Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 14 maja 2009 r. sygn. akt III SA/Kr 76/09 oddalił skargę J. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia [...] listopada 2008 r. w przedmiocie dodatku mieszkaniowego.
Wyrok ten zapadł w następujących okolicznościach sprawy:
Prezydent Miasta Krakowa decyzją z dnia [...] września 2008 r. odmówił J. K. przyznania dodatku mieszkaniowego wskazując w uzasadnieniu, iż skarżący zamieszkuje w lokalu o powierzchni użytkowej 45,59 m2. Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 oraz ust. 5 ustawy o dodatkach mieszkaniowych normatywna powierzchnia użytkowa lokalu dla 1 osoby wynosi 35,00 m2 i może być powiększona o 30% lub o 50% pod warunkiem, że udział powierzchni pokoi i kuchni w powierzchni użytkowej tego lokalu nie przekracza 60% (35,00 m2 + 30% x 35,00 m2 = 35,00 m2 + 10,50 m2 = 45,50 m2). Faktyczna powierzchnia zajmowanego przez skarżącego mieszkania wynosi 45,59 m2 i jest większa od powierzchni dopuszczalnej o 0,09 m2. Powierzchnia dopuszczalna przy 50% przekroczeniu powierzchni normatywnej: 35,00 m2 + 50% x 35,00 m2 = 35,00 m2 + 17,50 m2 = 52,50 m2. Zgodnie z potwierdzeniem na wniosku – łączna powierzchnia pokoi i kuchni w zajmowanym przez skarżącego lokalu wynosi 36,38 m2 i jest większa od 60% powierzchni użytkowej mieszkania (60 % powierzchni użytkowej = 27,35 m2).
W związku z powyższym, ze względu na niespełnienie kryteriów powierzchniowych – dodatek mieszkaniowy nie przysługuje. Ustawodawca w sposób ścisły określił normy metrażowe i nie pozostawił organowi przyznającemu dodatki mieszkaniowe możliwości działania uznaniowego w tej kwestii.
J. K. wniósł odwołanie od powyższej decyzji zarzucając, iż powierzchnia mieszkania została obliczona przez Spółdzielnię Mieszkaniową w sposób nieprawidłowy poprzez jej powiększenie o pomieszczenia nie przeznaczone na stały pobyt ludzi takie jak łazienka, ubikacja, korytarze z wnęką, co spowodowało przekroczenie ogólnej powierzchni mieszkania. Ponadto zakwestionował sposób obliczenia dopuszczalnych przekroczeń powierzchni mieszkaniowej.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie decyzją z dnia [...] listopada 2008 r. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji. Odnosząc się do zarzutu rozbieżności dotyczącej powierzchni użytkowej lokalu występującej w aktach sprawy (powierzchnia wskazana w zaświadczeniu o przydziale lokalu mieszkalnego z dnia 23 kwietnia 2001 r. – 45,5 m2, natomiast powierzchnia użytkowa wskazana we wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego potwierdzona przez Spółdzielnię Mieszkaniową z dnia 28 sierpnia 2008 r. to 45.59 m2), Kolegium wskazało, że zwróciło się do SM [...][...] o wskazanie, ile dokładnie wynosi powierzchnia użytkowa lokalu mieszkalnego zajmowanego przez skarżącego, która wyjaśniła z czego wynikają nieścisłości dotyczące powierzchni użytkowej lokalu mieszkalnego, którą ostatecznie ustalono po pomiarach z końca 2005 r. i po uchwale zarządu spółdzielni z dnia 7 maja 2008 r. na 45,59 m2, która to powierzchnia przekracza zatem normatywną powierzchnię o więcej niż 30% (35,00 m2 x 30% = 10,50 m2 + 35,00 m2 = 45,50 m2) o 0,09 m2, zatem dodatek mieszkaniowy w oparciu o art. 5 ust. 5 pkt 2 ustawy o dodatkach mieszkaniowych – nie przysługuje i to niezależnie od tego, czy ubiegający się o dodatek spełnia kryteria dochodowe. Stwierdzono, iż powierzchnia pokoi i kuchni w przedmiotowym lokalu musiałaby być mniejsza niż 27,41 m2 (60% z 45,59 m2), podczas gdy faktycznie wynosi 36,38 m2.
J. K. wniósł skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie zarzucając, iż spółdzielnia nie dysponuje protokołem pomiaru powierzchni mieszkania i wniósł o faktyczne pomierzenie powierzchni użytkowej mieszkania celem wyjaśnienia nieścisłości. Ponadto analogicznie jak w odwołaniu zakwestionował "wartość współczynnika 60% – która to wartość jest niemożliwa w prawidłowym rozwiązaniu funkcji mieszkania".
