Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnegoz 21 stycznia 2016 r., sygn. akt I OSK 2095/14

Uzasadnienie

Wyrokiem z dnia 20 marca 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargi P. P. i B. P. na decyzję Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia [...] czerwca 2013 r. nr [...] w przedmiocie opróżnienia lokalu mieszkalnego i uiszczenia opłat za używanie lokalu i opłat pośrednich oraz zapłaty odszkodowania w wysokości 200% wartości należnych opłat.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przytoczył następujące okoliczności faktyczne i prawne sprawy.

Dyrektor Oddziału Regionalnego w W. Wojskowej Agencji Mieszkaniowej decyzją nr [...] z dnia [...] kwietnia 2013 r., na podstawie art. 104 K.p.a. i art. 37a ust. 1 i 2 w związku z art. 13 ust. 6 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2005 r. Nr 41, poz. 398 ze zm.) oraz w związku z art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 22 stycznia 2010 r. o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 28, poz. 143): 1) zobowiązał P. P., B. P., K. P. oraz K. P. do opróżnienia lokalu mieszkalnego nr [...] przy ul. A. w W., 2) zobowiązał solidarnie P. P., K. P. oraz K. P. wraz z osobami wspólnie zamieszkującymi do uiszczania opłat za używanie lokalu w wysokości 284,01 zł i opłat pośrednich w wysokości 379,52 zł, jak również zapłaty odszkodowania w wysokości 200% wartości należnych opłat za używanie lokalu mieszkalnego bez tytułu prawnego, stanowiącego kwotę 579,52 zł za każdy rozpoczęty miesiąc jego zajmowania, począwszy od dnia, kiedy niniejsza decyzja stanie się ostateczna do dnia opróżnienia lokalu, 3) ustalił, że zmiana wysokości opłat za używanie lokalu mieszkalnego i opłat pośrednich nie powoduje konieczności zmiany niniejszej decyzji, 4) ustalił, że o zmianie wysokości opłat za używanie lokalu mieszkalnego i opłat pośrednich strony będą powiadomione w trybie określonym przez rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 19 listopada 2010 r. w sprawie opłat za używanie lokali mieszkalnych będących w dyspozycji Wojskowej Agencji Mieszkaniowej (Dz. U. Nr 233, poz. 1531).

W odwołaniu od powyższej decyzji P. P. podniósł, że przedmiotowy lokal stanowi jedyne miejsce zamieszkania rodziny i nie stać go na zakup innego lokalu mieszkalnego, a wszelkie opłaty za lokal wnoszone są terminowo. Wskazał, że rozwiązanie stosunku pracy z jednostką wojskową nr [...] na mocy porozumienia stron, nie oznaczało nakazu opuszczenia lokalu.

Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej decyzją z dnia [...] czerwca 2013 r. nr [...] utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. W uzasadnieniu podał, że dysponentem lokalu nr [...] przy ul. A. w W. jest Wojskowa Agencja Mieszkaniowa, która w dniu [...] marca 1991 r. zawarła z P. P. umowę najmu tego lokalu wyłącznie na czas zatrudnienia. W dniu [...] maja 1994 r. stosunek pracy z ww. został rozwiązany na mocy porozumienia stron i tym samym wygasła umowa najmu przedmiotowego lokalu. Dyrektor Oddziału Terenowego nr [...] w W. w związku z tym wystąpił z pozwem do Sądu Rejonowego dla W. Wydział I Cywilny, o ustalenie nieistnienia stosunku najmu, a Sąd wyrokiem z dnia [...] października 2002 r. uwzględnił pozew. Organ wskazał, że w spornym lokalu mieszkają: P. P. (ur. [...] lipca 1967 r.), B. P. (ur. [...] maja 1967 r.), K. P. (ur. [...] lutego 1990 r.), K. P. (ur. [...] czerwca 1993 r.).

W dniu 30 września 2008 r. P. P. został zawiadomiony o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie zajmowania przedmiotowego lokalu bez tytułu prawnego w trybie art. 37a ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP w brzmieniu obowiązującym do dnia 30 czerwca 2010 r. Pismem z dnia 14 września 2010 r. o toczącym się postępowaniu organ Agencji poinformował także B. P. i K. P., a pismem z dnia 15 lutego 2013 r. zawiadomił K. P. o obowiązku egzekwowania postanowień wynikających z art. 37a ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP w brzmieniu obowiązującym do dnia 30 czerwca 2010 r.

