Prosto w prawo Skróty klawiszowe⌘KCtrl KPrzejdź do przepisu, ustawy albo sygnatury/Pole pytania albo wyszukiwania na stronie← →Poprzedni i następny artykuł albo strona listyCKopiuj przypis; z zaznaczonym tekstem cytat z przypisemLKopiuj linkFUkryj albo pokaż spis treści ustawyEscZamknij panel, menu albo okno?Lista skrótów Dla profesjonalistyPro
Spis treści, przepisy i wyszukiwarka

Powołane przepisy 1

Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnegoz 12 września 2024 r., sygn. akt I OSK 2354/23

prawomocnyRozstrzygnięcie: za organemTekst u wydawcy: CBOSA

Metryka

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Skład
sędzia NSA Jolanta Rudnicka przewodniczący, sprawozdawca
sędzia NSA Piotr Niczyporuk
sędzia del. WSA Anna Wesołowska
Rozpoznanie
w dniu 12 września 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M.M.
Od orzeczenia
od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 30 maja 2023 r. sygn. akt II SA/Rz 1628/22
Sprawa
w sprawie ze skargi M.M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Przemyślu z dnia 12 października 2022 r. nr SKO.4115.1011.2022 w przedmiocie odmowy ustalenia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego

Sentencja

  1. oddala skargę kasacyjną.

Uzasadnienie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie wyrokiem z dnia 30 maja 2023r., sygn. akt II SA/Rz 1628/22, oddalił skargę M. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Przemyślu z dnia 12 października 2022r., nr [...], w przedmiocie odmowy ustalenia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego.

Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:

Wnioskiem z dnia 15 lutego 2022 r. M. M. zwrócił się do Prezydenta Miasta [...] o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad matką Z. M. W ponownie prowadzonym postępowaniu – po uchyleniu przez SKO w Przemyślu decyzją z dnia 4 lipca 2022 r., decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia 13 kwietnia 2022 r. – Prezydent Miasta [...] skierował do skarżącego wezwanie (dnia 27 lipca 2022 r.), w którym zobowiązał go do dostarczenia zaświadczenia z ZUS, czy zrezygnował z prawa do renty bądź złożył wniosek o jej zawieszenie, a jeśli tak, to od kiedy.

Jednocześnie poinformował, że zgodnie z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) i pkt 2 lit. a) ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 615 ze zm. – dalej "u.ś.r."), świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do emerytury, renty, renty rodzinnej z tytułu śmierci małżonka przyznanej w przypadku zbiegu prawa do renty rodzinnej i innego świadczenia emerytalno-rentowego, renty socjalnej, zasiłku stałego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego.

W dniu 8 sierpnia 2022 r. wpłynęła odpowiedź, z której wynika, że skarżący nie zawiesi prawa do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy.

Prezydent Miasta [...] decyzją z dnia 2 września 2022 r., nr [...], odmówił skarżącemu świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku nad opieką nad matką Z. M., wskazując, że ma on ustalone prawo do renty.

W uzasadnieniu Prezydent zwrócił uwagę na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 26 czerwca 2019 r. sygn. akt. SK 2/17, w którym orzeczono o niezgodności art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) u.ś.r. z Konstytucją. Prezydent podkreślił, że pomimo wydania tego wyroku, norma prawna wyrażona w powołanym art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) u.ś.r. nadal pozostaje w mocy i stanowi przeszkodę dla przyznania świadczenia pielęgnacyjnego w sprawie. Organ podkreślił, że ma obowiązek stosowania aktualnych rozwiązań prawnych, zaś nie ma prawa ich stanowić.

SKO w Przemyślu, decyzją z dnia 12 października 2022 r., utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji.

