Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnegoz 21 czerwca 2017 r., sygn. akt I OSK 2294/15

Uzasadnienie

Zaskarżonym wyrokiem z 9 kwietnia 2015 r., sygn. I SA/Wa 61/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę K. K., L. K. i S. K. na decyzję Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia [...] listopada 2014 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym przyjętym przez Sąd I instancji:

Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] maja 1998r., nr [...], działając na podstawie art. 18 ust. 1 w związku z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz.U. nr 32, poz. 191 ze zm., dalej ustawa z 1990 r.), stwierdził nabycie z mocy prawa z dniem [...] maja 1990r. nieodpłatnie własności nieruchomości składającej się z wielu działek położonych w [...], wykazanych na mapie [...] z dnia [...] listopada 1997r., opisanych w karcie inwentaryzacyjnej nr [...] stanowiącej integralną część decyzji. Z wnioskiem o stwierdzenie nieważności powyższej decyzji w zakresie dotyczącym działki nr [...] z obrębu [...] wystąpili K. K., S. K. i L. K. Zdaniem skarżących w decyzji komunalizacyjnej bezpodstawnie przyjęto, że przedmiotowa nieruchomość stanowiła w dacie [...] maja 1990r. własność ogólnonarodową-państwową, bowiem działka nr [...], stanowiąca dawniej własność M. K., w dacie komunalizacji należała do jej spadkobierców.

Minister Administracji i Cyfryzacji decyzją z dnia [...] lipca 2014r. nr [...] umorzył postępowanie administracyjne w sprawie stwierdzenia nieważności kwestionowanej decyzji komunalizacyjnej uznając, że K. K., S. K. i L. K. nie legitymują się przymiotem strony w niniejszym postępowaniu. Minister wskazał, że z uwagi na skomplikowany charakter sprawy, zmuszony był do wszczęcia postępowania i szczegółowego wyjaśnienia stanu prawnego nieruchomości i dopiero przeprowadzenie postępowania wykazało, że wnioskodawcy nie legitymują się przymiotem strony.

Minister stwierdził, że podstawę uznania tytułu własności Skarbu Państwa do spornej działki stanowiła decyzja Urzędu Dzielnicowego [...] z dnia [...] lipca 1975r. nr [...]. Decyzja stała się ostateczna w dniu [...] sierpnia 1975r., co potwierdziło w piśmie z dnia [...] grudnia 2013r. Biuro Gospodarki Nieruchomościami Urzędu [...]. Organ wskazał, że z treści ww decyzji wynika, że wywłaszczono nią na rzecz Państwa część nieruchomości o pow. [...] m2 z ogólnej powierzchni [...] ha stanowiącej własność S. M. W skład wywłaszczonej nieruchomości wchodziła działka nr [...], obecnie w części odpowiadająca działce nr [...]. Powyższe wynika z pisma Biura Geodezji i Katastru Urzędu [...] z dnia [...] maja 2013r., w którym wyjaśniono, że sporna działka nr [...] z obrębu [...] stanowi część dawnej działki nr [...] z obrębu [...], do której w archiwalnym rejestrze gruntów [...] wykazano: oznaczenie hipoteczne nieruchomości: osada tabelowa [...] wg planu [...] wsi W., gdzie jako właściciela wskazano S. M. i M. K. W 1977r. w rejestrze gruntów jako właściciela działki nr [...] ujawniono natomiast Skarb Państwa na podstawie ww decyzji wywłaszczeniowej.

Z kopii akt wywłaszczeniowych wynika, że wywłaszczeniu poddano część działki nr [...] stanowiącej własność S. M. na podstawie aktu własności ziemi nr [...]. Sąd Rejonowy dla [...] w zaświadczeniu z dnia [...] marca 2007r. zaświadczył, że dla nieruchomości położonej w [...] Dzielnica [...], stanowiącej zabudowaną działkę w miejscu zwanym "[...]" graniczącą: od zachodu z ulicą C., od wschodu z ulicą H., od północy z działką P. O. i od południa z działką W. K.o pow. [...] m2 oraz niezabudowaną działkę w miejscu zwanym "[...]" graniczącą od zachodu z ulicą S., od wschodu z ulicą R., od północy z działką P. O. i od południa z działką W. K. o obszarze [...] a, prowadzony jest zbiór dokumentów [...]. Do powyższego zbioru złożono wypis z aktu notarialnego z dnia [...] grudnia 1961r. [...], na mocy którego w drodze podziału spadku M. K. stała się właścicielką wyżej opisanej nieruchomości. Organ podniósł, że znajdujące się w aktach sprawy sprawozdanie z badań operatów ewidencji gruntów dla działki nr [...] z dnia 18 października 2012r. sporządzone przez geodetę uprawnionego R. P. wskazuje, że w skład wspomnianej nieruchomości pochodzącej z Osady tabelowej Nr 3 wg planu nr 2 wsi [...] wchodziła dawna działka nr [...] z obrębu [...].

Część tej działki odpowiada aktualnie działce nr [...]. Niezależnie od powyższego w ocenie organu nadzoru istotny w sprawie jest fakt, że ostateczna decyzja z dnia [...] lipca 1975r. o wywłaszczeniu nieruchomości nadal pozostaje w obrocie prawnym, wiążąc zarówno organy administracyjne jak i strony postępowania. Organ zwrócił również uwagę, że w karcie inwentaryzacyjnej opisującej m.in. działkę nr [...], jako księgę wieczystą obejmującą komunalizowane nieruchomości wskazano KW nr [...], a jak wynika ze skróconego odpisu tej księgi, obejmowała ona nieruchomości położone w [...], w Dzielnicy [...], ul. R., K., G. i G., o obszarze [...] i [...] m2. Decyzją z dnia [...] października 1997r. zatwierdzono projekt podziału nieruchomości o pow. [...] ha[...] m2, objętych księgą wieczystą nr [...], m.in. na działkę nr [...]z obrębu [...].

