Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 19 kwietnia 2013 r., sygn. akt II SA/Wa 198/13, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę B.P. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 grudnia 2012 r. nr [..]w przedmiocie odmowy przyjęcia na aplikację sędziowską.
Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, że B.P. ukończył aplikację ogólną w dniu 30 listopada 2010 r. i na liście klasyfikacyjnej aplikantów, ogłoszonej dnia 13 grudnia 2010 r., na podstawie art. 26 ust. 2 ustawy o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury, został umieszczony na 160 miejscu. O kolejności miejsc na liście zadecydowała suma punktów, na którą złożyły się suma punktów uzyskanych przez aplikantów z zaliczonych sprawdzianów oraz łączna ocena przebiegu praktyk. Wystawiona przez patrona koordynatora łączna ocena stanowiła średnią arytmetyczną ocen przyznanych przez patronów poszczególnych praktyk.
B.P. w ustawowym terminie złożył wniosek o przyjęcie go na aplikację sędziowską lub na aplikację prokuratorską.
Minister Sprawiedliwości zarządzeniami z dnia 31 marca 2010 r. ustalił limit 75 miejsc na aplikacji sędziowskiej oraz taki sam limit na aplikacji prokuratorskiej. Dyrektor KSSiP decyzją z dnia 3 stycznia 2011 r. nr [..]odmówił przyjęcia B.P. na aplikację sędziowską i na aplikację prokuratorską ponieważ na liście klasyfikacyjnej aplikantów zajął on miejsce poza wymienionymi limitami.
Minister Sprawiedliwości po rozpatrzeniu odwołania B.P., decyzją z dnia 15 lutego 2011 r. nr [..]utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję, zaś Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 10 listopada 2011 r. sygn. akt II SA/Wa 714/11 oddalił skargę strony.
Naczelny Sąd Administracyjny uwzględnił skargę kasacyjną B.P. i wyrokiem z dnia 5 lipca 2012 r. sygn. akt I OSK 470/12, uchylił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie oraz obie poprzedzające go decyzje administracyjne. Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że przepis art. 26 ust. 3 zd. 1 ustawy o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury w brzmieniu sprzed nowelizacji dokonanej ustawą z dnia 18 sierpnia 2011 r. (Dz. U. nr 203, poz. 1192), należy interpretować zgodnie z regułami wykładni językowej, w świetle których przepis ten stanowi, że o kolejności miejsca na liście klasyfikacyjnej aplikantów decyduje suma punktów uzyskanych przez aplikanta ze wszystkich zaliczonych sprawdzianów i ze wszystkich praktyk odbytych w czasie trwania aplikacji ogólnej.
B.P. w piśmie z dnia 21 września 2012 r. podtrzymał swój wniosek o kontynuowanie szkolenia na aplikacji sędziowskiej lub prokuratorskiej. Oświadczył także, że nadal spełnia kryteria określone w art. 22 pkt 1-4 powołanej ustawy.
Dyrektor KSSiP decyzją z dnia 15 października 2012 r. orzekł o przyjęciu B.P. na aplikację prokuratorską, a odmówił przyjęcia go na aplikację sędziowską. Wskazał w uzasadnieniu decyzji, że pogląd prawny wyrażony przez Naczelny Sąd Administracyjny w powołanym powyżej wyroku jest wiążący dla Dyrektora w niniejszym postępowaniu, stąd konieczne stało się ustalenie miejsca, które B.P. mógłby zająć na liście klasyfikacyjnej aplikantów, gdyby została sporządzona zgodnie z takim rozumieniem art. 26 ust. 3 ww. ustawy. Przyjęcie na aplikację specjalistyczną na tym etapie postępowania, tj. po uchyleniu decyzji Dyrektora KSSiP przez sąd administracyjny, nadal uzależnione jest od spełnienia przez kandydata wszystkich przesłanek, o których mowa w art. 28 ust. 1 i 2 tej ustawy. Oznacza to m.in. że kandydat musi legitymować się wystarczającą liczbą punktów uzyskanych ze sprawdzianów i praktyk w czasie trwania aplikacji ogólnej. Symulacja listy klasyfikacyjnej aplikantów pierwszego rocznika aplikacji ogólnej opracowana dnia 27 kwietnia 2012 r. wykazała, że B.P. uzyskałby łącznie 110,5 punktów i zająłby 133 miejsce. W oparciu o tak skonstruowaną listę klasyfikacyjną oraz wnioski aplikantów pierwszego rocznika aplikacji ogólnej złożone w trybie art. 28 ust. 1 ww. ustawy, zostały opracowane dwie listy kandydatów, którzy zostaliby przyjęci na aplikację sędziowską i na aplikację prokuratorską. Na aplikację sędziowską mogłyby zostać przyjęte osoby, które na symulacji listy klasyfikacyjnej znalazły się na miejscach do 90 pozycji, natomiast na aplikację prokuratorską mogłyby zostać przyjęte osoby, które na symulacji listy klasyfikacyjnej znalazły się na miejscach do 159 pozycji. Osiągnięta przez B.P. 133 pozycja na symulacji listy klasyfikacyjnej nie pozwoliła na umieszczenie go na opracowanej na potrzeby niniejszej sprawy liście kandydatów przyjętych na aplikację sędziowską natomiast pozwoliła na przyjęcie go na aplikację prokuratorską. Przyjęta metoda symulacji pozwoliła na porównanie wyników osiągniętych przez B.P. z wynikami innych aplikantów aplikacji ogólnej i na tej podstawie stwierdzono, że zająłby on pozycję pozwalającą na zakwalifikowanie się na aplikacji prokuratorskiej, ale nie na aplikacji sędziowskiej.