Kolegium wskazując na ww. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 26 czerwca 2019 r., sygn. SK 2/17, podało, że Trybunał orzekł jednocześnie, iż przepis ten w zakresie wskazanym traci moc obowiązującą po upływie 6 miesięcy od dnia ogłoszenia wyroku w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej, tj. od dnia 8 lipca 2019 r. SKO zauważyło, że w art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) u.ś.r. ustawodawca pozbawił świadczenia pielęgnacyjnego te osoby, które mają prawo do świadczeń wymienionych w tym przepisie, a uprawnionym do świadczeń wskazanych w art. 27 ust. 5 u.ś.r. pozwolił wybrać świadczenie pielęgnacyjne i wreszcie przyznał prawo do świadczenia pielęgnacyjnego bez ograniczeń tym, którzy otrzymują inne dochody niż wymienione w tych dwóch przepisach.

Zatem, sytuacja osób, których istotną cechą wspólną jest rezygnacja z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, została zróżnicowana. Wskazano, że w szeregu orzeczeń przyjęto, iż narusza zasadę równości taka wykładnia art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) u.ś.r., która pozbawia w całości prawa do świadczenia pielęgnacyjnego osoby mające ustalone prawo do renty w wysokości niższej niż to świadczenie. Sądy dając prymat wykładni systemowej, celowościowej i funkcjonalnej nad dotychczas przyjmowaną wykładnią językową tego przepisu akcentowały istotną zmianę relacji między wysokością świadczenia pielęgnacyjnego a wysokością świadczeń, których pobieranie wyłącza prawo do tego świadczenia, w tym emerytury i renty.

Zdaniem SKO, wobec powyższego po stronie wnioskodawcy istnieje prawo do wyboru jednego ze świadczeń, a w przypadku dokonania wyboru świadczenia pielęgnacyjnego, zawieszenie prawa do renty na podstawie art. 134 ustawy o emeryturach i rentach z FUS. Organ podał, że zgodnie z art. 24 ust. 2 u.ś.r., prawo do świadczeń rodzinnych ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, czyli w sprawach wymagających rezygnacji z renty od miesiąca, w którym strona przedstawi decyzję o wstrzymaniu wypłaty renty. Wskazano, że w niniejszej sprawie o możliwości złożenia wniosku o zawieszenie renty i uzależnieniu przyznania świadczenia pielęgnacyjnego od przedstawienia decyzji o wstrzymaniu jej wypłaty, organ poinformował skarżącego zgodnie z art. 9 K.p.a., jednak nie skorzystał on z takiej możliwości. Wobec tego SKO uznało, że decyzja Prezydenta jest prawidłowa.

Na powyższą decyzję M. M. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, zarzucając jej naruszenie prawa materialnego, tj. art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) u.ś.r., poprzez zaniechanie wykładni systemowej i celowościowej oraz niewłaściwe przyjęcie, że fakt pobierania renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy pozbawia go prawa do świadczenia pielęgnacyjnego – bez uwzględnienia wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 26 czerwca 2019 r., sygn. akt SK 2/17.

Skarżący wskazał, że po wyroku SK 2/17 nie uczyniono nic, aby wprowadzić ustawowe rozwiązania regulujące specyficzny status opiekunów uprawnionych do świadczenia pielęgnacyjnego i posiadających jednocześnie rentę z tytułu częściowej niezdolności do pracy. Wobec tego, w ocenie skarżącego, na chwilę obecną uprawnienia takich osób są takie, jak to wprost wynika z zestawienia art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. z sentencją wyroku SK 2/17.

W odpowiedzi na skargę Kolegium, ponawiając argumentację kwestionowanej decyzji, wskazało, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Powołanym na wstępie wyrokiem z dnia 30 maja 2023 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę.

Sąd wskazał, że nie ulega wątpliwości, iż po wydaniu wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 26 czerwca 2019 r., sygn. akt SK 2/17, prawodawca nie wprowadził nowych rozwiązań, które odnosiłyby się do statusu opiekunów osób niepełnosprawnych, ubiegających się o świadczenie pielęgnacyjne i mających jednocześnie ustalone prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy. Nie ma więc regulacji prawnej dotyczącej usuwania skutku zbiegu prawa do powyższych świadczeń. Równocześnie – w ocenie Sądu – nie może też budzić wątpliwości, że wobec wydania przedmiotowego wyroku Trybunału powstała nowa sytuacja prawna.

