Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z 8 czerwca 2017 r., sygn. akt II SA/Lu 301/17 oddalił skargę T. M. (dalej: "skarżący") na orzeczenie Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z [...] stycznia 2017 r., nr [...] w przedmiocie odpowiedzialności dyscyplinarnej.
Powyższy wyrok został wydany w następującym stanie faktycznym sprawy.
Komendant Miejski Policji w [...] orzeczeniem z [...] listopada 2016 r., nr [...], wydanym w postępowaniu dyscyplinarnym prowadzonym przeciwko skarżącemu, stwierdził jego winę polegającą na tym, że pełniąc służbę na stanowisku asystenta Zespołu do Walki z Przestępczością Gospodarczą Wydziału Kryminalnego Komisariatu Policji V w [...] nie dopełnił obowiązków służbowych w zakresie realizacji powierzonych zadań w ten sposób, że będąc wyznaczonym do prowadzenia postępowań sprawdzających o numerach: [...], od [...] maja 2016 r. do [...] maja 2016 r. nie wykonał żadnej czynności, co spowodowało zwłokę w realizacji czynności w przedmiotowym postępowaniu, tj. przewinienie dyscyplinarne polegające na naruszeniu dyscypliny służbowej określone w art. 132 ust. 2 i 3 pkt 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz.U. z 2016 r., poz. 1782 ze zm.); natomiast w postępowaniach o numerach [...] od [...] kwietnia 2016 r. do [...] maja 2016 r. nie wykonał żadnej czynności, co spowodowało zwłokę w realizacji czynności w przedmiotowym postępowaniu, tj. przewinienie dyscyplinarne polegające na naruszeniu dyscypliny służbowej określone w art. 132 ust. 2 i 3 pkt 3 ustawy o Policji; jak również nie dopełnił obowiązków służbowych w zakresie realizacji powierzonych zadań w ten sposób, że będąc wyznaczonym do prowadzenia postępowania sprawdzającego o nr [...], nie wykonał w wyznaczonym terminie poleceń Naczelnika Wydziału Kryminalnego Komisariatu Policji [...] w [...] nadkom. M. P. zawartych w "Karcie nadzoru postępowania przygotowawczego", co spowodowało zwłokę w realizacji czynności w przedmiotowym postępowaniu, tj. przewinienie dyscyplinarne polegające na naruszeniu dyscypliny służbowej określone w art. 132 ust. 2 i ust. 3 pkt 1 i 3 ustawy o Policji; ponadto nie dopełnił obowiązków służbowych w zakresie realizacji powierzonych zadań w ten sposób, że będąc wyznaczonym do prowadzenia postępowania sprawdzającego o nr [...], nie wykonał w wyznaczonym terminie poleceń Naczelnika Wydziału Kryminalnego Komisariatu Policji [...] w [...] nadkom. M. P. zawartych w "Karcie nadzoru postępowania przygotowawczego", co spowodowało zwłokę w realizacji czynności w przedmiotowym postępowaniu, tj. przewinienie dyscyplinarne polegające na naruszeniu dyscypliny służbowej z art. 132 ust. 2 i 3 pkt 1 i 3 ustawy o Policji
Organ pierwszej instancji jednocześnie odstąpił od ukarania skarżącego.
Po rozpatrzeniu odwołania skarżącego Komendant Wojewódzki Policji w [...] orzeczeniem z [...] stycznia 2017 r., nr [...] utrzymał w mocy ww. orzeczenie Komendanta Miejskiego Policji w [...] z [...] listopada 2016 r.
W uzasadnieniu swojego orzeczenia Komendant Wojewódzki Policji w [...] wskazał, że skarżący od 2004 r. pełni służbę w pionie dochodzeniowo-śledczym Komisariatu Policji [...] w [...]. Od [...] kwietnia 2013 r. pełni służbę na stanowisku służbowym asystenta Zespołu do walki z Przestępczością Gospodarczą Wydziału Kryminalnego. Do jego obowiązków należała m.in. realizacja czynności zgodnie z metodyką wykonywania czynności dochodzeniowo-śledczych oraz na podstawie przepisów ustaw w ramach: postępowań sprawdzających, czynności procesowych w ramach art. 308 k.p.k. oraz prowadzenia postępowań przygotowawczych w formie śledztw i dochodzeń dotyczących przestępstw o charakterze gospodarczym. Z przedmiotowym zakresem zadań i obowiązków skarżący zapoznał się [...] kwietnia 2013 r. W toku postępowania odwoławczego stwierdzono, że przełożeni przekazali skarżącemu do prowadzenia materiały dotyczące m.in. ośmiu postępowań sprawdzających: [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...] i polecili wykonanie niezbędnych czynności służbowych w ustawowych terminach. Akta postępowań sprawdzających były przedmiotem kontroli przeprowadzonej [...] maja 2016 r. przez nadkom. M. P. – Naczelnika Wydziału Kryminalnego Komisariatu Policji [...] w [...]. W wyniku kontroli stwierdzono bezczynność prowadzącego postępowania skarżącego, brak reakcji na wytyczne prokuratorów i przełożonych, brak założonych akt głównych, kontrolnych i sporządzonego załącznika adresowego oraz nieprzejęcie numeru ZIW z innych jednostek Policji. Polecono zintensyfikowanie czynności i realizację poleceń z karty nadzoru, zakreślając termin na ich realizację. Przypomniano o grożącej odpowiedzialności dyscyplinarnej.
