Uzasadnienie
Pismem z dnia 17 marca 2017 r. (przedłożonym na rozprawie) R. P. występując w imieniu Stowarzyszenia W. zgłosił ww. organizację społeczną do udziału w charakterze uczestnika postępowania sądowoadministracyjnego w sprawie ze skargi kasacyjnej R. P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 marca 2015 r., sygn. akt II SAB/Wa 1029/14.
W wykonaniu postanowienia Sądu z dnia 17 marca 2017 r. wezwano R. P. do przedstawienia, w terminie 7 dni: dowodu o zarejestrowaniu Stowarzyszenia W., treści jego statutu oraz dokumentu, z którego wynika możliwość reprezentowania Stowarzyszenia w postępowaniu przed NSA.
W odpowiedzi na powyższe wezwanie R. P. nadesłał własnoręcznie poświadczone kopie: dokumentu przedłożenia powiadomienia o stowarzyszeniu zwykłym Stowarzyszenie W. z dnia 30 listopada 2015 r., na którym znajduje się pieczęć Urzędu Miasta P. opatrzona datą 24 grudnia 2015 r.; regulaminu stowarzyszenia z dnia 30 października 2015 r. w postaci pierwotnej i aktualnej; protokołu podjęcia uchwały o wyborze przedstawiciela Stowarzyszenia w osobie R. P. oraz zawiadomienia o utworzeniu Stowarzyszenia i wyborze jego przedstawiciela z dnia 30 października 2015 r. podpisanego przez założycieli Stowarzyszenia.
Pismem z dnia 25 maja 2017 r. sporządzonym w wykonaniu zarządzenia Sędziego z dnia 24 maja 2017 r. poinformowano R. P., że przedłożone dokumenty nie stanowią o prawidłowym wykonaniu wezwania i wezwano go do nadesłania w terminie 7 dni: dowodu o wpisaniu Stowarzyszenia do ewidencji stowarzyszeń zwykłych, z zastrzeżeniem, iż o ile do tej pory nie wykonano zobowiązania nałożonego na stowarzyszenia mocą art. 10 ustawy z dnia 25 września 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo o stowarzyszeniach oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015 r., poz. 1923) - należy o tym poinformować tut. Sąd; dokumentu pełnomocnictwa, z którego będzie wynikać możliwość reprezentowania Stowarzyszenia w postępowaniu przed NSA, podpisanego przez wszystkich obecnych członków Stowarzyszenia; dokumentu zawierającego aktualny skład osobowy Stowarzyszenia.
Przedmiotowe wezwanie zostało wysłane na prywatny adres R. P., który zanegował zarówno jego zasadność jak i prawidłowość doręczenia i wniósł o kierowanie korespondencji na adres Stowarzyszenia.
W związku z powyższym w piśmie z dnia 26 lipca 2017 r. ponowiono wezwanie z dnia 25 maja 2017 r. zastrzegając tym razem rygor pozostawienia wniosku o dopuszczenie Stowarzyszenia do udziału w sprawie bez rozpoznania na wypadek niewykonania zobowiązania w terminie 7 dni. Wezwanie wysłano na adres Stowarzyszenia.
W wyznaczonym terminie nie uzupełniono braków formalnych wniosku. W odpowiedzi udzielonej pismem wniesionym w dniu 7 sierpnia 2017 r. R. P. podważył zasadność wystosowanego wezwania podając, że dotychczas przedłożone dokumenty stanowią o prawidłowym wykonaniu wezwania z dnia 20 marca 2017 r.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
W myśl art. 49 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Niewykonanie w terminie nałożonego przez sąd obowiązku powoduje pozostawienie pisma bez rozpoznania na podstawie art. 49 § 2 P.p.s.a.
Brak dokumentu stwierdzającego umocowanie do reprezentacji strony jest brakiem formalnym pisma, którego usunięcie następuje w trybie i na zasadach określonych w art. 49 P.p.s.a. Tego rodzaju brak zawierał wniosek Stowarzyszenia W. o dopuszczenie do udziału w charakterze uczestnika postępowania sądowoadministracyjnego podpisany przez występującego w jego imieniu R. P., do którego nie dołączono dokumentów potwierdzających umocowanie wymienionego do występowania w imieniu Stowarzyszenia w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym.
Wnioskujące Stowarzyszenie jest stowarzyszeniem zwykłym. Należy odnotować, iż z dniem 20 maja 2016 r. weszła w życie nowelizacja ustawy z 7 kwietnia 1989 r. Prawo o stowarzyszeniach (Dz. U. z 2015 r., poz. 1393 ze zm., zwana dalej "Prawo o stowarzyszeniach") wprowadzona ustawą z 25 września 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo o stowarzyszeniach oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2015 r., poz. 1923), także w zakresie przepisów dotyczących stowarzyszeń zwykłych. Stosownie do art. art. 40 ust. 5 Prawa o stowarzyszeniach w nowym brzmieniu, przedstawiciel reprezentujący stowarzyszenie zwykłe albo zarząd składają na piśmie organowi nadzorującemu właściwemu ze względu na siedzibę stowarzyszenia zwykłego wniosek o wpis do ewidencji stowarzyszeń zwykłych. Zgodnie zaś z dodanym art. 40a ust. 1 Prawa o stowarzyszeniach, stowarzyszenie zwykłe powstaje i może rozpocząć działalność z chwilą wpisu do ewidencji.