B.P. od powyższej decyzji wniósł odwołanie zaskarżając ją w zakresie, w jakim Dyrektor KSSiP odmówił przyjęcia go na aplikację sędziowską. Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i przyjęcie go na aplikację sędziowską. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie art. 23 ust. 4 w zw. z art. 29 ust. 6 ustawy o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury, poprzez błędną wykładnię tego przepisu polegającą na tym, że z jego mocy organ nie jest obowiązany do wydania decyzji o przyjęciu na aplikację sędziowską lub prokuratorską. Zdaniem skarżącego organ I instancji obowiązany jest wydać niezwłocznie decyzję o przyjęciu danego aplikanta na tę aplikację, którą ów aplikant wskazywał w swoim piśmie. Podniósł, że symulacyjna lista klasyfikacyjna sporządzona przez Dyrektora KSSiP na potrzeby rozpoznania tej sprawy oparta została na błędnej metodologii, która kłóci się w tym zakresie z orzeczeniem Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Minister Sprawiedliwości po dokonaniu ponownej analizy i oceny całokształtu zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie znalazł podstaw do uwzględnienia odwołania i rozstrzygnięciem z dnia 3 grudnia 2012 r. utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W motywach rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że nie sposób zaaprobować stanowiska skarżącego, iż unormowanie zawarte w art. 29 ust. 6 w zw. z art. 23 ust. 4 ustawy o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury nie przyznaje Dyrektorowi KSSiP uprawnienia do ponownego rozpoznawania sprawy, lecz nakłada na Dyrektora obowiązek wydania decyzji o przyjęciu aplikanta na aplikację specjalistyczną. Przepis art. 29 ust. 6 tej ustawy stanowi, że w przypadku uwzględnienia skargi, o której mowa w ust. 5 tego artykułu, przepis art. 23 ust. 4 nie jest stosowany wprost, lecz "odpowiednio". Określenie "odpowiednio" oznacza więc stosowanie przepisu art. 23 ust. 4 powołanej powyżej ustawy w sposób uwzględniający specyfikę unormowań regulujących tryb postępowania Dyrektora KSSiP przy wydawaniu decyzji o przyjęciu na aplikację sędziowską albo na aplikację prokuratorską, zawartych w art. 29 powołanej ustawy.
Minister Sprawiedliwości zwrócił uwagę, iż zgodnie z treścią art. 29 ust. 2 ww. ustawy, Dyrektor KSSiP wydaje decyzję o przyjęciu na aplikację sędziowską albo na aplikację prokuratorską według kolejności umieszczenia kandydatów na liście klasyfikacyjnej aplikantów, o której mowa w art. 26 ust. 2 tej ustawy, do miejsca wyczerpania limitu przyjęć na daną aplikację. "Odpowiednie" stosowanie regulacji zawartych w art. 23 ust. 4 w ramach unormowań zawartych w art. 29 powołanej ustawy polega więc na tym, że Dyrektor KSSiP przy ponownym rozpoznaniu wniosku kandydata o przyjęcie na aplikację specjalistyczną (w następstwie uchylenia decyzji o odmowie przyjęcia na aplikację specjalistyczną przez sąd administracyjny) jest obowiązany do stworzenia listy klasyfikacyjnej kandydatów w oparciu o sposób liczenia punktów wskazany w wiążącym Dyrektora Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 lipca 2012 r., sygn. akt I OSK 470/12. Odpowiednie stosowanie art. 23 ust. 4 tej ustawy nakazuje Dyrektorowi KSSiP (w następstwie uwzględnienia skargi aplikanta przez sąd administracyjny) niezwłoczne wydanie decyzji o przyjęciu na aplikację sędziowską lub na aplikację prokuratorską niemniej jednak jest on obowiązany uczynić to z zachowaniem zasad przyjmowania na aplikacje specjalistyczne przewidzianych w art. 29, tj. z zachowaniem obowiązujących wówczas limitów przyjęć na te aplikacje, z uwzględnieniem sposobu liczenia punktów decydujących o miejscu aplikanta na liście klasyfikacyjnej oraz złożonych w powyższym przedmiocie wniosków aplikantów.
Biorąc zatem pod uwagę 133 miejsce B.P. na liście klasyfikacyjnej, o której mowa w art. 26 ust. 2 powołanej ustawy, sporządzonej zgodnie z rozumieniem art. 26 ust. 3 tej ustawy przyjętym przez Naczelny Sąd Administracyjny, należało stwierdzić, iż decyzja wydana przez organ I instancji jest decyzją zasadną.
Minister Sprawiedliwości podkreślił, iż symulacyjna lista klasyfikacyjna absolwentów pierwszego rocznika aplikacji ogólnej nie została sporządzona tylko w oparciu o sposób liczenia punktów zdobytych przez aplikantów ze wszystkich sprawdzianów i praktyk, ale również uwzględnia wnioski aplikantów pierwszego rocznika o przyjęcie na aplikacje specjalistyczne oraz limity przyjęć na te aplikacje ustalone zarządzeniami Ministra Sprawiedliwości z dnia 31 marca 2010 r. (Dz. Urz. MS nr 2, poz. 10 i 11). Może więc stanowić podstawę do ustalenia, czy osoba ubiegająca się o przyjęcie na aplikację specjalistyczną spełnia przesłankę związaną z zajmowaniem odpowiednio wysokiego miejsca na liście klasyfikacyjnej aplikantów.
Organ odwoławczy podniósł także, że wbrew twierdzeniom skarżącego, Naczelny Sąd Administracyjny ustalił, iż przy sporządzaniu listy klasyfikacyjnej aplikantów rocznika 2009/2010 Dyrektor KSSiP przyjął prawidłowy sposób sumowania punktów ze sprawdzianów zaliczonych, natomiast za nieprawidłowe uznano jedynie wystawianie średniej arytmetycznej ocen z odbytych 15 praktyk. Ponadto kwestionując prawidłowość sporządzenia symulacyjnej listy klasyfikacyjnej na potrzeby niniejszej sprawy, nieuzasadnione jest powoływanie się przez skarżącego na limit 100 miejsc na aplikacji sędziowskiej, wyznaczony przez Ministra Sprawiedliwości zarządzeniem z dnia 5 października 2012 r., ponieważ jak wskazuje § 1 tego zarządzenia nabór ten nastąpi dopiero w przyszłym roku.
Decyzja Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 grudnia 2012 r. stała się przedmiotem skargi wniesionej przez B.P. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Dyrektora KSSiP i stwierdzenie, że zaskarżone decyzje nie podlegają wykonaniu, skarżący podniósł zarzut naruszenia:
- art. 23 ust. 4 w zw. z art. 29 ust. 6 ustawy o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury, poprzez ich błędną wykładnię, skutkującą przyjęciem, że odpowiednie stosowanie regulacji z art. 23 ust. 4 tej ustawy (w ramach unormowań zawartych w art. 29 ust.