W związku z powyższym, skoro przedmiotowy wpis w księdze wieczystej objęty był domniemaniem zgodności z rzeczywistym stanem prawnym, domniemanie to nie mogło być obalone w wyniku postępowania administracyjnego. W konsekwencji powyższego organ nadzoru uznał, że skarżący nie przedłożyli dokumentów, które potwierdzałyby ich tytuł prawny do skomunalizowanej działki nr [...] zarówno na dzień [...] maja 1990r. jak i obecnie.

Po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, decyzją z dnia [...] listopada 2014r., nr [...] Minister Administracji i Cyfryzacji utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] lipca 2014r. nr [...] umarzającą postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji komunalizacyjnej Wojewody [...] z dnia [...] maja 1998r. nr [...]. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że w postępowaniu komunalizacyjnym prowadzonym na podstawie przepisów ustawy z 1990r. stroną jest Skarb Państwa i właściwa gmina. Poza tym stroną tego postępowania może być dodatkowo tylko ten podmiot, który wykaże, że ma tytuł prawny do objętej postępowaniem komunalizacyjnym nieruchomości, wykluczający jej komunalizację. I tylko taki podmiot będzie również, obok Skarbu Państwa i gminy, stroną postępowania administracyjnego, które służy ewentualnej zmianie decyzji komunalizacyjnej. Jak wskazano w decyzji organu I instancji, podstawą uznania tytułu własności Skarbu Państwa do działki nr [...] jest decyzja wywłaszczeniowa z dnia [...] lipca 1975r.

Jednocześnie organ nadzoru podkreślił, że Minister Administracji i Cyfryzacji nie jest właściwy do przeprowadzenia kontroli legalności tej decyzji, a powyższe orzeczenie nie zostało wzruszone i znajduje się w obrocie prawnym, co oznacza, że wywołuje określone skutki prawne i wiąże wszystkie organy, a w tym orzekający w niniejszej sprawie. Minister dodał, że jak wynika z treści karty inwentaryzacyjnej nr [...] stan prawny nieruchomości uregulowany był w [...] na rzecz Skarbu Państwa i był objęty domniemaniem zgodności z rzeczywistym stanem prawnym, dlatego też domniemanie to nie mogło być obalone w wyniku postępowania administracyjnego. Skoro wnioskodawcy nie przedstawili dokumentu potwierdzającego ich tytuł prawny do spornej nieruchomości w dacie komunalizacji jak i obecnie, postępowanie wszczęte na skutek wniosku podmiotu nieuprawnionego należało umorzyć na podstawie art. 105 § 1 k.p.a.

Skargę na decyzję Ministra Administracji i Cyfryzacji do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnieśli K. K., S. K. i L. K. zarzucając naruszenie:

1. a) art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i braku rozważenia całokształtu okoliczności, a w konsekwencji przyjęcie, że podstawą ustalenia tytułu prawnego Skarbu Państwa do działki nr [...] była decyzja wywłaszczeniowa z dnia [...] lipca 1975r. z pominięciem szeregu okoliczności podważających powyższe stanowisko, a dotyczących tego, że:
2. I. w treści decyzji komunalizacyjnej wskazano, że własność ogólnonarodowa przedmiotowej działki ustalona została " w oparciu o karty inwentaryzacyjne oraz przedłożone dokumenty", nie wymieniając konkretnie decyzji o wywłaszczeniu z dnia [...] lipca 1975r.;
3. II. w aktach sprawy brak jest jakiegokolwiek dokumentu podważającego, że działka nr [...] w dacie wydania decyzji komunalizacyjnej była objęta prawem własności, nabytym w 1961r. przez M. K. (poprzednika prawnego skarżących) w drodze notarialnego działu spadku ujawnionego następnie w [...];
4. III. w aktach sprawy brak jest dowodów wskazujących na to, aby ten sam grunt, który objęty został w kwietniu 1975r. aktem własności ziemi wydanym na rzecz S. M. lub grunt, z którego kilka miesięcy później (w lipcu 1975r.) została ona wywłaszczona, był tożsamy z gruntem działki, która dwadzieścia trzy lata później (1998r.) została objęta komunalizacją;
5. IV. decyzja z dnia [...] lipca 1975r. nie wskazuje w swej treści powierzchni wywłaszczonych działek oraz operuje inną numeracją i oznaczeniem działek, dlatego też nie ma możliwości jednoznacznego ustalenia, jakie obecnie działki ewidencyjne stanowią teren objęty przedmiotową decyzją;
6. V. decyzja w przedmiocie wywłaszczenia nie jest decyzją ostateczną, nie została w odpowiednim czasie opatrzona odpowiednią klauzulą stwierdzającą jej ostateczność/prawomocność w konkretnej dacie, w której upłynąłby termin do złożenia środka zaskarżenia lub wydane zostało orzeczenie utrzymujące ją w mocy, a nadto dotyczy bliżej nieokreślonej części działki nr [...], która wg rejestru pomiarowego wykonanego w maju 1974r. miała powierzchnię znacznie większą niż [...] m2 (tj. aktualna pow. działki nr [...]);
7. VI. z nieruchomości pozostającej w [...] jako własność M. K. wydzielono w 1977r. część o pow. [...] m2 do odrębnego zbioru [...], a następnie w 1998r. Skarb Państwa nabył ją od spadkobierców M. K., co podważa stanowisko organu w przedmiocie tożsamości tej działki z tą wywłaszczoną w 1975r.;
8. VII. z opinii uprawnionego geodety wynika, że skomunalizowana działka nr [...] pochodzi z 14-arowej części osady tabelowej nr [...] wg planu nr [...] wsi W., która to część nadal figuruje w [...] i jest tam zapisana na M. K.
9. b) naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niezajęcie przez organ stanowiska w uzasadnieniu decyzji, wobec całego materiału dowodowego w sprawie oraz brak przeanalizowania i odniesienia się w nim do twierdzeń skarżących, przy jednoczesnym, ogólnikowym stwierdzeniu, że w sprawie podjęto wszelkie kroki niezbędne w celu rozważenia całokształtu okoliczności i szczegółowego uzasadnienia podstawy faktycznej rozstrzygnięcia, czego w rzeczywistości brak prowadzi do wniosku, że ustalenie stanu faktycznego sprawy nie nastąpiło w prawidłowy sposób;
10. c) naruszenie art. 138 § 1 k.p.a. w zw. z art. 105 § 1 k.p.a. poprzez uznanie przez organ, że w niniejszej sprawie zaistniały przesłanki do umorzenia postępowania z uwagi na brak jego zdaniem przedstawienia przez skarżących dokumentów potwierdzających tytuł prawny do spornej nieruchomości w dacie komunalizacji jak i obecnie, co w konsekwencji doprowadziło do utrzymania w mocy decyzji z dnia [...] lipca 2014r. podczas gdy organ nie ocenił wszechstronnie wszystkich okoliczności sprawy i dokumentów wskazanych przez skarżących.