Odnosząc się do meritum organ odwoławczy stwierdził, że podstawę zaskarżonej decyzji stanowi przepis art. 37a ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP w brzmieniu obowiązującym do 30 czerwca 2010 r., gdyż w myśl art. 18 ust. 1 ustawy zmieniającej, do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy ostatecznymi decyzjami administracyjnymi lub zawarciem umowy, stosuje się przepisy ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP w brzmieniu dotychczasowym, a taka sytuacja występuje w niniejszej sprawie. Zgodnie z art. 37a ust. 1 ww. ustawy o zakwaterowaniu (...), osoby zajmujące lokal mieszkalny bez tytułu prawnego są obowiązane do jego opróżnienia, uiszczenia opłaty za używanie lokalu i opłat pośrednich oraz zapłaty odszkodowania w wysokości 200% wartości należnych opłat za używanie lokalu za każdy rozpoczęty miesiąc jego zajmowania. Organ wskazał, że tytułem prawnym do spornego lokalu legitymował się pierwotnie P. P. na podstawie umowy najmu zawartej z Kierownikiem Garnizonowej Administracji Mieszkań nr [...] w dniu [...] marca 1991 r. na czas trwania stosunku pracy.

Wobec rozwiązania z P. P. z dniem [...] maja 1994 r. stosunku pracy, umowa najmu wygasła. O jej samoistnym przedłużeniu nie świadczy fakt rozwiązania stosunku pracy na mocy porozumienia stron i dorozumianej zgody jednostki wojskowej, w której ww. pracował, na dalsze zakwaterowanie w lokalu. Ponadto, o nieistnieniu stosunku najmu orzekł Sąd Rejonowy dla W. Wydział I Cywilny wyrokiem z dnia [...] października 2002 r. Zatem, zarówno P. P., jak i wspólnie z nim zamieszkujące osoby, nie posiadają tytułu prawnego do przedmiotowego lokalu. Organ podkreślił, że osoby zajmujące ww. lokal w toku postępowania były informowane o treści art. 37a ustawy o zakwaterowaniu (...) oraz wzywane do udzielenia informacji, czy zachodzą w ich przypadku przesłanki określone w art. 45 ust. 3 ustawy. Żadna z nich nie powoływała się na okoliczności świadczące o tym, że zaliczają się do kręgu osób zwolnionych z przymusowego wykwaterowania.

W odniesieniu do argumentacji odwołania organ podniósł, że Sąd Okręgowy w W. Wydział Cywilno-Odwoławczy wyrokiem z dnia [...] grudnia 2012 r. o sygn. akt [...], oddalił apelację Wojskowej Agencji Mieszkaniowej od wyroku Sądu Rejonowego dla W. z dnia [...] maja 2012 r. o sygn. akt [...], oddalającego powództwo Agencji przeciwko K. P. o eksmisję jako przedwczesne w świetle art. 29b ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP. Nie oznacza to jednak, że przyznano jej tym samym prawo do zamieszkiwania w spornym lokalu. Wszczęcie przedmiotowego postępowania nastąpiło w 2008 r., czyli przed uchyleniem art. 37a ustawy o zakwaterowaniu (...) i nie zostało do 30 czerwca 2010 r. zakończone ostateczną decyzją administracyjną.

Ponadto, traktowało ono nie tylko o obowiązkach P. P., B. P. i K. P., ale również K. P., która z powodu wieku została jedynie objęta ochroną wynikającą z art. 45 ust. 3 ustawy. Uzyskanie przez K. P. pełnoletności w toku postępowania nie oznacza, że utraciła ona status strony w niniejszym postępowaniu. Odpadła jedynie negatywna przesłanka wyłączająca wobec niej tryb administracyjny przymusowego wykwaterowania.

W jednobrzmiących skargach na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie P. P. i B. P. zarzucili jej istotne naruszenie prawa materialnego, tj.: 1) art. 29a ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP w zw. z art. 18 ust. 1 ustawy zmieniającej z dnia 22 stycznia 2010 r. poprzez jego niezastosowanie w niniejszej sprawie i wydanie decyzji w stosunku do K. P. na podstawie przepisów o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP obowiązujących w 2008 r., pomimo że właściwa w niniejszej sprawie jest droga przed sądami powszechnymi, 2) art. 2 Konstytucji RP poprzez naruszenie zasady demokratycznego państwa prawnego, a dokładniej ochrony praw nabytych na podstawie art. 57 ustawy z dnia 20 kwietnia 1974 r. Prawo lokalowe w związku z art 17 ustawy z dnia 20 maja 1976 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych.

