Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnegoz 7 czerwca 2022 r., sygn. akt I OSK 2185/20

Uzasadnienie

Uzasadnienie:

Wyrokiem z 9 lipca 2020 r., sygn. akt II SA/Po 995/19, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu po rozpoznaniu sprawy ze skargi A. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z 30 września 2019 r., nr S[...], w przedmiocie zasiłku celowego i okresowego oddalił skargę. Wyrok ten, podobnie jak i pozostałe wyroki sądów administracyjnych przywołane poniżej, jest dostępny na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl/.

Od powyższego wyroku skargę kasacyjną złożył A. M. zaskarżając wyrok w całości i zarzucając mu naruszenie przepisów, a mianowicie:

1. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 106 § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 113 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 34 p.p.s.a, poprzez niepowiadomienie przez WSA stron o zaplanowanym posiedzeniu niejawnym celem umożliwienia skarżącemu i jego pełnomocnikowi zabrania głosu przed zakończeniem sprawy, co osoby te chciały uczynić na wyznaczonej w sprawie rozprawie, co w efekcie spowodowało nieważność postępowania, albowiem skarżący został pozbawiony możności obrony swych praw (art. 183 § 2 pkt 5 p.p.s.a.),
2. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. poprzez błędne uznanie, że organy wyczerpująco i prawidłowo zebrały i rozpatrzyły cały materiał dowodowy oraz wyjaśniły stan faktyczny w sprawie, mimo że w sytuacji, gdy skarżący jest cudzoziemcem i nie posiada biegłej znajomości języka polskiego, nie upewniły się, że skarżący rozumie właściwie treści zawarte w sporządzanych w sprawie dokumentach (a zwłaszcza w podpisanym wywiadzie środowiskowym) i ich skutki oraz nie zapewniły udziału w sprawie tłumacza,
3. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z art. 10 § 1 k.p.a. poprzez błędne pominięcie, że organy nie prowadziły postępowania z zachowaniem zasady czynnego udziału strony w postępowaniu, albowiem organy nie zapewniły udziału w sprawie tłumacza w sytuacji, gdy skarżący jest cudzoziemcem i nie posiada biegłej znajomości języka polskiego, a w konsekwencji nie rozumiał właściwie treści zawartych w sporządzanych w sprawie dokumentach (a zwłaszcza w podpisanym wywiadzie środowiskowym) ani ich skutków,
4. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. poprzez błędne uznanie, że organy wyczerpująco i prawidłowo zebrały i rozpatrzyły cały materiał dowodowy oraz wyjaśniły stan faktyczny w sprawie, w sytuacji, gdy organy zaniechały ustalenia, czy skarżący spełnia kryterium dochodowe i pozostałe przesłanki uzasadniające w świetle art. 38 ust. 1 w zw. z art. 11 ust. 2 w zw. z art. 4 w z zw. z art. 2 ust. 1 u.p.s. przyznanie mu wnioskowanego zasiłku okresowego,
5. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. poprzez błędne uznanie, że organy wyczerpująco i prawidłowo zebrały i rozpatrzyły cały materiał dowodowy oraz wyjaśniły stan faktyczny w kwestii oceny warunków uzasadniających w świetle art. 39 ust. 1 i 2 u.p.s. przyznanie skarżącemu wnioskowanej pomocy w postaci zasiłku celowego oraz że ocena ta nie przekracza granic uznania administracyjnego, a w konsekwencji:
6. naruszenie przepisów prawa materialnego art. 4, art. 11 ust. 2 i art. 107 ust. 5 ustawy o pomocy społecznej - poprzez błędne ich zastosowanie i uznanie za uzasadnione wydanie przez organ decyzji o odmowie przyznania świadczeń z tytułu pomocy społecznej w postaci wnioskowanego zasiłku okresowego i zasiłku celowego w sytuacji, gdy nie miała miejsce sytuacja, by skarżący nie współdziałał odpowiednio z organem w celu rozwiązania swojej trudnej sytuacji życiowej, a w szczególności odmówił złożenia oświadczenia o dochodach i stanie majątkowym,
7. naruszenie przepisów prawa materialnego art. 38 ust. 1 w zw. z art. 11 ust. 2 w zw. z art. 4 w z zw. z art. 2 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej - poprzez błędne ich zastosowanie i uznanie za uzasadnione wydanie przez organ decyzji o odmowie przyznania świadczenia z tytułu pomocy społecznej w postaci wnioskowanego zasiłku okresowego, w sytuacji, gdy skarżący spełnił kryterium dochodowe i pozostałe przesłanki uzasadniające w świetle w/w przepisów przyznanie mu wnioskowanego zasiłku okresowego,
8. naruszenie przepisów prawa materialnego art. 39 ust. 1 i 2 ustawy o pomocy społecznej - poprzez błędne ich zastosowanie i uznanie za uzasadnione wydanie przez organ decyzji o odmowie przyznania świadczenia z tytułu pomocy społecznej w postaci wnioskowanego zasiłku celowego, w sytuacji przekroczenia przez organy granic uznania administracyjnego,
9. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z przepisami wskazanymi w pkt 6-8 powyżej, poprzez błędne uznanie, że organy prawidłowo zastosowały w/w przepisy prawa materialnego, w sytuacji wystąpienia ich naruszeń określonych w pkt 6-8 powyżej.