W uzasadnieniu skargi podniesiono, że w kwestionowanej decyzji komunalizacyjnej nie powołano decyzji wywłaszczeniowej jako stanowiącej tytuł własności Skarbu Państwa do spornej działki, która w dacie wydania decyzji komunalizacyjnej nadal była objęta prawem własności nabytym przez M. K. w 1961r. w drodze notarialnego działu spadku, ujawnionym następnie w [...] i odziedziczonym po jej śmierci przez wnioskodawców. W ocenie skarżących brak jest dowodów na to, aby ten sam grunt, który objęty został w kwietniu 1975r. aktem własności ziemi wydanym S. M. lub grunt, z którego kilka miesięcy później została ona wywłaszczona był tożsamy z gruntem działki, która została objęta komunalizacją i który wówczas oznaczony był w ewidencji gruntów numerem [...], posiadał powierzchnię [...] m2 i leżał w obrębie [...]. W treści aktu własności ziemi wskazane są trzy różne części działki nr [...] z obrębu [...], nie pokrywające się z komunalizowaną działką ani pod względem oznaczeń, ani pod względem powierzchni.

Co do położenia gruntu akt ten nie odwołuje się do żadnych konkretnych wykazów ani map, jedynie w bardzo ogólny sposób powołuje się na ewidencję gruntów. Decyzja wywłaszczeniowa nie wskazuje powierzchni wywłaszczonych działek, operuje jeszcze inną numeracją i oznaczeniem działek ([...]-cz.) i odnosi się tylko do jednej mapy-mapy sytuacyjnej sporządzonej [...] czerwca 1974r., której brak w aktach wywłaszczeniowych. Podniesiono również, że decyzja wywłaszczeniowa dotyczy bliżej nieokreślonej części działki nr [...], która według rejestru pomiarowego wykonanego w maju 1974r. miała powierzchnię znacznie większą niż aktualna powierzchnia działki [...], nie można z pewnością stwierdzić, że wywłaszczona została cała nieruchomość wchodząca w skład dawnej działki nr [...].

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

O oddalenie skargi wniósł również uczestnik postępowania Polski Związek [...] w piśmie z dnia [...] kwietnia 2015r.

Zaskarżonym wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę. W uzasadnieniu wskazał, że sporna w sprawie jest kwestia, czy skarżący posiadają interes prawny legitymujący ich do udziału w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji komunalizacyjnej. Przymiot strony postępowania ustala się w oparciu o przepis art. 28 k.p.a. Materialnoprawną podstawę do wydania decyzji komunalizacyjnej stanowił przepis art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. nr 32, poz. 191 ze zm.). Podmiot będzie miał interes prawny, jeśli wykaże się tytułem prawnorzeczowym do nieruchomości będącej przedmiotem komunalizacji, który stałby na przeszkodzie komunalizacji z tego powodu, że przekreślałby tytuł Skarbu Państwa do mienia lub uniemożliwiałby komunalizację z przyczyn przewidzianych w art. 11 powołanej ustawy.

Stanowisko takie znajduje odzwierciedlenie w ugruntowanym orzecznictwie sądów administracyjnych (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 6 lutego 2002 r. w sprawie I SA 3261/01, LEX nr 82817). Osoba nie posiadająca przymiotu strony w postępowaniu zakończonym decyzją komunalizacyjną, nie wykazująca się tytułem prawnym do nieruchomości będącej przedmiotem komunalizacji, nie może skutecznie żądać wszczęcia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności tej decyzji. Z orzecznictwa sądów administracyjnych wynika również, że w postępowaniu komunalizacyjnym uprawnienia strony posiadają jedynie Skarb Państwa, jako dotychczasowy właściciel oraz właściwa miejscowo gmina przejmująca od niego mienie, a także osoby powołujące się na dokumenty świadczące o tym, że to im, a nie Skarbowi Państwa, przysługiwało w dacie istotnej dla komunalizacji lub obecnie prawo własności do skomunalizowanego mienia.

Materiał dowodowy zgromadzony w sprawie wskazywał, iż grunt oznaczony obecnie jako działka nr [...] z obrębu [...] stanowił część dawnej działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...] pochodzącej z Osady tabelowej nr [...] według planu nr [...] wsi [...], gdzie jako właściciela wskazano S. M. i M. K. W 1977r. w rejestrze gruntów jako właściciela działki nr [...] ujawniono Skarb Państwa na podstawie decyzji wywłaszczeniowej z dnia [...] lipca 1975r. (pismo Biura Geodezji i Katastru Urzędu [...] z dnia [...] maja 2013r. k. 80-81 akt administracyjnych). Z opinii geodezyjnej sporządzonej na podstawie badań hipotecznych nieruchomości [...] w dniu [...] października 2012r. przez geodetę uprawnionego R. P. wynika, że ww zbiór dokumentów założono postanowieniem z dnia [...] grudnia 1961r. dla działek położonych w [...]: dla działki zabudowanej o powierzchni [...] arów [...] m 2 i dla działki niezabudowanej o powierzchni [...] arów.

Obie działki pochodziły z gruntów osady tabelowej nr [...] według planu nr [...] wsi [...]. Jako właściciela powyższych nieruchomości wpisano M. K. na podstawie działu spadku sporządzonego aktem notarialnym z dnia [...] grudnia 1961r. Rep. [...]. Działka o powierzchni [...] arów [...] metrów kw. została odłączona ze zbioru dokumentów i została dla niej założona KW Nr [...]. Powyższe potwierdza zaświadczenie Sądu Rejonowego dla [...] z dnia [...] marca 2007r. (k. 50-51 akt administracyjnych). Jak ustalił geodeta, działka nr [...] odpowiada części działki o powierzchni [...] arów (k.26 akt administracyjnych).