- nakazuje Dyrektorowi KSSiP - przy ponownym rozpoznaniu wniosku kandydata o przyjęcie na aplikację specjalistyczną (w następstwie uchylenia przez sąd administracyjny wcześniejszej decyzji o odmowie przyjęcia) - stworzenie symulacji listy klasyfikacyjnej kandydatów w oparciu o sposób liczenia punktów wskazany w wiążącym Dyrektora KSSiP wyroku NSA z dnia 5 lipca 2012 r. sygn. akt I OSK 470212, w sytuacji gdy:
- sporządzenie przedmiotowej symulacji nie znajduje żadnego oparcia w przepisach powszechnie obowiązującego prawa;
- prawidłowa wykładnia powołanych przepisów pozwala zrekonstruować na ich podstawie normę prawną, zawierającą zaadresowany do Dyrektora KSSiP nakaz wydania decyzji o przyjęciu na tę aplikację specjalistyczną, którą kandydat wskazał w swoim wniosku o kontynuowanie szkolenia (o ile kandydat ten spełnia kryteria wysłowione w art. 22 pkt 1-4 w zw. z art. 28 ust. 1 ww. ustawy), zaś stosowanie doń kryterium o którym mowa w art. 29 pkt 2 tej ustawy jest wyłączone, z uwagi na zaistniały wskutek upływu czasu brak możliwości sporządzenia przewidzianej w tym przepisie listy klasyfikacyjnej;
- przyjmując nawet, że sporządzenie kwestionowanej symulacji było uzasadnione, to została ona sporządzona w sposób wadliwy, gdyż nie uwzględnia ocen uzyskanych przez aplikantów ze sprawdzianów wiedzy pisanych przez aplikantów w pierwszym terminie, a nakaz uwzględnienia tych ocen wynika z wiążącego organy administracji w niniejszej sprawie wyroku NSA z dnia 5 lipca 2012 r. sygn. akt I OSK 470/12, które to naruszenia były bezpośrednią przyczyną odmowy przyjęcia skarżącego na aplikację sędziowską, o którą strona wnosiła w swym wniosku z dnia 14 grudnia 2010 r., podtrzymanym następnie w piśmie z dnia 21 września 2012 r.;
- art. 29 ust. 2 ustawy o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, w wyniku którego wydające zaskarżone decyzje organy administracji uwzględniły ustalone przez Ministra Sprawiedliwości w 2010 r. limity przyjęć na aplikacje specjalistyczne (75 miejsc na aplikację sędziowską i 75 miejsc na aplikację prokuratorską), podczas gdy w niniejszej sprawie mogą co najwyżej znaleźć zastosowanie limity miejsc ustalone zarządzeniami Ministra Sprawiedliwości w sprawie ogłoszenia naboru na aplikację sędziowską i prokuratorską w 2013 r. (100 miejsc na aplikację sędziowską i 50 miejsc na aplikację prokuratorską), co - uwzględniając przyjętą w symulacjach Dyrektora KSSiP kolejność - powinno skutkować uplasowaniem skarżącego na 96 miejscu spośród osób przyjętych na aplikację sędziowską, a w konsekwencji - wydaniem decyzji o przyjęciu na aplikację sędziowską.
W odpowiedzi na skargę Minister Sprawiedliwości wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Sąd I instancji uznał, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
W pierwszej kolejności Sąd I instancji podniósł, iż skarżący ukończył aplikację ogólną w 2010 r. zajmując 160 pozycję na liście klasyfikacyjnej aplikantów aplikacji ogólnej, o której mowa w art. 26 ust. 2 o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury (Dz. U. nr 26, poz. 157 ze zm.). Skutkowało to zajęciem przez skarżącego pozycji poza limitami przyjęć na aplikacje specjalistyczne. Naczelny Sąd Administracyjny uwzględnił skargę kasacyjną B.P. i wyrokiem z dnia 5 lipca 2012 r. sygn. akt I OSK 470/12, uchylił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie oraz obie decyzje w przedmiocie odmowy przyjęcia skarżącego na aplikację specjalistyczną (sądową i prokuratorską). Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że przepis art. 26 ust. 3 zd. 1 ustawy o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury w brzmieniu sprzed nowelizacji dokonanej ustawą z dnia 18 sierpnia 2011 r. (Dz. U. nr 203, poz. 1192), należy interpretować zgodnie z regułami wykładni językowej, w świetle których przepis ten stanowi, że o kolejności miejsca na liście klasyfikacyjnej aplikantów decyduje suma punktów uzyskanych przez aplikanta ze wszystkich zaliczonych sprawdzianów i ze wszystkich praktyk odbytych w czasie trwania aplikacji ogólnej. Natomiast organy orzekające w sprawie, jak i Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie dokonały błędnej wykładni powołanego przepisu.
Zgodnie z art. 29 ust. 6 ustawy o Karowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury, w przypadku uwzględnienia skargi, o której mowa w ust. 5, przepis art. 23 ust. 4 stosuje się odpowiednio. W analizowanym stanie faktycznym niewątpliwie została wyczerpana przesłanka uwzględnienia skargi, o której mowa ust.
- Wobec tego w dalszym procedowaniu należy stosować odpowiednio przepis art. 23 ust. 4, przewidującego określony obowiązek organu przy aplikacji ogólnej, a mianowicie w przypadku uwzględnienia skargi, o której mowa w ust. 3, Dyrektor Krajowej Szkoły wydaje niezwłocznie decyzję o przyjęciu na aplikację specjalistyczną, którą aplikant odbywa zgodnie z indywidualnym programem szkolenia ustalonym przez Dyrektora Krajowej Szkoły.
Następnie Sąd I instancji wskazał, iż odesłanie "wprost" oznacza, że wskazane przepisy stosuje się bez żadnych zmian w ich dyspozycji, a odesłanie "odpowiednio" oznacza dokonanie stosownych zmian tak, żeby występowała adekwatność co do charakteru i rodzaju sprawy. Innymi słowy mówiąc, stosowanie odpowiednie wymaga odpowiedniej i niezbędnej adaptacji danej normy prawa do zasadniczych celów procedowania i wynikających stąd różnic w stosunku do regulacji, które mają być zastosowane. W praktyce oznacza to, że "odpowiedniość" dotyczy jedynie kwestii "przeniesienia" regulacji dotyczącej aplikacji ogólnej zawartej w tym przepisie, do aplikacji specjalistycznej. Zatem sformułowanie "aplikację ogólną" w analizie wskazanych przepisów, zastępuje się określeniem "aplikację sędziowską albo prokuratorską". W konsekwencji Dyrektor KSSiP jest zobowiązany, bez żadnych dodatkowych wniosków ze strony kandydata, do niezwłocznego wydania decyzji w przedmiocie przyjęcia na aplikację sędziowską lub prokuratorską. Sąd zauważył ponadto, że tryb ten różni się od "zwykłego" trybu kwalifikacyjnego chociażby i z tego powodu, że aplikacje te odbywają się zgodnie z indywidualnym programem szkolenia ustalonym przez Dyrektora Krajowej Szkoły.
