Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 8 września 2011 r., sygn. akt III SA/Gd 275/11 oddalił skargę M. G. na decyzję Wojewody Pomorskiego z dnia 13 maja 2011 r. nr PS/.8641.146.2011.KW w przedmiocie utraty prawa do zasiłku dla bezrobotnych.
Wyrok ten zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:
W dniu 14 października 2010 r. M. G. został zarejestrowany w Powiatowym Urzędzie Pracy w Wejherowie jako osoba bezrobotna. Jednocześnie decyzją z dnia 14 października 2010 r. odmówiono stronie w oparciu o art. 75 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych od dnia 14 października 2010 r. z uwagi na spowodowanie rozwiązania w okresie 6 miesięcy przed zarejestrowaniem umowy o pracę z jego winy.
Następnie decyzją z dnia 13 kwietnia 2011 r., zostało przyznane M. G. prawo do zasiłku dla bezrobotnych od dnia 13 kwietnia 2011 r. Organ wskazał na treść art. 73 ust. 1 pkt 1 oraz art. 73 ust. 3 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy.
W dniu 18 kwietnia 2011 r. Starosta Wejherowski na podstawie art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. b/ w związku z art. 73 ust. 1 ustawy orzekł o utracie przez M.G. prawa do zasiłku od dnia 16 kwietnia 2011 r. z powodu upływu maksymalnego okresu jego pobierania.
Po rozpatrzeniu odwołania Wojewoda Pomorski decyzją z dnia 13 maja 2011 r. nr PS-V.8641.146.2011.KW utrzymał w mocy decyzję Starosty Wejherowskiego z dnia 18 kwietnia 2011 r.
Organ wskazał, że z art. 73 ust. 4 powołanej ustawy wynika, że okres pobierania zasiłku, o którym mowa w ust. 1 i 3, ulega skróceniu m.in. o okres nieprzysługiwania zasiłku, o których mowa art. 75 ust. 1 i 3. W niniejszej sprawie strona pobierała zasiłek dla bezrobotnych od 13 kwietnia 2011 r. do dnia 15 kwietnia 2011 r., tj. przez okres 6 miesięcy, o którym mowa w art. 73 ust. 1 pkt 1, skrócony zgodnie z art. 73 ust. 4 ustawy o okres nieprzysługiwania zasiłku, o którym mowa w art. 75 ust. 1 pkt 3 w zw. z ust. 2 pkt 3 ustawy, tj. o okres 180 dni jego nieprzysługiwania z uwagi na spowodowanie rozwiązania w okresie 6 miesięcy przed zarejestrowaniem w Urzędzie Pracy umowy o pracę z winy strony.
W ocenie organu, wbrew stanowisku strony, wliczanie okresu karencji do okresu pobierania zasiłku jest obligatoryjne na podstawie art. 73 ust. 4 ustawy. Nie ma natomiast podstaw do stosowania art. 71 ust. 1 pkt 1 ustawy, gdyż przepis ten dotyczy przyznawania zasiłku, a nie jego utraty.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na powyższą decyzję M. G. zarzucił organowi niewłaściwe zastosowanie art. 75 ust. 2 pkt 3 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Powołując się na orzeczenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 8 grudnia 2009 r. sygn. akt II SA/Ol 973/09 skarżący wskazał, że art. 75 ust. 2 pkt 3 w związku z ust. 1 pkt 3 ustawy jest przepisem szczególnym w stosunku do art. 71 ustawy, wobec czego okresu karencji nie wlicza się do przysługującego okresu pobierania zasiłku i dopiero po okresie, karencji przysługuję mu zasiłek na 6 miesięcy.
Wojewoda Pomorski w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalając skargę na podstawie art. 151 P.p.s.a. odwołał się o treści art. 75 ust. 2 pkt 3 w zw. z art. 75 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (tekst jedn. Dz. U z 2008 r. Nr 69, poz. 415 ze zm.). Sąd stwierdził, że na podstawie wskazanych przepisów skarżącemu winien przysługiwać zasiłek przez okres 6 miesięcy od dnia 13 kwietnia 2011 r.
