Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z 11 maja 2017 r. sygn. akt III SA/Gd 215/17 oddalił skargę L. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z [...] grudnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie dofinansowania kosztów kształcenia młodocianego pracownika.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł L. W., reprezentowany przez radcę prawnego S. J. W skardze zarzucił naruszenie:
- I. na podstawie art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.), powoływanej dalej jako "P.p.s.a.", prawa materialnego przez błędną wykładnię:
- a) art. 70b pkt 1 ustawy z dnia 7 września 1990 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2016 r. poz. 1943),
- b) §10 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 15 grudnia 2010. w sprawie praktycznej nauki zawodu (Dz. U. z 2010 r. poz. 1626), a w szczególności ust. 5 pkt 3 rozporządzenia poprzez przyjęcie przez Sąd pierwszej instancji, że w przypadku pracodawców posiadających przygotowanie pedagogiczne (lub kurs pedagogiczny), świadectwo ukończenia liceum profilowanego, kształcącego w innym zawodzie niż ten, którego będę nauczać (lub świadectwo ukończenia liceum ogólnokształcącego, liceum technicznego, uzupełniającego liceum ogólnokształcącego, technikum, techników uzupełniających, kształcących w innym zawodzie niż ten, którego będą nauczać) oraz co najmniej sześcioletni staż pracy (po uzyskaniu tytułu zawodowego), warunkiem koniecznym dla uznania, że pracodawcy ci mają kwalifikacje do prowadzenia przygotowania zawodowego, jest ponadto posiadanie przez nich tytułu robotnika wykwalifikowanego lub równorzędnego w zawodzie, którego będą nauczać; przyjęcie przez Sąd Wojewódzki, że norma §10 ust. 5 pkt 5 rozporządzenia z dnia 15 grudnia 2010 r. przewiduje trzy kryteria, których dopiero łączne spełnienie daje uprawnienia do wykonywania funkcji instruktora zawodu, a mianowicie: wykształcenie ponadgimnazjalne, posiadanie tytułu zawodowego – robotnika wykwalifikowanego lub równorzędnego w zawodzie, którego instruktor ma nauczać i sześcioletni staż pracy w tym zawodzie, nabyty po uzyskaniu powyższego tytułu zawodowego.
- II. na podstawie art. 174 pkt 2 P.p.s.a. – art. 145 §1 pkt 1 lit. a) i c) w związku z art. 134 §1 oraz art. 135 P.p.s.a. poprzez uznanie, że w ramach kontroli legalności zaskarżonej decyzji, decyzja organu nie narusza powołanych przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, co też legło u podstaw wydania zaskarżonego wyroku.
Skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i uwzględnienie skargi ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gdańsku sprawy do ponownego rozpoznania, zasądzenie kosztów postępowania oraz złożył oświadczenie o zrzeczeniu się rozprawy.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 183 §1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie nie zachodzą okoliczności skutkujące nieważnością postępowania, określone w art. 183 §2 wskazanej ustawy, należy zatem ograniczyć się do zarzutów wskazanych w podstawie skargi kasacyjnej. Związanie granicami skargi kasacyjnej oznacza natomiast związanie wskazanymi w niej podstawami zaskarżenia oraz wnioskiem.
Zgodnie z art. 182 §2 P.p.s.a Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, gdy strona, która ją wniosła, zrzekła się rozprawy, a pozostałe strony, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia skargi kasacyjnej, nie zażądały przeprowadzenia rozprawy. W niniejszej sprawie przesłanki te zaistniały.
Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.
Kontrolując zgodność z prawem zaskarżonego wyroku w granicach skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny ograniczył tę kontrolę do wskazanych w niej zarzutów, powołanych w ramach obu podstaw kasacyjnych.
Ocenę naruszenia przepisów powołanych w skardze kasacyjnej poprzedzić należy przypomnieniem treści żądania skarżącego. Otóż L. W. wystąpił w dniu [...] października 2016 r. do Urzędu Gminy [...] o dofinansowanie pracodawcy kosztów kształcenia młodocianego pracownika. Do przedmiotowego wniosku dołączył: zaświadczenie o ukończeniu rzemieślniczej nauki zawodu przez S.M. wraz ze świadectwem czeladniczym z [...] września 2016 r., umowę o pracę w celu przygotowania zawodowego, świadectwo ukończenia przez L. W. liceum profilowanego o profilu kształtowanie środowiska, zaświadczenie o ukończeniu kursu pedagogicznego dla instruktorów praktycznej nauki zawodu oraz wydruk z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej dotyczący prowadzonej przez wnioskodawcę od 2009 r. działalności gospodarczej w zakresie produkcji wyrobów stolarskich i ciesielskich oraz oświadczenie i formularz informacji składane przy ubieganiu się o pomoc de minimis.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. decyzją z [...] grudnia 2016 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania Ł. W., utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy [...] z [...] listopada 2016 r. nr [...] o odmowie dofinansowania kosztów kształcenia młodocianego pracownika – S. M., z tytułu ukończenia nauki zawodu stolarza, za okres od [...] lutego 2014 r. do [...] sierpnia 2016 r. Organy wskazały, że wnioskodawca nie posiada wszystkich kwalifikacji wymaganych do prowadzenia przygotowania zawodowego młodocianych określonych w odrębnych przepisach (art. 70b ust. 1 pkt 1 ustawy o systemie oświaty), a konkretnie - że wnioskodawca nie posiada tytułu robotnika wykwalifikowanego lub równorzędnego w zawodzie, którego nauczał (§10 ust. 5 pkt 3 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 15 grudnia 2010 r. w sprawie praktycznej nauki zawodu).