Ponadto ze sprawozdania z badań operatów ewidencji gruntów oraz badań ksiąg wieczystych, sporządzonego w dniu [...] października 2012r. przez geodetę uprawnionego R. P. wynika, że nieruchomości o powierzchni [...] arów odpowiada część działki ewidencyjnej nr [...]. Dnia [...] lipca 1990r. do KW Nr [...] dołączona została m.in. działka nr [...] część z obrębu [...] i jako księga pierwotna została podana Osada tabelowa nr [...] wsi [...]. Jako właściciel został wpisany Skarb Państwa. W 1998r. z księgi tej została odłączona działka nr [...] z obrębu [...] odpowiadająca działce nr [...] część z obrębu [...] i wpisana do KW [...]. W 1999r. jako właściciela wpisano Gminę [...] (k. 24 akt administracyjnych). Aktem własności ziemi z dnia [...] czerwca 1975r. m.in. na działkę nr [...] uwłaszczono S. M.-siostrę M. K. (k. 133 akt administracyjnych). W dniu [...] lipca 1975r. decyzją Naczelnika Dzielnicy [...] wywłaszczono na rzecz Państwa część nieruchomości o pow. [...] m kw. z ogólnej powierzchni [...] ha stanowiącej własność S. M. W skład wywłaszczonej nieruchomości wchodziła działka nr [...], w części odpowiadająca działce nr [...].

Decyzja ta stała się ostateczna w dniu [...] sierpnia 1975r., co wynika z pisma Biura Gospodarki Nieruchomościami Urzędu [...] z dnia [...] grudnia 2013r. (k. 94 akt administracyjnych) i poświadczonej za zgodność z oryginałem kopii przedmiotowej decyzji (k. 95-96 akt administracyjnych). Decyzja wywłaszczeniowa pozostaje w obrocie prawnym i wiąże zarówno organy administracji publicznej jak i strony postępowania. Bez znaczenia pozostaje okoliczność podnoszona przez skarżących, że w kwestionowanej decyzji komunalizacyjnej nie powołano decyzji wywłaszczeniowej jako podstawy nabycia własności działki nr [...] przez Skarb Państwa, skoro w karcie inwentaryzacyjnej nr [...], stanowiącej jej integralną część powołano odpis księgi wieczystej KW Nr [...], z którego wynika własność Skarbu Państwa, a zgromadzony materiał dokumentacyjny potwierdza, że przedmiotowa działka została objęta decyzją wywłaszczeniową stanowiącą tytuł własności dla Skarbu Państwa.

Sąd I instancji podkreślił, że w przeprowadzonym postępowaniu obowiązkiem organu nie było kontrolowanie prawidłowości decyzji wywłaszczeniowej, a jedynie ustalenie, czy na jej podstawie Skarb Państwa nabył własność przedmiotowej działki, będącej przedmiotem komunalizacji. Okoliczność ta została potwierdzona. Nie leżało również w kompetencji organu badanie operatów szacunkowych znajdujących się w aktach wywłaszczeniowych, stanowiących podstawę ustalenia odszkodowania dla S. M., jak również prawidłowości wydania aktu własności ziemi na rzecz S. M., który nie podlega kontroli w postępowaniu administracyjnym. W piśmie z dnia [...] września 2013r. (k. 104 akt administracyjnych) skarżący podnoszą, że działka nr [...] będąca przedmiotem uwłaszczenia była po wejściu w życie ustawy o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych współużytkowana przez S. M. i spadkobierców M. K., stanowiła własność M. K., a więc wydanie na ten obszar aktu własności wyłącznie na S. M. z pominięciem spadkobierców M. K. było w świetle przepisów ustawy o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych prawnie niedopuszczalne.

Kwestia ta nie może podlegać jednak ani kontroli organu administracji, ani sądu administracyjnego. Jednocześnie potwierdza, że skarżący nie mogą w niniejszym postępowaniu powoływać się na tytuł prawny do przedmiotowej nieruchomości powstały w 1961r. na rzecz ich poprzedniczki prawnej M. K., gdyż po tej dacie nastąpiły zdarzenia prawne w postaci wydania aktu własności ziemi na rzecz S. M. w 1975r., a następnie decyzji wywłaszczeniowej, wskutek których Skarb Państwa stał się jej właścicielem i był nim w dacie [...] maja 1990r. Bez znaczenia pozostaje podnoszona przez skarżących okoliczność, że wywłaszczona nieruchomość miała większą powierzchnię niż działka nr [...] biorąc pod uwagę, że na przestrzeni kilkudziesięciu lat od wywłaszczenia nastąpiły zmiany geodezyjne nieruchomości, co wynika z akt sprawy.

Również fakt sprzedaży przez skarżących w 1998r. Skarbowi Państwa działki o pow. [...] pochodzącej ze zbioru dokumentów [...] nie może zdaniem Sądu świadczyć o tym, że skarżący legitymowali się tytułem własności na działkę nr [...] w dacie istotnej dla komunalizacji, ponieważ nie przedstawili na poparcie swoich twierdzeń żadnego dokumentu, opierając się jedynie na tytule własności M. K. pochodzącym z 1961r., co nie jest wystarczające, gdyż decydujące znaczenie w sprawie miałoby istnienie tytułu własności w dacie [...] maja 1990r., a takiego skarżący nie przedstawili.

Sąd I instancji ocenił, że organ zbadał zgromadzony materiał dowodowy, prześledził zmiany dokonywane w ewidencji gruntów i w oparciu o tak zgromadzony materiał dowodowy dokonał prawidłowych ustaleń, że skarżącym nie przysługuje przymiot strony w postępowaniu administracyjnym. Z dokumentów znajdujących się w aktach jednoznacznie wynika, że ani skarżący, ani ich poprzednik prawny nie byli na dzień [...] maja 1990 r. właścicielami działki o nr [...], ani nie są nimi obecnie.

