Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnegoz 20 maja 2015 r., sygn. akt I OSK 2162/13

Uzasadnienie

Wyrokiem z dnia 11 kwietnia 2013 r., sygn. akt I SA/Wa 2573/12, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę R. G. i M. G. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] sierpnia 2011 r., nr [...] w przedmiocie odmowy ustalenia odszkodowania za nieruchomość.

Wyrok wydany został w następujących okolicznościach sprawy:

Dnia 3 kwietnia 2006 r. Z. G. i R. G. złożyli do Starosty Pruszkowskiego wniosek o wykup przez Urząd Miejski w Piastowie działki. Pismem z dnia 1 września 2006 r. poinformowali, że ich wniosek może być potraktowany jako prośba o odszkodowanie za grunt zajęty pod drogę, jeżeli wariant wykupu nie może być zrealizowany.

Starosta Powiatu Pruszkowskiego decyzją z dnia [...] października 2006 r. nr [...] umorzył postępowanie w sprawie ustalenia odszkodowania za przedmiotową nieruchomość.

Wojewoda Mazowiecki decyzją z dnia [...] maja 2007 r. nr [...] uchylił powyższą decyzję i odmówił uwzględnienia wniosku strony. W uzasadnieniu Wojewoda przywołał treść art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872, ze zm.) i stwierdził, że zgodnie z treścią ust. 4 tego artykułu odszkodowanie z tytułu zajęcia nieruchomości pod drogę publiczną przysługuje tylko tej osobie, która potwierdzi swoje prawo własności do tej nieruchomości na dzień 31 grudnia 1998 r. i wykaże, że utraciła to prawo na podstawie ww. art. 73 ust. 1 z dniem 1 stycznia 1999 r. Wniosek właściciela nieruchomości o odszkodowanie złożony musi być w okresie od dnia 1 stycznia 2001 r. do dnia 31 grudnia 2005 r. Po upływie tego okresu roszczenie o odszkodowanie wygasa.

Na powyższą decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] maja 2007 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyli Z. i R. G. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia [...] listopada 2007 r. sygn. akt I SA/Wa [...] uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że właściwe ustalenie rzeczywistej woli skarżących zawartej w ich wniosku o odszkodowanie za nieruchomość wydzieloną ostateczną decyzją podziałową pod poszerzenie ulicy Kasprowicza ma podstawowe znaczenie dla prawidłowego określenia trybu, w którym skarżący mogą dochodzić roszczeń odszkodowawczych od Miasta Piastowa. Przedwczesne było stanowisko organów obu instancji, że wolą skarżących było to, by ich wniosek o wykup przez Urząd Gminy i Miasta Piastów działki przewidzianej pod drogę gminną miał być rozpatrzony w trybie art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną.

Ponownie rozpatrując sprawę Starosta Powiatu Pruszkowskiego decyzją z dnia [...] lipca 2011r. nr [...] odmówił ustalenia odszkodowania za ww. grunt.

Wojewoda Mazowiecki decyzją z dnia [...] sierpnia 2011 r. nr [...] utrzymał w mocy powyższą decyzję.

W uzasadnieniu organ odwoławczy przytoczył treść art. 73 ust. 1, 3 i 4 ustawy i podkreślił, że dla oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji w niniejszej sprawie ma prawidłowość ustaleń, co do tego, kto był właścicielem przedmiotowej nieruchomości do dnia 1 stycznia 1999 r., jak również, kto mógł wystąpić z wnioskiem o odszkodowanie za grunt przejęty z mocy prawa pod drogę publiczną.

Wojewoda Mazowiecki zwrócił uwagę, że decyzją z dnia [...] marca 2010 r. nr [...], stwierdził nabycie przez Gminę Miasta Piastów z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. prawa własności nieruchomości zajętej pod część ulicy Jana Kasprowicza w Piastowie, oznaczonej w ewidencji gruntów, jako działka ewidencyjna nr [...] w obrębie ewidencyjnym 07 miasta Piastów o powierzchni 69 m2. Decyzja ta funkcjonuje w obrocie prawnym korzystając z atrybutu trwałości zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 16 k.p.a., a zatem ma charakter wiążący dla organów prowadzących postępowanie w przedmiocie odszkodowania za nieruchomości zajęte pod drogę publiczną. Ewentualnemu wzruszeniu tej decyzji służą nadzwyczajne instytucje procesowe przewidziane w postępowaniu administracyjnym, których realizacja jest możliwa w razie spełnienia przesłanek określonych w rozdziałach 12 i 13 k.p.a., z których to możliwości w sprawie nie skorzystano.