Zgodnie z art. 70b ust. 1 ustawy o systemie oświaty, pracodawcom, którzy zawarli z młodocianymi pracownikami umowę o pracę, w celu przygotowania zawodowego, przysługuje dofinansowanie kosztów kształcenia, jeżeli:
- 1) pracodawca lub osoba prowadząca zakład w imieniu pracodawcy albo osoba zatrudniona u pracodawcy posiada kwalifikacje wymagane do prowadzenia przygotowania zawodowego młodocianych określone w przepisach w sprawie przygotowania zawodowego młodocianych i ich wynagradzania;
- 2) młodociany pracownik ukończył naukę zawodu lub przyuczenie do wykonywania określonej pracy i zdał egzamin, zgodnie z przepisami, o których mowa w pkt 1.
W myśl ust. 6 i 7 przywołanego przepisu, dofinansowanie przyznaje wójt (burmistrz, prezydent miasta) właściwy ze względu na miejsce zamieszkania młodocianego pracownika, w drodze decyzji, po stwierdzeniu spełnienia warunków określonych w ust. 1.
Dofinansowanie jest przyznawane na wniosek pracodawcy złożony w terminie 3 miesięcy od ukończenia przez młodocianego pracownika nauki zawodu lub przyuczenia do wykonywania określonej pracy. Do wniosku należy dołączyć kopie:
- 1) dokumentów potwierdzających spełnienie warunku, o którym mowa w ust. 1 pkt 1;
- 2) umowy o pracę z młodocianym pracownikiem w celu przygotowania zawodowego;
- 3) dyplomu, świadectwa lub zaświadczenia potwierdzającego spełnienie warunku określonego w ust. 1 pkt 2.
Zasady i warunki odbywania przygotowania zawodowego młodocianych zostały uregulowane w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 28 maja 1996 r. w sprawie przygotowania zawodowego młodocianych i ich wynagradzania (Dz. U. z 2014 r. poz. 232 ze zm.). Zgodnie z § 2 wskazanego rozporządzenia przygotowanie zawodowe młodocianych może prowadzić: pracodawca, osoba prowadząca zakład pracy w imieniu pracodawcy, lub osoba zatrudniona u pracodawcy - pod warunkiem posiadania kwalifikacji wymaganych od instruktorów praktycznej nauki zawodu, określonych w przepisach dotyczących praktycznej nauki zawodu.
Zgodnie z §10 ust. 2 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 15 grudnia 2010 r. w sprawie praktycznej nauki zawodu (Dz. U. z 2010 r. 1626 ze zm.) osoby prowadzące zajęcia praktyczne zwane są "instruktorami praktycznej nauki zawodu".
Instruktorzy praktycznej nauki zawodu, o których mowa w ust. 2 pkt 1, powinni posiadać kwalifikacje wymagane od nauczycieli, określone w odrębnych przepisach.
Zgodnie z § 10 ust. 5 pkt 3 rozporządzenia instruktorzy praktycznej nauki zawodu, o których mowa w ust. 2 pkt 2, niemający tytułu mistrza w zawodzie, powinni posiadać przygotowanie pedagogiczne lub ukończony kurs pedagogiczny, o których mowa w ust. 4, oraz świadectwo ukończenia liceum ogólnokształcącego, liceum technicznego, liceum profilowanego, uzupełniającego liceum ogólnokształcącego, technikum i technikum uzupełniającego, kształcących w innym zawodzie niż ten, którego będą nauczać, lub średniego studium zawodowego i tytuł robotnika wykwalifikowanego lub równorzędny w zawodzie, którego będą nauczać, oraz co najmniej sześcioletni staż pracy w tym zawodzie nabyty po uzyskaniu tytułu zawodowego.
Ustawodawca powołał do życia "instruktora praktycznej nauki zawodu", aby zapewnić prawidłowy tok szkolenia młodocianego pracownika i prawidłowy sposób kształtowania zawodowego przyszłego rzemieślnika. Tym samym wymogi stawiane pracodawcom powołanymi przepisami ustawy, powinny być oceniane przez organy - poprzez pryzmat zapewnienia odpowiednio wysokiego poziomu kształcenia, który ma gwarantować uzyskanie przez młodocianego pracownika stosownej wiedzy oraz umiejętności w danym zawodzie.