Pełnomocnik skarżących w uzupełnieniach skarg z dnia 26 lutego 2014 r. zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie art. 6 K.p.a. w związku z art. 27b ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP poprzez jego niezastosowanie w niniejszej sprawie i wydanie decyzji w stosunku do B., K. i K. P., pomimo właściwości sądu powszechnego w stosunku do stron w niniejszej sprawie. Ponadto, podniósł zarzut naruszenia art. 7 w związku z art. 77 K.p.a. poprzez niewyjaśnienie w sposób dostateczny stanu faktycznego mającego wpływ na rozstrzygnięcie i niewzięcie pod uwagę daty zakończenia stosunku najmu P. P. oraz obowiązujących w tym czasie przepisów lokalowych, co skutkowało nieprzyznaniem lokalu zamiennego w myśl art. 57 ust. 3 pkt 2 ustawy Prawo lokalowe.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że skargi nie zasługują na uwzględnienie. Sąd stwierdził, że postępowanie w niniejszej sprawie zostało wszczęte w dniu 30 września 2008 r., tj. w dacie zawiadomienia o jego wszczęciu skierowanego do P. P.. Natomiast B. P. i K. P., które w powyższej dacie były osobami pełnoletnimi oraz nie podlegały wyłączeniu spod trybu egzekucji administracyjnej przewidzianej w art. 45 ust. 3 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu (...), zostały zawiadomione o toczącym się postępowaniu w dniu 14 września 2010 r. Z kolei K. P. na dzień 30 września 2008 r. była osobą małoletnią, a więc, zgodnie z przepisem art. 45 ust. 3 pkt 2 ww. ustawy, w stosunku do niej dopuszczalna była droga sądowa przed sądem powszechnym.

Sąd zwrócił uwagę, że w dacie orzekania przez Dyrektora Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w W. w przedmiocie opróżnienia spornego lokalu, tj. w dniu 11 kwietnia 2013 r., wymieniona była już pełnoletnia. Stąd też zarzut, że w stosunku do K. P. nie ma zastosowania tryb administracyjny, a winien być zastosowany art. 29b ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. zakwaterowania, Sąd uznał za chybiony.

Zdaniem WSA, w niniejszej sprawie uzasadnione było zastosowanie przepisu art. 37a ust. 1 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu w brzmieniu obowiązującym do dnia 30 czerwca 2010 r., skoro postępowanie nie zostało zakończone ostateczną decyzją lub umową do 30 czerwca 2010 r. Zasadnicze znaczenie miało zatem ustalenie, czy przedmiotowy lokal zajmowany jest bez tytułu prawnego. W ocenie Sądu, prawomocny wyrok Sądu Rejonowego dla W. Wydział I Cywilny z dnia [...] października 2002 r. bezspornie wskazuje, że pomiędzy Wojskową Agencją Mieszkaniową a skarżącym P. P. umowa najmu nie istnieje.

Sąd podkreślił przy tym, że skarżąca B. P. oraz K. P. i K. P., tytułu prawnego do lokalu nie posiadały, posiadały jedynie prawo do zamieszkiwania w nim jako rodzina głównego najemcy, tj. P. P.. Za chybione uznał wywodzenie, iż skoro w stosunku do K. P. nie toczyło się wcześniej żadne postępowanie administracyjne jako osoby małoletniej, objętej dyspozycją art. 45 ust. 3 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, co potwierdził prawomocnym postanowieniem Sąd Rejonowy dla W., sygn. akt [...], to nie można było stosować wobec niej trybu administracyjnego opróżnienia lokalu. Za niezasadne uznał również wywodzenie z prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego dla W. z dnia [...] maja 2012 r., sygn. akt [...], oddalającego powództwo Agencji przeciwko K. P. o eksmisję z uwagi na jego przedwczesność w świetle art. 29b ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, że wymienionej przyznano prawo zamieszkiwania w spornym lokalu.