Komendant Wojewódzki Policji stwierdził, że ustalone przewinienia dyscyplinarne nie spowodowały istotnych zakłóceń w realizacji zadań Policji oraz nie miały negatywnego wpływu na wizerunek formacji. Stopień szkodliwości popełnionych przewinień dyscyplinarnych dla służby jest nieznaczny. Zaistnienie tych okoliczności było podstawą do odstąpienia przez przełożonego dyscyplinarnego od ukarania skarżącego.
Komendant Wojewódzki Policji wskazał także, że stosownie do § 15 pkt 1 zarządzenia nr 30 Komendanta Głównego Policji z dnia 16 grudnia 2013 r. w sprawie funkcjonowania organizacji hierarchicznej w Policji (Dz.Urz. KGP z 2013 r., poz. 99 ze zm.) wykonywanie czynności podwładnego polega w szczególności na terminowej, dokładnej i starannej realizacji zadań stałych, określonych w kartach opisów i opisach stanowisk pracy oraz poleceń przełożonego. Tymczasem, jak wynika z akt sprawy, skarżący w sześciu postępowaniach sprawdzających: [...], [...], [...], [...], [...] i [...] we wskazanych okresach nie wykonał żadnej czynności, co spowodowało zwłokę w ich realizacji i jego wina jest bezsporna. Ponadto w dwóch innych postępowaniach sprawdzających [...] i [...] nie wykonał w wyznaczonym terminie zawartych w kartach nadzoru poleceń nadkom. M. P. - Naczelnika Wydziału Kryminalnego Komisariatu Policji [...] w [...], co spowodowało zwłokę w ich realizacji i w tym przypadku jego wina także jest bezsporna. To na skarżącym, jako funkcjonariuszu pionu dochodzeniowo-śledczego spoczywała m.in. terminowa realizacja zadań i poleceń stałych oraz doraźnych określonych przez przełożonego, a także właściwe planowanie czynności służbowych w celu zapewnienia optymalnego czasu realizacji i osiągnięcia właściwych wyników.
Organ odwoławczy podniósł, że brak stwierdzenia umyślności w działaniu lub zaniechaniu działania przez policjanta nie przesądza o jego niewinności. Wina skarżącego w zakresie zarzucanych mu przewinień dyscyplinarnych jest nieumyślna, popełnił on przewinienia dyscyplinarne na skutek niezachowania ostrożności wymaganej w danych okolicznościach mimo, że możliwość taką mógł i powinien przewidzieć. Tym samym zarzucane naruszenie procedur służbowych popełnił nieumyślnie w postaci lekkomyślności, a jego wina nie budzi wątpliwości. Jednocześnie, biorąc pod uwagę okoliczności, w jakich doszło do naruszenia dyscypliny służbowej odstąpienie od ukarania obwinionego jest rozstrzygnięciem adekwatnym do stopnia zawinienia policjanta.
Skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na orzeczenie Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z [...] stycznia 2017 r., zarzucając naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy:
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w zaskarżonym wyroku stwierdził, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy potwierdza stanowisko organu o popełnieniu przez skarżącego przewinień dyscyplinarnych określonych w art. 132 ust. 2 i 3 pkt 1 i 3 ustawy o Policji.
Sąd wskazał, że z akt sprawy wynika, że skarżący zapoznał się 2 kwietnia 2013 r. z zakresem zadań i obowiązków wynikającym z karty opisu stanowiska pracy oraz zakresu czynności, co potwierdził własnoręcznym podpisem na obu dokumentach. Natomiast w zakresie czynności jako jedno z zadań ogólnych na zajmowanym przez skarżącego stanowisku przewidziano terminową, dokładną, staranną realizację zadań i poleceń stałych oraz doraźnych – określonych przez przełożonego. Skarżący był zatem świadomy nałożonych na niego zadań i obowiązków. Jednocześnie, § 15 pkt 1 zarządzenia nr 30 Komendanta Głównego Policji z dnia 16 grudnia 2013 r. w sprawie funkcjonowania organizacji hierarchicznej w Policji obligował skarżącego do terminowej, dokładnej i starannej realizacji zadań stałych, określonych w kartach opisów i opisach stanowisk pracy oraz poleceń przełożonego.