Sąd przychylił się do poglądu, który można obecnie uznać za ugruntowany w orzecznictwie sądowym, w którym podkreśla się, że za sprzeczne z Konstytucją RP Trybunał Konstytucyjny uznał wyłącznie całkowite pozbawienie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego osób pobierających rentę z tytułu częściowej niezdolności do pracy, bez rozwiązania zagadnienia kolizji wymienionych świadczeń.

Zdaniem Sądu nie można z powyższego orzeczenia wywodzić, że w jego konsekwencji strona ma prawo pobierania obu wymienionych świadczeń równocześnie w ich pełnej wysokości. W orzecznictwie sądowym przyjęto bowiem, że osoba, która spełnia warunki do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego i chce je otrzymać, a pobiera rentę z tytułu częściowej niezdolności do pracy, powinna móc dokonać wyboru jednego z tych świadczeń, poprzez rezygnację z pobierania drugiego. W następstwie realizacji prawa wyboru świadczenia usunięta zostaje zaś przeszkoda w uzyskaniu świadczenia pielęgnacyjnego.

Sąd wskazał, że przyjmuje się, iż łączenie tych świadczeń nie jest dopuszczalne i nie mogą być argumentem inne podstawy z ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o świadczeniach emerytalnych i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2022 r. poz. 504) do zmniejszenia, czy zawieszenia prawa do renty, w tym przepisy art. 104 tej ustawy związane z wysokością ewentualnie osiąganych przychodów. Świadczenie pielęgnacyjne jest bowiem świadczeniem specyficznym, którego celem ma być częściowa rekompensata zarobku utraconego na skutek sprawowania opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny osobom, które zrezygnowały z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej i nie mają innych dochodów wymienionych w art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. Zdaniem Sądu inna, a wskazana wyżej interpretacja (prezentowana przez skarżącego) prowadziłaby do nieuzasadnionego uprzywilejowanego traktowania opiekunów mających ustalone prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy w odniesieniu np. do opiekunów – osób, które zrezygnowały z zatrudnienia tylko i wyłącznie z powodu konieczności sprawowania opieki nad osobą, wobec której mają obowiązek alimentacyjny, a nie mają ustalonego prawa do jakiegokolwiek innego świadczenia z zabezpieczenia społecznego, bo nie spełniają jeszcze kryteriów. Interpretacja taka narusza zasady sprawiedliwości społecznej i równości wobec prawa wynikające z art. 2 i 32 Konstytucji RP, ale też art. 71 ust. 1 Konstytucji.

Wobec tego, zdaniem Sądu I instancji, w niniejszym postępowaniu Prezydent Miasta [...] prawidłowo przyjął, że pobieranie renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy nie stanowi automatycznie negatywnej przesłanki do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, lecz osoba uprawniona winna mieć prawo wyboru jednego ze świadczeń tj. pielęgnacyjnego i rentowego. Wybór ten został skarżącemu zapewniony, bowiem w piśmie z dnia 27 lipca 2022 r. organ I instancji zobowiązał skarżącego do przedłożenia zaświadczenia z ZUS, czy zrezygnował lub nie z prawa do renty bądź złożył wniosek o jej zawieszenie, a jeśli tak, to od kiedy. W tym samym piśmie Prezydent poinformował stronę, że zgodnie z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) u.ś.r., świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo m. in. do renty. Na powyższe skarżący udzielił odpowiedzi (w piśmie z dnia 5 sierpnia 2022 r.), w którym oświadczył, że nie zawiesi prawa do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy.

Skoro zatem skarżący nie skorzystał z przedstawionej mu przez organ możliwości, to – w ocenie Sądu I instancji – Prezydent musiał przyjąć, że zaistniała tym samym negatywna przesłanka przyznania świadczenia pielęgnacyjnego określona w art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r., bowiem skarżący ma ustalone prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy, której pobieranie powoduje, że pomimo niepodejmowania pracy zawodowej otrzymuje świadczenie kolidujące z funkcją kompensacyjną świadczenia pielęgnacyjnego, którego przyznania się domaga.

