Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 28 marca 2014 r., sygn. akt II SA/Wa 2345/13 oddalił skargę K. S. na postanowienie Szefa Służby Celnej z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania.
W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że decyzją z dnia [...] października 2012 r. Dyrektor Izby Celnej w K. zwolnił K. S. ze służby. Decyzja ta została doręczona stronie w dniu 8 października 2012 r.
Dnia 8 stycznia 2013 r. K. S. nadała w Urzędzie Pocztowym odwołanie od powyższego rozstrzygnięcia wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia.
Postanowieniem z dnia [...] lutego 2013 r. Szef Służby Celnej odmówił przywrócenia terminu do wniesienia powyższego odwołania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 27 czerwca 2013 r., sygn. akt II SA/Wa 772/13 uchylił powołane rozstrzygnięcie Szefa Służby Celnej. W wytycznych nakazał organowi zbadanie materii zachowania przez stronę, przy składaniu wniosku o przywrócenie terminu, 7-dniowego terminu do dokonania tej czynności, liczonego od chwili ustania przyczyny uchybienia.
Wykonując wytyczne zawarte w powołanym wyroku, organ ustalił, na podstawie oświadczenia strony i na podstawie zaświadczenia lekarskiego, że do końca 2012 r. strona znajdowała się w stanie zdrowia uniemożliwiającym jej racjonalne działanie. Podejmując decyzję, w oparciu o powyższy stan faktyczny, Szef Służby Celnej postanowieniem z dnia [...]dnia listopada 2013 r. odmówił K.S. przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Stwierdził bowiem, że wniosek o przywrócenie terminu złożyła 8 dnia od chwili ustania przyczyn uchybienia terminowi.
Oddalając skargę K. S. na powyższe postanowienie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że nie narusza ono prawa.
Sąd pierwszej instancji wskazał, że istota sprawy w niniejszym postępowaniu, w świetle wytycznych zawartych w uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 czerwca 2013 r., sygn. akt II SA/Wa 772/13, sprowadzała się do oceny tego, czy organ zbadał materię zachowania przez skarżącą terminu dla złożenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia odwołania. Okolicznością niesporną w sprawie było to, że skarżąca oświadczyła, iż do końca 2012 r. znajdowała się takim stanie zdrowotnym, który uniemożliwiał jej podjęcie racjonalnego działania. Poza sporem pozostaje również to, że wniosek o przywrócenie uchybionego terminu do złożenia odwołania strona nadała na poczcie 8 stycznia 2013 r. Zestawienie powyższych dat świadczy, zdaniem Sądu pierwszej instancji, o tym, że organ, wydając skarżone postanowienie, postąpił w sposób prawidłowy. Skoro bowiem do końca roku 2012 r. (a więc do końca 31 grudnia 2012 r.) istniała przyczyna uchybienia terminu do wniesienia odwołania, to przeszkody tej nie było już 1 stycznia 2013 r. Ustała bowiem z końcem 31 grudnia 2012 r. Tak więc dzień 1 stycznia 2013 r. należało uznać za datę stanowiącą początek biegu omawianego 7-dniowego terminu.
Sąd pierwszej instancji podzielił stanowisko organu, że 7-dniowy termin, który rozpoczął bieg 1 stycznia 2013 r., zakończył swój bieg w dniu 7 stycznia 2013 r. W świetle powyższego, czynność procesowa, podjęta przez stronę 8 stycznia 2013 r., została dokonana z uchybieniem terminu.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła K. S., zarzucając zaskarżonemu orzeczeniu:
- 1. naruszenie przepisów przez błędną ich wykładnię i zastosowanie co miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 58 § 2 k.p.a. w zw. z art. 57 § 1 k.p.a. poprzez błędne przyjęcie, iż pierwszy dzień ustania przyczyny powodującej niemożność dochowania wyznaczonego skarżącej terminu do wniesienia odwołania należy wliczać do biegu terminu na złożenie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania,
- 2. błędne ustalenie stanu faktycznego polegające na uznaniu m.in., że 31 grudnia 2012 r. ustała przyczyna uchybieniu terminu do wniesienia odwołania, a także inne ustalenia bliżej określone w dalszej treści uzasadnienia.
