że zapoznanie się z aktami postępowania dyscyplinarnego w dniu [...] września 2016 r. umożliwiło mu upewnienie się o nieprawidłowości dowodów i manipulacji postępowaniem dyscyplinarnym. Organ wskazał, że z akt postępowania dyscyplinarnego wynika, że skarżący skorzystał ze swojego prawa i przed wydaniem orzeczenia nr [...] przez Komendanta Powiatowego Policji w M. zapoznał się w dniu [...] października 2011 r. z całością materiału dowodowego, zgromadzonego w niniejszym postępowaniu dyscyplinarnym, nie wnosząc wniosków o jego uzupełninie.
Niezależnie od powyższego organ uznał, że najpóźniej o okolicznościach, które w ocenie skarżącego legitymują go do żądania wznowienia powstępowania dowiedział się on w dniu [...] września 2016 r. Wobec powyższego wniosek najpóźniej powinien złożyć [...] października 2016 r. Natomiast wniosek został złożony [...] listopada 2016 r., a więc po upływie terminu. Organ II instancji stanął na stanowisku, że okoliczności, które przywołuje skarżący były mu znane już ponad [...] lat temu, tak więc 30-dniowy termin na złożenie przez niego wniosku o wznowienie postepowania, o którym mowa w art. 135r ust. 7, nie został zachowany.
Powyższe postanowienie stało się przedmiotem skargi M. K., złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i nakazanie organowi przywrócenie terminu do wznowienia prawomocnie zakończonego postępowania dyscyplinarnego.
Odpowiadając na skargę Komendant Wojewódzki Policji w G.. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty podniesione w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Sąd I instancji wskazał, że przepisy ustawy o Policji regulują w sposób jednoznaczny i ścisły tryb postępowania związany ze wzruszeniem orzeczeń prawomocnych, jakim jest w niniejszej sprawie orzeczenie Komendanta Powiatowego Policji w M. z [...] listopada 2011 r. nr [...], odstępujące od ukarania skarżącego, obwinionego o to, że [...] lipca 2011 r. skierował do Komendy Głównej Policji raport dotyczący nieprawidłowości, związanych z wykorzystaniem do służby psa patrolowego [...], którego był przewodnikiem, bez zachowania drogi służbowej, do której był zobowiązany.
Sąd uznał, że zasadniczą kwestią, determinującą postępowanie w przedmiotowej sprawie, było ustalenie czy skarżący skutecznie złożył wniosek o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej ww. orzeczeniem organu, wskazując na wystąpienie ustawowej przesłanki warunkującej dopuszczalność wznowienia postępowania w sprawie zakończonej prawomocnym orzeczeniem, tj. z art. 135r ust. 1 pkt 1 ustawy o Policji. Natomiast w treści art. 135r ust. 7 ustawy o Policji ustawodawca w sposób precyzyjny oznaczył termin (jednego miesiąca) dla dokonania danej czynności. Równocześnie też precyzyjnie została oznaczona chwila rozpoczęcia biegu omawianego terminu (od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności).
Zatem oczywistym jest, że intencją prawodawcy było nawiązanie do najwcześniejszej daty powzięcia przez stronę wiadomości o podstawie (okoliczności) wznowienia. Badając zachowanie terminu, o którym mowa w art. 135r ust. 7 ustawy o Policji, organ administracji obowiązany jest z urzędu ocenić, czy strona wystąpiła z podaniem o wznowienie postępowania w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę wznowienia. Wznowienie postępowania na wniosek strony, pomimo uchybienia terminu, stanowi bowiem rażące naruszenie prawa, gdyż godzi w zasadę trwałości decyzji administracyjnych, zawartą w art. 16 § 1 k.p.a.
Sąd stwierdził, że w rozpoznawanej sprawie skarżący, w zażaleniu na postanowienie organu pierwszej instancji, wskazał, iż w dniu [...] września 2016 r., analizując zebrane materiały w czasie zapoznawania się z aktami postepowania dyscyplinarnego, upewnił się, że dowody na podstawie których został ukarany były nieprawdziwe. W skardze zaś podał, że wniosek o wznowienie postępowania zawarł w swoim piśmie z [...] września 2016 r. Odnosząc się do tego stanowiska, Sąd I instancji wskazał, że pismo skarżącego z [...] września 2016 r., wbrew jego twierdzeniu, nie zawierało wniosku o wznowienie postępowania. W piśmie tym, jak słusznie wskazał organ odwoławczy, skarżący informował jedynie, iż pragnie zapoznać się z aktami postępowania dyscyplinarnego, w którym - w jego ocenie - doszło do szeregu nieprawidłowości i nadużyć.