Bezsporne było w sprawie, że skarżący zatrudniając młodocianego celem nauki zawodu, na dzień złożenia wniosku o dofinansowanie nie posiadał tytułu mistrza w zawodzie ani tytułu zawodowego – robotnika wykwalifikowanego lub równorzędnego w zawodzie, którego nauczał.
Spór w rozpatrywanej sprawie dotyczył właściwej interpretacji § 10 ust. 5 pkt 3 rozporządzenia, który reguluje wymogi kwalifikacyjne przewidziane dla instruktorów praktycznej nauki zawodu nie mających tytułu mistrza w zawodzie, którego będą nauczać. Poszczególne cztery punkty § 10 ust. 5 rozporządzenia różnią się w pierwszej kolejności rodzajem wymaganego wykształcenia. W § 10 ust. 5 pkt 3 rozporządzenia przewiduje się trzy kryteria, których łączne spełnienie uprawnia do wykonywania funkcji instruktora zawodu. Pierwsze z nich dotyczy wykształcenia ponadgimnazjalnego. Drugim kryterium jest posiadanie tytułu zawodowego - robotnika wykwalifikowanego lub równorzędnego w zawodzie, którego instruktor ma nauczać. Ostatnim kryterium jest sześcioletni staż pracy w tym zawodzie nabyty po uzyskaniu powyższego tytułu zawodowego.
Prawidłowe jest więc stanowisko Sądu Wojewódzkiego, że użycie w przepisie alternatyw nierozłącznych "lub" oraz koniunkcji "i" również wskazuje na to, że wymóg posiadania tytułu robotnika wykwalifikowanego lub równorzędnego w nauczanym zawodzie odnosi się do wszystkich rodzajów wykształcenia wymienionych w tym przepisie. Zapatrywanie to potwierdza sformułowanie wymogu 6-letniego stażu pracy "w tym zawodzie", który ma być nabyty "po uzyskaniu tytułu zawodowego". Staż pracy odnosi się zatem do zawodu, który będzie nauczany i co do którego instruktor posiada tytuł robotnika wykwalifikowanego lub równorzędny w zawodzie. Jest bowiem oczywiste, że instruktor powinien mieć praktykę w zawodzie, którego będzie nauczał nabytą po uzyskaniu tytułu zawodowego (§ 10 ust. 5 pkt 3 in fine rozporządzenia).
Dodać trzeba, że przesłanka wynikająca z §10 ust. 5 pkt 3 rozporządzenia z 15 grudnia 2010 r. jest spełniona tylko wtedy, gdy w całym okresie przygotowania zawodowego osoba prowadząca posiada wymagane kwalifikacje, czyli spełniała wszystkie przewidziane przepisami warunki uprawniające ją do sprawowania funkcji instruktora zawodu.
W tym stanie sprawy zarzuty naruszenia prawa materialnego zawarte w skardze kasacyjnej nie zasługiwały na uwzględnienie.
Jeśli chodzi o zarzut naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 145 §1 pkt 1 lit. a) i c) w związku z art. 134 §1 i art. 135 P.p.s.a. nie mogą one odnieść zamierzonego skutku, gdyż autorka skargi kasacyjnej nie wskazała żadnego uzasadnienia dla powołanych zarzutów. Uzasadnienie skargi kasacyjnej jest wyłącznie jednozdaniowym wskazaniem, że Sąd pierwszej instancji naruszył prawo poprzez uznanie, że w ramach kontroli legalności zaskarżonej decyzji, decyzja organu nie narusza przywołanych przepisów prawa materialnego w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Brak jest w nim jakichkolwiek argumentów bądź wniosków.
W świetle art. 174 P.p.s.a. to do autora skargi kasacyjnej należy wskazanie konkretnych przepisów procesowych, które w jego ocenie naruszył Sąd pierwszej instancji i precyzyjne wyjaśnienie na czym polegało to naruszenie i wykazanie istotnego wpływu naruszenia prawa procesowego na rozstrzygnięcie sprawy przez Sąd pierwszej instancji. Naczelny Sąd Administracyjny, z uwagi na ograniczenia wynikające ze wskazanych regulacji prawnych, nie może we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej, ani uściślać bądź w inny sposób ich korygować. W tym zakresie zmian nie wprowadziła uchwała pełnego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 października 2009 r. sygn. akt I OPS10/09, CBOSA.
Reasumując, zarzuty podniesione w skardze kasacyjnej okazały się niezasadne, tak więc Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną. Z uwagi na datę wszczęcia postępowania sądowego w tej sprawie, uzasadnienie niniejszego wyroku sporządzone zostało zgodnie z wymogami art. 193 zdanie drugie P.p.s.a.