Mając na uwadze powyższe, skarżąca kasacyjnie wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku oraz zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej, a także zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano, że za zdarzenie, o którym mowa w art. 57 § 1 k.p.a. należy przyjąć ustanie stanu choroby skarżącej, które przypada nie jak to mylnie uznał Szef Służby Cywilnej oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny na 31 grudnia 2012 r., lecz na dzień 1 stycznia 2013 r., gdyż jest to pierwszy dzień kiedy ustała przyczyna uniemożliwiająca skarżącej podjęcie działań w swej sprawie. Błędnym jest przyjęcie, iż przyczyna uniemożliwiająca skarżącej złożenie odwołania ustała w dniu 31 grudnia 2012 r., gdyż w tym dniu skarżąca była w takim samym stanie choroby jak w dniach poprzednich, tj. była chora w sposób uniemożliwiający podjęcia właściwych działań. Dopiero po 31 grudnia 2012 r., tj. w dniu 1 stycznia 2013 r. z uwagi na ustąpienie choroby, skarżąca mogła podjąć jakiekolwiek działania.
Według autora skargi kasacyjnej Sąd I instancji powyższe ustalenia potwierdził, lecz wyciągnął z nich błędne wnioski, stwierdzając, iż dzień 1 stycznia 2013 r. należało uznać za datę stanowiącą początek biegu omawianego 7-dniowego terminu.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.
Odnosząc się w pierwszej kolejności do zarzutu błędnego ustalenia stanu faktycznego, wskazać należy, że z treści art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., zwanej dalej "p.p.s.a.") wynika, iż Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania, która zachodzi w przypadku ziszczenia się co najmniej jednej z przesłanek wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a., a której w niniejszej sprawie nie stwierdzono. Analiza tego przepisu wskazuje, że uzasadnione jest jedynie odnoszenie się przez Sąd drugiej instancji do poszczególnych zarzutów składających się na podstawy kasacyjne wyznaczające zakres badania sprawy. Przytoczenie podstawy kasacyjnej musi być więc precyzyjne. Prawidłowe sformułowanie podstaw skargi kasacyjnej polega na powołaniu konkretnych przepisów prawa, którym – zdaniem skarżącego – uchybił sąd, czyli podaniu, które przepisy oznaczone numerem artykułu (paragrafu, ustępu, akapitu itp.) ustawy zostały naruszone.
Uzasadnienie podstaw kasacyjnych powinno szczegółowo określać, do jakiego naruszenia przepisów prawa materialnego doszło i na czym to naruszenie polegało, a w przypadku zarzucania uchybień przepisom procesowym należy dodatkowo wykazać, że to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Podnoszony w niniejszej sprawie zarzut błędnego ustalenia stanu faktycznego tych wymogów nie spełnia. Wnoszący skargę kasacyjną nie podał bowiem w ramach podniesionego zarzutu żadnego przepisu, który w jego ocenie miałby być naruszony. Również w uzasadnieniu skargi kasacyjnej brak jest wskazania przepisów, którym - zdaniem autora skargi kasacyjnej - uchybiono dokonując ustaleń stanu faktycznego. Ogólnikowe stwierdzenie, że doszło do błędnego ustalenia stanu faktycznego powoduje więc, że podniesiony zarzut nie mógł odnieść zamierzonego skutku z uwagi na nieprawidłowy sposób jego sformułowania.
Odnosząc się z kolei do zarzutu naruszenia art. 58 § 2 k.p.a. w zw. z art. 57 § 1 k.p.a. przypomnieć należy, że sąd administracyjny nie stosuje procedury administracyjnej, gdyż obowiązany jest procedować w oparciu o przepisy ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W związku z tym zgłoszenie w skardze kasacyjnej zarzutu procesowego, opartego na przepisach procedury administracyjnej powinno być – co do zasady – powiązane z odpowiednim przepisem p.p.s.a. Mając jednak na uwadze treść uchwały pełnego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 października 2009 r. (sygn. akt I OPS 10/09, pub. ONSAiWSA 2010/1/1) skład orzekający uznał, że zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 58 § 2 k.p.a. w zw. z art. 57 § 1 k.p.a. winien być rozumiany w ten sposób, iż w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku wadliwie przyjęto, że w toku postępowania przed organem nie doszło do naruszenia w/w przepisów procedury administracyjnej.
Zdaniem skarżącego kasacyjnie, Sąd pierwszej instancji niezasadnie uznał, że strona przekroczyła 7- dniowy termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, co z kolei było wynikiem błędnego przyjęcia za organem, iż pierwszy dzień ustania przyczyny powodującej niemożność dochowania wyznaczonego skarżącej terminu do wniesienia odwołania należy wliczać do biegu terminu na złożenie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania.
Z powyższym stanowiskiem autora skargi kasacyjnej nie można się zgodzić.
