Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach postanowieniem z dnia 11 maja 2015 r. odrzucił skargę K. D. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ. W uzasadnieniu postanowienia Sąd I instancji podał, że przedmiotem skargi jest przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wójta Gminy Ś. w zakresie nieprzekazania w terminie określonym w art. 65 §1 K.p.a. wniosku skarżącego o odszkodowanie za wywłaszczoną nieruchomość do właściwego organu tj. do Starosty T. Sąd zauważył, że w dniu 11 kwietnia 2011 r. weszła w życie ustawa z dnia 3 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2011 r. Nr 6, poz. 18). Na mocy tej ustawy zmieniona została treść art. 65 § 1 K.p.a. Z aktualnie obowiązującego brzmienia tego przepisu wynika, że przekazanie podania do organu właściwego następuje w formie zwykłego pisma.
W ocenie Sądu I instancji, przekazanie podania do organu właściwego w oparciu o art. 65 § 1 K.p.a. nie podlega obecnie kontroli sądu administracyjnego. Przekazanie to nie jest dokonywane w formie postanowienia, na które służy zażalenie. Nie stanowi również czynności, o jakiej mowa w art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a., nie rozstrzyga bowiem o uprawnieniach lub obowiązkach strony postępowania administracyjnego wynikających z przepisów prawa. Następuje ono jedynie w formie czynności materialno-technicznej, o podjęciu której organ ma obowiązek zawiadomić wnoszącego podanie i która nie podlega zaskarżeniu.
Z opisanych wyżej przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, na podstawie art. 58 § 1 P.p.s.a., odrzucił skargę jako niedopuszczalną.
Skargę kasacyjną od powyższego postanowienia wywiódł K. D. domagając się jego uchylenia i przekazania sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania oraz zasądzenia kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucił naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 58 § 1 pkt 6 w zw. z art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a. przy zastosowaniu art. 65 § 1 K.p.a. w brzmieniu aktualnie obowiązującym i w brzmieniu z okresu od 1 stycznia 2004 r. do dnia 11 kwietnia 2011 r. oraz art. 2, art. 7, i art. 64 Konstytucji RP poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, co miało istotny wpływ na wynik sprawy.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej strona podniosła, że orzekanie przez Sąd o przewlekłości bądź bezczynności organu jest niezależne od tego czy w dacie orzekania organ jest dalej przewlekły bądź bezczynny. Zawsze wiąże się z odniesieniem tej oceny Sądu do okresu, kiedy organ powinien wykonać swój obowiązek. W ocenie strony, nie można nie zauważyć, iż w okresie od 1 stycznia 2004 r. do dnia 11 kwietnia 2011 r. organ powinien działać w formie postanowienia, co podlegało kontroli sądowoadministracyjnej. Powyższe podyktowane jest koniecznością zapewnienia obywatelom możliwości dochodzenia swoich uzasadnionych interesów w procedurze cywilnej. Przyjęcie stanowiska odmiennego uniemożliwi skarżącemu kasacyjnie dochodzenie jakiegokolwiek zadośćuczynienia za nieuprawnione pozbawienie go prawa do sprawiedliwego odszkodowania we właściwym czasie za wywłaszczenie na cele publiczne.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.
Sąd I instancji prawidłowo uznał brak swej kognicji do rozpoznania skargi K. D. z dnia 2 marca 2015 r. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wójta Gminy Ś. w zakresie nieprzekazania do organu właściwego w terminie określonym w art. 65 §1 K.p.a. wniosku skarżącego o odszkodowanie za wywłaszczoną nieruchomość. Przedmiot skargi nie należy bowiem do żadnej ze spraw wymienionych w art. 3 § 2 P.p.s.a., który określa co stanowi przedmiot kontroli sądów administracyjnych. Zauważyć trzeba, że skarga na przewlekłość organu jest pochodną skargi na określone w art. 3 § 2 pkt 1-4a P.p.s.a. prawne formy działania organów administracji publicznej. Powyższe oznacza, że jeżeli wymienione w tych przepisach formy działania administracji publicznej nie podlegają zaskarżeniu, to nie jest możliwe także wniesienie skargi na przewlekłość organu w ich podjęciu.
W tym kontekście Sąd I instancji trafnie wskazał, że rozstrzygnięcie kwestii dopuszczalności skargi wymagało odniesienia się do charakteru działania organu w trybie art. 65 K.p.a. Prawidłowo również zauważył, że w dniu 11 kwietnia 2011 r. weszła w życie ustawa z dnia 3 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w następstwie czego zmieniona została treść art. 65 § 1 K.p.a. Przepis ten w obecnie obowiązującym brzmieniu stanowi, że jeżeli organ administracji publicznej, do którego podanie wniesiono, jest niewłaściwy w sprawie, niezwłocznie przekazuje je do organu właściwego, zawiadamiając jednocześnie o tym wnoszącego podanie. Zawiadomienie o przekazaniu powinno zawierać uzasadnienie. Przepis art. 65 § 1 K.p.a. zdanie drugie w brzmieniu obwiązującym do dnia 10 kwietnia 2011 r. stanowił natomiast, że przekazanie sprawy do organu właściwego następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie.
Przekazanie podania według właściwości podlegało zatem kontroli sądu administracyjnego, stosownie do treści art. 3 § 2 pkt 2 P.p.s.a., następowało bowiem w formie postanowienia, na które służyło zażalenie. Z obecnie obowiązującego brzmienia art. 65 § 1 K.p.a. wynika zaś, że przekazanie podania do organu właściwego następuje w formie zwykłego pisma.
Dla rozstrzygnięcia sprawy podstawowego znaczenia nabiera właśnie to, że postanowienie o przekazaniu wniosku z art. 65 § 1 K.p.a. zostało aktualnie zastąpione zwykłym pismem. Obecnie przekazanie podania na podstawie art. 65 § 1 K.p.a. do organu właściwego nie podlega zatem kontroli sądu administracyjnego. Przekazanie to nie jest dokonywane w formie postanowienia, na które służy zażalenie. Nie stanowi również czynności, o jakiej w art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a., nie rozstrzyga bowiem o uprawnieniach lub obowiązkach strony postępowania administracyjnego wynikających z przepisów prawa.
Skoro sąd administracyjny nie jest właściwy do rozpoznania skarg na czynności materialno-techniczne podjęte przez organ na podstawie art. 65 § 1 K.p.a., to w konsekwencji nie jest również właściwy do rozpoznania skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania w tego rodzaju sprawach. Dla dopuszczalności skargi wniesionej w niniejszej sprawie bez znaczenia pozostawało, że zarzucana organowi przewlekłość postępowania obejmowała również okres sprzed nowelizacji art. 65 § 1 K.p.a., kiedy przekazanie sprawy do organu właściwego następowało w drodze postanowienia, na które przysługiwało zażalenie. Nie może bowiem budzić wątpliwości, iż w dacie orzekania przez Sąd I instancji, sprawy dotyczące przekazania podania na podstawie art. 65 § 1 K.p.a. nie podlegały już kognicji sądów administracyjnych, stąd brak było podstaw prawnych do merytorycznej oceny przewlekłości organu w tym zakresie.
Powyższe jednoznacznie wskazuje, że skarga K. D. podlegała odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a., co też Sąd I instancji prawidłowo uczynił. Tym samym, nie można było twierdzić, że zaskarżone postanowienie naruszało art. 58 § 1 pkt 6 w zw. z art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a. oraz art. 65 § 1 K.p.a. i art. 2, art. 7, i art. 64 Konstytucji RP.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 182 § 1 P.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną.