Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 9 stycznia 2015 r., sygn. akt I SA/Wa 1791/13, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej "p.p.s.a."), oddalił skargę [...] S.A. z siedzibą A. na decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] czerwca 2013, nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji uwłaszczeniowej Wojewody Bielskiego z dnia [...] grudnia 1992 r. o nabyciu z dniem 5 grudnia 1990 r. z mocy prawa przez [...] w A. prawa użytkowania wieczystego nieruchomości. Zaskarżoną decyzją stwierdzono nieważność decyzji uwłaszczeniowej w części dotyczącej działki nr 1532/15.
Od powyższego wyroku skarżąca Spółka, reprezentowana przez adwokata, wniosła skargę kasacyjną, ponadto w piśmie z dnia 24 kwietnia 2015 r. zawarto wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] czerwca 2013, nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji.
W uzasadnieniu wniosku podniesiono, że udzielona wnioskodawcy przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 6 września 2013 r., ochrona tymczasowa wygasła na skutek wydania zaskarżonego wyroku. Wskazano, że zaskarżona decyzja może spowodować niedowracalne skutki w sferze materialnoprawnej oraz istotną zmianę stosunków w sferze prawa własności nieruchomości. Przede wszystkim nastąpić może wykreślenie z księgi wieczystej prawa użytkowania wieczystego gruntu wpisanego na rzecz wnioskodawcy. Wnioskodawca utraci przysługujące mu prawo do gruntu, nie będzie mógł z niego korzystać. Wskazano, że wprawdzie decyzja o stwierdzeniu nieważności decyzji uwłaszczeniowej zalicza się do aktów o charakterze deklaratoryjnym, które co do zasady nie podlegają wykonaniu, jednak – w ocenie Spółki – nie można pominąć następstw prawnych powstałych w wyniku wydania takiego aktu. Istnieje bowiem realna możliwość zbycia nieruchomości, a co za tym idzie możliwość spowodowania nieodwracalnych skutków oraz wyrządzenia znacznej szkody.
Podniesiono ponadto, że użytkowanie wieczyste gruntu w niniejszej sprawie obciążone jest licznymi służebnościami, co oznacza, że w wyniku wykreślenia użytkowania wieczystego z księgi wieczystej prawa te wygasną. Szkoda powstanie więc nie tylko dla wnioskodawcy, ale także dla podmiotów trzecich.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 61 § 3 z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 – "dalej p.p.s.a."), sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
Z konstrukcji wskazanego przepisu wynika, że to na stronie spoczywa obowiązek wykazania we wniosku przesłanek zawartych w powołanym przepisie, to jest przedstawienia konkretnych zdarzeń, które mogłyby uprawdopodobnić, że wykonanie zaskarżonej decyzji faktycznie spowodować może znaczną szkodę lub powstanie trudnych do odwrócenia skutków. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że przez znaczną szkodę lub trudne do odwrócenia skutki rozumie się taką szkodę, która nie będzie mogła zostać wynagrodzona przez późniejszy zwrot świadczenia lub nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu.
Naczelny Sąd Administracyjny może wstrzymać na wniosek strony wykonanie aktu lub czynności na podstawie art. 61 § 3 w zw. z art. 193 p.p.s.a. w przypadku, gdy skarga kasacyjna została wniesiona – tak, jak w sprawie niniejszej – od wyroku oddalającego skargę (patrz uchwala Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 kwietnia 2007 r., sygn. akt I GPS 1/07, ONSA i WSA z 2007 r., Nr 4, poz 77).
Podzielić należy stanowisko wnioskodawcy, że chociaż decyzja o stwierdzeniu nieważności decyzji ma charakter aktu deklaratoryjnego, które to akty co do zasady nie podlegają wykonaniu, to rozpatrując wniosek dotyczący wstrzymania wykonania zaskarżonej w niniejszej sprawie decyzji nie można pominąć istotnych następstw prawnych kwestionowanej decyzji. Wykreślenie z księgi wieczystej prawa użytkowania wieczystego gruntu spowoduje konieczność zaprzestania korzystania z nieruchomości i jej zwrotu przez skarżącego oraz dokonania wzajemnych rozliczeń pomiędzy skarżącą Spółką a Skarbem Państwa. Decyzja stwierdzająca nieważność decyzji uwłaszczeniowej może spowodować istotną zmianę stosunków w sferze prawa własności nieruchomości. Wobec stwierdzenia nieważności decyzji uwłaszczeniowej właściciel nieruchomości może nią dowolnie rozporządzać. Nastąpić więc może zbycie nieruchomości, które doprowadzić może do sytuacji, której skutki będą trudne do odwrócenia.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w rozpoznawanej sprawie wystąpiły przesłanki uzasadniające uwzględnienie wniosku dotyczącego wstrzymania w postępowaniu kasacyjnym wykonania decyzji Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] czerwca 2013, nr [...], w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji uwłaszczeniowej. Przedstawione przez skarżącą Spółkę okoliczności stanowią bowiem uprawdopodobnienie twierdzenia, że "wykonanie" decyzji przed rozpoznaniem skargi kasacyjnej spowodować może niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub powstania trudnych do odwrócenia skutków.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. art. 61 § 3 w związku z art. 193 p.p.s.a., postanowił, jak w sentencji.