Uzasadnienie
M.K. i K.P. wnieśli w dniu 22 stycznia 2014 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, za pośrednictwem organu, skargę na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...], uzupełnioną postanowieniem z dnia 10 stycznia 2014 r., w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji. W treści skargi wezwali innych uczestników do przyłączenia się do skargi.
Pismem z dnia 23 maja 2014 r., Sąd zobowiązał skarżących do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez nadesłanie 1778 egzemplarzy jej odpisów poświadczonych za zgodność z oryginałem, w terminie 7 dni od daty otrzymania wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi.
Powyższe wezwanie pełnomocnik skarżącego M.K. – r.pr. E.G. odebrał w dniu 27 maja 2014 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru k-57 akt sądowych), natomiast skarżąca K.P. w dniu 29 maja 2014 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru k-56 akt sadowych).
W piśmie z dnia 30 maja 2014 r. r. pr. E.G., a w piśmie z dnia 2 czerwca 2014 r. K.P. wskazali, że odmawiają wykonania powyższego zarządzenia, bowiem brak formalny skargi nie występuje. W ocenie skarżących, Sąd winien sporządzić i uwierzytelnić brakujące egzemplarze skargi we własnym zakresie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 7 lipca 2014 r. odrzucił skargę.
Jak wskazał w uzasadnieniu, niedołączenie przez stronę wymaganej liczby odpisów skargi i jej załączników, zgodnie z art. 47 § 1 p.p.s.a., jest brakiem formalnym, o którym mowa w art. 49 § 1 i art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., uniemożliwiającym nadanie skardze biegu, który nie może być usunięty przez sporządzenie odpisów skargi przez sąd (por. uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 grudnia 2013 r. sygn. akt I OPS 13/13; https://cbois.nsa.gov.pl). Z powyższego wynika, że każda strona skarżąca wydaną w sprawie decyzję organu administracji publicznej, która dotyczy jej interesu prawnego, zobowiązana jest do przedłożenia odpowiedniej liczby odpisów skargi dla pozostałych stron postępowania. Sporządzenie odpowiedniej ilości odpisów skargi ciąży zatem na skarżących, nie na Sądzie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zaznaczył, że w niniejszej sprawie skarżący zostali prawidłowo wezwani do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez nadesłanie jej 1778 odpisów, w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. Powyższe braki formalne skargi nie zostały jednak uzupełnione w zakreślonym przez Sąd terminie, który upłynął dla M.K. w dniu 3 czerwca 2014 r., natomiast dla K.P.w dniu 5 czerwca 2014 r.
Skargę kasacyjną od powyższego postanowienia wywiedli M.K. i K.P., wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy WSA do ponownego rozpoznania. Zarzucili w skardze kasacyjnej naruszenie szeregu przepisów p.p.s.a.
Po pierwsze, naruszenie art. 51 i art. 57 § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. poprzez błędne odrzucenie skargi z uwagi na nie usunięcie braków formalnych, które w sprawie nie występowały – a to z racji bezzasadnego przyjęcia przez WSA, że skarżący winni byli załączyć do skargi 1778 dalszych jej odpisów – mimo że skarżący wnosił skargę imieniem wszystkich uczestników postępowania poza organem i wnioskodawcą.
Po drugie, naruszenie art. 133 § 1 w zw. z art. 166 p.p.s.a. polegające na wydaniu postanowienia o treści, które sugeruje, że WSA nie zapoznał się ze skargą skarżących i ich dalszymi wyjaśnieniami.
Po trzecie, naruszenie art. 33 § 1 i 2 p.p.s.a. w zw. z art. 47 § 1 i art. 57 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 1 pkt 1, art. 28, art. 104 § 1 k.p.a. i w zw. z art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. przez odrzucenie skargi skarżących z uwagi na rzekomo niedostateczną liczbę odpisów skargi, podczas gdy zakres zaskarżenia oraz wynikający zeń krąg podmiotowy uczestników i związane z tym wymogi formalne skargi należało odczytywać z uwzględnieniem przedmiotowo podzielnego charakteru decyzji, od której skarżący wnieśli skargę oraz granic interesu prawnego skarżących wynikającego z ich tytułu do konkretnej nieruchomości objętej decyzją Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi.