Sąd podał, że w toku postępowania dyscyplinarnego stwierdzono, że przełożeni przekazali skarżącemu do prowadzenia m.in. osiem postępowań sprawdzających, tj.: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], polecając wykonanie niezbędnych czynności służbowych w określonych terminach. Akta postępowań sprawdzających były przedmiotem kontroli przeprowadzonej [...] maja 2016 r. przez nadkom. M. P. – Naczelnika Wydziału Kryminalnego Komisariatu Policji [...] w [...], który stwierdził bezczynność prowadzącego postępowania, brak reakcji na wytyczne prokuratorów i przełożonych, brak założonych akt głównych, kontrolnych i sporządzonego załącznika adresowego oraz nieprzejęcie numeru ZIW z innych jednostek Policji. Polecił zintensyfikowanie czynności i realizację poleceń z karty nadzoru zakreślając termin na ich realizację. Przypomniał o grożącej odpowiedzialności dyscyplinarnej. Stwierdzone uchybienia opisane zostały w notatce urzędowej z [...] maja 2016 r., stanowiącej załącznik do raportu podinsp. M. O. – komendanta Komisariatu [...] Policji w [...] z [...] maja 2016 r.
Ponadto Sąd wskazał, że organy miały na względzie treść wyjaśnień złożonych przez skarżącego w postępowaniu dyscyplinarnym, a także dokonały ich oceny. Odnosząc się do jego twierdzeń, iż nie był w stanie na bieżąco realizować poleceń zawartych w kartach nadzoru postępowań będących przedmiotem kontroli, a stwierdzona bezczynność była spowodowana dużą liczną powierzonych obowiązków służbowych i charakterem prowadzonych postępowań sprawdzających lub przygotowawczych, podniósł, że skarżący nie informował przełożonego o okolicznościach utrudniających lub uniemożliwiających terminową realizację zadań stałych albo poleceń, do czego był obowiązany stosownie do treści § 15 pkt 2 zarządzenia Komendanta Głównego Policji z dnia 16 grudnia 2013 r. Podał także, że w toku postępowania przeprowadzona została analiza obciążenia referentów prowadzonych postępowań sprawdzających i przygotowawczych Wydziału Kryminalnego Komisariatu Policji [...] w [...] w okresie od [...] stycznia 2016 r. Analiza ta jednoznacznie wskazuje, że skarżącemu przydzielono sprawy w liczbie porównywalnej do liczby spraw przydzielonych innym policjantom z Zespołu do walki z Przestępczością Gospodarczą oraz Zespołu Dochodzeniowo-Śledczego Wydziału Kryminalnego Komisariatu Policji [...] w [...]. Stwierdzenie takiej okoliczności przez Komendanta Wojewódzkiego Policji w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia pozostaje zatem w zgodzie ze zgromadzonym materiałem dowodowym. Ponadto organ pierwszej instancji dokonał zestawienia służb skarżącego w okresie objętym kontrolą w odniesieniu do każdego z przewinień dyscyplinarnych. W trakcie 7 służb pełnionych w ramach dyżuru w okresie od [...] maja 2016 r. do [...] maja 2016 r. nie wszystkie były wypełnione obsługą bieżących zdarzeń, co wynika z analizy przyjętych w tym okresie zgłoszeń na Komisariacie Policji [...] w [...]. Czas ten mógł być wykorzystany do wykonywania czynności, które nie wymagały wcześniejszego zaplanowania.
W ocenie Sądu uzasadnienia orzeczeń dyscyplinarnych wskazują, że organy obu instancji nie kwestionowały powoływanej przez skarżącego okoliczności uczestniczenia w szkoleniu [...] maja 2016 r. Sąd zauważył jednak, że w tym dniu skarżący pełnił służbę w godzinach 14.00-22.00, a w postępowaniach [...], [...], [...] otrzymał materiały do realizacji właśnie [...] maja 2016 r., co skarżący potwierdził w tym dniu własnoręcznym podpisem. Udział w szkoleniu nie wyłączył zatem całkowicie skarżącego od czynności podejmowanych w Komisariacie. Nawet przyjmując, że z uwagi na uczestnictwo w szkoleniu skarżący miał ograniczoną czasowo możliwość podejmowania w tym dniu innych czynności, to i tak należy uznać, że doprowadził on do nieuzasadnionej bezczynności w prowadzonych postępowaniach oraz nie wykonał terminowo poleceń przełożonego.