Sąd I instancji stwierdził także, że skarżący nie przedstawili dokumentów poświadczających, że służy im legitymacja do skutecznego przeprowadzenia postępowania nadzorczego wobec decyzji komunalizacyjnej Wojewody [...] z dnia [...] maja 1998r. Dokumentem takim nie może być zbiór dokumentów założony w 1961 r.

W skardze kasacyjnej K. K., S. K. i L. K. zaskarżyli wyrok Sądu I instancji w całości, wnosząc o jego uchylenie i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Na podstawie art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718, dalej p.p.s.a.) wyrokowi zarzucono naruszenie przepisów postępowania, mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy:

1. 1) art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca prawo o ustroju sądów administracyjnych ("p.u.s.a.") w związku z przepisami: art. 134 § 1 p.p.s.a., art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. poprzez brak prawidłowej kontroli i brak rozstrzygnięcia w granicach sprawy kwestii zgodności zaskarżonej decyzji z przepisami art. 77 § 1 k.p.a. oraz z art. 80 k.p.a., z uwagi na:
2. a) błędne ustalenie, że dokumentami poświadczającymi tytuł prawny Skarżących do gruntu działki nr [...] z obrębu [...], stanowiącej przedmiot decyzji Wojewody [...] nr [...] z dnia [...].05.1998r. ("decyzja komunalizacyjna") nie mogą być dokumenty zgromadzone w zbiorze dokumentów [...], założonym w 1961r. oraz że "Skarżący nie mogą w powoływać się na tytuł prawny do przedmiotowej nieruchomości powstały w 1961 r. na rzecz ich poprzedniczki prawnej M. K., gdyż po tej dacie nastąpiły zdarzenia prawne w postaci wydania aktu własności ziemi na rzecz S. M. w 1975r., a następnie decyzji wywłaszczeniowej, wskutek których Skarb Państwa stał się jej właścicielem i był nim w dacie komunalizacji", pomimo braku porównania położenia obszarów gruntu oznaczonego w decyzji wywłaszczeniowej jako cześć działki [...] oraz gruntu oznaczonego w decyzji komunalizacyjnej jako działka numer [...], jednocześnie przy braku wskazania jakichkolwiek innych podstaw dowodowych - poza aktem własności ziemi i decyzją wywłaszczeniową z 1975r. - ustalenia stanu własności tych gruntów konkretnie w dacie [...] maja 1990r.,
3. b) nieuwzględnienie informacji zawartych w piśmie Wydziału Udostępniania Danych Ewidencji Gruntów i Budynków Biura Geodezji i Katastru Urzędu Miasta [...], skierowanym do Organu w dacie [...] maja 2013r., z których wynika, że grunt oznaczony obecnie jako działka ewidencyjna [...] stanowił jedynie część (bliżej nieokreśloną) dawnej działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...], w 1977r. w rejestrze gruntów ujawniono jako właściciela Skarb Państwa na podstawie Decyzji Wywłaszczeniowej, ale z uwagi na to, że decyzja nie zawiera opisu literowego wywłaszczonej nieruchomości wykazanej na mapie [...] oraz brak w archiwalnych zasobach BGiK dla [...] rejestru pomiarowego [...], nie ma możliwości jednoznacznego ustalenia jakie obecnie działki ewidencyjne stanowią teren objęty przedmiotową decyzją, tym bardziej, że w wyniku kolejnych zmian ewidencyjnych- podziałów i scaleń- z działki nr [...] powstała dawna działka ewidencyjna [...], której część stanowił grunt oznaczony obecnie jako działka [...]/z obrębu [...]. Wydział wskazał, że działka ta stanowiła też część działki [...] jaka powstała w 1995r. w wyniku odnowienia ewidencji gruntów i z niej właśnie bezpośrednio została wydzielona. Wydział wskazał, że w celu dokonania dokładnej analizy przebiegu granic obecnych działek ewidencyjnych w stosunku do granic archiwalnych wskazane jest sporządzenie stosownego opracowania przez uprawnioną jednostkę wykonawstwa geodezyjnego, które jednak nie zostało zlecone ani przez Organ ani przez WSA. Opracowania uprawnionego geodety, które złożono przy wniosku nie mogły zaś odnosić się i nie odnoszą się do dokumentów pozyskanych dopiero w trakcie postępowania administracyjnego z akt wywłaszczeniowych,
4. c) błędne ustalenie, że aktem własności ziemi z [...] czerwca 1975r. m. in. na działkę nr [...] uwłaszczono S. M., podczas gdy z aktu tego nie wynika aby uwłaszczenie obejmowało całość lub konkretnie położone części działki nr [...], wskazano jedynie trzy części działki nr [...] o konkretnych powierzchniach, bez wskazania ich położenia oraz bez wskazania łącznej powierzchni całej działki nr [...], (brak możliwości porównania i ustalenia, czy wskazane części składają się na całość działki [...]),
5. d) błędne ustalenie, że w skład wywłaszczonej nieruchomości wchodziła działka nr [...] w części odpowiadająca działce [...] pomimo, że z decyzji wywłaszczeniowej wynika, że przedmiotem wywłaszczenia była jedynie część - bliżej nieoznaczona- działki [...] i pomimo braku ustalenia i porównania położenia owej części z później wydzieloną działką nr [...],
6. e) błędne ustalenie, że bez znaczenia pozostaje okoliczność podnoszona przez skarżących, że w kwestionowanej decyzji komunalizacyjnej nie powołano decyzji wywłaszczeniowej jako podstawy nabycia własności działki nr [...] przez Skarb Państwa, skoro w karcie inwentaryzacyjnej nr [...], stanowiącej jej integralną część powołano odpis księgi wieczystej KW Nr [...], z którego wynika własność Skarbu Państwa, a materiału dokumentacyjnego zgromadzonego przez organ nadzoru wynika, że przedmiotowa działka została objęta decyzją wywłaszczeniową stanowiącą tytuł własności dla Skarbu Państwa pomimo, że:
7. - przedmiotowa karta inwentaryzacja nie stanowi tytułu prawnego Skarbu Państwa do gruntu w dacie [...] maja 1990r, stanowi za to część składową podważanej przez Skarżących Decyzji Komunalizacyjnej,
8. - w księdze wieczystej KW [...] w dacie [...] maja 1990 r. nie była ujawniona ani działka [...], ani działka [...], ani działka [...], ani działka [...], ani działka [...], a wniosek o założenie księgi wieczystej dla nieruchomości objętych Decyzją Wywłaszczeniową, w tym dla działki [...] z obrębu [...] złożony został dopiero w dniu [...] września 1998r.,