Z uwagi na powyższe wniesiono o:

1. uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi I instancji,
2. rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie,
3. zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych,
4. przyznanie r. pr. M. U. od Skarbu Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu w postępowaniu kasacyjnym (w tym za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej oraz udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym) według norm przepisanych w wysokości 150% wynagrodzenia, podwyższonego o kwotę podatku od towarów i usług (VAT) oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków pełnomocnika (w szczególności związanych z dojazdem na rozprawę do NSA), albowiem koszty te nie zostały zapłacone w całości lub w części.

Odpowiedź na niniejszą skargę kasacyjną, złożyło Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P., wnosząc o oddalenie skargi oraz o zasądzenie od skarżącego na rzecz Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. kosztów postępowania według norm przypisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Skarga kasacyjna nie jest zasadna.

Zgodnie z art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie;

2. naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., a zatem w zakresie wyznaczonym w podstawach kasacyjnych przez stronę wnoszącą omawiany środek odwoławczy, z urzędu biorąc pod rozwagę tylko nieważność postępowania, której przesłanki w sposób enumeratywny wymienione zostały w art. 183 § 2 tej ustawy, a które w niniejszej sprawie nie występują. Związanie podstawami skargi kasacyjnej polega na tym, że wskazanie przez stronę skarżącą naruszenia konkretnego przepisu prawa materialnego czy też procesowego określa zakres kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Zmiana lub rozszerzenie podstaw kasacyjnych ograniczone jest określonym w art. 177 § 1 p.p.s.a. terminem do wniesienia skargi kasacyjnej. Rozwiązaniu temu towarzyszy równolegle uprawnienie strony postępowania do przytoczenia nowego uzasadnienia podstaw kasacyjnych sformułowanych w skardze. Wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega więc zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania.

