Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny – uwzględniając skargę A. P. – wyrokiem z dnia 8 lipca 2004 r. 6 II SA 1685/03 uchylił decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] [...] oraz decyzję Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego w [...] z dnia [...] Nr [...], którą nałożono na skarżącego karę pieniężną w wysokości 4000 zł za wykonywanie transportu drogowego bez posiadania w pojeździe dowodu uiszczenia opłaty drogowej za przejazd po drogach krajowych.
Podczas kontroli skarżący okazał niewypełnioną w całości kartę opłaty drogowej Seria i Nr BG 0138103, natomiast do odwołania załączył już kserokopię jednej strony prawidłowo wypełnionej karty Seria i Nr BF 030752, i sąd uznał, że przejazd był opłacony.
Sąd uznał przede wszystkim, że – w świetle art. 92 ust. 1 pkt 6 ustawy o transporcie drogowym (Dz.U. Nr 125, poz. 1371 ze zm.) – karze pieniężnej podlega wykonywanie transportu drogowego bez uiszczenia opłaty, nie zaś wykonywanie transportu drogowego bez posiadania w pojeździe dowodu uiszczenia tej opłaty, jak o tym mowa pod lp. 6 załącznika do rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2002 r. w sprawie wysokości kar pieniężnych w transporcie drogowym (Dz.U. Nr 115, poz. 999), i dlatego odmówił zastosowania tego przepisu.
Sąd odmówił zastosowania rozporządzenia powołując art. 187 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, natomiast uchylając decyzje obydwu organów powołał art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Wnosząc skargę kasacyjną Główny Inspektor Transportu Drogowego jako jej podstawy przytoczył mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 1 Prawa o ustroju sądów administracyjnych oraz art. 145 § 1 pkt 1c, art. 141 § 4 i art. 106 § 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono przede wszystkim, że wychodząc poza swą kognicję sąd nawet nie badał zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, lecz w istocie sam rozstrzygnął sprawę za organ administracji, gdyż uznał, że skarżący opłacił przejazd, chociaż nie był władny dokonać wiążącej oceny dowodu przedstawionego w postępowaniu administracyjnym, przy czym jeszcze ocenie poddał częściową kserokopię niemającą cech dokumentu i niestanowiącą odwzorowania całej karty drogowej.
Wnosząc o oddalenie skargi kasacyjnej A. P. powołał w szczególności, że nie można zarzucać sądowi dokonania odmiennej oceny dowodu w sytuacji, kiedy – jak wynika z decyzji odwoławczej – organ swojej oceny w ogóle nie przedstawił.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Nawet pomijając omyłki w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku – błędnie wskazany art. 187 ust. 1 Konstytucji zamiast art. 178 ust. 1, oraz art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, stanowiący przecież o oddaleniu skargi – nie można podzielić przekonania sądu pierwszej instancji, aby zachodziła podstawa do uchylenia decyzji obydwu organów inspekcji ruchu drogowego, i już dlatego skarga kasacyjna ma usprawiedliwioną podstawę.
Sąd stwierdził bowiem, że "skarżący przedstawił dowód wniesienia opłaty drogowej prawidłowo wypełniony" i "w dniu kontroli przejazd był opłacony".
Skarżący wprawdzie przedstawił, jednak nie podczas kontroli, lecz dopiero w odwołaniu, zaledwie kserokopię przedniej strony siedmiodniowej karty opłaty drogowej, nie przedstawił zatem ani oryginalnego dokumentu, ani odwzorowania całego dokumentu, składającego się ze strony przedniej i odwrotnej, i nie miał tego dokumentu w chwili przeprowadzania kontroli.
Stosownie do art. 42 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, przedsiębiorcy wykonujący transport drogowy są obowiązani do uiszczenia opłaty za przejazd pojazdu samochodowego po drogach krajowych, przy czym uiszczenie opłaty następuje przez nabycie karty opłaty, która podlega wypełnieniu przed rozpoczęciem przejazdu, i tylko wypełniona przed rozpoczęciem przejazdu karta opłaty stanowi dokument potwierdzający wniesienie opłaty (§ 4 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 14 grudnia 2001 r. w sprawie uiszczania przez przedsiębiorców opłat za przejazd po drogach krajowych, Dz.U. Nr 150, poz. 1684 ze zm.).
Z kolei – o czym mowa w art. 87 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym – podczas przejazdu wykonywanego w ramach transportu drogowego kierowca pojazdu samochodowego jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać na żądanie uprawnionego organu kontroli dowód uiszczenia należnej opłaty, tj. właśnie wypełnioną przed rozpoczęciem przejazdu kartę opłaty.
Jak wynika z powołanych przepisów, dowodem uiszczenia opłaty jest wyłącznie karta opłaty wypełniona przed rozpoczęciem przejazdu i okazana podczas kontroli.
Nie można więc dowodzić uiszczenia opłaty drogowej po zakończeniu kontroli, ten zaś – kto nie ma przy sobie i nie okaże kontrolującym prawidłowo wypełnionej karty opłaty drogowej – jest wykonującym transport drogowy bez uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych w rozumieniu art. 92 ust. 1 pkt 6 ustawy o transporcie drogowym, i podlega karze pieniężnej.
Stosownie do art. 92 ust. 2 powołanej ustawy, właściwy minister został upoważniony do określenia wysokości kar pieniężnych za naruszenia, o których mowa w ust. 1, i Minister Infrastruktury wydał rozporządzenie w dniu 3 lipca 2002 r. w sprawie wysokości kar pieniężnych w transporcie drogowym z załącznikiem określającym wysokość kar pieniężnych za poszczególne rodzaje naruszeń.
W załączniku, poza wskazaniem odpowiedniego przepisu ustawy – pod lp. 6 wskazano właśnie art. 92 ust. 1 pkt 6 – zamieszczono także opis naruszenie – pod lp. 6 wykonywanie transportu drogowego bez posiadania w pojeździe dowodu uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych (art. 97 ust.
1) – co sąd uznał za przekroczenie upoważnienia, i odmówił zastosowania przepisu w całości oraz uchylił decyzje obydwu organów, podczas gdy opis naruszenia przedstawia tylko na czym, w rozumieniu art. 92 ust. 1 pkt 6, polega wykonywanie transportu drogowego bez uiszczenia opłaty; nie zawiera zatem odmiennej regulacji niż ustawa.
Wobec powyższego orzeczono jak w sentencji na mocy art. 185 § 1 i art. 203 pkt 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.