Wojewoda Mazowiecki stwierdził, że wniosek o ustalenia wysokości odszkodowania za działkę wywłaszczoną pod drogę przy ulicy Kasprowicza w Piastowie został złożony po ustawowym terminie i nie mógł wywoływać skutków prawnych.

Skargę na powyższą decyzję wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie R. G. i M. G. W uzasadnieniu skarżący podnieśli, że już od 1999 r. prowadzili rozmowy z Miastem Piastów dotyczące uregulowania granicy ulicy Kasprowicza w zamian za wykorzystywany przez nich pas gruntu z terenu przedszkola bezpośrednio przylegający do ich nieruchomości (obecnie teren ten został wykupiony przez ich syna). Ponieważ prowadzone z Urzędem kilkuletnie rozmowy dotyczące wymiany gruntów nie przyniosły oczekiwanego rezultatu wystąpili z wnioskiem o "wykup przez Urząd Gminy i Miasta Piastów działki przewidzianej pod drogę gminną". Z powyższych względów w ocenie skarżących stanowisko organów obu instancji jest błędne, bowiem wskazuje ono, że wolą skarżących wyrażoną we wniosku z dnia 30 marca 2006 roku był wykup przez Urząd Gminy i Miasta Piastów działki przewidzianej pod drogę gminną, a co za tym idzie wniosek ten nie może być rozpatrzony w trybie art. 73 ust. 1 ustawy.

Skarżący zaznaczyli także, że z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że Wojewoda Mazowiecki decyzją Nr [...] z dnia [...] marca 2010 r. stwierdził nabycie przez Gminę Miasta Piastów z mocy prawa z dniem [...] stycznia 1999 roku prawa własności nieruchomości zajętej pod część ulicy Kasprowicza w Piastowie, oznaczonej w ewidencji gruntów, jako działka ewidencyjna nr [...] w obrębie ewidencyjnym [...] miasta Piastów o powierzchni 69 m. Decyzja ta jest jednak wydana w dacie znacznie późniejszej niż podjęte czynności zmierzające do uzyskania odszkodowania za przejętą w trybie art. 98 u.g.n. działkę.

Dalej skarżący powołując się na treść art. 98 ust. 3 u.g.n. podnieśli, że przeprowadzenie rokowań jest obligatoryjne i musi być udokumentowane - obowiązek sporządzenia protokołu. Bez przeprowadzenia rokowań nie jest dopuszczalne wszczęcie postępowania administracyjnego o ustalenie odszkodowania w drodze decyzji. Skarżący zwrócili uwagę także na to, że organy nie uwzględniły wytycznych wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 listopada 2007r. sygn. akt I SA/Wa 1174/07 dotyczących błędnej oceny wniosku skarżących przez organy administracyjne opartego nie na art. 73 ust. 1 ustawy, a na podstawie art. 98 u.g.n.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda Mazowiecki wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

W toku postępowania zmarła Z. G., a w jej miejsce wstąpili do postępowania jej prawni następcy K. B. oraz M. G. W uzasadnieniu wyroku oddalającego skargę wskazano, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 16 listopada 2007 r. sygn. akt I SA/Wa 1174/07 nakazał organowi I instancji wyjaśnienie rzeczywistej woli Z. i R. G. oraz M. G. w zakresie żądania zawartego we wniosku z dnia 30 czerwca 2006 r. o ustalenie odszkodowania za działkę nr [...] o pow. 69 m kw. zajętą pod drogę publiczną ul. Jana Kasprowicza w Piastowie tj. czy jest to wniosek złożony w trybie art. 98 z dnia 21 sierpnia 1997 r. ustawy o gospodarce nieruchomościami czy też w trybie art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, z tym, że biorąc pod uwagę stan faktyczny istniejący w dacie wydania kontrolowanych przez Sąd decyzji Sąd ten skłaniał się do uznania, że był to wniosek złożony w trybie art. 98 ustawy o gospodarce nieruchomościami, ponieważ w dniu 28 października 2000 r. Burmistrz Miasta Piastowa wydał decyzję zatwierdzającą podział nieruchomości oznaczonej numerem działki [...] z której powstała działka [...] przeznaczona pod drogę publiczną.