Sąd I instancji podkreślił jednak, iż przepis art. 29 ust. 6 w zw. z art. 23 ust. 4 powołanej ustawy, formuje swoistego rodzaju nakaz przyjęcia kandydata (który ukończył aplikację ogólną i jego skarga na decyzję w przedmiocie przyjęcia na aplikację specjalistyczną została uwzględniona) na aplikację sądową lub prokuratorską, lecz nie reguluje w żaden sposób kryteriów przyjęcia na jedną z wymienionych aplikacji specjalistycznych.
Zredagowanie i skonstruowanie powyższych norm ustawy o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury rodzi szereg wątpliwości, jednak ich wykładnia nie może pozostawać w sprzeczności z normami konstytucyjnymi, w szczególność z zasadą Państwa praworządnego, urzeczywistniającego zasady sprawiedliwości społecznej, o czym stanowi art. 2 Konstytucji RP oraz z zasadą równości wobec prawa – art. 32 Konstytucji RP. O ile zatem zasługuje na akceptację pogląd, że art. 29 ust. 6 w związku z art. 23 ust. 4 ustawy o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury, przy zastosowaniu językowej wykładni prawa, stanowi podstawę przyjęcia na jedną z aplikacji specjalistycznych, to w żaden sposób zgodzić się nie można z argumentacją skarżącego, iż wybór przedmiotowej aplikacji należy tylko i wyłącznie do kandydata. Gdyby przyjąć taki punkt widzenia za prawidłowy, wówczas Dyrektor KSSiP miałby obowiązek przyjęcia skarżącego na aplikację specjalistyczną cieszącą się zainteresowaniem aplikantów osiągających najlepsze wyniki kształcenia, chociaż skarżący takich wyników nie osiągał. Prowadziłoby to do skutków niemożliwych do pogodzenia z zasadą państwa praworządnego, urzeczywistniającego zasady sprawiedliwości i równości wobec prawa. Także nie można pominąć, iż organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa (art. 6 k.p.a.), stoją na straży praworządności, podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 k.p.a.). W tym wypadku decyzja zgodna tylko z wolą strony byłaby decyzją dowolną, sprzeczną z zasadami postępowania administracyjnego.
Zdaniem Sądu I instancji, respektując powyższe standardy Dyrektor KSSiP może dopuścić dowód z analizy porównawczej, poprzez stworzenie tzw. symulacyjnej listy klasyfikacyjnej, w oparciu o wskazówki zawarte w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego. Trzeba bowiem mieć na uwadze, że miejsce na liście determinowane jest wynikiem punktowym, co jest cechą relewantną, według której różnicuje się kandydatów. Przyjmując do stosowania brzmienie omawianych norm ustawy o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury, proponowane przez skarżącego, doszłoby do sytuacji, w której podmioty różne (mające odmienną liczbę punktów) byłyby traktowane tak samo, a więc na aplikację sądową zostałaby przyjęta zarówno osoba, która osiągnęłaby najwyższą liczbę punktów, kwalifikującą ją do umieszczenia w danej rekrutacji na liście, jak również i ta, której skarga na decyzję Ministra Sprawiedliwości o nieprzyjęciu na aplikację prokuratorską lub sędziowską została uwzględniona przez sąd administracyjny.
W ocenie Sądu, przeprowadzenie przez organ symulacji listy klasyfikacyjnej po prawidłowym naliczeniu punktów, a następnie oparcie na niej swojego rozstrzygnięcia, nie może być poczytane jako godzące w powołane powyżej przepisy prawa materialnego. Skarżący na podstawie tych przepisów, został przyjęty na jedną z aplikacji specjalistycznej, której wybór został poprzedzony oceną porównawczą osiągnięć skarżącego na tle innych aplikantów.
Sąd I instancji zaznaczył ponadto, że nawet przy założeniu najkorzystniejszej dla skarżącego hipotetycznej sytuacji, którą opisał w swej skardze, nie znalazłby się on na liście przyjętych na aplikację sądową. Wskazana przez skarżącego pozycja 96 na symulacyjnej liście klasyfikacyjnej, wobec przyjęć na tę aplikację do 90 miejsca, pozwalała umieścić skarżącego tylko na liście aplikantów przyjętych na aplikację prokuratorską. Sąd zwrócił przy tym uwagę, że w wyniku prawidłowego wyliczenia punktów z aplikacji ogólnej, skarżący zmienił pozycję na liście z miejsca 160 na 133. W takiej sytuacji podzielenie stanowiska skarżącego prowadziłoby do naruszenia art. 2 i art. 32 Konstytucji RP, jak również godziłoby w zasadę zaufania obywateli do organów Państwa w toku postępowania administracyjnego, wyrażoną w art. 8 k.p.a. W tym stanie rzeczy, zdaniem Sądu I instancji, nie można skutecznie czynić organom orzekającym w sprawie zarzutu, iż przyjmując skarżącego na aplikację prokuratorską, przy jednoczesnej odmowie przyjęcia na aplikację sądową, naruszyły art. 23 ust. 4 w zw. z art. 29 ust. 6 ustawy o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury.
Sąd I instancji nie zgodził się również ze skarżącym, iż Dyrektor KSSiP posługując się tzw. symulacyjną listą przy podejmowaniu decyzji w sprawie naruszył art. 29 ust. 2 powołanej ustawy, poprzez uwzględnienie w swej ocenie limitów przyjęć na aplikacje specjalistyczne w roku 2010 r. (75 miejsc na aplikację sędziowską i 75 miejsc na aplikację prokuratorską), podczas gdy powinien przyjąć limity miejsc ustalone zarządzeniami Ministra Sprawiedliwości w sprawie ogłoszenia naboru na aplikację sędziowską i prokuratorską w 2013 r. (100 miejsc na aplikację sędziowską i 50 miejsc na aplikację prokuratorską), co - uwzględniając przyjętą w symulacjach Dyrektora KSSiP kolejność - powinno skutkować uplasowaniem skarżącego na 96 miejscu spośród osób przyjętych na aplikację sędziowską, a w konsekwencji - wydaniem decyzji o przyjęciu na aplikację sędziowską. Skarżący nie dostrzega, że w niniejszej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 5 lipca 2011 r. sygn. akt I OSK 470/12 uchylił decyzję odmawiającą przyjęcia skarżącego na aplikacje specjalistyczne w 2010 r. Zatem po wyroku Sądu II instancji, sprawa trafiła do ponownego rozparzenia przez Dyrektora KSSiP i nie zmieniła swego charakteru. Dalej organ był zobligowany do podjęcia rozstrzygnięcia, co do zakwalifikowania skarżącego na aplikację specjalistyczną w naborze z 2010 r., choć podstawę rozstrzygnięcia stanowił art. 29 ust. 6 w zw. z art. 23 ust. 4 powołanej ustawy. Tym samym do oceny, na którą z aplikacji specjalistycznych należy przyjąć skarżącego, należało przyjąć kryteria i limity obowiązujące 2010 r., albowiem w dalszym ciągu postępowanie organu było determinowane wnioskiem strony z dnia 14 grudnia 2010 r. o przyjęcie na aplikację specjalistyczną złożonym po zakończeniu aplikacji ogólnej w 2010 r.