Za niezasadny Sąd uznał także zarzut pominięcia prywatnego zeszytu skarżącego, stanowiącego rejestr prowadzonych i zakończonych postępowań. Podał, że w sprawie istotne jest jednak dokonane w oparciu o Elektroniczny Rejestr Śledztw i Dochodzeń porównanie obciążenia poszczególnych funkcjonariuszy, wskazujące, iż obciążenie skarżącego liczbą spraw nie było wyższe niż w przypadku pozostałych policjantów Zespołu do walki z Przestępczością Gospodarczą oraz Zespołu Dochodzeniowo-Śledczego Wydziału Kryminalnego Komisariatu Policji [...] w [...]. Brak przy tym podstaw do uznania, aby ustalenia poczynione w oparciu o Elektroniczny Rejestr Śledztw i Dochodzeń pozostawały w sprzeczności z treścią zapisów w prywatnym zeszycie skarżącego, stanowiącym rejestr prowadzonych i zakończonych spraw. Skarżący po zapoznaniu się z aktami postępowania dyscyplinarnego nie wskazywał na tego rodzaju okoliczności. Ponadto organy obu instancji uwzględniły fakt prowadzenia przez skarżącego w tym samym czasie innych postępowań jako jedną z okoliczności przemawiających za odstąpieniem od ukarania skarżącego za stwierdzone przewinienia dyscyplinarne.
W ocenie Sądu bezzasadny jest zarzut pominięcia dowodu z przesłuchania w charakterze świadków funkcjonariuszy: asp. J. P., podkom. A. A. i asp. J. W. Wymienieni świadkowie zostali bowiem przesłuchani na okoliczność liczby wykonywanych przez skarżącego obowiązków, realnego czasu, jakim dysponuje on na ich wypełnienie, a także jego zaangażowania w pełnioną służbę. Organy nie kwestionowały wynikającego z zeznań świadków faktu wykonywania przez skarżącego obsługi bieżących zdarzeń poza wyznaczonym dyżurem, co dotyczyło jednak wszystkich policjantów dochodzeniowo-śledczych. W związku z zeznaniami świadków na okoliczność pobytu skarżącego w komisariacie poza godzinami służby oraz w dniach wolnych organ poczynił ustalenia w oparciu o rejestr nadgodzin, z którego nie wynikało jednak, aby skarżący wykonywał czynności poza godzinami służb w okresie przed kontrolą. Organ przeprowadził też analizę wejść i wyjść funkcjonariuszy, przy czym w związku z argumentem skarżącego o niekorzystaniu z karty dostępu zauważył, że w świetle doświadczenia zawodowego i życiowego wykonywanie czynności służbowych poza godzinami służby nie jest przypadkiem odosobnionym w pracy policjantów dochodzeniowo-śledczych. Zaangażowanie skarżącego w wykonywanie czynności służbowych poza wyznaczonymi dyżurami, a także dobra opinia służbowa zostały zaś uwzględnione przez organy jako okoliczności przemawiające za odstąpieniem od ukarania obwinionego.
Sąd pierwszej instancji zgodził się ze stanowiskiem organów, iż przedmiotowe przewinienia dyscyplinarne skarżącego miały charakter zawiniony. Sąd uznał, że skarżący dopuścił się bezczynności oraz nie wykonał w terminie poleceń przełożonego, wprawdzie nie mając zamiaru popełnienia przewinień dyscyplinarnych, ale nie zachowując wymaganej ostrożności, mimo że możliwość taką, jako doświadczony policjant, mógł i powinien przewidzieć. Podniósł, iż w sytuacji gdy okresy, w których skarżący nie wykonywał żadnych czynności w postępowaniach sprawdzających, wynosiły od 14 do 21 dni, co stanowi połowę terminu instrukcyjnego prowadzenia postępowania sprawdzającego, zasadne jest uznanie takiego okresu bezczynności za mające znaczący wpływ na nieuzasadnione wydłużanie terminu prowadzenia postępowania.