Przywrócenie terminu do dokonania określonej czynności w postępowaniu administracyjnym regulują przepisy art. 58-60 k.p.a. Jest to instytucja o charakterze procesowym mająca na celu ochronę jednostki przed negatywnymi skutkami uchybienia terminu dla podjęcia czynności procesowej przez stronę lub uczestników postępowania. Artykuł 58 § 1 i 2 k.p.a. określa cztery przesłanki, których kumulatywne spełnienie warunkuje przywrócenie terminu. Jedną z tych przesłanek jest złożenie wniosku (prośby) z zachowaniem ustawowego terminu. W myśl art. 58 § 2 zdanie pierwsze k.p.a. prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Istotne zatem dla oceny dochowania wskazanego terminu, jest ustalenie, kiedy ustała przyczyna jego uchybienia. Przy czym stosownie do treści art. 57 § 1 k.p.a., jeżeli początkiem terminu określonego w dniach jest pewne zdarzenie, przy obliczaniu tego terminu nie uwględnia się dnia, w którym zdarzenie nastąpiło. Upływ ostatniego z wyznaczonej liczby dni uważa się za koniec terminu.
W rozpoznawanej sprawie przyjąć należy za organem i Sądem pierwszej instancji, że do końca grudnia w 2012 r. skarżąca znajdowała się w stanie uniemożliwiającym jej złożenie odwołania od decyzji Dyrektora Izby Celnej w K.z dnia [...] października 2012 r. Okoliczność tę potwierdzają załączone do wniosku o przywrócenie terminu zaświadczenie lekarskie wystawione w dniu 7 stycznia 2013 r., z którego wynika, że w okresie od lipca do grudnia 2012 r. skarżąca była w stanie farmakoterapii z powodu depresji oraz wyjaśnienia skarżącej z dnia 31 października 2013 r., w których podała, że do końca grudnia 2012 r. choroba uniemożliwiała jej podejmowanie racjonalnego działania. Bezsporne jest również to, że wniosek o przywrócenie uchybionego terminu do złożenia odwołania od decyzji organu pierwszej instancji doręczonej skarżącej w dniu 8 października 2012 r. został nadany w Urzędzie Pocztowym wraz z odwołaniem w dniu 8 stycznia 2013 r.
Mając na uwadze tak ustalony stan faktyczny sprawy, który nie został skutecznie przez stronę skarżącą zakwestionowany, przyjąć należy, że stanowisko Sądu pierwszej instancji, iż strona uchybiła terminowi do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu jest prawidłowe. Sąd pierwszej instancji zasadnie bowiem przyjął, że skoro choroba skarżącej stanowiąca przeszkodę w dochowaniu terminu do wniesienia odwołania ustała z dniem 31 grudnia 2012 r. (z końcem tego dnia), to 7-dniowy termin do złożenia wniosku rozpoczął swój bieg od początku dnia następnego, tj. od 1 stycznia 2013 r., zaś zakończył z końcem dnia 7 stycznia 2013 r. W tym miejscu należy podnieść, że – wbrew stanowisku skarżącego kasacyjnie - dniem ustania przyczyny uchybienia terminu nie był 1 stycznia 2013 r. - lecz jak wskazał Sąd - 31 grudnia 2012 r. (a dokładnie koniec tego dnia). Choroba skarżącej, zgodnie z dołączonym do wniosku zaświadczeniem lekarskim trwała bowiem jeszcze 31 grudnia i z końcem tego dnia (a nie w dniu 1 stycznia) ustała.
Zatem dopiero od początku dnia 1 stycznia 2013 r. przeszkoda już nie istniała. Skoro art. 58 § 2 k.p.a. jako początek biegu terminu wskazuje dzień ustania przyczyny uchybienia (w niniejszej sprawie 31 grudnia 2012 r.), to dnia tego, zgodnie z treścią art. 57 § 1 k.p.a. nie należy uwględniać przy obliczaniu dochowania przez stronę 7-dniowego terminu do złożenia wniosku. Ustanie stanu choroby skarżącej jest bowiem zdarzeniem określającym początek biegu terminu w rozumieniu powołanego przepisu. Tak więc dzień 1 stycznia 2013 r., jako dzień następny po 31 grudnia 2012 r. jest datą stanowiącą początek biegu 7-dniowego terminu do złożenia wniosku o przwrócenie terminu. Termin do wniesienia wniosku upłynął zatem w niniejszej sprawie z końcem dnia 7 stycznia 2013 r. Nadanie wniosku w urzędzie pocztowym w dniu 8 stycznia 2013 r. jest więc czynnością dokonaną po terminie, o którym mowa w 58 § 2 k.p.a., co spowodowało wydanie postanowienia o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Ze wskazanych wyżej przyczyn, zarzut naruszenia art. 58 § 2 k.p.a. w zw. z art. 57 § 1 k.p.a. pozbawiony jest usprawiedliwionych podstaw.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.