Kwalifikowane wymogi formalne skargi kasacyjnej, unormowane w art. 174 - art. 176 p.p.s.a., wiążą się z tym, że ten środek zaskarżenia nie tylko inicjuje postępowanie przed sądem administracyjnym drugiej instancji, ale także wyznacza jego merytoryczny zakres. Naczelny Sąd Administracyjny związany jest granicami skargi kasacyjnej i nie może zastępować strony w wyrażaniu, precyzowaniu, czy też uzasadnianiu jej zarzutów. Zarzuty, jak i ich uzasadnienie, powinny być ujęte ściśle i zrozumiale, zwłaszcza jeśli weźmie się pod uwagę wymóg sporządzenia skargi kasacyjnej przez profesjonalnego pełnomocnika (art. 175 p.p.s.a.). Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 1 marca 2017 r., sygn. akt II FSK 3133/16, "w przypadku skargi kasacyjnej – będącej kwalifikowanym środkiem zaskarżenia – czytelność sformułowanego w niej komunikatu jest o tyle istotna, że ustawa wiąże powstanie określonych skutków procesowych nie tylko z samym faktem wniesienia tego pisma (jak w przypadku skargi czy zażalenia), ale także z jego treścią. Określenie podstaw zaskarżenia, wymienionych w art. 174 p.p.s.a., sprecyzowanie zarzutów skargi kasacyjnej oraz ich uzasadnienie w drodze racjonalnej argumentacji prawniczej, determinuje bowiem zakres zaskarżenia w postępowaniu kasacyjnym, co w konsekwencji wpływa na zakres kognicji Naczelnego Sądu Administracyjnego".

Przystępując do rozważań na tle podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienia należało wspomnieć, że według art. 193 zdanie drugie p.p.s.a., w brzmieniu obowiązującym od dnia 15 sierpnia 2015 r., uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. W ten sposób wyraźnie określony został zakres, w jakim Naczelny Sąd Administracyjny uzasadnia z urzędu wydany wyrok w przypadku, gdy oddala skargę kasacyjną. Regulacja ta, jako mająca charakter szczególny, wyłącza przy tego rodzaju rozstrzygnięciach odpowiednie stosowanie do postępowania przed tym Sądem wymogów dotyczących elementów uzasadnienia wyroku, przewidzianych w art. 141 § 4 w związku z art. 193 zdanie pierwsze p.p.s.a. Mając to na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny mógł zrezygnować z przedstawienia pełnej relacji co do przebiegu sprawy i sprowadzić swoją dalszą wypowiedź już tylko do rozważań mających na celu ocenę zarzutów postawionych wobec wyroku Sądu I instancji.

Ze skargi kasacyjnej wynika, że jej autor oparł postawione w niej zarzuty na obu podstawach określonych w art. 174 p.p.s.a. Gdy w skardze kasacyjnej zarzuca się zarówno naruszenie przepisów prawa materialnego, jak i przepisów postępowania, to w pierwszej kolejności należy rozpoznać ten drugi z zarzutów, ponieważ dopiero po przesądzeniu, że stan faktyczny przyjęty przez sąd w zaskarżonym wyroku jest prawidłowy albo nie został dostatecznie podważony, można przejść do skontrolowania procesu subsumcji danego stanu faktycznego pod zastosowany przez sąd pierwszej instancji przepis prawa materialnego.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 106 § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 113 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 34 p.p.s.a. (punkt 1 petitum skargi kasacyjnej) wskazać należy, że przedmiotowa sprawa została skierowana do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym zarządzeniem Przewodniczącej Wydziału II WSA w Poznaniu z 29 maja 2020 r. (karta 22 akt sądowych), wydanym na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywoływanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r. poz. 374). Przepis ten jest przepisem szczególnym w stosunku do przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i nie wymaga powiadomienia stron o skierowaniu sprawy do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym. Nie można zatem wywodzić, że Sąd I instancji dopuścił się naruszenia wskazanych wyżej przepisów Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skoro działał na podstawie przepisu ustawy szczególnej przewidującego odstępstwa od regulacji zawartych w Prawie o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Należy przy tym podkreślić, że możność przedstawienia sądowi ustnie sprawy przez skarżącego jest aktualna co do zasady jedynie w przypadku przeprowadzenia rozprawy, bowiem wówczas strona zostaje powiadomiona o terminie rozprawy i może wziąć w niej udział. W przypadku rozpoznania sprawy na posiedzeniu niejawnym wstęp na posiedzenie niejawne mają tylko osoby wezwane (art. 95 § 2 p.p.s.a.). Nie można zatem argumentować, że strony mają prawo do przedstawienia sądowi sprawy ustnie na posiedzeniu niejawnym. Oczywiście nie wyklucza to możności przedstawienia pisemnie przez stronę dodatkowej argumentacji. Warunkiem dopuszczalności przedstawienia takiej argumentacji nie jest powiadomienie strony o terminie posiedzenia, na którym ma być rozpoznana sprawa. Jeżeli zatem strona uważa za pożądane przedstawienie dodatkowej argumentacji lub wyjaśnień na poparcie swego stanowiska, to może to uczynić w dowolnym momencie postępowania bez konieczności oczekiwania na informację o terminie rozpoznania sprawy przez sąd.