Skarżący niezgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem złożył skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego, w której wniósł o uchylenie ww. wyroku w całości oraz uchylenie orzeczenia Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z [...] stycznia 2017 r. Jednocześnie wniósł o zasądzenie na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, wg norm prawem przepisanych.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie przepisów postępowania polegające na:
I niezastosowaniu art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm. dalej: "p.p.s.a.") i nieuwzględnieniu skargi na orzeczenie Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...], w sytuacji gdy orzeczenie to uchybiało art. 135n ust. 4 pkt 1 ustawy o Policji, bowiem utrzymywało w mocy orzeczenie Komendanta Miejskiego Policji w [...] z [...] listopada 2016 r., mimo iż orzeczenie to wydane zostało z rażącym naruszeniem przepisów tj.:
art. 135g pkt 1 i 2 ustawy o Policji polegającym na dokonaniu dowolnej a nie swobodnej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i uwzględnieniu jedynie okoliczności przemawiających na niekorzyść skarżącego, wyrażającym się w: nieuwzględnieniu okoliczności przemawiających na korzyść skarżącego, w postaci nie tylko dokładnych i wyczerpujących ale także spójnych i logicznych wyjaśnień samego skarżącego oraz przedstawionego przez niego prywatnego zeszytu prowadzonego w celu rejestru prowadzonych spraw i wykonywanych czynności;
pominięciu przy ocenie niniejszej sprawy dowodu z przesłuchania w charakterze świadków funkcjonariuszy asp. J. P., podkom. A. A. i asp. J. W., którzy to świadkowie, jako osoby stale pracujące ze skarżącym posiadają wiedzę na temat liczby wykonywanych przez niego obowiązków, realnego czasu, jakim dysponuje on na ich wypełnienie, a także jego zaangażowania w pełnioną służbę, a oparcie się jedynie na zeznaniach przełożonych tj. podinsp. M. O. oraz nadkom. M. P., rozstrzygnięciu wątpliwości, co do realnej możliwości wykonania powierzonych skarżącemu zadań bez zwłoki (w zakresie czynów objętych pkt 1 do 6) i we wskazanych terminach (w zakresie czynów z pkt 7 i 8) na niekorzyść skarżącego, nieuwzględnieniu okoliczności przemawiających na korzyść skarżącego, tj. liczby obciążających go obowiązków, pełnionych służb, prowadzonych w jednym czasie postępowań, zleconych przez prokuraturę czynności, uczestnictwa w szkoleniu, a także absencji innych funkcjonariuszy wydziału w tym okresie;
- art. 135e ust. 1 ustawy o Policji polegającym na braku zgromadzenia pełnego materiału dowodowego niezbędnego do wyjaśnienia sprawy, w tym przede wszystkim w zakresie liczby obowiązków obciążających skarżącego w okresie objętym zarzutami, absencji innych funkcjonariuszy wydziały, a tym samym braku realnej możliwości wykonania czynności, których dotyczą zarzuty;
- pomimo nieprzeprowadzenia z urzędu dowodów zmierzających do wyjaśnienia istotnych dla sprawy okoliczności, a to ustalenia realnej możliwości terminowego wykonania przez Skarżącego czynności objętych postępowaniami, których dotyczą zarzuty;
- niewłaściwym zastosowaniu art. 151 p.p.s.a., przez niezasadne oddalenie skargi na Orzeczenie Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...], w sytuacji, w której orzeczenie to uchybiało art. 135g pkt 1 i 2 ustawy o Policji, zaś dostrzeżenie tych uchybień skutkowałoby uchyleniem błędnego orzeczenia.
W uzasadnieniu skarżący przedstawił argumentacje mającą na celu wykazanie zasadności podniesionych powyżej zarzutów.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie w całości oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, wg norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do brzmienia art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając sprawę na skutek wniesienia skargi kasacyjnej związany jest granicami tej skargi, a z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania, która zachodzi w wypadkach określonych w § 2 tego przepisu. Podstaw nieważnościowych w niniejszej sprawie nie stwierdzono. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego orzeczenia determinują zakres kontroli dokonywanej przez Naczelny Sąd Administracyjny. Podstawy, na których można oprzeć skargę kasacyjną, wynikają z przepisu art. 174 p.p.s.a. Wedle jego pkt 1 może ją stanowić naruszenie prawa materialnego, przy czym przewiduje się dwie jego postacie, a mianowicie błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Błędna wykładnia oznacza nieprawidłowe zrekonstruowanie treści normy prawnej wynikającej z konkretnego przepisu, czyli mylne rozumienie określonej normy prawnej, natomiast niewłaściwe zastosowanie to dokonanie wadliwej subsumcji przepisu do ustalonego stanu faktycznego, czyli niezasadne uznanie, że stan faktyczny sprawy odpowiada hipotezie określonej normy prawnej. Również druga podstawa kasacyjna wymieniona w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. – naruszenie przepisów postępowania – może przejawiać się w tych samych postaciach, co naruszenie prawa materialnego, przy czym w tym wypadku ustawa wymaga, aby skarżący nadto wykazał możliwość istotnego wpływu wytkniętego uchybienia na wynik sprawy. Stosownie do przepisu art. 176 p.p.s.a skarga kasacyjna winna zawierać zarówno przytoczenie podstaw kasacyjnych, jak i ich uzasadnienie. Przytoczenie podstaw kasacyjnych oznacza konieczność konkretnego wskazania tych przepisów, które zostały naruszone w ocenie wnoszącego skargę kasacyjną, co ma istotne znaczenie ze względu na zasadę związania sądu drugiej instancji granicami skargi kasacyjnej.
Wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym polega na dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu skargi w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego złożona w niniejszej sprawie skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach. Na uwzględnienie nie zasługiwały podniesione w niej zarzuty, które w zasadniczym zakresie pokrywają się z zarzutami przedstawionymi w skardze i do których Sąd pierwszej instancji szczegółowo się odniósł.
Podkreślenia wymaga, że w niniejszej sprawie skarżący nie kwestionował ustaleń fakrtycznych, iż w sześciu postępowaniach sprawdzających: [...], [...], [...], [...], [...] i [...] we wskazanych w zaskarżonym orzeczeniu okresach nie wykonał żadnej czynności, natomiast w dwóch postępowaniach sprawdzających [...] i [...] nie wykonał w wyznaczonym terminie zawartych w kartach nadzoru poleceń nadkom. M. P. - Naczelnika Wydziału Kryminalnego Komisariatu Policji [...] w [...]. Istota sporu sprowadza się jedynie do kwestii, czy prowadząc postępowanie dyscyplinarne organy zgromadziły pełny materiał dowodowy i wzięły pod uwagę okoliczności przemawiające na korzyść skarżącego, w zakresie liczby wykonywanych w przedmiotowym okresie obowiązków uniemożliwiających mu wykonanie czynności w ww. postępowaniach.
Odnosząc się do zarzutów w skardze kasacyjnej, zwrócić należy uwagę, iż pozostają one ze sobą w ścisłym związku. Dlatego też za zasadne należy uznać łączne ich rozpoznanie.
Stosownie do treści art. 135e ust. 1 ustawy o Policji rzecznik dyscyplinarny zbiera materiał dowodowy i podejmuje czynności niezbędne do wyjaśnienia sprawy. W szczególności przesłuchuje świadków, obwinionego, przyjmuje od niego wyjaśnienia, dokonuje oględzin. Z czynności tych sporządza protokoły. Rzecznik dyscyplinarny może także zlecić przeprowadzenie odpowiednich badań.
Zgodnie z art. 135g ust. 1 ustawy o Policji przełożony dyscyplinarny i rzecznik dyscyplinarny są obowiązani badać oraz uwzględniać okoliczności przemawiające zarówno na korzyść, jak i na niekorzyść obwinionego.
Wedle natomiast art. 135g ust. 2 ustawy o Policji obwinionego uważa się za niewinnego, dopóki wina jego nie zostanie udowodniona i stwierdzona prawomocnym orzeczeniem. Niedające się usunąć wątpliwości rozstrzyga się na korzyść obwinionego.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, zebrany w niniejszej sprawie materiał dowodowy był wystarczający do wydania rozstrzygnięcia. Stan faktyczny sprawy został bowiem ustalony w sposób jednoznaczny i niewymagający prowadzenia dalszego postępowania wyjaśniającego. Przy wydawaniu decyzji organy podjęły niezbędne czynności do wyjaśnienia sprawy. Wzięły pod uwagę nie tylko okoliczności przemawiające na niekorzyść skarżącego, ale także na jego korzyść, w tym te, do których odniósł się w skardze kasacyjnej.
Z uzasadnienia zaskarżonego orzeczenia wynika, że prowadząc postępowanie dyscyplinarne organ miał na uwadze złożone przez skarżącego wyjaśnienia, jak i treść przedstawionego zeszytu zawierającego rejestr prowadzonych i zakończonych przez niego postępowań. Organ dokonał także oceny tych dowodów, a Sąd pierwszej instancji ocenę tę zaaprobował.
Uznać należy, że organ odnosząc się do podnoszonej przez skarżącego kwestii, iż nie był on w stanie na bieżąco realizować poleceń zawartych w kartach nadzoru postępowań będących przedmiotem kontroli, a stwierdzona bezczynność była spowodowana dużą liczbą powierzonych obowiązków służbowych i charakterem prowadzonych postępowań, prawidłowo stwierdził, że z analizy obciążeń referatów prowadzonych postępowań sprawdzających i przygotowawczych Wydziału Kryminalnego Komisariatu Policji [...] w [...] w okresie od [...] stycznia 2016 r. nie wynika, aby skarżącemu było przydzielanych więcej spraw niż innym policjantom z Zespołu Walki z Przestępczością Gospodarczą oraz Zespołu Dochodzeniowo-Śledczego Wydziału Kryminalnego Komisariatu [...] w [...]. Ponadto zwrócić trzeba uwagę, iż organ pierwszej instancji dokonał zestawienia służb skarżącego w okresie objętym kontrolą w odniesieniu do każdego z przewinień dyscyplinarnych. W badanym okresie od [...] maja 2016 r. do [...] maja 2016 r. skarżący pełnił siedem służb, podczas których nie wszystkie były wypełnione obsługą bieżących zdarzeń. Tym samym zasadnym jest stwierdzenie, że w tym czasie skarżący miał możliwość wykonania czynności, które nie wymagały wcześniejszego zaplanowania. W niniejszej sprawie organ wziął także pod uwagę argumentację skarżącego, że [...] maja 2016 r. uczestniczył on w szkoleniu. Jednakże – jak słusznie zauważył Sąd pierwszej instancji – nawet przyjmując, że z uwagi na uczestnictwo w ww. szkoleniu skarżący miał ograniczoną czasowo możliwość podejmowania w tym dniu czynności, to i tak nie ulega wątpliwości, że doprowadził on do nieuzasadnionej bezczynności w prowadzonych postępowaniach. Skarżący bowiem w postępowaniach sprawdzających: [...], [...], [...], [...], [...] i [...] podjął czynności dopiero po kontroli, tj. [...] maja 2016 r., natomiast w dwóch pozostałych sprawach [...] i [...] przed tym dniem dokonał jedynie sprawdzenia w Internecie, natomiast dalsze czynności podjął także po kontroli, uchybiając tym samym wyznaczonym terminom do wykonania poleceń.
W niniejszej sprawie za niezasadny należy uznać także zarzut niewzięcia pod uwagę przedstawionego przez skarżącego jego prywatnego zeszytu zawierającego rejestr prowadzonych i zakończonych przez niego postępowań. W prowadzonym postępowaniu dyscyplinarnym dokonano analizy treści ww. zeszytu, jednakże brak było podstaw aby uznać, że zapisy w nim zawarte mogłyby podważyć ustalenia poczynione przez organ w oparciu o Elektroniczny Rejestr Śledztw i Dochodzeń. Zeszyt ten nie pozostaje bowiem w sprzeczności z prowadzonym przez organ rejestrem. Z rejestru organu, jak i z przedstawionego zeszytu nie wynika, aby obciążenie skarżącego było większe w stosunku do pozostałych policjantów Zespołu do Walki z Przestępczością Gospodarczą oraz Zespołu Dochodzeniowo-Śledczego Wydziału Kryminalnego Komisariatu Policji [...] w [...].
Odnosząc się do powoływanej przez skarżącego absencji innych funkcjonariuszy podnieść należy – jak już wskazano powyżej – że materiał zebrany w niniejszej sprawie nie pozwala na przyjęcie aby skarżący był bardziej obciążony niż pozostali policjanci pełniący służbę ze skarżącym.
Nie można zgodzić się także z zarzutem zawartym w skardze kasacyjnej, iż w niniejszej sprawie nie zostały uwzględnione zeznania powołanych przez skarżącego świadków, tj.: asp. J. P., podkom. A. A. i asp. J. W. W aktach postępowania dyscyplinarnego znajdują się bowiem zaznania ww. świadków na okoliczność liczby wykonywanych przez skarżącego obowiązków, realnego czasu, jakim dysponował on na ich wypełnienie, a także jego zaangażowania w pełnioną służbę. Zwrócić należy, że przy wydawaniu zaskarżonego orzeczenia organ prowadzący postępowanie dyscyplinarne nie zakwestionował wynikającego z zeznań powyższych świadków faktu wykonywania przez skarżącego obsługi bieżących zdarzeń poza wyznaczonym dyżurem, jak i jego zaangażowania w wykonywanie czynności służbowych. Ponadto mając na uwadze ww. zeznania na okoliczność pobytu skarżącego w komisariacie poza godzinami służby oraz w dniach wolnych organ poczynił ustalenia w oparciu o rejestr nadgodzin, z którego jednak nie wynikało, aby skarżący wykonywał czynności poza godzinami służb w okresie przed kontrolą. Organ przeprowadził też analizę wejść i wyjść funkcjonariuszy, przy czym w związku z argumentem skarżącego o niekorzystaniu z karty dostępu zauważył, że w świetle doświadczenia zawodowego i życiowego wykonywanie czynności służbowych poza godzinami służby nie jest przypadkiem odosobnionym w pracy policjantów dochodzeniowo-śledczych. Tym samym nie można uznać, że organ przy wydawaniu orzeczenia nie wziął pod uwagę ww. zeznań, a rozstrzygnięcie oparł jedynie na zeznaniach przełożonych, czyli podinsp. M. O. oraz nadkom. M. P. Ponadto o tym, iż wszystkie powyżej wskazane okoliczności, w jakich doszło do naruszenia dyscypliny służbowej, zostały wzięte pod uwagę, świadczy fakt, iż stanowiły one podstawę do odstąpienia przez organ od ukarania skarżącego. Z zaskarżonego orzeczenia jednoznacznie wynika, że organ uznał, iż skarżący zaangażowany jest w wykonywanie swoich czynności służbowych - także po godzinach pracy, jak również, że została mu powierzona znaczna liczba obowiązków służbowych. Okoliczności te nie mogły jednakże przesądzić, iż skarżący nie dopuścił się przedmiotowych przewinień dyscyplinarnych.
