Uzasadnienie
Wyrokiem z 21 kwietnia 2016 r. sygn. akt IV SAB/Wa 88/16, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę M. S. na bezczynność Ministra Infrastruktury i Budownictwa w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o stwierdzenie nieważności orzeczenia o wywłaszczeniu nieruchomości.
W uzasadnieniu wyroku Wojewódzki Sąd wskazał, że w skardze na bezczynność M. S. wyjaśniła, iż wniosek o stwierdzenie nieważności złożyła 27 sierpnia 2015 r., a organ rozpoczął procedowanie 14 września 2015 r., zaś od nadesłania przez nią aktu małżeństwa (w celu potwierdzenia zmiany nazwiska), co miało miejsce 28 września 2015 r. organ nie podjął żadnych czynności. Minister wnosząc o oddalenie skargi, wyjaśnił, że poza pismem skierowanym do wnioskodawczyni, pismami z 14 września 2015 r. wystąpił do organów i instytucji (archiwum Państwowego w Bydgoszczy, Starostwa Powiatowego w Inowrocławiu, PKP S.A.) o odnalezienie i przesłanie akt wywłaszczeniowych, a w związku z milczeniem PKP ponownie wystąpił z żądaniem, pismem z 23 lutego 2016 r., a pismami z tej samej daty zwrócił się także do Sądu Rejonowego w Inowrocławiu oraz Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji o nadesłanie orzeczenia o wykonaniu wywłaszczenia i danych osobowych jednej ze stron postępowania. Minister pismem z tej daty poinformował M. S. o przyczynach nierozpoznania wniosku w terminie i wyznaczył termin załatwienia sprawy.
Oddalając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny wyjaśnił, iż dla oceny czy miała miejsce bezczynność – tj. niezałatwienie sprawy w terminie i niepodejmowanie czynności koniecznych do załatwienia – istotne są faktyczne czynności podejmowane przez organ. W sprawie, zdaniem Wojewódzkiego Sądu, Minister podejmował czynności zmierzające do rozpoznania wniosku, bowiem zwrócił się do różnych organów w celu pozyskania informacji, mających znaczenie dla rozstrzygnięcia. Wystosował także pismo o przyczynach przekroczenia terminu i wyznaczeniu nowego, a choć z opóźnieniem to nie może to czynić skutecznej skargi na bezczynność – podkreślił Sąd, stwierdzając, iż do czasu rozpatrzenia skargi Minister nie uzyskał wszystkich dowodów w sprawie, przeprowadzał czynności konieczne w celu ich uzyskania, zatem nie jest bezczynny.
M. S., reprezentowana przez radcę prawnego, wniosła skargę kasacyjną od tego wyroku, domagając się jego uchylenia i orzeczenia co do istoty sprawy, zrzekła się też przeprowadzenia rozprawy.
Na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r. poz. 718), "p.p.s.a." wyrokowi zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy:
- 1) art. 133 § 1 p.p.s.a. poprzez pominięcie w swych rozważaniach części materiału dowodowego potwierdzającego, iż organ podjął część czynności procesowych w sprawie dopiero po wniesieniu za jego pośrednictwem skargi do Sąadu I instancji na bezczynność, a w zakresie czynności, które podjął przed wniesieniem skargi, pomimo braku odpowiedzi na jego wystąpienie pozostał bierny bez ponaglenia właściwych podmiotów, nawet w sytuacji gdy został wezwany przez skarżących kasacyjnie do usunięcia stanu naruszenia prawa;
- 2) art. 133 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 36 § 1 i 2 k.p.a. na skutek błędnego przyjęcia, iż organ administracji w prawidłowy sposób zawiadomił skarżącą kasacyjnie o przedłużeniu terminu rozpoznania, w sytuacji gdy Minister wysłał takie zawiadomienie dopiero po wniesieniu za jego pośrednictwem skargi do Sądu I instancji na bezczynność;
- 3) art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez niewyjaśnienie dlaczego Sąd nie uwzględnił, jak również nie odniósł się do argumentów skarżących kasacyjnie, które potwierdzają, iż organ podjął część czynności procesowych w sprawie dopiero po wniesieniu za jego pośrednictwem skargi do Sądu I instancji, oraz potwierdzają wyznaczenie nowego terminu załatwienia sprawy dopiero po wniesieniu skargi na bezczynność.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga kasacyjna nie mogła być uwzględniona, albowiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie naruszył przepisów zawartych w jej podstawach.
Bezczynność organu ma miejsce wówczas, gdy organ administracji załatwiający sprawę nie czyni w niej nic, zatem nie rozstrzyga sprawy w terminach wskazanych w art. 35 k.p.a., nie wykonuje obowiązku wynikającego z art. 36 k.p.a., tj. nie informuje o przyczynach zwłoki i nie wskazuje nowego terminu załatwienia sprawy, lub też podejmuje czynności, ale nie zmierzające do zakończenia postępowania.
Nie można natomiast mówić o bezczynności organu wówczas, gdy ten, co prawda w terminach wskazanych w art. 35 k.p.a., sprawy nie załatwia, ale z tej przyczyny, że zgodnie z art. 7 k.p.a. gromadzi materiał dowodowy niezbędny do wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności, mających znaczenie dla rozstrzygnięcia.
W niniejszej prawie taka właśnie sytuacja miała miejsce. Minister Infrastruktury podjął czynności niezbędne do załatwienia sprawy, mające na celu zgromadzenie materiału dowodowego. Wszystkie podjęte czynności były zasadne, mające na celu ustalenie istotnych okoliczności. Ponieważ czynności te polegały na poeszukiwaniu akt sprawy wywłaszczeniowej, a istotą wniosku było stwierdzenie nieważności orzeczenia o wywłaszczeniu, postępowanie przedłużało się i w terminach wskazanych w art. 35 k.p.a. nie mogło być zakończone.
Błędem Ministra było niewykonanie obowiązku wynikającego z art. 36 k.p.a. i istotnie poinformowanie strony o przyczynach niezałatwienia sprawy i wyznaczenie nowego terminu załatwienia już po wniesieniu skargi na bezczynność, jednak nie może to rzutować na ocenę bezczynności. Ta jest kategoria obiektywną i w sprawie nie miała miejsca. Wniosek o stwierdzenie nieważności został złożony 27 sierpnia 2015 r., skarga na bezczynność 3 lutego 2016 r., ale w tym okresie Minister podjął niezbędne czynności.
Wobec powyższego orzeczono jak w sentencji, na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r. poz. 718).