Skargę kasacyjną od tego wyroku do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł B.P. zaskarżając go w całości, zarzucił Sądowi I instancji naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, w postaci:
- naruszenia art. 3 § 1 P.p.s.a. w związku z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a., poprzez ich niezastosowanie i nieprzeprowadzenie kontroli działalności organu administracji w zakresie dokonanej przez organ wykładni art. 29 ust. 6 w związku z art. 23 ust. 4 ustawy o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury, w wyniku czego orzeczenie zostało wydane w oparciu o wykładnię wskazanych przepisów dokonaną przez Sąd, która to wykładnia była odmienna od wykładni organu;
- naruszenia art. 141 § 4 i 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a., poprzez jego niezastosowanie w związku z naruszeniem przez organ prawa procesowego – art. 6, art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 29 ust. 6 i art. 23 ust. 4 ustawy o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury, co skutkowało wydaniem przez Sąd I instancji wyroku oddalającego skargę, w sytuacji gdy powinna ona zostać uwzględniona, gdyż zarówno Minister Sprawiedliwości jak i Dyrektor KSSiP - jako wyłączną ich podstawę - wskazali uzyskane przez skarżącego miejsce na opracowanej 27 kwietnia 2012 r. symulacji listy klasyfikacyjnej aplikantów I rocznika aplikacji ogólnej, mimo że okoliczność ta pozbawiona jest jakiegokolwiek prawnego znaczenia na gruncie niniejszej sprawy i nie uprawnia organów administracji do ograniczenia motywów ich rozstrzygnięć do powołania się na cytowaną symulację.
Ponadto, na podstawie art. 174 pkt 1 P.p.s.a. skarżący zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego tj.
- art. 29 ust. 6 w zw. z art. 23 ust. 4 ustawy z dnia 23 stycznia 2009 r. o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury, poprzez ich błędną wykładnię, skutkującą uznaniem, że cytowane przepisy upoważniają Dyrektor KSSiP do sporządzenia symulacji listy klasyfikacyjnej aplikantów aplikacji ogólnej, a następnie wydania - w oparciu wyłącznie o uzyskaną na tejże symulacji pozycję - decyzji administracyjnej w przedmiocie przyjęcia na jedną z aplikacji specjalistycznych;
- art. 2 i art. 32 ust. 1 Konstytucji RP poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, skutkujące uznaniem za niekonstytucyjny rezultatu wykładni językowej art. 29 ust. 6 w zw. z art. 23 ust. 4 ustawy o KSSiP, w efekcie - błędną wykładnię wskazanych przepisów ustawy o KSSiP, polegającą na przyjęciu, że na gruncie powołanych przepisów osobą uprawioną do przyjęcia na aplikację sędziowską lub prokuratorską jest jedynie osoba która uzyska łączną ilość punktów z aplikacji ogólnej pozwalającą na zakwalifikowanie w ramach tworzonych przez organ symulacji list klasyfikacyjnych i limitów progu przyjęć na daną aplikację sędziowską lub prokuratorską, w sytuacji gdy z treści wskazanych wyżej przepisów art. 29 ust. 6 w zw. z art. 23 ust. 4 ustawy o KSSiP bezsprzecznie wynika, iż postępowanie dowodowe organu administracji powinno w sprawie skarżącego ograniczyć się tylko i wyłącznie do zbadania czy została spełniona przesłanka uwzględnienia skargi, o której mowa w art. 23 ust. 3 ustawy o KSSiP;
- art. 29 ust. 2 ustawy o KSSiP poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, w wyniku którego wydające zaskarżone decyzje organy administracji uwzględniły ustalone przez Ministra Sprawiedliwości w 2010 r. limity przyjęć na aplikacje specjalistyczne (75 miejsc na aplikację sędziowską i 75 miejsc na aplikację prokuratorską, podczas gdy w niniejszej sprawie mogą co najwyżej znaleźć zastosowanie limity miejsc ustalone zarządzeniami Ministra Sprawiedliwości w sprawie ogłoszenia naboru na aplikację sędziowską i prokuratorską w 2013 r. (100 miejsc na aplikację sędziowską i 50 miejsc na aplikację prokuratorską.
W konkluzji skargi kasacyjnej wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi na podstawie art. 188 P.p.s.a. oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono m. in., że w przypadku uwzględnienia skargi od decyzji Ministra Sprawiedliwości o odmowie przyjęcia na aplikację specjalistyczną (sędziowską albo prokuratorską) - Dyrektor KSSiP obowiązany jest wydać niezwłocznie decyzję o przyjęciu danego kandydata na tę aplikację, którą ów kandydat wskazywał w swoim wcześniejszym wniosku. Postawiona teza stanowi logiczną konsekwencję tego, że to sam kandydat decyduje, o którą z dwóch aplikacji specjalistycznych będzie się ubiegać. Dokonujący wykładni analizowanych przepisów ustawy o KSSiP, Sąd I instancji zdaje się nie dostrzegać, że to strona jest dysponentem wniosku o kontynuowanie szkolenia. Skoro więc ustawodawca - w razie uwzględnienia skargi na decyzję o nieprzyjęciu na aplikację - nakazuje organom wydanie decyzji o przyjęciu na aplikację, to jest rzeczą oczywistą, że kandydat powinien zostać przyjęty na tę aplikację, którą wskazał on w swoim wniosku o kontynuowanie szkolenia. Innymi słowy mówiąc, w przypadku ubiegania się o przyjęcie wyłącznie na aplikację sędziowską nie sposób zrealizować dyspozycji art. 29 ust. 6 w zw. z art. 23 ust. 4 ustawy o KSSiP przyjmując kandydata na aplikację prokuratorską (i odwrotnie). Z kolei wydanie w stosunku do takiej osoby decyzji odmownej jest wyłączone wyraźnym brzmieniem art. 23 ust. 4 ustawy o KSSiP, który nakazuje Dyrektorowi KSSiP niezwłoczne wydanie decyzji "o przyjęciu" (a nie decyzji "w przedmiocie przyjęcia").