Skarżący dopiero w piśmie z [...] listopada 2016 r. zawarł jednoznaczny wniosek o wznowienie postępowania, podkreślając, że jego celem jest wykazanie swojej niewinności. Będąc natomiast zobowiązany przez organ do podania daty, w której dowiedział się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania, w piśmie z [...] grudnia 2016 r. wskazał, że datę tę stanowi dzień [...] września 2016 r. Stąd stwierdzić trzeba, że złożenie w dniu [...] listopada 2016 r. opisanego powyżej wniosku o wznowienie postępowania nastąpiło z uchybieniem miesięcznego terminu, o którym mowa w art. 135r ust. 7 ustawy o Policji.
WSA w Gorzowie Wielkopolskim ustalił, że termin ten przekroczono znacznie powyżej miesiąca, co uzasadniało wydanie postanowienia o odmowie wznowienia postępowania (art. 135r ust. 9 ustawy o Policji). Wyjaśnił, że postanowienie ma charakter formalny i jest wydawane wówczas, gdy nie dopełniono wymogu formalnego w postaci dochowania terminu miesięcznego z art. 135r ust. 7 ustawy o Policji. W takiej sytuacji brak jest podstaw do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania, co do przyczyn wznowienia oraz rozstrzygnięcia, co do istoty sprawy.
Nadto Sąd I instancji zaznaczył, że skarżący za fałszywe uznał notatki służbowe [...] Z. B. z [...] czerwca 2011 r. i z [...] lipca 2011 r. Notatki te wchodziły w skład materiału dowodowego postępowania dyscyplinarnego i skarżący zapoznał się z nimi w dniu [...] września 2011 r., co potwierdził własnoręcznym podpisem na protokole.
W dniu [...] lipca 2017 r. skargę kasacyjną na powyższy wyrok złożył M. K.. Zarzucił on WSA w Gorzowie Wielkopolskim, na podstawie art. 174 pkt 2 P.p.s.a., naruszenie następujących przepisów postępowania w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy:
- - art. 145 § 1 ust. 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z 135 r ust. 7 ustawy o Policji, poprzez:
błędne zastosowanie tego przepisu i uznanie przez Sąd I instancji, że doszło do uchybienia 30 dniowego terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania dyscyplinarnego zakończonego postanowieniem Komendanta Powiatowego Policji w M. z dnia [...] listopada 2011 r., mimo, że wniosek został złożony pismem [...] września 2016 r. a nie jak organ błędnie przyjął [...] listopada 2016 r., a o okolicznościach faktycznych będących podstawą wznowienia, skarżący dowiedział się [...] września 2016 r, co wyraźnie oświadczył w toku postępowania,
- - art. 145 § 1 ust. 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 135r ust. 1 ustawy o Policji, poprzez wydanie orzeczenia o odmowie wznowienia postępowania pomimo, iż nie doszło do uchybienia terminu do złożenia wniosku.
Zdaniem skarżącego, istotny wpływ naruszenia ww. przepisów postępowania na wynik sprawy polega na tym, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim nie kwestionując ustaleń organów I i II instancji, zgodził się na zaniechanie badania podstaw wznowienia postępowania w trybie art. 135s ustawy o Policji, co zniweczyło prawo skarżącego do osiągnięcia celu postępowania jakim jest usunięcie z obrotu prawnego prawomocnego postanowienia KP Policji w M. z dnia [...] listopada 2011 r.
W związku z powyższym wniósł - na podstawie art. 176 § 1 pkt 3 oraz art. 185 § 1 P.p.s.a. o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gorzowie Wielkopolskim do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
Odpowiedzi na skargę kasacyjną nie wniesiono.
Naczelny Sąd Administracyjny zaważył co następuje:
Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając skargę kasacyjną, związany jest jej granicami. Z urzędu bierze pod rozwagę wyłącznie nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie żadna z enumeratywnie wymienionych w art. 183 § 2 P.p.s.a. przesłanek nieważności postępowania nie zachodzi, stąd NSA rozpoznał skargę kasacyjną w jej granicach.
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie należy podnieść, że zarzuty skargi kasacyjnej w istocie dotyczą kwestii ustalenia terminu, od jakiego należy liczyć złożenie przez M. K. wniosku o wznowienie zakończonego wobec niego postępowania dyscyplinarnego prowadzanego na podstawie przepisów rozdziału 10 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2017 r., poz. 2067 ze zm.).
Przypomnieć należy, że art. 135r ust. 7 ustawy o Policji stanowi, że wniosek o wznowienie postępowania dyscyplinarnego wnosi się do przełożonego dyscyplinarnego, który wydał orzeczenie w pierwszej instancji, w terminie 30 dni od dnia, w którym obwiniony dowiedział się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania.
W ocenie skarżącego, z naruszeniem ww. przepisu, odmówiono wznowienia postępowania dyscyplinarnego z uwagi na wystąpienie tej przesłanki negatywnej, mimo, że wadliwie przyjęto datę, w której strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Datę tę, zdaniem skarżącego, należy liczyć od [...] września 2016 r., kiedy to złożył pismo do Komendanta Wojewódzkiego Policji o zabezpieczenie akt prowadzonego przeciwko niemu w 2011 r. postępowania dyscyplinarnego wskazując, że w jego trakcie doszło do szeregu nadużyć, które dają podstawę do "wzruszenia" prawomocnie zakończonego postępowania.
Pogląd wyrażony w skardze kasacyjnej jest jednak błędny.
Przypomnieć bowiem należy, że art. 135r ust. 7 ustawy o Policji precyzyjnie wskazuje, że wniosek o wznowienie postępowania dyscyplinarnego należy złożyć w terminie 30 dni od dnia powzięcia wiadomości o okoliczności stanowiącej podstawę wznowienia. Treść tego przepisu jednoznacznie nawiązuje do dnia "dowiedzenia się" o okoliczności (podstawie) wznowienia. W warunkach niniejszej sprawy podstawę wznowienia stanowi, zdaniem skarżącego kasacyjnie, fakt, że w dniu [...] września 2016 r., zapoznając się w Komendzie Powiatowej Policji w M. upewnił się, że zebrane dowody w postaci notatki służbowej [...]. Z. B. z dnia [...] czerwca 2011 r. poświadczają nieprawdziwe informacje. Za dzień dowiedzenia się o okoliczności, stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania dyscyplinarnego należy, jak to trafnie przyjął Sąd I instancji, uznać wskazaną wyżej datę [...] września 2016 r. ponieważ to w tej dacie skarżący powziął wiadomość o tym, że w aktach sprawy znajduje się dokument, który na podstawie art. 135 r. ust. 1 pkt 1 ustawy o Policji daje podstawę do wznowienia postępowania dyscyplinarnego.
Wywody skargi kasacyjnej, iż termin ten należy liczyć od [...] września 2016 r., gdy skierował on pismo do Komendanta Wojewódzkiego Policji w G. są nieprzekonywujące. Podkreślić bowiem należy, że istota unormowania art. 135r ust. 7 ustawy o Policji polega na dowiedzeniu się o istotnej dla sprawy okoliczności, stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania, a więc dotarciu do strony wiadomości o zaistnieniu okoliczności, dających podstawę wznowienia postępowania. W rozpoznawanej sprawie skarżący dowiedział się o tej przyczynie w dniu [...] września 2016 r., kiedy to zapoznał się z aktami sprawy postępowania dyscyplinarnego, które się toczyło przeciwko niemu. Pismo z [...] września 2016 r., nie zawiera przedstawienia podstawy wznowienia, jest ono tylko wnioskiem o zapoznanie się z aktami sprawy, ponieważ hipotetycznie mogły w niej zaistnieć nieprawidłowości. M. K. nie składa w nim wniosku o wznowienie postępowania, a organ nie był uprawniony do interpretowania jego "intencji", tym bardziej, że pismo pochodziło od funkcjonariusza Policji, a zatem osoby, która co najmniej powinna znać przepisy pragmatyczne i w nawiązaniu do nich jasno formułować swoje żądania.
W sprawie nie budzi zatem wątpliwości, jak słusznie podniósł to Sąd I instancji, że wniosek o wznowienie postępowania skarżący kasacyjnie złożył dopiero [...] listopada 2016 r., ponieważ dopiero z jego treści wynika, że chce on wznowić postępowanie dyscyplinarne, toczące się wobec niego w 2011 r. Tym samym uchybił on 30 dniowemu terminowi do złożenia wniosku o wszczęcie postępowania wznowieniowego od dnia dowiedzenia się o przesłance wznowienia.
Uznać więc należy, że w okolicznościach przedmiotowej sprawy, brak jest podstaw do kwestionowania stanowiska wyrażonego w zaskarżonym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim, że skarżący złożył wniosek o wznowienie postępowania dyscyplinarnego już w dniu [...] września 2016 r.
Z tych przyczyn, wobec nieusprawiedliwionych zarzutów skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.