Ustawa zmieniająca przewidziała jednak regulację intertemporalną, stanowiąc, że w terminie 24 miesięcy od dnia jej wejścia w życie, stowarzyszenia zwykłe działające na podstawie przepisów dotychczasowych są obowiązane dokonać wpisu do ewidencji, o której mowa w art. 40 ust. 5 Prawa o stowarzyszeniach. Brak wpisu skutkuje rozwiązaniem stowarzyszenia zwykłego z mocy prawa (art. 10 ust. 1 ustawy zmieniającej). Do dnia dokonania wpisu do ewidencji, stowarzyszenia zwykłe działają na podstawie przepisów dotychczasowych (art. 10 ust. 2 ustawy zmieniającej).
Z informacji udzielonych w odpowiedzi na wezwania Sądu wynika, że Stowarzyszenie W. nie dokonało wpisu do ewidencji i działa na podstawie przepisów dotychczasowych. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego na gruncie obowiązujących uprzednio przepisów jednolicie prezentowany jest pogląd, że skoro stowarzyszenie zwykłe nie ma osobowości prawnej (art. 40 ust. 1 ustawy - Prawo o stowarzyszeniach) to w postępowaniu sądowoadministracyjnym legitymację procesową posiadają wszyscy członkowie tego stowarzyszenia, jako podmioty praw i obowiązków. Konsekwencją braku osobowości prawnej stowarzyszenia zwykłego jest bowiem brak zdolności do czynności prawnych i brak własnego majątku. Stowarzyszeniom zwykłym przysługuje zdolność sądowa tj. zdolność do występowania w postępowaniu jako strona np. w postępowaniu sądowoadministracyjnym (art. 25 § 2 P.p.s.a.), jednak legitymację procesową, a zatem zdolność do czynności procesowych posiadają jedynie wszyscy członkowie tego stowarzyszenia.
Przedstawiciel wskazany w regulaminie może reprezentować stowarzyszenie zwykłe, jeżeli pozostali członkowie stowarzyszenia upoważnią go do tego w należytej formie prawnej. Właściwym dokumentem, z którego wynikałoby upoważnienie do udzielenia pełnomocnictwa procesowego przez stowarzyszenie zwykłe, jest dokument podpisany przez wszystkich członków stowarzyszenia zwykłego. Źródłem takiego upoważnienia nie można natomiast uznać regulaminu, jako dokumentu statuującego tylko powstanie stowarzyszenia zwykłego (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 13 marca 2014 r., sygn. akt II OSK 2525/12; z dnia 14 maja 2014 r., sygn. akt II OSK 2966/12; z dnia 5 czerwca 2014 r., sygn. akt II OSK 714/14; z dnia 19 marca 2015 r., sygn. akt II OSK 1980/13; z dnia 10 lipca 2014 r., sygn. akt II OSK 311/14 - Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych).
Odnosząc powyższe do sytuacji zaistniałej w niniejszej sprawie należy stwierdzić, że nadesłane dokumenty nie były wystarczające dla ustalenia, że R. P. jest umocowany do złożenia w imieniu Stowarzyszenia wniosku o dopuszczenie wskazanej organizacji społecznej do udziału w tej sprawie. W tym zakresie niewystarczające było przedłożenie regulaminu Stowarzyszenia, protokołu podjęcia uchwały o wyborze przedstawiciela Stowarzyszenia w osobie R. P. oraz zawiadomienia o utworzeniu Stowarzyszenia i wyborze jego przedstawiciela z dnia 30 października 2015 r. podpisanego przez założycieli Stowarzyszenia. Dokumenty te nie potwierdzają, że jest on upoważniony przez wszystkich aktualnych członków Stowarzyszenia W. do reprezentowania Stowarzyszenia przed Naczelnym Sądem Administracyjnym.
Wnioskodawcy, stosownie do treści art. 49 § 1 P.p.s.a. umożliwiono uzupełnienie braków formalnych pisma. Wezwanie Sądu z dnia 26 lipca 2017 r. jednoznacznie wskazywało, jakie czynności należało podjąć i jakie dokumenty przedstawić by stwierdzony brak formalny został uzupełniony. Zawierało również zastrzeżenie, że nienadesłanie żądanych dokumentów w terminie 7 dni skutkować będzie pozostawieniem wniosku bez rozpoznania. W zakreślonym terminie R. P. nie dostosował się do tego wezwania i nie złożył wymaganych dokumentów w postaci pełnomocnictwa udzielonego mu przez wszystkich członków Stowarzyszenia wraz z listą jego aktualnych członków.
Z tych względów, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 49 § 2 w zw. z art. 193 P.p.s.a., pozostawił przedmiotowy wniosek bez rozpoznania.