Odnosząc się do kwestii niezastosowania przez organ dyspozycji art. 57 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 14 kwietnia 1974 r. Prawo lokalowe (Dz. U. z 1987 r. Nr 30, poz. 165 ze zm.) w związku z art. 17 ust. 2 ustawy z dnia 20 maja 1976 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych (Dz. U. z 1992 r. Nr 5, poz. 19 ze zm.), obowiązującym w dacie rozwiązania stosunku pracy skarżącego P. P., Sąd wskazał, że powyższe przepisy nie mogły zostać zastosowane, gdyż nie obowiązywały w dacie wszczęcia niniejszego postępowania, a brak przepisów intertemporalnych, które stanowiłyby podstawę do ich stosowania.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiedli P. P. i B. P. wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości wraz z zaskarżoną decyzją i decyzją organu I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Wobec zaskarżonego orzeczenia sformułowali następujące zarzuty:

1. I. naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy:
2. 1. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 6 K.p.a. w zw. z art. 29a i 29b ustawy o zakwaterowaniu (...) w zw. z art. 18 ust. 1 ustawy zmieniającej, poprzez jego błędną wykładnię i wydanie decyzji administracyjnej w stosunku do B. P., K. P., K. P. pomimo właściwości sądu powszechnego w stosunku do ww. stron w niniejszej sprawie,
3. 2. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 7 w zw. z art. 77 K.p.a. poprzez niewyjaśnienie w sposób dostateczny stanu faktycznego i prawnego mającego wpływ na rozstrzygnięcie i niewzięcie pod uwagę daty zakończenia stosunku najmu P. P. i obowiązującego w tym czasie art. 57 ust. 3 pkt 2 ustawy Prawo lokalowe z dnia 10 kwietnia 1974 r., co skutkowało nieprzyznaniem lokalu zamiennego zgodnie z wymienionym przepisem i w konsekwencji doprowadziło do oddalenia skargi przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym,
4. II. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:
5. 1. art. 2 Konstytucji RP poprzez naruszenie zasady demokratycznego państwa prawa, a dokładniej ochrony praw nabytych na podstawie art. 57 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. Prawo lokalowe w zw. z art. 17 ustawy z dnia 20 maja 1976 r. o zakwaterowaniu sił zbrojnych,
6. 2. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a. w zw. z art. 2 Konstytucji RP poprzez naruszenie zasady demokratycznego państwa prawa, a dokładniej ochrony praw nabytych na podstawie art. 57 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. Prawo lokalowe w zw. z art. 17 ustawy z dnia 20 maja 1976 r. o zakwaterowaniu sił zbrojnych,
7. 3. art. 57 ust. 3 pkt 2 ustawy Prawo lokalowe w zw. z art. 17 ustawy z dnia 20 maja 1976 r. o zakwaterowaniu sił zbrojnych, poprzez jego błędną wykładnię przejawiającą się w niezastosowaniu tego przepisu w stosunku do P. P., w dniu rozwiązania stosunku najmu pomiędzy stronami, co skutkowało nieprzyznaniem lokalu zamiennego dla skarżącego oraz wydaniem decyzji zobowiązującej skarżącego do opróżnienia lokalu mieszkalnego opartej na niewłaściwych przepisach prawa materialnego,
8. 4. art. 29a i 29b ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu (...) poprzez jego błędną wykładnię przejawiającą się w niezastosowaniu powyższego przepisu do osób niebędących żołnierzami zawodowymi - B., K. oraz K. P., co skutkowało wydaniem decyzji administracyjnych adresowanych do podanych osób, podczas gdy z treści tego przepisu jednoznacznie wynika, że w stosunku do osób niebędących żołnierzami zawodowymi, w przypadku ich wykwaterowania, właściwą jest droga postępowania sądowego,
9. 5. art. 41 ustawy dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu (...) poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, gdyż przepis ten nie powinien mieć zastosowania w tej sprawie z uwagi na fakt, że P. P. ani B., K. oraz K. P. nie są i nigdy nie byli żołnierzami zawodowymi.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną, Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej wniósł o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Postępowanie kasacyjne oparte jest na zasadzie związania Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej i podstawami zaskarżenia wskazanymi w tej skardze. Zakres sądowej kontroli instancyjnej jest zatem określony i ograniczony wskazanymi w skardze kasacyjnej przyczynami wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku wojewódzkiego sądu administracyjnego. Jedynie w przypadku, gdyby zachodziły przesłanki, powodujące nieważność postępowania sądowoadministracyjnego, określone w art. 183 § 2 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny mógłby podjąć działania z urzędu, niezależnie od zarzutów wskazanych w skardze kasacyjnej. W niniejszej sprawie nie stwierdzono jednak takich przesłanek.

Skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach.

Kwestionowana w postępowaniu przed Sądem I instancji decyzja o opróżnieniu lokalu wydana została na podstawie art. 37a ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP w brzmieniu obowiązującym do 30 czerwca 2010 r., w myśl którego, osoby zajmujące lokal mieszkalny bez tytułu prawnego są obowiązane do jego opróżnienia, uiszczenia opłaty za używanie lokalu i opłat pośrednich oraz zapłaty odszkodowania w wysokości 200% wartości należnych opłat za używanie lokalu za każdy rozpoczęty miesiąc jego zajmowania (ust.1). W takim przypadku, dyrektor oddziału regionalnego Agencji wydaje decyzję w sprawie opróżnienia lokalu mieszkalnego oraz wysokości należnych opłat i odszkodowań (ust. 2). Przepis ten został uchylony z dniem 1 lipca 2010 r. ustawą z dnia 22 stycznia 2010 r. o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 28, poz. 143). Jednak, zgodnie z art. 18 ust. 1 ustawy nowelizującej, do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie tej ustawy ostatecznymi decyzjami administracyjnymi, stosuje się przepisy ustawy zmienianej w brzmieniu dotychczasowym.

W niniejszej sprawie prawidłowo ustalono, że postępowanie w sprawie opróżnia lokalu mieszkalnego nr [...] przy ul. A. w W. zostało wszczęte przez organ I instancji przed dniem 1 lipca 2010 r., zatem podlegało rozpatrzeniu zgodnie z przepisami ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej, w tym art. 37a, w brzmieniu sprzed wskazanej wyżej nowelizacji. W tym zakresie, Sąd I instancji trafnie przyjął dzień 30 września 2008 r., tj. datę wystosowania zawiadomienia do P. P. - byłego, głównego najemcy przedmiotowego lokalu, jako moment jego wszczęcia. Okoliczność, iż zawiadomienia o toczącym się postępowaniu do wspólnie z nim zamieszkujących członków rodziny - B., K. oraz K. P., zostały wystosowane już po dniu 1 lipca 2010 r. nie mogła determinować reżimu prawnego, według którego prowadzone było wobec nich postępowanie w sprawie opróżnienia przedmiotowego lokalu. W okolicznościach tej sprawy, ustalenie różnych dat wszczęcia postępowania w odniesieniu do osób w lokalu tym zamieszkujących, prowadziłoby bowiem do stosowania różnych porządków prawnych w odniesieniu do stron tego samego postępowania o opróżnienie spornego lokalu.

Sąd I instancji prawidłowo więc przyjął, że z chwilą wystosowania zawiadomienia do byłego, głównego najemcy, wszczęto postępowanie administracyjne w sprawie opróżnienia lokalu mieszkalnego ze skutkiem dla wszystkich osób zamieszkujących w nim bez tytułu prawnego.

Uwzględniając powyższe, za nieuzasadnione należało uznać zarzuty naruszenia art. 29 a i 29 b ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych, które przewidują tryb cywilnoprawny opróżniania lokali mieszkalnych przez osoby inne, niż żołnierz zawodowy, które zamieszkują kwatery albo inne lokale mieszkalne. Wymienione przepisy obowiązują od dnia 1 lipca 2010 r. i w świetle art. 18 ust. 1 ustawy nowelizującej, nie miały zastosowania do niniejszego postępowania. Kognicja organu w sprawie opróżnienia lokalu mieszkalnego mogła być wyłączona jedynie – mocą przepisu art. 45 ust. 3 ustawy – wobec kobiet w ciąży, małoletnich, osób niepełnosprawnych, obłożnie chorych, emerytów i rencistów. Omawiane wyłączenie nie dotyczyło jednak rozpoznawanej sprawy, albowiem skarżący kasacyjnie nie należą do kręgu osób wymienionych w tym przepisie.