W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uznał, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem nie doszło do naruszenia prawa przy wydawaniu decyzji, zaś zgodnie z przyznanymi kompetencjami badając, czy treść zaskarżonej decyzji jest zgodna z prawem i czy postępowanie prowadzące do jej wydania było niewadliwe i rzetelne, nie dopatrzył się uchybień.
Zdaniem Sądu, prawidłowo w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy podniósł, że aby uzyskać dodatek mieszkaniowy osoba ubiegająca się o jego przyznanie, oprócz spełnienia kryterium dochodowego, musi zajmować lokal o określonej powierzchni użytkowej.
Ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych regulująca zasady i tryb przyznawania, ustalania wysokości i wypłacania dodatków mieszkaniowych oraz właściwość organów w tych sprawach przewiduje w art. 5 ust. 1 pkt 1, iż normatywna powierzchnia użytkowa lokalu dla 1 osoby wynosi 35,00 m2 zaś dodatek mieszkaniowy przysługuje w sytuacji, gdy powierzchnia użytkowa lokalu mieszkalnego zajmowanego przez wnioskującego o przyznanie dodatku, nie przekracza powierzchni normatywnej więcej niż 30% (art. 5 ust. 5 pkt 1), lub też więcej niż 50% ale pod warunkiem, iż udział pokoi i kuchni w całej powierzchni użytkowej zajmowanego lokalu nie przekroczy 60% (art. 5 ust. 5 pkt 2).
Wojewódzki Sąd potwierdził, iż skarżący prowadzi jednoosobowe gospodarstwo i zamieszkuje w lokalu o powierzchni użytkowej 45,59 m2, zatem przy normatywnej powierzchni użytkowej lokalu 35 m2 powierzchnia lokalu przekroczyła normatywną powierzchnię o więcej niż 30% (35,00 m2 x 30% = 10,50 m2 + 35,00 m2 = 45,50 m2) tj. o 0.09 m2. Jeżeli powierzchnia użytkowa mieszkania jest, jak w niniejszej sprawie, nieznacznie większa (tj. 45,59 m2), to dodatek mieszkaniowy nie przysługuje. Przepis art. 5 ust. 5 pkt 2 ustawy przewiduje podwyższenie norm powierzchni użytkowej o 50%, tylko w sytuacji, gdy udział powierzchni pokoi i kuchni w powierzchni użytkowej zajmowanego lokalu nie przekracza 60%. W lokalu skarżącego łączna powierzchnia pokoi i kuchni w tym mieszkaniu wynosi 36,38 m2. Dlatego też, prawidłowo Kolegium wskazało, iż powierzchnia pokoi i kuchni w mieszkaniu musiałaby być mniejsza niż 27,41 m2 (60% z 45,59 m2), by możliwe było przyznanie skarżącemu dodatku mieszkaniowego.
Trafnie też, zdaniem Sądu, organ wyjaśnił, że ustawodawca w sposób bardzo ścisły określił zasady przyznawania dodatków mieszkaniowych, nie pozostawiając organowi w tych sprawach możliwości działania w ramach uznania administracyjnego, tj. "w szczególnie uzasadnionych wypadkach" odstąpienia od zasad przyznawania dodatków mieszkaniowych.
Prawidłowo również organ odwoławczy, aby wyjaśnić zarzuty zawarte w odwołaniu oraz rozbieżności dotyczącej powierzchni użytkowej lokalu, zwrócił się do SM [...] [...] o wskazanie, ile dokładnie wynosi powierzchnia użytkowa lokalu mieszkalnego zajmowanego przez skarżącego i ustalenie jej ostatecznie na 45,59 m2. Skarżący jako członek spółdzielni mógł kwestionować wskazaną przez zarządcę domu powierzchnię mieszkania w trybie ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych (tekst jedn. Dz. U. z 2003 r. Nr 119, poz. 1116 ze zm.), jednakże korekty tych danych nie może skutecznie kwestionować w postępowaniu administracyjnym dotyczącym przyznania dodatku mieszkaniowego.
Ponadto wskazano, iż rozporządzenie Rady Ministrów z 28 grudnia 2001 r. w sprawie dodatków mieszkaniowych określa m.in. w załączniku nr 1 wzór wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego (§1 pkt 3) z którego wynika, że dane dotyczące powierzchni użytkowej lokalu w tym łącznej powierzchni pokoi i kuchni potwierdza zarządca domu, co w niniejszej sprawie zostało uczynione.