Po czwarte, naruszenie art. 47 § 1 i art. 57 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. w zw. zart. 45 ust. 1 Konstytucji przez praktyczne pozbawienie skarżących prawa do rozpatrzenia sprawy przez sąd z uwagi na taką wykładnię przepisów procedury, która nakłada na skarżących absurdalnie wysokie wymogi organizacyjne oraz koszty.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Istota złożonej skargi kasacyjnej i zawartych w niej zarzutów sprowadza się do tego, czy skarżący byli zobowiązani do nadesłania 1778 odpisów złożonej skargi, czy też sąd administracyjny powinien był uznać, że jest ona złożona przez wszystkich uczestników i tym samym przesłać odpis skargi każdemu z nich we własnym zakresie w celu uzupełnienia braku formalnego przez podpisanie.
Stosownie do art. 57 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), powoływanej dalej jako "p.p.s.a.", skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym, a ponadto zawierać elementy wymienione w tym przepisie. W myśl zaś art. 46 § 1 p.p.s.a. każde pismo strony powinno zawierać: oznaczenie sądu do którego jest skierowane, imię i nazwisko lub nazwę stron, ich przedstawicieli ustawowych i pełnomocników, oznaczenie rodzaju pisma, osnowę wniosku lub oświadczenia, podpis strony albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika oraz wymienienie załączników. Zgodnie z art. 47 [.p.s.a. do pisma strony należy dołączyć jego odpisy i odpisy załączników dla doręczenia ich stronom (§ 1). Odpisami w rozumieniu powołanego przepisu mogą być uwierzytelnione fotokopie bądź uwierzytelnione wydruki poczty elektronicznej (§ 2).
Przepis art. 49 § 1 p.p.s.a stanowi natomiast, że w przypadku, gdy pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę do jego uzupełnienia lub poprawienia w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Stosownie do art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a sąd odrzuca skargę, gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie jej braków formalnych. Przepisy te zostały przedstawione także przez Sąd pierwszej instancji.
Naczelny Sąd Administracyjny w dniu 18 grudnia 2013 r. podjął uchwałę o sygn. akt I OPS 13/13, w której wyjaśnił, że (1) Niedołączenie przez skarżącego wymaganej liczby odpisów skargi i odpisów załączników, zgodnie z art. 47 § 1 p.p.s.a., jest brakiem formalnym skargi, o którym mowa w art. 49 § 1 w związku z art. 57 § 1 p.p.s.a., uniemożliwiającym nadanie skardze prawidłowego biegu, który nie może być usunięty przez sporządzenie odpisów skargi przez sąd. (2) Złożenie przez skarżącego wymaganych odpisów skargi po upływie wyznaczonego terminu, o którym mowa w art. 49 § 1 p.p.s.a, ale przed odrzuceniem skargi, oznacza, że skarga nie może otrzymać prawidłowego biegu i podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. NSA wyjaśnił w tym orzeczeniu, że obowiązek przedłożenia wymaganej liczby odpisów nie stanowi ograniczenia prawa do sądu.
Nie jest sporne w niniejszej sprawie, że skarżący – mimo wezwania – nie złożyli wymaganych odpisów wniesionej skargi. Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela przy tym ich stanowiska, że skarga została złożona przez wszystkich uczestników (w ich imieniu), a zatem to sąd administracyjny powinien sporządzić odpisy skargi i przesłać je do podpisu wszystkim uczestnikom (innym niż skarżący, wnioskodawca i minister) (k. 24 akt). Brak jest bowiem jakiegokolwiek umocowania ze strony tych podmiotów do złożenia przez pełnomocnika skargi w ich imieniu. Co więcej, podmioty te – mające rzekomo być składającymi skargę – nie zostały w niej wskazane, w tym nie zostały podane ich adresy. Analiza akt sprawy każe wątpić, czy wnoszący skargę zna wszystkich, w imieniu których pragnie wnieść ten środek zaskarżenia. Uznać zatem należy, że skargi wnieśli tylko M.K. i K.P. Brak jest podstaw do przyjęcia, że skarżącymi są także inne podmioty, a które jedynie się pod skargą nie podpisały.
Stanowisko to nie ma jakiegokolwiek oparcia w aktach sprawy. Skarga jest formą oświadczenia woli i może być dokonane tylko przez stronę postępowania albo przez jej pełnomocnika. Nie sposób zatem przyjąć, że podmiot trzeci może bez wiedzy danej osoby - a nawet jej nie znając i nie podając jej danych – złożyć w jej imieniu skargę.
Z tych względów wezwanie do nadesłania odpisów skargi było zasadne, a zatem ich nie nadesłanie w zakreślonym terminie oznaczało nieuzupełnienie braków formalnych skargi, prowadzące do jej odrzucenia.
Mając na uwadze powyższe, skarga kasacyjna podlegała oddaleniu na podstawie art. 184 p.p.s.a.