Całkowicie chybiony okazał się zarzut naruszenia art. 41 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, który nie był stosowany w sprawie. Przepisy tego artykułu regulują kwestię opróżniania lokali mieszkalnych zajmowanych przez żołnierzy zawodowych, natomiast w odniesieniu do osób innych niż żołnierz zawodowy, które zajmują lokal mieszkalny bez tytułu prawnego (jak ma to miejsce w przypadku skarżących kasacyjnie), zastosowanie znajduje art. 37 a ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych, który stanowił podstawę materialnoprawną decyzji poddanej kontroli Sądu I instancji.

Za nieuzasadnione należało uznać również pozostałe zarzuty skargi kasacyjnej opierające się na twierdzeniu, że w dniu rozwiązania stosunku pracy ze swoim ówczesnym pracodawcą skarżący kasacyjnie nabył prawo do lokalu zamiennego na podstawie art. 57 ust. 3 pkt 2 ustawy Prawo lokalowe w zw. z art. 17 ustawy z dnia 20 maja 1976 r. o zakwaterowaniu sił zbrojnych, gdyż kwestia ta nie mogła podlegać ocenie w postępowaniu o opróżnienie lokalu mieszkalnego prowadzonym na podstawie art. 37a ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych. Powyższy przepis obliguje organy Agencji do wydania decyzji nakładającej obowiązek opróżnienia lokalu i uiszczenia należnych opłat oraz odszkodowania, w przypadku stwierdzenia zajmowania lokalu bez tytułu prawnego. W decyzji wydanej na podstawie art. 37a ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych, organ Agencji nie rozstrzyga, czy osobie zobowiązanej do opróżnienia lokalu mieszkalnego, przysługuje prawo do lokalu zamiennego.

Tego rodzaju roszczenia mogą być dochodzone w odrębnym postępowaniu. Wyłączną przesłanką wydania decyzji o opróżnieniu lokalu mieszkalnego jest ustalenie, że osoba w nim zamieszkująca nie legitymuje się stosownym tytułem prawnym, który na gruncie obowiązujących w tej materii przepisów, może wynikać albo z decyzji przydziału lokalu, albo umowy najmu. Do ustalenia tej okoliczności, jako niezbędnej do rozstrzygnięcia sprawy o opróżnienie lokalu mieszkalnego, sprowadza się właściwość organu w tym postępowaniu. W tym aspekcie sprawa została wszechstronnie wyjaśniona. Ustalono, że lokal mieszkalny nr [...] przy ul. A. w W. pozostaje w dyspozycji Wojskowej Agencji Mieszkaniowej. Zamieszkują w nim P. P., B. P., K. P. i K. P. Lokal ten został przydzielony P. P. jako pracownikowi cywilnemu jednostki wojskowej nr [...], na podstawie umowy najmu nr [...] z dnia [...] marca 1991 r., zawartej na czas oznaczony, tj. na czas trwania stosunku pracy.

Stosunek pracy P. P. z ww. jednostką wojskową został rozwiązany na mocy porozumienia stron w dni [...] maja 1994 r., co spowodowało wygaśnięcie umowy najmu lokalu. W związku z tym, Agencja podjęła działania zmierzające do opróżnienia przedmiotowego lokalu, występując do Sądu Rejonowego dla W. Wydział I Cywilny, o ustalenie nieistnienia stosunku najmu. Sąd ten prawomocnym wyrokiem z dnia [...] października 2002 r. orzekł o nieistnieniu stosunku najmu lokalu mieszkalnego nr [...] przy ul. A. w W., pomiędzy Wojskową Agencją Mieszkaniową a P. P. Te ustalenia organów, zaakceptowane przez Sąd I instancji, znalazły oparcie w materiale dowodowym i nie były kwestionowane przez skarżących kasacyjnie.

Przywołane okoliczności jednoznacznie dowodzą, że skarżący kasacyjnie nie dysponują tytułem prawnym do zajmowanego lokalu, co obligowało organ – stosownie do art. 37a ust. 2 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP – do wydania decyzji nakazującej opróżnienie tego lokalu oraz uiszczenie należnych opłat i odszkodowań. Zarówno zapadłe w sprawie decyzje, jak i zaskarżony wyrok odpowiadają prawu.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 184 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł, jak w sentencji.

1. - ---------------------- 10