Od powyższego wyroku skarżący, reprezentowany przez adwokata, złożył skargę kasacyjną, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. Wniesiono o przyznanie skarżącemu zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu kasacyjnym według norm przepisanych oraz o rozpoznanie skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) u.ś.r., poprzez zaniechanie wykładni systemowej i celowościowej oraz niewłaściwe przyjęcie, że fakt pobierania renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy pozbawia skarżącego prawa do świadczenia pielęgnacyjnego – bez uwzględnienia wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 26 czerwca 2019 r. o sygn. akt SK 2/17 i przyjęcia, że na podstawie ww. przepisu istnieją podstawy do warunkowania przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego od uprzedniego zawieszenia renty przyznanej z tytułu częściowej niezdolności do pracy.

W uzasadnieniu wskazano, że uznać należy, iż osoby mające ustalone prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy mogą uzyskać prawo do świadczenia pielęgnacyjnego na zasadach ogólnych, to jest po spełnieniu wymogów wynikających z art. 17 ust. 1 lub ust. 1a u.ś.r. i w wysokości wynikającej z jednoznacznego brzmienia art. 17 ust. 3 u.ś.r.

Wskazano, że Trybunał Konstytucyjny w wyroku SK 2/17 odroczył utratę mocy obowiązującej uznanego za niekonstytucyjny przepisu o 6 miesięcy, jednakże pomimo upływu wskazanego wyżej terminu utraty mocy obowiązującej aktu normatywnego, prawodawca nie wprowadził w u.ś.r. jakichkolwiek regulacji ograniczających wysokość świadczenia pielęgnacyjnego dla osób sprawujących opiekę mających ustalone prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy. Nie dodał także świadczenia pielęgnacyjnego do katalogu świadczeń, które powodują automatyczne zmniejszenie (zawieszenie) emerytur i rent.

Skarżący kasacyjnie przyznał, że w istocie, osoba posiadająca rentę z tytułu częściowej niezdolności do pracy uzyskująca świadczenie pielęgnacyjne znajdzie się w korzystnej świadczeniowo sytuacji. Jednak – w ocenie skarżącego kasacyjnie – nie jest to stan rażący i przez to nie akceptowalny. Nie prowadzi on bowiem do automatycznej dyskryminacji innych opiekunów osób niepełnosprawnych.

Odpowiedzi na skargę kasacyjną nie złożono.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.

Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm. – dalej "p.p.s.a."), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania.

W niniejszej sprawie nie stwierdzono żadnej z przesłanek nieważności wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a., wobec czego rozpoznanie sprawy nastąpiło w granicach zgłoszonych podstaw i zarzutów skargi kasacyjnej.

Skoro w niniejszej sprawie pełnomocnik skarżącego kasacyjnie – na podstawie art. 176 § 2 p.p.s.a. – zrzekł się rozprawy, a strona przeciwna w ustawowym terminie nie zawnioskowała o jej przeprowadzenie, to rozpoznanie skargi kasacyjnej nastąpiło na posiedzeniu niejawnym, zgodnie z art. 182 § 2 i 3 p.p.s.a.

W skardze kasacyjnej zawarto wyłącznie zarzut naruszenia prawa materialnego, to jest art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) u.ś.r., który polega na zaniechaniu wykładni systemowej i celowościowej oraz niewłaściwym przyjęciu, że pobieranie renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy pozbawia wnoszącego skargę kasacyjną prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, bez uwzględnienia wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 26 czerwca 2019 r. sygn. akt SK 2/17, a także przyjęciu, że na podstawie ww. przepisu istnieją podstawy do uzależnienia przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego od uprzedniego zawieszenia renty, przyznanej z tytułu częściowej niezdolności do pracy.