Organ, przy ponownym rozpatrywaniu sprawy zwrócił się do skarżących pismem z dnia 1 grudnia 2010 r. o jednoznaczne sprecyzowanie treści wniosku, czego jednakże skarżący nie uczynili.

Sąd wskazał, że Wojewoda Mazowiecki decyzją z dnia [...] marca 2010 r. nr [...] stwierdził nabycie przez Gminę Piastów z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. prawa własności nieruchomości zajętej pod część ulicy Jana Kasprowicza w Piastowie, oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...] w obrębie ewidencyjnym 07 miasta Piastów o pow. 69 m². W związku z powyższym organy orzekające uznały, że wniosek o ustalenie odszkodowania należy potraktować jako wniosek złożony w trybie art. 73 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. W ocenie Sądu orzekającego powyższe ustalenia organów są prawidłowe.

Należy bowiem mieć na uwadze, że wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia [...] listopada 2007 r w związku ze zmianą stanu faktycznego i prawnego w niniejszej sprawie po wydaniu przez Wojewodę Mazowieckiego decyzji z dnia [...] marca 2010 r. utracił moc wiążącą wynikającą z treści art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W takiej bowiem sytuacji w sprawie niniejszej nie mógł znaleźć zastosowania art. 98 ustawy o gospodarce nieruchomościami, gdyż w dacie wydania decyzji zatwierdzającej podział przedmiotowej nieruchomości działka nr [...] tj. w dniu [...] października 2000 r. stanowiła już własność Gminy Piastów nabytą z mocy prawa z dniem [...] stycznia 1999 r., co jedynie zostało potwierdzone deklaratoryjną decyzją Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] marca 2010 r. Przepis art. 98 ustawy o gospodarce nieruchomościami dotyczy zaś nieruchomości, które w dacie dokonywania podziału nie stanowią własności Skarbu Państwa czy jednostki samorządu terytorialnego.

W tej sytuacji skarżący mogli domagać się odszkodowania za nieruchomość zajętą pod drogę publiczną jedynie w trybie art. 73 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną.

Warunkiem ustalenia i wypłaty odszkodowania, o którym mowa w ww. art. 73 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną jest złożenie wniosku w terminie od 1 stycznia 2001 r. do dnia 31 grudnia 2005r. Po upływie tego okresu roszczenie wygasa. Powyższe oznacza, że przepis art.73 ust. 4 przewiduje prekluzję roszczeń odszkodowawczych za nieruchomości zajęte pod drogi publiczne. Wygaśnięcie roszczenia oznacza, że po upływie terminu wskazanego w ustawie, roszczenie nie przysługuje i nie może być dochodzone.

Sąd podniósł, iż wyrokiem z dnia 15 września 2009 r. w sprawie o sygn. akt P 33/07 Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że art. 73 ust. 4 cyt. ustawy, w zakresie, w jakim określa termin wygaśnięcia roszczenia o odszkodowanie bez powiązania z faktem i datą wydania decyzji, o której mowa w art. 73 ust. 3 tej ustawy, jest zgodny z art. 2, art. 32 ust. 1 i art. 64 ust. 2 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej. Bezspornie wniosek skarżących został złożony w 2006r., a więc po upływie terminu ustawowego. Brak jest jednocześnie uzasadnionych podstaw do przyjęcia, że organy administracji publicznej mają obowiązek informowania stron z urzędu o przysługujących im uprawnieniach do żądania odszkodowania. Art. 73 ust. 4 ustawy przewiduje obowiązek przyznania odszkodowania wyłącznie w konsekwencji złożenia wniosku przez uprawnionego.

Od powyższego wyroku skargę kasacyjną wnieśli R. G., K. B. i M. G., domagając się uchylenia zaskarżonego wyroku w całości oraz zasądzenia od organu kosztów postępowania, według norm przepisanych.

Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucili:

1. 1. naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez niezastosowanie do danego stanu faktycznego art. 98 ustawy o gospodarce nieruchomościami, co byłoby zasadnym z uwagi na fakt, iż to skarżący podjęli na wniosek czynności zmierzające do uzyskania odszkodowania w odniesieniu do decyzji wydanej Burmistrza Miasta Piastowa z dnia [...] października 2000 r..
2. 2. naruszenie przepisów prawa procesowego, tj.:
3. - art. 153 p.p.s.a. w zw. z art. 170 p.p.s.a. poprzez uznanie przez Sąd, że doszło do zmiany stanu faktycznego i prawnego w niniejszej sprawie po wydaniu przez Wojewodę Mazowieckiego decyzji z dnia [...] marca 2010 r.,
4. - art. 134 § 1 p.p.s.a. poprzez brak kontroli legalności decyzji organu z uwagi na niedostrzeżenie naruszenia podstawowych zasad postępowania administracyjnego zawartych m.in. w art. 7, art. 8, art. 9 oraz naruszenia art. 61 §1 k.p.a.