Skarżący kasacyjnie wskazał również, iż z treści art. 23 ust. 4 ustawy o KSSiP w żaden sposób nie wynika, by Dyrektor KSSiP był zobowiązany (bądź przynajmniej uprawniony) do podejmowania jakichkolwiek innych czynności poza ustaleniem, czy skarga, o której mowa w art. 29 ust. 5 ustawy o KSSiP, została przez sąd administracyjny uwzględniona. W razie pozytywnego ustalenia w tym przedmiocie ciąży na nim obowiązek wydania decyzji o przyjęciu kandydata na aplikację specjalistyczną. Nie wynika z nich, aby organ był uprawniony do dokonywania hipotetycznych ustaleń w zakresie prawdopodobieństwa na kontynuowanie szkolenia na aplikacjach specjalistycznych w postaci tworzenia jakichkolwiek symulacji list klasyfikacyjnych.
Następnie podkreślono, że skarżący spełniał wszystkie warunki kontynuowania szkolenia na aplikacji sędziowskiej, a jedynie na skutek ograniczenia limitu miejsc szkolenia tego nie kontynuuje. Dlatego w sytuacji, kiedy jego skarga na decyzję organu, który odmówił przyjęcia tylko ze względu na brak wolnych miejsc, została uwzględniona z powodu naruszenia, które miało wpływ na wynik sprawy, to nie można twierdzić, że nie miał on nawet hipotetycznych szans na kontynuowanie szkolenia na aplikacji sędziowskiej. O takiej możliwości przesądził bowiem wcześniej Sąd w wydanym wyroku uchylając decyzje organu, a jeżeli tak by nie było, to oddaliłby skargę. Nieprawidłowe jest zatem stanowisko, że wydanie decyzji pozytywnej wobec skarżącego stanowi naruszenie zasady równości poprzez takie samo potraktowanie podmiotów o różnych cechach, skoro de lege lata odmienna jest sytuacja aplikanta, którego skarga została uwzględniona, od sytuacji aplikanta, którego skarga została oddalona.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Minister Sprawiedliwości wniósł o jej oddalenie.
Naczelny Sąd Administracyjny, postanowieniem z dnia 28 maja 2014 r. sygn. akt I OSK 1931/13 zawiesił postępowanie sądowe w niniejszej sprawie, uznając, że rozstrzygnięcie, jakie zostanie podjęte w sprawie o sygn. akt I OSK 1360/13, będzie miało wpływ na wynik niniejszej sprawy (art. 125 § 1 pkt 1 w związku z art. 193 P.p.s.a.).
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie siedmiu sędziów, na podstawie art. 187 § 3 P.p.s.a. przejął sprawę o sygn. akt I OSK 1360/13 do rozpoznania i wyrokiem z dnia 17 grudnia 2014 r. sygn. akt I OPS 2/14 uchylił zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie oraz decyzje organów obu instancji.
Z uwagi na ustanie przyczyny zawieszenia, Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 8 stycznia 2015 r. sygn. akt I OSK 1931/13 podjął zawieszone postępowanie w niniejszej sprawie
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 ustawy przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego i dlatego też, przy rozpoznawaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej.
Autor skargi kasacyjnej zarzucił zaskarżonemu orzeczeniu naruszenie zarówno przepisów prawa materialnego, jak też przepisów postępowania. W takiej sytuacji, co do zasady, jako pierwsze podlegają rozpatrzeniu zarzuty naruszenia przepisów postępowania, gdyż weryfikacja prawidłowości wykładni przepisów prawa materialnego, dokonanej przez Sąd I instancji, jest możliwa jedynie w przypadku stwierdzenia braku uchybień natury procesowej, mogących mieć istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia. Jednakże w niniejszej sprawie z zestawienia zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej oraz z treści jej uzasadnienia wynika, że sformułowane w środku odwoławczym zarzuty powinny być rozpoznane łącznie. Zmierzają one bowiem w istocie do zakwestionowania dokonanej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wykładni art. 29 ust. 6 i art. 23 ust. 4 ustawy o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury i ich niewłaściwego zastosowania.
W niniejszej sprawie zasadnicza kwestia dotyczy tego, czy w świetle art. 29 ust. 6 w związku z art. 23 ust. 4 ustawy o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury, uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi B.P. na decyzję o odmowie przyjęcia na aplikację prokuratorską lub aplikację sędziowską oznaczało, że Dyrektor Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury był zobowiązany do wydania decyzji o przyjęciu go na aplikację, bez potrzeby ponownego badania wniosku i prowadzenia w tym celu postępowania wyjaśniającego, w tym bez ponownej weryfikacji przesłanki związanej z umieszczeniem na liście klasyfikacyjnej aplikantów na dostatecznie wysokiej pozycji.
Zauważyć należy, iż kwestia wykładni powołanych wyżej przepisów występująca w niniejszej sprawie jest tożsama z przedstawionym przez Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 8 maja 2014 r., I OSK 1360/13, składowi siedmiu sędziów tego Sądu do rozstrzygnięcia zagadnieniem prawnym budzącym poważne wątpliwości, a mianowicie: czy w świetle przepisu art. 29 ust. 6 w związku z art. 23 ust. 4 ustawy o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury, niezależnie od przyczyny uwzględnienia przez sąd administracyjny skargi na decyzję o odmowie przyjęcia na aplikację sędziowską lub prokuratorską, Dyrektor Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury jest zobowiązany do wydania decyzji o przyjęciu na aplikację sędziowską lub prokuratorską, bez potrzeby ponownego badania wniosku kandydata i prowadzenia w tym celu postępowania administracyjnego?
