Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 22 stycznia 2014 r., sygn. II SA/Lu 1183/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie odrzucił skargę P. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] października 2013 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości.
W uzasadnieniu postanowienia podano, że P. (dalej jako skarżący) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na powyższą decyzją Wojewody [...]. Wskazano, że zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 13 grudnia 2013 r. skarżący został wezwany do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez złożenie 4 egzemplarzy odpisów skargi poświadczonych za zgodność z oryginałem lub własnoręcznie podpisanych, złożenie dokumentu wskazującego umocowanie do wniesienia skargi i określającego sposób reprezentacji strony skarżącej oraz statutu P., w terminie 7 dni od daty doręczenia zarządzenia pod rygorem odrzucenia skargi.
Sąd I instancji podkreślił, że skarżący został pouczony prawidłowo o skutkach niezastosowania się do wezwania do usunięcia braków formalnych skargi, jednak w zakreślonym terminie, który upłynął w dniu 3 stycznia 2014 r., nie wykonał wezwania. Sąd wskazał, że fakt złożenia w dniu 7 stycznia 2014 r., to jest po upływie określonego w art. 49 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", siedmiodniowego terminu do dokonania tej czynności procesowej, 4 odpisów skargi, odpisu uchwały P. z dnia [...] czerwca 2011 r. oraz statutu P. nie świadczy o usunięciu braków formalnych skargi. Wobec czego czynność ta, zdaniem Sądu, została dokonana po upływie terminu i należało uznać ją za prawnie bezskuteczną (art. 85 p.p.s.a.). Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie orzekł o odrzuceniu skargi.
Pismem z dnia 5 lutego 2014 r. (data wpływu 28 lutego 2014 r.) zatytułowanym skarga kasacyjna pełnomocnik skarżącego r.pr. Z. M. wniósł w pkt 1 o wstrzymanie wykonania postanowienia do czasu merytorycznego rozpatrzenia skargi, w pkt 2 o przywrócenie terminu dokonania czynności lub uznanie, że czynność była dokonana w terminie, w pkt 3 o zwolnienie z kosztów postępowania.
W uzasadnieniu profesjonalny pełnomocnik skarżącego wskazał na okoliczności doręczenia mu wezwania z dnia 20 grudnia 2013 r. do uzupełnienia braków formalnych skargi. Zaznaczył, że w trakcie urlopu uzyskał telefonicznie informację o konieczności uiszczenia wpisu sądowego od skargi, którego dokonał w dniu 2 stycznia 2014 r. Nie uzyskał jednak informacji o konieczności nadesłania innych dokumentów. Dopiero 7 stycznia 2014 r. wykonał wezwanie Sadu w pozostałym zakresie. Pełnomocnik skarżącego podkreślił, że wysyłając skargę na decyzję Wojewody załączył do niej dokumenty odpowiadające w nazwie i ilości dokumentom wskazanym w wezwaniu Sądu. Zaznaczył, że nie zna przyczyn nie przekazania tych dokumentów przez Wojewodę [...].
Na wezwanie Sądu pełnomocnik w dniu 24 marca 2014 r. nadesłał prawidłowe pełnomocnictwo podpisane przez uprawnione do tego osoby reprezentujące P. Zarządzeniem z dnia 21 maja 2014 r. Sąd wezwał pełnomocnika skarżącego do usunięcia braków formalnych jego pisma z dnia 5 lutego 2014 r. celem wyjaśnienia czy stanowi ono skargę kasacyjną na postanowienie Sądu z dnia 22 stycznia 2014 r., czy wniosek o przywrócenie terminu do usunięcia braków formalnych skargi zgodnie z wezwaniem z dnia 20 grudnia 2013 r., w terminie 7 dni od doręczenia wezwania, pod rygorem uznania, że pismo to stanowi wniosek o przywrócenie terminu do usunięcia braków formalnych skargi. Sąd wskazał, że wątpliwość co do przedmiotu pisma z 5 lutego 2014r. wynika z faktu, iż zostało ono oznaczone jako skarga kasacyjna, a nie wskazano w nim żadnych podstaw kasacyjnych, przy czym zawiera ono wniosek o przywrócenie terminu do dokonania czynności.
Pełnomocnik skarżącego pismem z dnia 3 czerwca 2014 r. wyjaśnił, ze pismo z dnia 5 lutego 2014 r. należy uznać za skargę kasacyjną, zamiast pkt 2 mówiącego o przywróceniu terminu wnosi o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez WSA w Lublinie. Jednocześnie pełnomocnik odstępuje od żądania z pkt 3 wspomnianego pisma.
Przewodniczący Wydziału zarządzeniem z dnia 16 czerwca 2014 r. wezwał skarżącego do uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej i nadesłania 3 odpisów pisma z 3 czerwca 2014 r. Obowiązki te zostały wykonane w wyznaczonym do tego terminie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie;
- naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania.
Naczelny Sąd Administracyjny kontroluje zgodność zaskarżonego orzeczenia z prawem materialnym i procesowym w granicach skargi kasacyjnej. Dokonując tej kontroli Sąd nie jest uprawniony do badania ewentualnej wadliwości zaskarżonego orzeczenia wykraczającej poza ramy wyznaczone zarzutami skargi kasacyjnej. Oznacza to związanie zarzutami i wnioskami skargi kasacyjnej. A zatem zakres rozpoznania sprawy wyznacza strona wnosząca skargę kasacyjną przez przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie.
Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego podstawami skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego ich określenia w samej skardze. Oznacza to konieczność powołania konkretnych przepisów prawa, którym zdaniem skarżącego – uchybił Sąd, uzasadnienia ich naruszenia a w razie zgłoszenia zarzutu naruszenia prawa procesowego - wskazania dodatkowo, że naruszenie to mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Kasacja nie odpowiadająca tym wymogom pozbawiona konstytuujących ją elementów treściowych uniemożliwia sądowi ocenę jej zasadności.
Ze względu na to, że skarga kasacyjna jest bardzo sformalizowanym środkiem prawnym jest obwarowana przymusem adwokacko – radcowskim (art. 175 § 1 – 3 p.p.s.a.). Opiera się on na założeniu, że powierzenie tej czynności wykwalifikowanym prawnikom zapewni skardze odpowiedni poziom merytoryczny i formalny.
Z brzmienia art. 176 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi jednoznacznie wynika, że skarga kasacyjna powinna czynić zadość wymaganiom przypisanym dla pisma w postępowaniu sądowym oraz zawierać oznaczenie zaskarżonego orzeczenia ze wskazaniem czy jest ono zaskarżone w całości, czy w części, przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie, wniosek o uchylenie lub zmianę orzeczenia z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia lub zmiany. Przedstawienie okoliczności uzasadniających przyjęcie kasacji do rozpoznania nie może ograniczyć się do powtórzenia treści przepisu art. 174 p.p.s.a., wymieniającego podstawy kasacji. Konieczne jest uzasadnienie podnoszonej podstawy skargi kasacyjnej przez wskazanie, które przepisy ustawy – oznaczone numerem artykułu (paragraf, ustęp) - zostały naruszone, na czym to naruszenie polega oraz jaki mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Warunek przytoczenia podstaw zaskarżenia i ich uzasadnienia nie jest spełniony, gdy skarga zawiera wywody zmuszające Naczelny Sąd Administracyjny do domyślania się, który przepis prawa skarżący miał na uwadze, podnosząc zarzut naruszenia prawa materialnego lub przepisów postępowania. Przepis ten musi być wskazany wyraźnie.
Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że w skardze kasacyjnej wniesionej w niniejszej sprawie pełnomocnik skarżącego oznaczył skarżone orzeczenie jednak nie dokonał określenia zakresu zaskarżenia. Nie przywołał żadnych podstaw kasacyjnych ani nie podał ich uzasadnienia na co zwrócił mu uwagę Sąd w zarządzeniu z dnia 21 maja 2014 r. Wniosek o uchylenie i ponowne rozpatrzenie sprawy przez Sąd wojewódzki zawarł dopiero w piśmie z dnia 3 czerwca 2014 r. wskazującym jednoznacznie, że pismo z dnia 5 lutego 2014 r. należy uznać za skargę kasacyjną.
Pełnomocnik skarżącego nie wskazał nawet ogólnie określonych podstaw skargi kasacyjnej określonych w art. 174 p.p.s.a. Ponadto autor skargi kasacyjnej nie wskazał żadnego konkretnego przepisu prawa regulującego postępowanie sądowoadministracyjne, tj. przepisu ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, czy przepisu prawa materialnego, którego naruszenia miałby się dopuścić Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie.
W tym stanie rzeczy należy uznać, że podstawa kasacji nie została przytoczona (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 marca 2004 r., sygn. akt FSK 258/04, Przegląd podatkowy 2004/7/53, postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 września 2005 r., sygn. akt I OSK 794/05 - niepublikowane).
W tym miejscu należy podkreślić, że Naczelny Sąd Administracyjny, działając jako sąd kasacyjny, nie jest uprawniony do samodzielnego konkretyzowania zarzutów lub też stawiania hipotez co do tego, jakiego przepisu dotyczy podstawa kasacji. A zatem, warunek przytoczenia podstaw zaskarżenia i ich uzasadnienia nie jest spełniony, gdy skarga kasacyjna zawiera wywody zmuszające sąd kasacyjny do domyślania się, który przepis prawa materialnego lub prawa procesowego miał doznać naruszenia (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 marca 2004 r., sygn. akt FSK 41/04, ONSAiWSA 2004/1/9, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 czerwca 2004 r., sygn. akt OSK 421/04, LEX nr 146732 postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 7 kwietnia 1997 r., III CKN 29/97, OSNC 1997, nr 6 - 7, poz. 96, postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 17 stycznia 2002 r., sygn. akt III CKN 760/00, LEX nr 53138).
Skarga kasacyjna wniesiona w niniejszej sprawie - wobec nie wskazania jej podstaw kasacyjnych nie spełnia wymogów ustanowionych w art. 176 w związku z art. 174 p.p.s.a. Powyższe braki skargi kasacyjnej są brakami istotnymi i nieusuwalnymi. Brak tych elementów konstrukcyjnych skargi kasacyjnej uniemożliwia merytoryczne jej rozpoznanie.
Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 178 w związku z art. 180 p.p.s.a, odrzucił skargę kasacyjną.