9. - oznaczenie wniosku o założenie księgi wieczystej dla nieruchomości objętych Decyzją Wywłaszczeniową, w szczególności obejmującej działkę [...] z obrębu [...] nie pokrywa się z oznaczeniem wskazanym w karcie inwentaryzacyjnej jako dz. KW [...], co wynika z porównania dokumentu wniosku z [...] września 1998r., stanowiącego załącznik nr [...] do Wniosku Skarżących (wniosek o wszczęcie przedmiotowego postępowania administracyjnego) z dokumentem karty inwentaryzacyjnej przesłanej przez BGiK - oba dokumenty w aktach sprawy.
10. f) błędne ustalenie stanu własności gruntu przedmiotowej działki w dacie [...] maja 1990r. wyłącznie w oparciu o tytuły dotyczące gruntów o innych powierzchniach i oznaczeniach (akt własności ziemi, Decyzja Wywłaszczeniowa) oraz wpisy wieczystoksięgowe z późniejszego okresu, za to z pominięciem postanowień § 2 lit. "d" oraz § 1 lit. "i" aktu notarialnego stanowiącego tytuł nabycia w 1961 r. przez M. K. własności nieruchomości, z której pochodzi przedmiotowa działka, pełnej dokumentacji zawartej w zbiorze [...] oraz tych ustaleń uprawnionego geodety zawartych w opinii geodezyjnej - sprawozdanie z badań hipotecznych nieruchomości [...] oraz w sprawozdaniu z badań operatów ewidencji gruntów oraz badań KW [...], KW [...], KW [...] dla działki [...], z których wynika, że przedmiotowa działka pochodzi z opisanej w ww. dokumentach nieruchomości stanowiących w 1961 r. własność M. K., a po jej śmierci w 1963 r. Skarżących oraz, że działka nr [...] została dołączona do księgi wieczystej [...] dopiero [...] lipca 1990r., a działka [...] została odpisana z tej księgi w 1998r., oba zaś te zdarzenia miały miejsce po dacie [...] maja 1990r. Również powołany przez WSA skrócony opis z księgi wieczystej KW nr [...] wydany [...] lutego 1997 r. i złożony do akt wraz z pismem Wydziału Udostępniania Danych z Ewidencji Gruntów i Budynków Biura Geodezji i Katastru Urzędu [...] z [...] maja 2013 r. nie potwierdza własności Skarbu Państwa w odniesieniu do gruntu działek [...],[...],[...],[...] czy [...] na datę [...] maja 1990 r., gdyż jest to odpis skrócony,aktualny wyłącznie na datę wydania (1997r.) i nie obejmuje ww. działek (ujawnione w tamtej dacie są wyłącznie działki o zupełnie innych numerach i z innych obrębów - działka nr [...] z obrębu [...] i działka nr [...]z obrębu [...]),
11. g) błędne ustalenie, na podstawie pisma BGN z [...] grudnia 2013r., że Decyzja Wywłaszczeniowa stała się ostateczna w dniu 07 sierpnia 1975r. pomimo, że z innego złożonego do akt przedmiotowego postępowania administracyjnego pisma - pisma BGN z [...]. znak [...] wynika, że decyzji tej nie nadano jednak klauzuli ostateczności i brak jest danych dotyczących toczącej się lub zakończonej sprawy nadania klauzuli ostateczności ww. decyzji. Pisma te, poza tym, że są sprzeczne, nie mają też w ocenie Skarżących rangi dokumentów urzędowych (art. 76 § 1 i 2 k.p.a.) i dlatego konieczne oraz dopuszczalne było ustalenie w oparciu o dokumenty potwierdzające doręczenie decyzji stronom postępowania wywłaszczeniowego, które powinny znajdować się w aktach postępowania wywłaszczeniowego, czy Decyzja Wywłaszczeniowa stała się ostateczna po upływie terminu do jej zaskarżenia ustalonego w oparciu o przepisy art. 127 k.p.a. oraz art. 129 k.p.a. Ani Organ, ani WSA nie dokonali takich ustaleń.
12. 2) naruszenie przepisów art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych w związku z przepisami art. 134 § 1, art. 7, 75 § 1 i 136 k.p.a. poprzez brak prawidłowej kontroli oraz brak rozstrzygnięcia w granicach sprawy kwestii zgodności zaskarżonej decyzji z art. 7, 75 § 1 i 136 k.p.a. z uwagi na brak podjęcia w obu instancjach administracyjnych dostępnych dla Organu działań dowodowych, w celu wyjaśnienia wątpliwości co do tożsamości gruntów różnie oznaczonych w Decyzji Wywłaszczeniowej i Decyzji Komunalizacyjnej oraz w wyniku zmian (podziałów i scaleń) dokonywanych pomiędzy wydaniem decyzji- poprzez analizę pełnych akt postępowania regulacyjnego zakończonego aktem własności ziemi dla S. M. i zawartych w nich map obrazujących położenie wskazanych w tym akcie gruntów, analizę mapy sytuacyjnej sporządzonej przez [...] Przedsiębiorstwo Geodezyjne i wpisanej do ewidencji w składnicy geodezyjnej w dniu [...] czerwca 1974r. KEM Nr [...],[...] będącej podstawą oznaczenia gruntów wskazanych w Decyzji Wywłaszczeniowej, zlecenie uprawnionemu geodecie sporządzenia synchronicznego wykazu zmian granic działek istniejących w dacie nabycia własności przez M. K. na istniejące w dacie [...]. maja i 1990 r. i obecnie, a także z uwagi na zaniechanie wglądu do ksiąg wieczystych [...] (poprzedni numer: KW [...]) oraz [...] (poprzedni numer: [...]) pomimo możliwości ich udostępnienia przez Sąd Rejonowy dla [...] w celu ustalenia treści i podstaw wpisów obowiązujących w dacie [...] maja 1990r., w szczególności w celu zweryfikowania twierdzeń Skarżących dotyczących tego, że ani akt własności ziemi ani Decyzja Wywłaszczeniowa z 1975 r. nigdy nie były w nich ujawnione jako podstawy wpisu własności Skarbu Państwa, a jedyną podstawą wpisu tej własności jest kwestionowana decyzja komunalizacyjna. Nadmienić przy tym należy, że ani M. K., ani Skarżący nie są ujawnieni - poza [...], w żadnym innym zbiorze wieczystoksięgowym ani w żadnej księdze wieczystej, a więc nie mają swobodnego wglądu do tych ksiąg i do akt tych ksiąg. Jednak gdyby Organ zażądał od nich wyraźnie dostarczenia odpowiednich kopii dokumentów z tychże ksiąg i zbiorów ich dokumentów, podjęliby zapewne starania w celu ich uzyskania. Organ jednak w ramach swych obowiązków nie sygnalizował, aby było to konieczne dla rozstrzygnięcia sprawy, pomimo, że również z dostępnych elektronicznie odpisów z tych ksiąg nie wynika, aby akt własności ziemi lub decyzja wywłaszczeniowa stanowiły kiedykolwiek podstawy dokonania wpisów w dziale II którejkolwiek z ksiąg prowadzonych dla przedmiotowej działki.
13. 3. naruszenie przepisu art 141 § 4 p.p.s.a. poprzez zaniechanie wskazania przez WSA w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, jakie i dlaczego oznaczenie i położenie przedmiotowej działki przyjął za istniejące w dacie [...] maja 1990r. oraz zaniechanie ustosunkowania się do wszystkich istotnych twierdzeń o stanie faktycznym, wskazanych w zarzutach skargi złożonej przez Skarżących poprzednio do WSA, w szczególności w pkt. 1a, pdpkt. III i IV tej skargi oraz w uzasadnieniu na str. 6-10 skargi.

