Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z 11 kwietnia 2014 r., IV SA/Gl 366/13 oddalił skargę J. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] marca 2013 r. nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego.
Wyrok zapadł na tle następujących okoliczności sprawy:
Decyzją z dnia [...] lutego 2013 r. nr [...] Prezydent Miasta Będzin odmówił przyznania dodatku mieszkaniowego [...] zam. w [...]. Jako podstawę odmowy wskazał na brak tytułu prawnego do zajmowanego lokalu mieszkalnego, a także okoliczność, że skarżący nie oczekuje na przysługujący mu lokal zamienny albo socjalny. Zgodnie bowiem z art. 2 ust. 1 pkt. 4 i 5 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, dodatek mieszkaniowy przysługuje osobom mającym tytuł prawny do zajmowanego lokalu mieszkalnego i ponoszącym wydatki związane z jego zajmowaniem bądź też zajmującym lokal mieszkalny bez tytułu prawnego, oczekującymi na przysługujący im lokal zamienny albo socjalny. Wskazując na brak tytułu prawnego do zajmowanego lokalu organ I instancji powołał ustalenia przyjęte w Wyroku Sądu Rejonowego w Będzinie z dnia 5 czerwca 2012 r., w którym wskazano, że nie doszło do skutecznego zawarcia umowy najmu.
W odwołaniu [...] wniósł o uchylenie decyzji twierdząc, iż spełnia wszystkie warunki konieczne do uzyskania dodatku mieszkaniowego. Wbrew stanowisku organu I instancji, jest osobą oczekującą na przysługujący mu lokal zamienny lub socjalny. W dniu [...] listopada 2012 r. złożył wniosek o umieszczenie na liście osób oczekujących na lokal socjalny, jednakże Prezydent Miasta nie wydał w tej sprawie żadnej decyzji. Złożył zażalenie na bezczynność tego organu.
Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach utrzymało w mocy kwestionowane rozstrzygnięcie. Po przeanalizowaniu materiału dowodowego stwierdzono, że [...] zajmuje lokal mieszkalny bez tytułu prawnego oraz nie oczekuje na lokal zamienny lub socjalny. Wobec tego nie spełnia przesłanek do uzyskania dodatku mieszkaniowego.
W skardze z dnia [...] marca 2013 r. skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach [...] wniósł o uchylenie decyzji i przyznanie mu dodatku mieszkaniowego. Wyjaśnił, iż mieszkanie przez niego zajmowane jest lokalem zastępczym, tymczasowym. Oczekuje na przyznanie lokalu stałego i docelowego.
Pełnomocnik skarżącego, przydzielony z urzędu, pismem procesowym z dnia [...] marca 2014 r. podtrzymał wnioski i argumenty podnoszone w skardze. W uzasadnieniu stwierdził, że skarżącemu zostało przyznane mieszkanie jako lokal zastępczy, po pożarze mieszkania i do dnia dzisiejszego oczekuje on na lokal docelowy. Odmówił ona podpisania kolejnej umowy na ten lokal (zastępczy) ze względu na to, ze proponowano mu zawarcie umowy na czas nieokreślony, co czyniłoby niemożliwym uzyskanie lokalu docelowego. W dniu [...] listopada 2012 r. złożył wniosek o wpis na listę osób oczekujących na mieszkanie.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zaskarżonym wyrokiem oddalił skargę. Sąd wskazał, że podstawową przesłanką przyznania dodatku mieszkaniowego jest dysponowanie przez wnioskodawcę jednym ze wskazanych w przepisie tytułów prawnych do lokalu, z którym dodatek taki jest związany. Innymi słowy, właściwy organ administracji może przyznać dodatek mieszkaniowy na pokrycie kosztów utrzymania lokalu mieszkalnego będącego w posiadaniu wnioskodawcy tylko w tym przypadku, kiedy będzie on mógł wykazać się jednym z wymienionych tytułów. [...], jak wynika z ustaleń poczynionych przez organ I instancji w oparciu o wyrok Sądu Rejonowego w Będzinie oraz informacje zawarte w piśmie Naczelnika Wydziału Gospodarki Mieszkaniowej i Komunalnej U.M. w Będzinie z dnia [...] lutego 2013 r., nie posiada tytułu prawnego do zajmowanego lokalu przy ul. [...]. Nie spełnia także kryterium określonego w art. 2 ust 1 pkt 5 tej ustawy, nie figuruje bowiem na liście osób zakwalifikowanych do przyznania lokalu mieszkalnego lub socjalnego.
Od tego wyroku skarżący złożył skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie:
- - przepisów postępowania a to art. 151 w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. polegające na oddaleniu skargi pomimo naruszenia przez organ administracji art. 7, art. 77 i art. 107 k.p.a. w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy;
- - przepisów prawa materialnego – art. 2 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że skarżący nie jest osobą zajmującą lokal bez tytułu prawnego, oczekującą na przysługujący mu lokal zamienny lub socjalny.