Należy zatem zauważyć, że w niniejszej sprawie Sąd I instancji nie przyjął literalnego brzmienia art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) u.ś.r., lecz wskazał, że skarżący został wezwany do zawieszenia prawa do renty, czego zaniechał. W orzecznictwie ugruntowane jest bowiem stanowisko, że osoba, która spełnia warunki do przyznania wyższego świadczenia pielęgnacyjnego i chce je otrzymać, a pobiera świadczenie wymienione w art. 17 ust. 5 pkt. 1 lit. a) u.ś.r., powinna móc dokonać wyboru jednego z tych świadczeń poprzez rezygnację z pobierania świadczenia niższego. Zasada ta nie znajduje wyłączenia w przypadku osób, których dotyczy wyrok TK z dnia 26 czerwca 2019 r., SK 2/17, czyli uprawnionych do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy.

Zaznaczyć należy, że wyrok TK o sygn. SK 2/17 jest wyrokiem zakresowym. Tego rodzaju wyroki są charakteryzowane jako orzeczenia, w sentencji których TK stwierdza zgodność albo niezgodność z Konstytucją przepisu prawnego w określonym (podmiotowym, czasowym lub przedmiotowym) zakresie jego zastosowania. W przypadku wyroków zakresowych mamy do czynienia z przypisaniem atrybutu konstytucyjności lub niekonstytucyjności nie całej jednostce redakcyjnej tekstu prawnego, lecz jej określonemu fragmentowi, a dokładnie pewnej normie prawnej, którą można w całości lub części dekodować z określonego przepisu prawnego.

Wyrok TK wydany w sprawie sygn. SK 2/17 dotyczy zakresu podmiotowego art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) u.ś.r. rozstrzygając o konstytucyjności przepisu w stosunku do określonej grupy podmiotów, której ten przepis dotyczy, a mianowicie osób sprawujących opiekę, które mają ustalone prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy. Osoby te mieszczą się w szerszej kategorii osób, którym przysługuje prawo do renty. Skutkiem wyroku stwierdzającego niekonstytucyjność przepisu w zakresie podmiotowym jest utrata mocy obowiązującej nie przez cały przepis, w pełnym zakresie jego obowiązywania, ale wyłącznie w zakresie, w jakim stwierdzona została jego niezgodność z Konstytucją, w odniesieniu do wskazanej grupy podmiotów.

Wydanie wyroku zakresowego w sprawie o sygn. SK 2/17 nie było przy tym skutkiem uznania przez Trybunał, że w pozostałym zakresie podmiotowym przepis nie budzi wątpliwości pod względem konstytucyjności. Wyraźnie TK zaznaczył w uzasadnieniu wyroku, że ze względu na konkretny charakter inicjującej postępowanie skargi konstytucyjnej, ocena konstytucyjności art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) u.ś.r. odnosi się do zakresu, jaki dotyczy osoby wnoszącej skargę, czyli w jakim wyklucza przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego opiekunom mającym ustalone prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy.

W piśmiennictwie dostrzega się, że wyroki zakresowe pociągają za sobą pewne komplikacje w procesie stosowania prawa, rozszczepianie regulacji prawnej w drodze orzeczenia niekonstytucyjności na część zgodną i niezgodną z Konstytucją narusza jej konstrukcję całościową i może jej nadać taki kształt, który jest całkowicie nieadekwatny do intencji prawodawcy. Taka sytuacja ma także miejsce w niniejszym przypadku.

Powołany wyrok TK, sygn. SK 2/17, usuwa zatem z systemu prawa negatywną przesłankę przyznania świadczenia pielęgnacyjnego wskazaną w art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) u.ś.r. w stosunku do osoby mającej ustalone prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy, przez co osoba taka może ubiegać się o to świadczenie. Ponieważ prawodawca pierwotnie co do zasady wykluczył w ustawie osoby uprawnione do renty od możliwości uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego, regulacja prawna nie zawiera rozwiązań odnoszących się do usuwania skutku zbiegu prawa do świadczeń z zakresu zabezpieczenia społecznego. Orzeczenie o niekonstytucyjności zakresowej przepisu prowadzi do nowej sytuacji prawnej, pozbawionej kompleksowej regulacji, w szczególności odnoszącej się do warunków uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego w zbiegu z innym świadczeniem z zakresu szeroko rozumianego zabezpieczenia społecznego. Zostało to dostrzeżone przez TK w uzasadnieniu wyroku, stwierdzono w nim bowiem, że: "Trybunał dostrzega, że realna wysokość renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy może być zdecydowanie niższa niż wysokość świadczenia pielęgnacyjnego, jak ma to miejsce w przypadku skarżącej.