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie siedmiu sędziów przejął sprawę o sygn. akt I OSK 1360/13 do rozpoznania i wyrokiem z dnia 17 grudnia 2014 r. sygn. akt I OPS 2/14 uchylił zaskarżony wyrok oraz decyzje organów obu instancji. W uzasadnieniu tego wyroku podał m.in., " dla rozpoznawanej sprawy kluczowa jest kwestia wykładni art. 29 ust. 6 i art. 23 ust. 4 ustawy o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury. Zgodnie z art. 29 ust. 6 tej ustawy, w przypadku uwzględnienia skargi wniesionej do wojewódzkiego sądu administracyjnego na decyzję Ministra Sprawiedliwości, wydaną na skutek odwołania od decyzji Dyrektora Krajowej Szkoły, w sprawie przyjęcia na aplikację sędziowską albo prokuratorską, przepis art. 23 ust. 4 stosuje się odpowiednio. W myśl art. 23 ust. 4 tej ustawy, w przypadku uwzględnienia skargi przez wojewódzki sąd administracyjny, Dyrektor Krajowej Szkoły wydaje niezwłocznie decyzję o przyjęciu na aplikację ogólną, którą aplikant odbywa zgodnie z indywidualnym programem ustalonym przez Dyrektora Krajowej Szkoły..." Wskazał, że " Nie kwestionując potrzeby ustalenia treści omawianych przepisów ustawy o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury w oparciu o inne rodzaje wykładni niż językowa, podkreślenia wymaga, że przepis art. 29 ust. 6 w związku z art. 23 ust. 4 tej ustawy wyraźnie nakłada obowiązek wydania przez Dyrektora Krajowej Szkoły decyzji o przyjęciu na aplikację, a nie decyzji w sprawie przyjęcia na aplikację. Należy jednak mieć na uwadze, że specyfika spraw, w których rozstrzyga się o przyjęciu na aplikację, na podstawie ustawy o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury, polega na tym, że podstawę rozstrzygnięć stanowią lista kwalifikacyjna – w przypadku aplikacji ogólnej albo lista klasyfikacyjna – w przypadku aplikacji sędziowskiej lub prokuratorskiej, ogłaszane w Biuletynie Informacji Publicznej. Z tą szczególną podstawą rozstrzygnięcia należy wiązać szczególne unormowanie przyjęte w art. 23 ust. 4 ustawy, które polega na tym, że w razie uwzględnienia skargi przez sąd administracyjny, Dyrektor Krajowej Szkoły wydaje decyzję o przyjęciu na aplikację. Oznacza to, że w razie wadliwego sporządzenia listy klasyfikacyjnej (listy kwalifikacyjnej), w tym co do liczby punktów uzyskanych przez aplikanta i jego miejsca na liście oraz uwzględnienia skargi przez sąd administracyjny z tego powodu, ma być podjęta decyzja o przyjęciu na aplikację, ponieważ nie jest możliwe sporządzenie nowej listy i określenie na nowo sumy punktów uzyskanych przez poszczególne osoby i ich miejsc na liście. Nie w każdym jednak przypadku uwzględnienia skargi Dyrektor Krajowej Szkoły zobowiązany jest więc do wydania decyzji o przyjęciu na aplikację specjalistyczną. Brak jest podstaw do wydania takiej decyzji w przypadku, gdy do uwzględnienia skargi doszło z przyczyn formalnych, np. w sytuacji, gdy zaskarżona decyzja była dotknięta jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 K.p.a. lub w innych przepisach".
Ponadto Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu powołanego wyroku rozważył charakter prawny listy kwalifikacyjnej, o której mowa w art. 26 ust. 2 ustawy o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury. Wskazał, że "Zgodnie z art. 26 ust. 2 ustawy o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury, Dyrektor Krajowej Szkoły, w terminie 14 dni od zakończenia aplikacji ogólnej, ogłasza w Biuletynie Informacji Publicznej listę klasyfikacyjną aplikantów. Lista zawiera imiona, nazwiska aplikantów, z podaniem liczby punktów uzyskanych przez każdego aplikanta w trakcie aplikacji ogólnej, oraz liczby porządkowej wskazującej jego miejsce na liście. Osoba, która ukończyła aplikację ogólną oraz spełnia kryteria określone w art. 22 pkt 1-4 tej ustawy, może w terminie 14 dni od dnia ogłoszenia w Biuletynie Informacji Publicznej listy klasyfikacyjnej aplikantów, o której mowa w art. 26 ust. 2 ustawy, złożyć do Dyrektora Krajowej Szkoły wniosek o kontynuowanie szkolenia na aplikacji sędziowskiej lub prokuratorskiej. Ponadto, zgodnie z ust. 2 tego artykułu, kandydaci na aplikację specjalistyczną przedstawiają dodatkowo zaświadczenia o zdolności do pełnienia obowiązków sędziego lub prokuratora (art. 28 ust. 1 i 2 ustawy). Przepis art. 29 ust. 1 ustawy stanowi, że Dyrektor Krajowej Szkoły wydaje decyzję w sprawie przyjęcia na aplikację sędziowską albo prokuratorską. Decyzję tę, zgodnie z art. 29 ust. 2 ustawy, wydaje się uwzględniając kolejność umieszczenia kandydatów na liście klasyfikacyjnej aplikantów, o której mowa w art. 26 ust. 2, do miejsca wyczerpania limitu przyjęć na te aplikacje. Wiążący charakter listy klasyfikacyjnej wynika z tego, że umieszczenie kandydata na tej liście na miejscach w ramach wyznaczonych limitów przyjęć na aplikację sędziowską i prokuratorską na dany rok szkoleniowy łączy się z uprawnieniem do przyjęcia na aplikację."
Przede wszystkim należy zauważyć, iż w niniejszej sprawie, do uwzględnienia skargi B.P. doszło na skutek stwierdzenia błędnego sposobu obliczania sumy punktów uzyskanych przez niego ze sprawdzianów i praktyk odbytych w czasie trwania aplikacji ogólnej, od której zależy kolejność na liście kwalifikacyjnej aplikantów, na skutek wadliwej wykładni przez organy przepisu art. 26 ust. 3 ustawy o KSSiP. Wydaną w tej sprawie po raz pierwszy decyzją z dnia 3 stycznia 2011r. Dyrektor Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury odmówił przyjęcia wyżej wymienionego na aplikację prokuratorską i aplikację sędziowską. Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją Ministra Sprawiedliwości z dnia 15 lutego 2011r. Wyrokiem z dnia 10 listopada 2011r. 2011 r. sygn. akt II SA/Wa 714/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na tę decyzję, natomiast Naczelny Sąd Administracyjny, na skutek skargi kasacyjnej Wiktora B.P. wyrokiem z dnia 5 lipca 2012 r. sygn. akt I OSK 470/12, uchylił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie oraz obie poprzedzające go decyzje administracyjne. Powodem uwzględnienia skargi kasacyjnej było stwierdzenie naruszenia prawa, polegającego na błędnej wykładni przepisów odnoszących się do sposobu ustalania uzyskanych punktów i kolejności na liście klasyfikacyjnej aplikantów. Ocena NSA odnosiła się wyłącznie do kwestii wykładni art. 26 ust. 3 zdanie 1 ustawy o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury w brzmieniu sprzed nowelizacji, dokonanej ustawą z dnia 18 sierpnia 2011 r. (Dz. U. Nr 203 poz.1192).