Wniósł o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Wniósł też o zasądzenie kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga kasacyjna nie jest zasadna i nie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie przypomnienia wymaga, że zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, a mianowicie sytuacje enumeratywnie wymienione w § 2 tego przepisu. Skargę kasacyjną, w granicach której operuje Naczelny Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 174 p.p.s.a., można oprzeć na podstawie naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (pkt 1) oraz na podstawie naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 2).
W skardze kasacyjnej podniesione zostały zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania i prawa materialnego. Odnosząc się w pierwszej kolejności do zarzutu naruszenia przepisów postępowania tj art.141 § 4 ppsa polegającego na przyjęciu przez Sąd stanu faktycznego, który organ ustalił bez wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego, oraz naruszenia art.151 w związku z art.145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a w związku z art.7, 77, 107 k.p.a. stwierdzić należy, że zarzut ten jest bezprzedmiotowy. Sąd I instancji prawidłowo dokonał kontroli zaskarżonej decyzji, w tym poczynionych przez organ ustaleń faktycznych w sprawie dotyczących faktu zajmowania przez skarżącego lokalu bez tytułu prawnego i ustaleń dotyczących, czy skarżący jest osobą oczekującą na przysługujący mu lokal zamienny albo socjalny. Z akt administracyjnych bezspornie wynika, że skarżący zajmuje lokal przy ul. [...] bez tytułu prawnego, co potwierdza również sam skarżący.
Jednak skarżący nie jest osobą oczekującą na przysługujący mu lokal zamienny lub socjalny, skarżący nie jest bowiem osobą zakwalifikowaną do przyznania takiego lokalu, nie figuruje na liście osób zakwalifikowanych do przyznania lokalu, tym samym nie jest osobą oczekującą na taki lokal. Z akt administracyjnych wynika bowiem, że w związku z wnioskiem skarżącego o przydział lokalu, organ pismem z dnia [...] września 2012r. zaproponował skarżącemu zawarcie umowy najmu lokalu mieszkalnego, który zajmuje bez tytułu bezprawnego, na czas nieoznaczony, jednak skarżący z propozycji tej nie skorzystał.
W konsekwencji pismem z dnia [...] lutego 2013r. Naczelnik Wydziału Gospodarki Mieszkaniowej i Komunalnej poinformował organ I instancji, iż skarżący nie jest osobą oczekującą na lokal socjalny lub zamienny. Ustalenia te są bezsporne, stąd też podniesione zarzuty skargi dotyczące naruszenia przepisów postępowania są bezprzedmiotowe. Okoliczność, że stanowisko zajęte przez sąd jest odmienne od prezentowanego przez wnoszącego skargę kasacyjną, nie oznacza, że uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera wady konstrukcyjne oraz nie poddaje się kontroli kasacyjnej. Dlatego polemika z merytorycznym stanowiskiem sądu I instancji nie może sprowadzać się do zarzutu złamania przepisu art. 141 § 4 p.p.s.a. Poprzez zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. nie można skutecznie zwalczać ani prawidłowości przyjętego stanu faktycznego, ani stanowiska sądu co do wykładni bądź zastosowania prawa materialnego, taki pogląd został wyrażony między innymi w wyroku NSA z dnia 12 marca 2015r. I OSK 2338/13, z którym skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni się zgadza.
Bezzasadny jest również zarzut skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia prawa materialnego tj art.2 ust.1 pkt 5 ustawy z dnia 21 czerwca 2001r. o dodatkach mieszkaniowych, który stanowi, że dodatek mieszkaniowy przysługuje osobom zajmującym lokal mieszkalny bez tytułu prawnego, oczekującym na przysługującym im lokal zamienny albo socjalny. Bezzasadność tego zarzutu jest konsekwencją bezzasadności wcześniejszego zarzutu dotyczącego naruszenia przepisów postępowania. Skoro w sprawie dokonano prawidłowych ustaleń faktycznych z których wynika, że skarżący nie spełnia przesłanki z art.2 ust.1 pkt 5 ustawy, to tym samym nie mogło dojść do naruszenia materialnoprawnego tego przepisu.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art.184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.
Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł w wyroku o przyznaniu pełnomocnikowi skarżącego wynagrodzenia na zasadzie prawa pomocy, gdyż przepisy art. 209 i 210 p.p.s.a. mają zastosowanie tylko do kosztów postępowania między stronami. Natomiast wynagrodzenie dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu za wykonaną pomoc prawną, należne od Skarbu Państwa (art. 250 p.p.s.a.) przyznawane jest przez wojewódzki sąd administracyjny w postępowaniu określonym w przepisach art. 258-261 p.p.s.a.