W tym stanie rzeczy zarzut naruszenia art. 106 § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 113 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 34 p.p.s.a. należy uznać za niezasadny.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. (punkt 2 petitum skargi kasacyjnej), należy wskazać, że zarzut ten został oparty na tezie, że skoro skarżący nie włada biegle językiem polskim, to organy winny upewnić się, że skarżący rozumie właściwie treści zawarte w sporządzanych w sprawie dokumentach (a zwłaszcza w podpisanym wywiadzie środowiskowym) i ich skutki oraz zapewnić udział w sprawie tłumacza.

Sąd przeanalizował akta administracyjne sprawy i stwierdził, że nic nie wskazuje, aby skarżący nie potrafił się posługiwać językiem polskim w stopniu uniemożliwiającym mu branie czynnego udziału w postępowaniu. Świadczy o tym treść wywiadu środowiskowego z 28 marca 2019 r. (k. 33-35 akt administracyjnych organu pierwszej instancji). Skarżący na żadnym etapie postępowania przed organem nie wniósł o przyznanie tłumacza ani nie wskazywał, że nie rozumie języka polskiego.

Skarżący również w toku postępowania przed sądami administracyjnymi nie wnosił o przyznanie tłumacza, przy czym działając osobiście był w stanie zrozumieć wezwanie do usunięcia braków formalnych skargi i je wypełnił (zob. k. 10 akt sądowych). Argumenty dotyczące braku biegłej znajomości języka polskiego pełnomocnik skarżącego przedstawił dopiero na etapie skargi kasacyjnej jako mające uzasadniać uwzględnienie skargi kasacyjnej. Nie wskazał przy tym, na jakiej podstawie formułuje twierdzenie o braku wystarczającej znajomości języka polskiego przez skarżącego.

Należy również odnotować, że Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu w składzie orzekającym w niniejszej sprawie wiadomo z urzędu, że kwestia kompetencji językowy skarżącego była przedmiotem rozważań Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawie rozstrzygniętej postanowieniem NSA z 26 maja 2020 r., sygn. akt I OZ 330/20. Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu tym stwierdził, że wskazywanie przez skarżącego na trudności w komunikowaniu się z uwagi na jego odmienne pochodzenie i niewystarczającą nieznajomość języka polskiego nie znajduje potwierdzenia w aktach sprawy, albowiem skarżący prowadzi wszelką korespondencję z różnymi organami w języku polskim, formułując w sposób jasny twierdzenia i zarzuty. Ponadto, na wcześniejszych etapach postępowania skarżący stosował się do zawartych w rozstrzygnięciach pouczeń i terminowo składał środki zaskarżenia (np. odwołanie od decyzji I instancji).

Tak więc w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego u skarżącego nie występuje problem bariery językowej, posiada on dostateczną znajomość języka polskiego umożliwiającą mu branie czynnego udziału w postępowaniu. Należy przy tym podkreślić, że kasator wskazuje na naruszenie przez organy art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a., którego to naruszenia miał nie dostrzec Sąd I instancji. W tym kontekście nie ma w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego podstaw do twierdzenia, że organy naruszyły wskazane przepisy kodeksu postępowania administracyjnego nie dostrzegając braku dostatecznej znajomości języka polskiego przez skarżącego.

W konkluzji należy uznać zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. za niezasadny.