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, w niniejszej sprawie Sąd pierwszej instancji dokonał nieprawidłowej wykładni i niewłaściwego zastosowania art. 29 ust. 6 w zw. z art. 23 ust. 4 ustawy o KSSiP.
Jak wynika z powołanego wyżej Wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 grudnia 2014 I OPS 2/14, tworzenie przez Ministra Sprawiedliwości nowych list tzw. list symulacyjnych, było niedopuszczalne. Wbrew twierdzeniom Sądu i instancji w przypadku uwzględnienia skargi przez sąd administracyjny z powodu nieprawidłowego ustalenia punktacji dla kandydata na aplikację, brak jest podstaw do tworzenia listy symulacyjnej. Tego rodzaju dowodu nie przewidują przepisy ustawy o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury. Powyższa powinność nie wynika też w z wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Oznacza to, że w rozpoznawanej sprawie ustalenie ponownej punktacji dla B.P. nie znajdowało podstawy prawnej.
Odpowiednie stosowanie art. 23 ust. 4 ustawy o KSSiP, o którym mowa w art. 29 ust. 6 tej ustawy, dotyczy jedynie kwestii "przeniesienia" regulacji dotyczącej aplikacji ogólnej zawartej w tym przepisie do aplikacji specjalistycznej i w żadnym razie nie nakazuje prowadzenia nowego postępowania i ustalania miejsca kandydata według tych nowych obliczeń i symulacji listy klasyfikacyjnej. Dodatkowo zauważyć należy, iż uprawnienia wynikające z ogłoszonej w 2010 r. listy klasyfikacyjnej aplikantów, którzy ukończyli aplikację ogólną 2009/2010 zostały już zrealizowane. Skutek związany z listą ogłoszoną w sprawie naboru w 2010 r. był jednorazowy. Zmiana listy i kolejności umieszczenia na liście aplikantów, którzy ukończyli aplikację ogólną 2009/2010, w drodze ponownego przeliczenia punktów nie jest zatem obecnie dopuszczalna. Na podstawie ogłoszonej listy w stosunku do osób, które swojego miejsca na liście nie zakwestionowały wnosząc skargę do sądu administracyjnego, zostały wydane decyzje o przyjęciu lub odmowie przyjęcia na aplikację sędziowską lub prokuratorską. Z tych względów brak było podstaw do stworzenia przez organy w drodze "symulacji" nowej listy klasyfikacyjnej aplikantów.
Oznacza to, że uwzględnienie przez Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 5 lipca 2012 r. sygn. akt I OSK 470/12 skargi kasacyjnej B.P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie oddalającego skargę na decyzję o odmowie przyjęcia na aplikację prokuratorską lub aplikację sędziowską powinno było doprowadzić do wydania decyzji o przyjęciu skarżącego na aplikację oraz wykonania przez Dyrektora Szkoły obowiązku ustalenia dla skarżącego, zgodnie z treścią art. 23 ust. 4 ustawy o KSSiP, indywidualnego programu aplikacji.
Z powyższych względów trafne okazały się zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego, tj. art. 29 ust. 6 w związku z art. 23 ust.
- Przedwczesny jest natomiast zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art.29 ust. 2 ustawy o KSSiP.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego o rodzaju przyszłej aplikacji specjalistycznej decyduje sam zainteresowany (o ile oczywiście osiągnięte przez niego wyniki pozwalają w ramach ustalonego limitu miejsc przyjęcie na wybraną aplikację specjalistyczną). Zgodnie 28 ust. 1 ustawy osoba, która ukończyła aplikację ogólną oraz spełnia kryteria określone w art. 22 pkt 1-4, może, w terminie 14 dni od dnia ogłoszenia w Biuletynie Informacji Publicznej listy klasyfikacyjnej aplikantów, o której mowa w art. 26 ust. 2, złożyć do Dyrektora Krajowej Szkoły wniosek o kontynuowanie szkolenia na aplikacji sędziowskiej lub prokuratorskiej albo o zatrudnienie na stanowisku asystenta sędziego. Konstrukcja wymienionego przepisu (podobnie w następnych przepisach) i użycie w nim spójnika rozłącznego "lub " pomiędzy aplikacją sędziowską, a aplikacją prokuratorską oznacza, że osoba zainteresowana kontynuowaniem szkolenia we wniosku określa rodzaj aplikacji, którą chce odbywać. W przypadku gdy wniosek ten nie określa rodzaju aplikacji, stosownie do art. 64 § 2 K.p.a. Dyrektor Szkoły winien wezwać wnioskodawcę do usunięcia tego braku w terminie siedmiu dni z pouczeniem, że nie usunięcie braku spowoduje pozostawienie wniosku bez rozpoznania.
Skoro postępowanie dotyczące przyjęcia na aplikację specjalistyczną inicjowane jest wnioskiem osoby zainteresowanej kontynuowaniem szkolenia, w którym określa się rodzaj aplikacji, przy uwzględnieniu tego że limity przyjęć oraz tryb szkolenia ustalany jest odrębnie dla każdej aplikacji, jak również i tego że skarżący określił że jest zainteresowany odbywaniem aplikacji sądowej, nieuprawnione wydaje się twierdzenie Sądu I instancji co do tego że to organ mógł zdecydować o tym jakiego rodzaju aplikację będzie odbywał wnioskodawca. Nieuzasadnione jest w tej mierze powoływanie się na art. 2 i art. 32 Konstytucji RP, gdyż nie można porównywać osoby której skarga została uwzględniona przez sąd administracyjny do osób będących w innej sytuacji faktycznej i prawnej.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że skarga kasacyjna zawiera usprawiedliwione podstawy i na podstawie art. 188 P.p.s.a. w zw. z art. 203 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.