W uzasadnieniu skarżący wskazali, że już od 1999 r. między nimi, a Miastem: Piastów trwały rozmowy (rokowania) dotyczące uregulowania granicy ulicy Kasprowicza w zamian za wykorzystywany przez skarżących pas gruntu z terenu przedszkola bezpośrednio przylegający do nieruchomości skarżących. Te kilkuletnie rozmowy nie przyniosły oczekiwanego dla skarżących rezultatu. To właśnie z powodu najprawdopodobniej celowego działania urzędu na szkodę skarżących - skarżący dopiero w 2006 r. wystąpili z wnioskiem o "wykup przez Urząd Gminy i Miasta Piastów działki przewidzianej pod drogę gminną".

Z powyższych względów w ocenie skarżących stanowisko organów obu instancji jest błędne, bowiem wskazuje ono, że wolą skarżących wyrażoną we wniosku z dnia [...] marca 2006 r. był wykup przez Urząd Gminy i Miasta Piastów działki przewidzianej pod drogę gminną, a co za tym idzie wniosek ten nie mógł być rozpatrzony w trybie art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną

Wojewoda Mazowiecki, decyzją z dnia [...] marca 2010r. stwierdził nabycie przez Gminę Miasta Piastów z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999r. prawa własności nieruchomości zajętej pod część ulicy Kasprowicza w Piastowie, oznaczonej w ewidencji gruntów, jako działka ewidencyjna nr [...] w obrębie ewidencyjnym [...] miasta Piastów o powierzchni 69 m². Decyzja ta została wydana znacznie później niż czynności podjęte przez skarżących, zmierzające do uzyskania odszkodowania za przejętą działkę w trybie art. 98 ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Art. 98 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami statuuje zasadę, że odszkodowanie ma być uzgodnione między właścicielem, a właściwym organem. Oznacza to, że przeprowadzenie rokowań jest obligatoryjne i musi być udokumentowane protokołem. Bez przeprowadzenia rokowań nie jest dopuszczalne wszczęcie postępowania administracyjnego o ustalenie odszkodowania w drodze decyzji. Skarżący podjęli czynności zmierzające do uzyskania odszkodowania w trybie art. 98 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, o czym świadczą dokumenty znajdujące się w aktach sprawy, nie zaś na podstawie art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną. Decyzją Burmistrza Miasta Piastowa z dnia [...] października 2000 r. został zatwierdzony na wniosek skarżących projekt podziału działki o numerze ewidencyjnym [...], której są hipotecznymi właścicielami, na trzy nowe działki, z których jedna (nr [...]) przeznaczona została pod ulicę.

Takie ustalenia poczynił Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 16 listopada 2007 r. sygn. akt I SA/Wa 1174/07 i wskazał, że przedwczesne jest stanowisko organów obu instancji, że wolą skarżących było rozpatrzenie ich wniosku z dnia 30 marca 2006 r. o wykup przez Urząd Gminy i Miasta Piastów działki przewidzianej pod drogę gminną w trybie art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną. Na bazie takiego samego stanu faktycznego i prawnego Wojewódzki Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 11 kwietnia 2013 r. doszedł do odmiennego wniosku mimo, iż zgodnie z treścią art. 153 p.p.s.a. - ocena prawna i wskazania, co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia.

Z kolei art. 170 p.p.s.a. przewiduje, iż orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. W niniejszej sprawie nie doszło do zmiany ani stanu faktycznego ani też prawnego. Organ celowo nie informował o działaniach podjętych w trybie art. 73 wyżej cytowanej ustawy po to, aby nie płacić odszkodowania. Rokowania z Burmistrzem trwały od 1999 roku, tak więc był czas, aby skarżących poinformować, że nie dostaną odszkodowania jeśli nie spełnią wymogów wynikających z trybu art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną. Powyższe uzasadnia zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego, poprzez niezastosowanie do danego stanu faktycznego art. 98 ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz naruszenie przepisów prawa procesowego, a mianowicie art. 153 p.p.s.a. w zw. z art. 170 p.p.s.a. poprzez uznanie przez Sąd, że doszło do zmiany stanu faktycznego i prawnego po wydaniu przez Wojewodę Mazowieckiego decyzji z dnia [...] marca 2010 r.

Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2013r. WSA w Warszawie odrzucił skargę kasacyjną K. B. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. dalej jako p.p.s.a.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzą przesłanki powodujące nieważność postępowania, dlatego Naczelny Sąd Administracyjny ograniczył się do oceny zarzutów powołanych w skardze kasacyjnej.

Skarga kasacyjna pozbawiona jest usprawiedliwionych podstaw.

W pierwszej kolejności należy odnieść się do zarzutów naruszenia przepisów postępowania, a mianowicie art. 153 p.p.s.a. oraz z art. 170 p.p.s.a. w związku z zajęciem przez sąd w zaskarżonym wyroku stanowiska nie w pełni zgodnego z oceną prawną zawartą w wyroku WSA w Warszawie z dnia 16 listopada 2007 r. sygn. akt I SA/Wa 1174/07

Zgodnie z treścią art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia. Z kolei art. 170 p.p.s.a. przewiduje, iż orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby.

Związanie oceną prawną, o której mowa w art. 153 p.p.s.a. i art. 170 p.p.s.a. oznacza, że ani organ administracji, ani sąd administracyjny, nie mogą, w tej samej sprawie, w przyszłości formułować nowych ocen prawnych, które pozostawałyby w sprzeczności z poglądem wcześniej wyrażonym w uzasadnieniu wyroku i mają obowiązek podporządkowania się mu w pełnym zakresie. Nie jest jednakże wykluczona zmiana okoliczności faktycznych lub prawnych po wydaniu prawomocnego wyroku sądu, która spowoduje, że wyrażona w tym wyroku ocena prawna utraci moc wiążącą.

Do okoliczności tych w niniejszej sprawie należy wydanie przez Wojewodę Mazowieckiego decyzji z dnia [...] marca 2010 r. stwierdzającej nabycie przez Gminę Miasta Piastów z mocy prawa z dniem [...] stycznia 1999 r. prawa własności nieruchomości zajętej pod część ulicy Jana Kasprowicza w Piastowie, oznaczonej w ewidencji gruntów, jako działka ewidencyjna nr [...] w obrębie ewidencyjnym [...] miasta Piastów o powierzchni 69 m². Decyzja ta, wydana po wyroku WSA w Warszawie z dnia [...] listopada 2007 r. uzyskała przymiot ostateczności. Decyzji ostatecznej służy domniemanie legalności, które oznacza, że jest ona ważna i powinna być wykonywana dopóty, dopóki nie zostanie zmieniona, uchylona lub nie zostanie stwierdzona jej nieważność przez właściwy organ i z zachowaniem przepisanego trybu postępowania.

Zatem już po wyroku z [...] listopada 2007r. w drodze deklaratoryjnej, ostatecznej decyzji administracyjnej wydanej przez właściwy organ ustalono, że wymieniona nieruchomość stałą się własnością Gminy Miasta Piastów z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. na podstawie przepisu art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872, ze zm.). Dopóki decyzja ta pozostaje w obrocie prawnym, dopóty organy administracji nie są władne, by przypisać decyzji Burmistrza Miasta Piastowa z dnia [...] października 2000r. zatwierdzającej podział nieruchomości nr [...] skutek prawno – rzeczowy, o którym mowa w art. 98 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami i przyjąć, że własność działki nr [...] przeszła na rzecz gminy wskutek uzyskania przez decyzję podziałową statusu ostateczności. Skutek ten nie mógł nastąpić w sytuacji, gdy w sposób prawnie wiążący przesądzono o tym, że własność tej nieruchomości przeszła na rzecz Gminy już z dniem 1 stycznia 1999r. na podstawie art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną.