Naczelny Sąd Administracyjny rozważył, co następuje

Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu biorąc pod uwagę tylko nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie stwierdzono żadnej z przesłanek nieważności wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a., wobec czego rozpoznanie sprawy nastąpiło w granicach zgłoszonych podstaw i zarzutów skargi kasacyjnej. Stosownie do przepisu art.176 p.p.s.a skarga kasacyjna winna zawierać zarówno przytoczenie podstaw kasacyjnych, jak i ich uzasadnienie. Przytoczenie podstaw kasacyjnych oznacza konieczność konkretnego wskazania tych przepisów, które zostały naruszone w ocenie wnoszącego skargę kasacyjną, co ma istotne znaczenie ze względu na zasadę związania Sądu II instancji granicami skargi kasacyjnej.

Skargę kasacyjną oparto na zarzutach naruszenia przepisów postępowania, które nie okazały się uzasadnione.

Nie zostały naruszone przez Sąd I instancji przepisy art. 1 § 1 i 2 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych, zgodnie z którymi sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Są to przepisy ustrojowe i kompetencyjne, wyznaczające granice przedmiotowe wymiaru sprawiedliwości sprawowanego przez sądy administracyjne. Nie mogło w sprawie dojść do ich naruszenia, albowiem przedmiotem kontroli sądu był niewątpliwie akt administracji publicznej - decyzja administracyjna, zaś w uzasadnienia Sądu I instancji oraz z zarzutów skargi kasacyjnej nie wynika, aby Sąd I zastosował inne kryterium kontroli niż zgodność z prawem i powoływał się na inne wartości, niż legalność.

Niewątpliwie też Sąd I instancji nie przekroczył granic sprawy wyznaczonych rozstrzygnięciem organu administracji, a oddalenia skargi nie uzasadnił tym, że kwestie nie podniesione w skardze pozostają poza kontrolą Sądu. Nie doszło zatem do naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którym sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd I instancji prawidłowo skoncentrował się na kwestii legitymacji skarżących do zainicjowania postępowania nadzwyczajnego o stwierdzenie nieważności decyzji komunalizacyjnej Wojewody [...] z [...] maja 1998 r. Nie jest kwestionowane, że w postępowaniu komunalizacyjnym prowadzonym na podstawie przepisów ustawy z 1990r. stroną jest Skarb Państwa i właściwa gmina. Poza tym stroną tego postępowania może być dodatkowo tylko ten podmiot, który wykaże, że ma tytuł prawny do objętej postępowaniem komunalizacyjnym nieruchomości, wykluczający jej komunalizację.

I tylko taki podmiot będzie również, obok Skarbu Państwa i gminy, stroną postępowania administracyjnego, które służy weryfikacji decyzji dotychczasowej w którymś z trybów nadzwyczajnych. Postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji komunalizacyjnej nie służy przy tym prowadzeniu postępowania weryfikującego twierdzenia wnioskodawców o posiadanym tytule prawnym do nieruchomości, w szczególności do ustalania tego tytułu. Prawidłowe jest stanowisko Sądu I instancji, aprobującego w tej mierze stanowisko organu administracji, że domagając się wszczęcia postępowania skarżący winni wykazać swój tytuł prawny do określonego gruntu, a wpisy prawa własności ujawnionego w księgach wieczystych ze wskazaniem na decyzję wywłaszczeniową pozostają poza zakresem weryfikacji organu administracji w niniejszej sprawie. Nawet jeśli istnieje rozbieżność między rzeczywistym stanem prawnym a stanem wieczystoksięgowym, albo spór o prawo, to powinny one zostać rozstrzygnięte pierwotnie na gruncie prawa cywilnego i z zastosowaniem jego procedur, a nie w sposób pośredni, poprzez weryfikowanie tytułu do gruntu na etapie ustalania legitymacji wnioskowej w postępowaniu administracyjnym, do czego zmierzają argumenty skargi kasacyjnej.

