Postanowienie NSA z 14 marca 2006 r., I OSK 211/06

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 14 marca 2006 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A. S.

Od orzeczenia

od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 kwietnia 2005 r. sygn. akt VI SA/Wa 426/05 w zakresie odrzucenia skargi

Skład

Sędzia NSA Małgorzata Jaśkowska

Sprawa

w sprawie ze skargi A. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie cofnięcia licencji na wykonywanie transportu drogowego taksówką p o s t a n a w i a: uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie

Uzasadnienie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 28 kwietnia 2005r sygn. akt VI S.A./Wa 426/05 odrzucił skargę A. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie cofnięcia licencji na wykonywanie transportu drogowego taksówką. W uzasadnieniu wskazał, że w dniu 14 marca 2005r WSA w Warszawie skierował do skarżącego wezwanie do usunięcia braków formalnych skargi przez uiszczenie wpisu sądowego w wysokości 500 zł w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwanie to zostało doręczone w dniu 21 marca 2005r. W zakreślonym terminie, który upłynął w dniu 28 marca 2005r, skarżący wpisu nie uiścił, natomiast w dniu 29 marca 2005r, a więc po upływie terminu do uiszczenia wpisu złożył osobiście w biurze podawczym wniosek o przyznanie prawa pomocy. Sąd stwierdził, iż zgodnie z art.220§1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi/ DzU Nr 153, poz.1270 ze zm./ skarga od której pomimo wezwania nie został uiszczony w ustawowym terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania należny wpis, podlega odrzuceniu. Z treści art. 243 §1 ppsa wynika natomiast, że prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Wynika stąd jednoznacznie, że aby wniosek o przyznanie prawa pomocy mógł przerwać bieg terminu do uiszczenia wpisu, musi być złożony przed upływem siedmiodniowego terminu do jego uiszczenia. Pogląd taki został utrwalony w orzecznictwie SN, np. postanowienie SN z dnia 23 lutego 1999r sygn. akt I CKN 1064/97,OSNC 1999/9/153. Jak wskazuje J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi,W-wa 2004r s.314-315, stanowisko to zostało przyjęte w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Złożenie wniosku o udzielenie prawa pomocy jest więc ograniczone terminem udzielonym przez sąd do uiszczenia opłaty. Wniesienie wniosku po wyekspirowaniu terminu do uiszczenia opłaty nie może być podstawą do jego rozpoznania, bowiem skarga podlega odrzuceniu jako nieopłacona w terminie.

A. S. reprezentowany przez radcę prawnego zaskarżył to postanowienie w drodze skargi kasacyjnej wnosząc o jego uchylenie w całości i zasądzenie kosztów zastępstwa według norm przepisanych. Zarzucił temu postanowieniu naruszenie art.83§2 ppsa przez jego niewłaściwe zastosowanie, polegające na mylnym przyjęciu przez WSA, iż wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy został złożony po upływie ustawowego terminu do uiszczenia wpisu. Uchybienie to miało wpływ na wynik sprawy, gdyż stanowiło podstawę do wydania postanowienia, którym sąd odrzucił skargę. Zgodnie z art. 83§2 ppsa, jeżeli ostatni dzień terminu przypada na sobotę lub dzień ustawowo wolny od pracy, to za ostatni dzień terminu uważa się następny dzień po dniu lub dniach wolnych od pracy. Art. 1 pkt 1 c i d ustawy z dnia 18 stycznia 1951r o dniach wolnych od pracy wskazują, że dniami tymi są pierwszy i drugi dzień Wielkiej Nocy. Dzień 28 marca 2005r był to Poniedziałek Wielkanocny. A. S. składając więc wniosek o prawo pomocy 29 marca 2005r skutecznie przerwał bieg terminu.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył,że:

Zażalenie jest uzasadnione. Zgodnie z art. 83§2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi/ DzU Nr 153, poz. 1270 ze zm. powoływanej dalej jako ppsa/ jeżeli ostatni dzień terminu przypada na sobotę lub dzień ustawowo wolny od pracy, za ostatni dzień terminu uważa się następny dzień po dniu lub dniach wolnych od pracy.

Wezwanie do uiszczenia wpisu zostało doręczone skarżącemu w dniu 21 marca 2005r. Ponieważ termin wynosił 7 dni,jego ostatnim dniem był 28 marca 2005r. Przypadał on na Poniedziałek Wielkanocny tj dzień ustawowo wolny od pracy na podstawie art.1 pkt 1 c i d ustawy z dnia 18 stycznia 1951 r o dniach wolnych od pracy DzU Nr 4, poz.28 ze zm.. W związku z tym termin ten upływał w dniu 29 marca 2005r. W tym dniu A. S. złożył osobiście w Biurze Podawczym Sądu Wojewódzkiego prośbę o zwolnienie od wpisu sądowego/ nazwane wnioskiem o umorzenie wpisu/. Wniosek ten nie został złożony na urzędowym formularzu, jednak jak wynika z akt sprawy sąd nie poinformował strony o takim wymogu, ani nie wezwał do dokonania takiej czynności. Tymczasem jak wskazuje J. P. Tarno,Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, W-wa 2004r s. 335, wniosek który nie został złożony na urzędowym formularzu można pozostawić bez rozpoznania dopiero po uprzednim wezwaniu strony do uzupełnienia braków przez złożenie go na stosownym formularzu w zakreślonym przez sąd terminie. Odmienna interpretacja pozbawia stronę konstytucyjnego prawa do sądu. Co prawda A. S. złożył w dniu 7 czerwca 2005r wniosek o prawo pomocy w postaci przyznania radcy prawnego, ale uczynił to w oparciu o inne pouczenie, znajdujące się na s. 25 akt, przy doręczonym postanowieniu o odrzuceniu skargi. Pouczenie to informowało zaś tylko o możliwości złożenia wniosku o przyznanie pomocy prawnej do złożenia skargi kasacyjnej.

W konsekwencji Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzucił skargę z powodu nieuiszczenia wpisu nie pouczając strony, która złożyła wniosek o prawo pomocy w postaci zwolnienia od wpisu sądowego o konieczności złożenia takiego wniosku na urzędowym formularzu i bez rozpatrzenia takiego wniosku.Niewątpliwie pozbawił w ten sposób skarżącego obrony swoich praw. Jak bowiem wskazuje T. Woś, H. Knysiak-Molczyk,M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz W-wa 2005r s. 648-49 – wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien być rozpoznany niezwłocznie, a to z tego powodu,, iż zbyt późne jego rozpoznanie może doprowadzić do nieważności postępowania z powodu pozbawienia strony możności obrony swoich praw. Niewątpliwie zaś skutki takie wywołuje pozostawienie wniosku bez rozpoznania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uzasadniał to przekroczeniem przez stronę terminu do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy. Przy obliczaniu tego terminu naruszył jednak art. 83§2 ppsa.

Stąd Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 185 w związku z art. 182 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / DzU Nr 153, poz. 1270 ze zm./.