Zarówno organy administracji, jak i sąd I instancji były zobowiązane wziąć pod uwagę stan prawny ukształtowany ostateczną decyzją Wojewody. Nie naruszył zatem art. 153 i 170 p.p.s.a. WSA w Warszawie, akceptując ustalenia organów administracji, które przyjęły jako podstawę nabycia własności nieruchomości przez Gminę Piastów przepis art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, a w konsekwencji jako prawną podstawę dochodzenia odszkodowania przepis art. 73 ust. 4 tejże ustawy

Nie można uznać za uzasadniony także i zarzutu naruszenia przepisów art. 7,8 i 9 k.p.a. Strona skarżąca wskazuje w skardze kasacyjnej na naruszenia tych przepisów przez zastosowanie przez organy administracji "rozwiązania zmierzającego do pozbawienia skarżących odszkodowania za odebranie im prawa własności". Nie sposób zaakceptować tego zarzutu w sytuacji, gdy Wojewoda działając w ramach swych kompetencji wydał decyzję, odnoszącą się wprost do sfery uprawnień skarżących związanych z przedmiotową nieruchomością, zaś skarżący nie skorzystali z możliwości wniesienia nawet odwołania od tej decyzji, rezygnując tym samym także z poddania jej kontroli sądu.

Sąd I instancji w niniejszej sprawie nie miał żadnych możliwości skontrolowania decyzji Wojewody z dnia [...] marca 2010 r. stwierdzającej nabycie nieruchomości przez Gminę z dniem [...] stycznia 1999r. pozostając związanym zgodnie z art. 134 p.p.s.a. granicami sprawy, której przedmiotem było przyznanie odszkodowania za nieruchomość.

Przepis art. 61 § 1 k.p.a. stanowi, że postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Strona skarżąca podnosząc zarzut naruszenia tego przepisu nie wyjaśniła w żadnej mierze na czym naruszenie to miałoby polegać, co uniemożliwia odniesienie się do tego zarzutu. Stwierdzić należy tylko, że w sytuacji wiążącego przesądzenia o tym, że przejście prawa własności nieruchomości nastąpiło w trybie art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną całkowicie bezprzedmiotowym byłoby rozpatrywanie wniosku skarżących o przyznanie odszkodowania w kontekście art. 98 ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Przechodząc wreszcie do zarzutu naruszenia prawa materialnego przez niezastosowanie w stanie faktycznym sprawy art. 98 ustawy o gospodarce nieruchomościami, wskazać należy w pierwszym rzędzie, że artykuł ten składa się z trzech jednostek redakcyjnych niższego rzędu – ustępów. Każdy z nich zawiera odrębny przepis prawa. W skardze kasacyjnej nie wskazano jednoznacznie, której z tych jednostek redakcyjnych dotyczy zarzut, co stanowi jej istotną wadę. Jednakże w sytuacji, w której w uzasadnieniu skargi kasacyjnej przywołano brzmienie art. 98 ust. 3 ustawy przyjąć należy, że zarzut dotyczy tego właśnie przepisu. Wnoszący skargę kasacyjną skarżący twierdzą, że do naruszenia doszło, gdyż podjęte przez nich czynności zmierzające do uzyskania odszkodowania wiązać należało z decyzją podziałową Burmistrza Miasta Piastowa z dnia [...] października 2000 r.

Powtórzyć w tym miejscu należy, że ostateczna, pozostająca w obiegu prawnym decyzja Wojewody z dnia [...] marca 2010r. przesądziła o podstawie i dacie nabycia działki nr [...] przez Gminę Piastów. Skoro tak, to słusznie przyjął Sąd I instancji, że jedyną podstawą ubiegania się przez skarżących o odszkodowanie za utraconą na rzecz Gminy nieruchomość stanowi art. 73 ust. 1, 2, 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, ze wszystkimi wynikającymi z tego konsekwencjami.

Słusznie powołał się Sąd I instancji w okolicznościach niniejszej sprawy na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 15 września 2009 r. sygn. akt P 33/07, w którym wskazano, że art. 73 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną w zakresie, w jakim określa termin wygaśnięcia roszczenia o odszkodowanie (złożenie wniosku do 31 grudnia 2005r.) bez powiązania z faktem i datą wydania decyzji, o której mowa w art. 73 ust. 3 tej ustawy, jest zgodny z art. 2, art. 32 ust. 1 i art. 64 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Wyrok ten przesądza w istocie o tym, że nie jest niezgodna z Konstytucją sytuacja, w której organ stwierdza nabycie nieruchomości na podstawie art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną dopiero po tym, gdy upłynął już termin do złożenia wniosku o odszkodowanie określony w art. 73 ust. 4 tej ustawy.

W tym stanie sprawy, uznając skargę kasacyjną za pozbawioną usprawiedliwionych podstaw Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 184 p.p.s.a. jak w sentencji wyroku.