Skarżący powołują się przy tym na dane ze [...] pochodzące z roku 1961, które nawet nie określają gruntów żadnymi numerami geodezyjnymi i domagają się w ramach badania ich legitymacji procesowej, czynienia ustaleń, jakim przekształceniom grunt ten podlegał pod względem geodezyjnym i własnościowym, z objęciem badaniem także wydanych w międzyczasie aktu własności ziemi czy decyzji wywłaszczeniowej. Tak zakreślone w skardze kasacyjnej granice postępowania wyjaśniającego znacznie wykraczają poza zakres sprawy, jakim jest ustalenie, czy wnioskodawca legitymował się tytułem prawnym do gruntu w dniu [...] maja 1990 r. Skoro organ ustalił, że w tej dacie, z powołaniem na decyzję wywłaszczeniową z 1975 r., tytuł ten był ujawniony na rzecz Skarbu Państwa, to niezależnie od ewentualnego odmiennego rzeczywistego stanu prawnego, bez jego uprzedniego wykazania w trybie cywilnym, nie jest dopuszczalne weryfikowanie tego stanu prawnego na drodze badania legitymacji skargowej do wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji komunalizacyjnej.

Granice sprawy wyznaczają zatem zakres koniecznego do przeprowadzenia postępowania dowodowego i w konsekwencji stanowią o niezasadności zarzutów zgłoszonych pod adresem przeprowadzonych w sprawie ustaleń faktycznych.

W stosunku do gruntu o pow. [...] a., dla którego założono [...] skarżący nie podjęli żadnych działań, zmierzających do ujawnienia prawa, mimo że w roku 1985 odłączyli z tego zbioru dokumentów drugą z ujawnionych w nim działek o pow. [...] a [...] m2 i ujawnili swoje prawo w KW [...]. Opinia geodezyjna sprawozdanie z badań hipotecznych nieruchomości [...] z [...] października 2012 r. zawiera informację, że aktualna działka nr [...] z obrębu [...] o pow. [...] ha, odpowiada części działki o pow. [...] a, dla której założono [...] grudnia 1961 r. [...].

Z kolei Sprawozdanie z badań operatów ewidencji gruntów oraz badań KW [...],[...],[...] dla działki [...] z dnia [...] października 2012 r. potwierdza, że zgodnie z operatem ewidencji gruntów obrębu [...], przedmiotowej nieruchomości o pow. [...] a, zapisanej w [...], odpowiada część dawnej działki ewidencyjnej nr [...]. W konsekwencji przyjąć należy, że także aktualna działka nr [...] odpowiada części dawnej działki nr [...]. Działka nr [...] została dołączona do KW [...], w której jako właściciela oznaczono Skarb Państwa. Jakkolwiek ujawnienie to miało miejsce w dniu [...] lipca 1990 r., co podkreślają skarżący, to zgodnie z pismem UM Miasta [...] Biura Geodezji i Katastru Wydziału Udostępniania Danych Ewidencji Gruntów i Budynków z [...] maja 2013 r., w rejestrze gruntów jako właściciela działki nr [...] z obrębu [...] ujawniono Skarb Państwa w roku 1977, a jako podstawę wskazano wywłaszczeniową Decyzję Urzędu Dzielnicowego [...] z [...] lipca 1975 r. To, że zgodnie z powołanym pismem nie ma możliwości jednoznacznego ustalenia, jakie obecne działki ewidencyjne stanowią teren objęty decyzją, nie ma znaczenia dla sprawy, albowiem jej przedmiotem nie jest ani weryfikacja decyzji wywłaszczeniowej, ani też postępowanie nie dotyczy zmian w ewidencji gruntów i budynków.

Zakres koniecznego do przeprowadzenia przez organy postępowania dowodowego nie obejmował zatem weryfikacji, czy prawidłowo doszło do ujawnienia tytułu Skarbu Państwa, jak też jaki był istotnie zakres wywłaszczenia. Zebrane materiały nominalnie potwierdziły bowiem, że objęta roszczeniem działka [...] wchodziła w skład działki nr [...], w stosunku do której dokonano wywłaszczenia na rzecz Skarbu Państwa. Skoro tym twierdzeniom skarżący nie byli w stanie przeciwstawić aktualnych dokumentów potwierdzających ich roszczenie i wykazujących, że nie doszło do wywłaszczenia spornego terenu na rzecz Skarbu Państwa, to prawidłowo przyjęto, że nie wykazali ono swego interesu prawnego w sprawie. Jeszcze raz należy podkreślić, że postępowanie nie służyło i nie mogło służyć ani weryfikacji danych ewidencyjnych i wieczystoksięgowych, ani ustalaniu prawidłowości decyzji wywłaszczeniowej. Z tych powodów nie doszło w sprawie do naruszenia przepisów regulujących czynienie ustaleń faktycznych w postępowaniu administracyjnym - art. 77 § 1 i 80 k.p.a. oraz art. 7, 75 § 1 i 136 k.p.a. Organy nie miały podstaw, aby badać rzeczywisty zakres wywłaszczenia czy wprowadzenie decyzji wywłaszczeniowej do obrotu, zakres uwłaszczenia aktem własności ziemi, analizować zmiany przebiegu granic działek. Obowiązek wyczerpującego zebrania materiału dowodowego i jego całościowej analizy dotyczy materiału relewantnego dla przedmiotu sprawy.

Nie doszło także do naruszenia przez Sąd I instancji art. 141 § 4 p.p.s.a. Sąd ustosunkował się do wszystkich okoliczności istotnych dla sprawy i wyjaśnił, że bezskuteczne jest powoływanie się na tytuł prawny powstały przed zdarzeniami, które były podstawą do ujawnienia prawa Skarbu Państwa, a prowadzone postępowanie dowodowe nie mogło mieć na celu ustalania prawidłowości danych ewidencji i zasadności wpisów do księgi wieczystej.

Mając na uwadze podane argumenty, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji o oddaleniu skargi kasacyjnej.