Zdaniem Sądu I instancji, w sprawie kluczowe znaczenie ma brzmienie art. 73 ust. 4 powołanej ustawy. Jakkolwiek wydaje się to skarżącemu niesłuszne, ustawodawca wprost określił, że okres pobierania zasiłku ulega skróceniu o okres nieprzysługiwania zasiłku dla bezrobotnych. Wynika to z wykładni językowej art. 73 ust. 4 ustawy. W żaden inny sposób nie można odczytywać tego przepisu. Ustawodawca użył sformułowania "ulega skróceniu", a nie np. wstrzymaniu czy odroczeniu. W tej sytuacji WSA nie podzielił zarzutów skarżącego co do naruszenia przepisów przez organy administracji zastosowanych w sprawie, na podstawie których skarżącemu przysługiwał zasiłek przez okres 6 miesięcy, ale skrócony o 180 dni.
Na marginesie sprawy stwierdzono, że powoływany przez skarżącego wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 8 grudnia 2009 r., sygn. akt II SA/Ol 973/09 dotyczy nabycia przedmiotowego świadczenia, a nie jego utraty. W sprawie tej nie było podstaw do rozważania i stosowania art. 73 ust. 4 ustawy.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł M. G., reprezentowany przez adwokata z urzędu. Domagał się uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gdańsku. Ponadto wniósł o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucono naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 75 ust. 2 pkt 3 w zw. z ust. 1 pkt 3 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy polegającą na błędnym przyjęciu, że bezrobotnemu, który w okresie 6 miesięcy przed zarejestrowaniem się w powiatowym urzędzie pracy spowodował rozwiązanie ze swej winy stosunku pracy lub stosunku służbowego bez wypowiedzenia nie przysługuje po okresie 180 dni od dnia zarejestrowania się w powiatowym urzędzie pracy prawo do zasiłku dla bezrobotnych w związku z wliczeniem okresu karencji do okresu pobierania zasiłku dla bezrobotnych, podczas gdy art. 71 ust. 1 pkt 1 ustawy stanowi, że gdy w przypadku rozwiązania stosunku pracy lub stosunku służbowego bez wypowiedzenia prawo do zasiłku bezrobotnemu nie przysługuje, zasiłek ten może być przyznany po okresie 180 dni oczywiście, tylko wówczas gdy osoba ubiegająca się o zasiłek będzie nadal osobą bezrobotną spełniającą wszystkie niezbędne warunki.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano, że przepis art. 75 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy jest przepisem szczególnym w stosunku do art. 71 ustawy i jako, że jest bezwzględnie obowiązujący i wykluczający możliwość uznania administracyjnego przesądza o tym, iż w przypadku rozwiązania stosunku pracy lub stosunku służbowego bez wypowiedzenia prawo do zasiłku bezrobotnemu nie przysługuje, zasiłek ten może być przyznany po okresie 180 dni oczywiście, tylko wówczas gdy osoba ubiegająca się o zasiłek będzie nadal osoba bezrobotna spełniającą wszystkie niezbędne warunki. W ocenie skarżącego niewłaściwe zastosowanie art. 73 ust. 4 powyższej ustawy wobec jego błędnej wykładni spowodowało wydanie zaskarżonego wyroku, które obarczone jest naruszeniem przepisów prawa materialnego.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Wojewoda Pomorski wniósł o jej oddalenie, podzielając argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia prawa materialnego poprzez jego błędną wykładnię nie mógł być uznany za usprawiedliwiony.