W konsekwencji za niezasadny należy uznać zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z art. 10 § 1 k.p.a. (punkt 3 petitum skargi kasacyjnej), ponieważ zarzut ten został oparty na tezie, że skarżący z powodu bariery językowej nie rozumiał właściwie treści zawartych w sporządzanych w sprawie dokumentach ani ich skutków.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. (punkty 4 i 5 petitum skargi kasacyjnej) należy stwierdzić, że wbrew twierdzeniu kasatora organy dokonały ustaleń dotyczących spełniania przez skarżącego kryterium dochodowego i pozostałych przesłanek uzasadniających w świetle art. 38 ust. 1 w zw. z art. 11 ust. 2 w zw. z art. 4 w z zw. z art. 2 ust. 1 u.p.s., jak również w świetle art. 39 ust. 1 i 2 u.p.s. przyznanie mu wnioskowanego zasiłku okresowego. Przesłanką odmowy przyznania skarżącemu zasiłku okresowego było stwierdzenie, że odmówił on złożenia oświadczenia o dochodach i sytuacji majątkowej oraz nie współpracował z pracownikiem socjalnym, co może stanowić podstawę odmowy przyznania zasiłku okresowego odpowiednio zgodnie z art. 11 ust. 2 u.p.s. lub art. 107 ust. 5 u.p.s. Należy podkreślić, że w sytuacji odmowy przyznania wnioskowanego świadczenia ze względu na dyspozycję art. 11 ust. 2 u.p.s. lub art. 107 ust. 5 u.p.s. ewentualne uchybienia organu dotyczące ustalenia spełniania kryterium dochodowego oraz innych przesłanek wskazanych w art. 38 ust. 1 u.p.s. lub art. 39 ust. 1 i 2 u.p.s. pozostają bez wpływu na wynik sprawy. Powyższe zarzuty są zatem niezasadne.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 4, art. 11 ust. 2 i art. 107 ust. 5 u.p.s. poprzez błędne ich zastosowanie (punkt 6 petitum skargi kasacyjnej) należy stwierdzić, że zarzut ten byłby zasadny, gdyby z ustalonego stanu faktycznego sprawy wynikało, że nie zostały spełnione przesłanki odmowy przyznania wnioskowanego świadczenia wskazane w art. 11 ust. 2 u.p.s. lub w art. 107 ust. 5 u.p.s., a mimo to przepisy te zostałyby zastosowane w niniejszej sprawie. Tymczasem skarżący nie podważył ustalenia organów, zaakceptowanego przez Sąd I instancji, że skarżący nie współdziałał z pracownikiem socjalnym oraz że odmówił złożenia oświadczenia o dochodach i sytuacji majątkowej. W tym stanie faktycznym dopuszczalne było zatem odmówienie przyznania skarżącemu wnioskowanego zasiłku okresowego na podstawie art. 11 ust. 2 u.p.s. oraz art. 107 ust. 5 u.p.s. Sąd I instancji akceptując takie rozstrzygnięcie organów nie naruszył powyższych przepisów poprzez błędną ocenę ich zastosowania. Powyższy zarzut jest zatem niezasadny.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 38 ust. 1 w zw. z art. 11 ust. 2 w zw. z art. 4 w z zw. z art. 2 ust. 1 u.p.s. poprzez błędne ich zastosowanie (punkt 7 petitum skargi kasacyjnej) oraz zarzutu naruszenia art. 39 ust. 1 i 2 u.p.s. poprzez błędne ich zastosowanie (punkt 8 petitum skargi kasacyjnej) należy stwierdzić, że autor skargi kasacyjnej w uzasadnieniu zarzuca przekroczenie granic uznania administracyjnego, jednakże w uzasadnieniu tego zarzutu nie wyjaśnia, w jaki sposób owe granice zostały przekroczone, wskazując jedynie na brak wyczerpującego uzasadnienia rozstrzygnięcia przyjętego przez organy.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie posiada deficytów wskazywanych ogólnie w skardze kasacyjnej. Na potwierdzenie przytoczyć należy następujący fragment uzasadnienia: "Z uzasadnienia decyzji organów wynika, że skarżący odmówił udzielenia organom wyjaśnień na temat swojej sytuacji majątkowej. Organy zwracały uwagę, że skarżący nie chciał odnieść się do kwestii posiadania samochodu, który wykazywał we wcześniejszych oświadczeniach majątkowych. Podczas wywiadu środowiskowego (por. pkt I.12 str. 2 formularza wywiadu środowiskowego) odmówił złożenia oświadczenia o stanie majątkowym. Nie sprecyzował, mimo zapytań pracownika socjalnego, czy i w jaki sposób mimo wykazywanych niskich dochodów (rzędu 1600 zł dla 4-osobowej rodziny) jest w stanie zabezpieczyć w pełni potrzeby swojej rodziny (k. 34 akt I instancji). (...) Z akt sprawy wynika, że skarżący odmówił złożenia oświadczenia majątkowego (por. formularz wywiadu środowiskowego k.34, uzasadnienie decyzji organu I instancji). Skarżący nie chciał również wyjaśnić kwestii posiadania samochodu. Nie podał również szczegółów na temat nowootwartej działalności gospodarczej. Mimo zapytań kierowanych przez pracownika socjalnego postawa skarżącego nie pozwalała na dokładne ustalenie jego sytuacji majątkowej. Skarżący ograniczył się do wskazania, że utrzymuje swoją 4-osobową rodzinę z kwoty ok 1600 zł, na którą składa się zasiłek rodzinny w wysokości 219 zł, dodatek mieszkaniowy 387,85 zł i świadczenie 500+ przyznane na dwójkę dzieci. Powołując się na zasady doświadczenia życiowego, przede wszystkim aktualne ceny żywności i koszty utrzymania – w tym w szczególności dwójki małych dzieci, zdaje się bardzo wątpliwe aby rodzina skarżącego, nawet przy pomijaniu opłat za mieszkanie (co skarżący podał w wywiadzie), utrzymywała się w wyłącznie z tych dochodów. Negatywna postawa skarżącego zaprezentowana podczas wywiadu, odmawianie udzielenia wyjaśnień na pytania pracownika socjalnego uniemożliwiło ustalenie rzeczywistej sytuacji majątkowej."