Od powyższego wyroku wniesiono, na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę kasacyjną, w której zarzucono:
naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, tj.:
- a) art. 151 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez jego zastosowanie, mimo że stan sprawy nie uprawniał do jego zastosowania,
- b) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 75 § 1 K.p.a. i art. 84 K.p.a. poprzez ich niezastosowanie co w konsekwencji nie doprowadziło do uwzględnienia skargi.
Wskazując na powyższe, wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie, Wydział III, oraz o zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych, a ponadto wniesiono o zasądzenie od Skarbu Państwa na rzecz Kancelarii Adwokackiej – M. M. kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej nie zgodzono się ze stanowiskiem Sądu Wojewódzkiego, iż skarżący jako członek spółdzielni mógł kwestionować wskazaną przez zarządcę domu powierzchnię mieszkania, bowiem w toku postępowania podnosił, iż pomiary zostały wykonane błędnie i wnosił o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego. Zdaniem skarżącego, nie ma znaczenia ustalenie powierzchni lokalu na podstawie uchwały zarządu spółdzielni z dnia 7 maja 2008 r. na 45,59 m2, która dotyczyła stanu faktycznego kwestionowanego przez skarżącego, zatem należało dopuścić opinię biegłego. Wskazano, iż ustawa o spółdzielniach mieszkaniowych nie zawiera trybu odwołania czy też zaskarżenia uchwał członków zarządu spółdzielni, co sprawia, iż korekty danych istotnych dla skarżącego, w zakresie powierzchni mieszkania, skarżący może kwestionować w toku postępowania administracyjnego.
Sąd w niniejszym postępowaniu powinien skontrolować czy organ prawidłowo ustalił stan faktyczny sprawy i powinien uznać, że konieczne w sprawie było dopuszczenie dowodu z opinii biegłego, albowiem w sprawie było potrzebne były wiadomości specjalne. Istnieją bowiem normy polskie w jaki sposób jest mierzona powierzchnia lokali mieszkalnych co sprawia, iż taki pomiar powinna przeprowadzić osoba z zakresu specjalizacji budowlanej, tym bardziej, iż przekroczenie normy nastąpiło o 9 cm co skutkowało nieprzyznaniem dodatku mieszkaniowego. Tym bardziej niezrozumiałe jest, bowiem przed wydaniem decyzji odmownej skarżący otrzymywał dodatek mieszkaniowy. Nie uchylając decyzji Wojewódzki Sąd dopuścił się naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, gdyż organy w toku sprawy naruszyły przepisy postępowania w sposób istotny i mający znaczenie dla sprawy.
W tym stanie sprawy Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionej podstawy i w związku z tym podlegała oddaleniu. Sąd pierwszej instancji dokonał bowiem prawidłowej oceny przeprowadzonego postępowania przed organami administracji publicznej i zasadnie uznał, iż zgromadzony materiał dowodowy pozwalał na podjęcie decyzji w sprawie.
Bezsporne w sprawie jest, iż Spółdzielnia Mieszkaniowa [...] [...] w Krakowie w związku z określeniem udziałów we współwłasność nieruchomości dokonywała w roku 2005 pomiaru przedmiotowego lokalu skarżącego. W jego wyniku ustalono, iż powierzchnia ta wynosi 45,59 m2. Bezsporne również jest, iż skarżący tych pomiarów nie kwestionował ani w postępowaniu wewnętrznym spółdzielni m.in. nie kwestionował treści zawiadomienia z dnia 20 listopada 2007 r. min. dot. powierzchni lokalu, ani też nie zaskarżył stosownej uchwały zarządu spółdzielni z dnia 14 maja 2008 r. do Sądu powszechnego, które to uprawnienie wbrew twierdzeniu skargi kasacyjnej przysługiwało skarżącemu i o czym był pouczony.
Dodać również należy, że skarżący nie kwestionował opłat związanych z eksploatacją i utrzymaniem nieruchomości obliczonych wg ustalonej powierzchni lokalu, tj. 45,59 m2. Taka również powierzchnia lokalu została podana we wniosku skarżącego.
W tej sytuacji brak jest podstaw do zarzucenia Sądowi pierwszej instancji, iż nie dostrzegł braków w materiale dowodowym zgromadzonym przez organy w niniejszej sprawie, a dotyczącym ustalenia powierzchni użytkowej lokalu mieszkalnego skarżącego.
Materiał ten pozwalał bowiem na podjecie decyzji w przedmiocie dodatku mieszkaniowego.
Z tych też względów uznając, że skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw, Naczelny Sąd Administracyjny na mocy art. 184 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.
Natomiast o kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu orzeknie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie stosownie do przepisu o prawie pomocy.