W systemie świadczeń rodzinnych brak jest z kolei rozwiązana pośredniego, które pozwoliłoby tę sytuację rozwiązać dzięki, np. obniżeniu wysokości przyznanego świadczenia proporcjonalnie do wysokości pobieranej renty. Sprzeczna z zasadą równości jest jedynie sytuacja, gdy samo przyznanie prawa do takiej renty skutkuje odebraniem świadczenia".

Pożądaną i optymalną reakcją na zmianę stanu prawnego wywołaną wyrokiem TK jest ingerencja ustawodawcy. Jej brak powoduje, że stan prawny wywołany wyrokiem podlega stosowaniu w rozpoznawanych przypadkach z uwzględnieniem kontekstu systemowego, w tym konstytucyjnego i funkcjonalnego.

Zasada równości, która stała za rozstrzygnięciem przyjętym w wyroku SK 2/17, powinna znaleźć zastosowanie również do warunków, na jakich opiekunowie osób niepełnosprawnych, uprawnieni do świadczeń z ubezpieczenia społecznego (emerytury, renty), rezygnujący z zatrudnienia, mogą uzyskać prawo do świadczenia pielęgnacyjnego. Nakazuje ona przyjąć, że – tak jak to przyjął Sąd I instancji – wyrok TK nie wywołał skutku polegającego na możliwości pobierania przez osoby uprawnione zarówno świadczeń z zabezpieczenia społecznego, jak i świadczenia pielęgnacyjnego, ale warunkiem jest dokonanie wyboru i rezygnacja z dotychczas pobieranego świadczenia. Tezę taką można odnaleźć również w uzasadnieniu wyroku SK 2/17, w którym Trybunał stwierdził, że "brak jest podstaw do wykluczenia z pobierania świadczenia osób, które nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną z tego tylko względu, że mają one przyznane prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy, (zwłaszcza) jeżeli świadczenia tego nie pobierają" (teza 3.3.4. uzasadnienia wyroku).

Należy przypomnieć, że w niniejszej sprawie w piśmie z dnia 27 lipca 2022 r. organ I instancji zobowiązał skarżącego do przedłożenia zaświadczenia z ZUS informującego, czy zrezygnował lub nie z prawa do renty, bądź złożył wniosek o jej zawieszenie, a jeśli tak, to od kiedy. W tym samym piśmie Prezydent poinformował stronę, że zgodnie z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) u.ś.r., świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo m. in. do renty. W odpowiedzi, w piśmie z dnia 5 sierpnia 2022 r., skarżący stwierdził, że nie zawiesi prawa do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy.

Wobec tego należy uznać, że nie jest uzasadniony zarzut błędnej wykładni art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) u.ś.r. w zakresie, w jakim Sąd I instancji uznał, że na przeszkodzie do przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego stał fakt pobierania przez skarżącego renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy, także w kontekście wyroku TK w sprawie SK 2/17. Skoro bowiem skarżący mimo pouczenia, nie zawiesił pobierania renty, to odmowa przyznania świadczenia pielęgnacyjnego za okres sprawowania przez niego opieki nad osobą niepełnosprawną nie narusza art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) u.ś.r.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. art. 182 § 2 i 3 p.p.s.a., orzekł, jak w sentencji.

Treść dosłownie; przetworzyliśmy: podział na sekcje, układ według wzoru orzeczenia (metryka, punkty sentencji, nagłówki ze zdań sądu), linki do przepisów, wyróżnienia i zakrycie numerów PESEL, dowodów, paszportów i rachunków, których anonimizacja u wydawcy nie objęła.