Powyższe zarzuty należy zatem uznać za niezasadne.

Konsekwencją uznania za niezasadne zarzutów wskazanych w punktach 6-8 petitum skargi kasacyjnej jest niezasadność zarzutu wskazanego w punkcie 9 petitum skargi kasacyjnej. Skoro bowiem organy prawidłowo zastosowały przepisy prawa materialnego wskazane w punktach 6-8 petitum skargi kasacyjnej, to Sąd I instancji nie dopuścił się naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. poprzez zaakceptowanie naruszenia ww. przepisów prawa materialnego.

Wszystkie zarzuty skargi kasacyjnej okazały się zatem niezasadne.

Z przedstawionych powyżej powodów, skoro zaskarżony wyrok odpowiada prawu, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r. poz. 329) oddalił skargę kasacyjną. Nie orzeczono o kosztach postępowania kasacyjnego, ponieważ organ nie był reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika i nie przedłożył dowodów potwierdzających poniesienie kosztów, o których mowa w art. 205 § 1 tej ustawy, a ponadto odpowiedź na skargę kasacyjną została złożona po terminie, o którym mowa w art. 179 tej ustawy. Naczelny Sąd Administracyjny nie rozpoznał wniosku dotyczącego przyznania wynagrodzenia ustanowionemu z urzędu pełnomocnikowi skarżącego, gdyż należne od Skarbu Państwa wynagrodzenie pełnomocnika z urzędu przyznawane jest przez wojewódzki sąd administracyjny w postępowaniu określonym w art. 258-261 tej ustawy.