Wskazania wymaga, że zgodnie z § 15 zarządzenia nr 30 Komendanta Głównego Policji z dnia 16 grudnia 2013 r. w sprawie funkcjonowania organizacji hierarchicznej w Policji wykonywanie czynności podwładnego polega w szczególności na:
- terminowej, dokładnej i starannej realizacji zadań stałych, określonych w kartach opisów i opisach stanowisk pracy oraz poleceń przełożonego;
- niezwłocznym powiadamianiu przełożonego o okoliczności, utrudniającej lub uniemożliwiającej realizację zadania stałego albo polecenia w sposób określony w pkt 1.
Jak słusznie zwrócił uwagę Sąd pierwszej instancji, z akt niniejszej sprawy wynika, że 2 kwietnia 2013 r. skarżący zapoznał się z zakresem zadań i obowiązków wynikającym z karty opisu stanowiska pracy oraz zakresu czynności, co potwierdził własnoręcznym podpisem na obu dokumentach. Natomiast w zakresie czynności jako jedno z zadań ogólnych na zajmowanym przez skarżącego stanowisku przewidziano terminową, dokładną, staranną realizację zadań i poleceń stałych oraz doraźnych – określonych przez przełożonego. W konsekwencji, skoro skarżący był świadomy nałożonych na niego zadań i obowiązków, zobowiązując się, zgodnie z treścią adnotacji na ostatniej stronie zakresu czynności, do bieżącej ich realizacji, to w przypadku braku możliwości ich wykonania, zgodnie z treścią § 15 pkt 2 ww. zarządzenia nr 30 Komendanta Głównego Policji z dnia 16 grudnia 2013 r. winien o tym fakcie powiadomić przełożonego, czego skarżący nie uczynił. Wskazywane natomiast przez skarżącego okoliczności w skardze kasacyjnej w żaden sposób nie świadczą o braku możności powiadomienia przełożonego przez skarżącego o okolicznościach utrudniających lub uniemożliwiających terminową realizację zadań stałych lub poleceń, do czego był zobowiązany. Skarżący w żaden sposób także nie wykazał, że nie mógł przewidzieć, iż nie będzie w stanie zrealizować ciążących na nim obowiązków. Zgodnie natomiast z art. 132a pkt 2 ustawy o Policji przewinienie dyscyplinarne jest zawinione wtedy, gdy policjant nie mając zamiaru jego popełnienia, popełnia je jednak na skutek niezachowania ostrożności wymaganej w danych okolicznościach, mimo że możliwość taką przewidywał albo mógł i powinien przewidzieć. Tym samym argumentacja wskazywana przez skarżącego mogła być wzięta pod uwagę jedynie w przypadku odstąpienia od ukarania.
Biorąc powyższe pod uwagę uznać należy – wbrew stanowisku zawartemu w skardze kasacyjnej – że w niniejszej sprawie przy wydawaniu zaskarżonego orzeczenia organ uwzględnił cały materiał dowodowego. Wziął bowiem pod uwagę, zgodnie z art. 135g ust. 1 ustawy o Policji, oprócz okoliczności na niekorzyść skarżącego, także te przemawiające na jego korzyść, w tym stanowiące o liczbie obciążających go obowiązków, pełnionych służb, prowadzonych w jednym czasie postępowań, zleconych przez prokuraturę czynności, uczestnictwa skarżącego w szkoleniu oraz absencji innych funkcjonariuszy. Tym samym nie można uznać, aby w sprawie naruszony został art. 135e ust. 1 ustawy o Policji przez brak zgromadzenia pełnego materiału dowodowego niezbędnego do wyjaśnienia sprawy.
Skoro zatem w niniejszej sprawie brak jest możliwości do przyjęcia, aby w trakcie prowadzonego postępowania dyscyplinarnego doszło do naruszenia art. 135e ust. 1 i art. 135g ust. 1 i 2 ustawy o Policji nie można uznać, aby Komendant Wojewódzki Policji w [...] nie mógł - na podstawie art. 135n ust. 4 pkt 1 ustawy o Policji - utrzymać w mocy orzeczenia Komendanta Miejskiego Policji w [...] z [...] listopada 2016 r. Stwierdzić zatem należy, że Sąd pierwszej instancji prawidłowo, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę skarżącego oddalił.
Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny uznał zarzuty skargi za nieusprawiedliwione i oddalił skargę kasacyjną na podstawie art. 184 p.p.s.a.
O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a.