Zdaniem skarżącego błędna wykładnia art. 75 ust. 2 pkt 3 w związku z ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (tekst jedn. z 2008 r. Nr 69, poz. 415 ze zm.) i art. 71 ust. 1 pkt 1 tej ustawy doprowadziła Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku do oddalenia skargi na decyzję Wojewody Pomorskiego z dnia 13 maja 2011 r., nr PS/.8641.146.2011.KW, utrzymującą w mocy decyzję Starosty Wejherowskiego z dnia 18 kwietnia 2011 r., które to rozstrzygnięcie obarczone jest naruszeniem przepisów prawa materialnego.
Powyższego stanowiska nie można podzielić.
Okoliczności faktyczne stanowiące podstawę kwestionowanego rozstrzygnięcia, w tym podstawowy fakt, że M. G. w okresie 6 miesięcy przed zarejestrowaniem się w powiatowym urzędzie pracy spowodował rozwiązanie ze swej winy stosunku pracy bez wypowiedzenia, są bezsporne.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano, że należy w pierwszej kolejności rozważyć, czy organ pierwszej instancji prawidłowo postąpił uznając skarżącego za osobę bezrobotną, jednocześnie odmawiając mu przyznania zasiłku dla bezrobotnych. Pogląd ten nie może być uznany za słuszny. Decyzje wydane w dniu 14 października 2010 r., na mocy których M. G. został zarejestrowany jako osoba bezrobotna i jednocześnie odmówiono mu w oparciu o art. 75 ust. 1 pkt 3 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych od dnia 14 października 2010 r. z uwagi na spowodowanie rozwiązania w okresie 6 miesięcy przed zarejestrowaniem umowy o pracę z jego winy są ostateczne. Podobnie jak decyzja z dnia 13 grudnia 2011 r. przyznająca skarżącemu prawo do zasiłku dla bezrobotnych od dnia 13 kwietnia 2011 r. (M. G. nie wniósł od tych decyzji odwołań).
W niniejszym postępowaniu kontroli sądowoadministracyjnej w wyniku skargi wniesionej przez M. G. podlegały natomiast wymienione wyżej decyzje orzekające o utracie przez M. G. prawa do zasiłku dla bezrobotnych od dnia 16 kwietnia 2011 r., z uwagi na upływ maksymalnego okresu jego pobierania i kontrola ta została przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku przeprowadzona prawidłowo, dokonana w sprawie wykładnia przepisów prawa materialnego, które stanowiły podstawę kwestionowanego rozstrzygnięcia jest prawidłowa.
Zgodnie z art. 75 ust. 2 pkt 3 omawianej ustawy bezrobotnemu, o którym mowa w ust. 1, spełniającemu warunki określone w art. 71, zasiłek przysługuje po okresie 180 dni od dnia zarejestrowania się w powiatowym urzędzie pracy – w przypadku wymienionym w ust. 1 pkt 3 i naruszenie tych przepisów dotyczących przyznania zasiłków zarzucane jest w skardze.
Tymczasem podstawę kwestionowanego rozstrzygnięcia stanowił art. 73 ust. 4 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, w myśl którego: "Okres pobierania zasiłku, o którym mowa w ust. 1 i 3, ulega skróceniu o okres zatrudnienia w ramach prac interwencyjnych, robót publicznych oraz o okres odbywania stażu, szkolenia lub przygotowania zawodowego dorosłych przypadających na okres, w którym przysługiwałby zasiłek, oraz o okresy nieprzysługiwania zasiłku, o których mowa w art. 75 ust. 1-3". Skoro skarżący w okresie 6 miesięcy przed zarejestrowaniem się w powiatowym urzędzie pracy spowodował rozwiązanie ze swej winy stosunku służbowego bez wypowiedzenia to odnosi się do niego regulacja zawarta w art. 75 ust. 3 ustawy i prawidłowa jest zarówno wykładnia, jak i zastosowanie w sprawie art. 73 ust. 4 ustawy.
Wobec tego, że skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw, nie stwierdzono też by w sprawie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Naczelny Sąd Administracyjny na mocy art. 184 tej ustawy orzekł jak w sentencji wyroku.
O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu rozstrzygnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku.