Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnegoz 13 listopada 2014 r., sygn. akt I OSK 238/14

Uzasadnienie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku wyrokiem z dnia 13 sierpnia 2013 r. sygn. akt II SA/Bk 387/13 oddalił skargę B. O. (dalej, jako: "skarżący") na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] marca 2013 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia pieniężnego.

Wyrok zapadł w następujących okolicznościach prawnych oraz faktycznych sprawy.

Skarżący wnioskiem z dnia 17 stycznia 2013 r. wystąpił do Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie (dalej, jako: "MOPR") w [...] o przyznanie świadczenia pieniężnego na zakup artykułów żywnościowych.

Prezydent Miasta [...] decyzją z dnia [...] lutego 2013 r. (znak: [...]) na podstawie art. 3, art. 5 ust. 1 i art. 7 ustawy z dnia 29 grudnia 2005 r. o ustanowieniu programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" (Dz. U. Nr 267, poz. 2259) w zw. z art. 39 ust. 1 i 2, art. 48 ust. 4 i 5, art. 106 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 175, poz. 1362, dalej: "u.p.s.") oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 2006 r. w sprawie realizacji programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" (Dz. U. Nr 25, poz. 186) oraz § 1 pkt 1 lit. b) rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 17 lipca 2012 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz. U. z 2012 r., poz. 823) przyznał skarżącemu świadczenie pieniężne na zakup artykułów żywnościowych w wysokości 100 zł.

W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że pomoc w zakresie dożywiania może być przyznana nieodpłatnie osobom i rodzinom znajdującym się w trudnej sytuacji życiowej, a w szczególności dzieciom do 7 roku życia, uczniom do czasu ukończenia szkoły ponadgimnazjalnej, osobom samotnym i rodzinom znajdującym się w trudnych sytuacjach życiowych wymienionych w art. 7 u.p.s., a zwłaszcza osobom samotnym, w podeszłym wieku, chorym lub niepełnosprawnym w formie posiłku, świadczenia pieniężnego na zakup posiłku lub żywności albo świadczenia rzeczowego w postaci produktów żywnościowych, jeżeli dochód na osobę w rodzinie nie przekracza kwoty 684 zł (co stanowi 150% kwoty 456 zł kryterium dochodowego na osobę w rodzinie). Według organu, rodzina wnioskodawcy znajduje się w trudnej sytuacji życiowej. Dochód na osobę w rodzinie wynosi 441,71 zł i nie przekracza kwoty kryterium dochodowego. Przy ustaleniu wysokości świadczenia wzięto pod uwagę indywidualną sytuację życiową rodziny wnioskodawcy, a także środki finansowe, jakimi dysponuje MOPR w [...] na tę formę pomocy.

Biorąc pod uwagę ilość osób korzystających z ww. zasiłku oraz kwotę środków pozostających w dyspozycji MOPR na ten cel, kwota przyznanego rodzinie zasiłku nie mogła być ustalona w wyższej wysokości. Organ ponadto wskazał, że średnia miesięczna wysokość zasiłku celowego na żywność przypadająca na jedną osobę wynosi ok. 50 zł miesięcznie. Pomoc została przyznana odpowiednio do możliwości finansowych MOPR.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], po rozpatrzeniu odwołania skarżącego, decyzją z dnia [...] marca 2013 r., utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu organ odwoławczy zauważył, iż przesłanki udzielenia pomocy finansowej z programu "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" zostały zawarte w ustawie z dnia 29 grudnia 2005 r. o ustanowieniu programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania". W ramach tego programu realizowane są działania dotyczące w szczególności zapewnienia pomocy w zakresie dożywiania dzieciom do 7 roku życia, uczniom oraz osobom znajdującym się w sytuacjach wymienionych w art. 7 u.p.s. (m.in. sieroctwo, bezdomność, bezrobocie, niepełnosprawność, długotrwała lub ciężka choroba, przemoc w rodzinie, potrzeba ochrony macierzyństwa lub wielodzietności), w szczególności osobom samotnym, w podeszłym wieku, chorym lub niepełnosprawnym w formie posiłku, świadczenia pieniężnego na zakup posiłku lub żywności albo świadczenia rzeczowego w postaci produktów żywnościowych, jeżeli dochód osoby samotnie gospodarującej lub dochód na osobę w rodzinie nie przekracza 150 % kryterium dochodowego, o którym mowa w art. 8 ust. 1 pkt 3 u.p.s. Wyżej cytowany przepis umożliwia nieodpłatne przyznane powyższej pomocy rzeczowej lub pieniężnej w zakresie dożywiania, jeżeli dochód na osobę w rodzinie nie przekracza kwoty 684 zł.

Kolegium wskazało, że skarżący spełnia warunki dochodowe uprawniające go do otrzymania wyżej opisanego świadczenia z pomocy społecznej, albowiem dochód rodziny strony w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku wyniósł 883,42 zł i nie przekraczał kwoty kryterium dochodowego, które dla rodziny składającej się z dwóch osób wynosi 912 zł. Kolegium ustaliło, iż łączny dochód rodziny skarżącego wynosi 883,42 zł i jest to taka sama kwota, którą ustalił organ I instancji.

Kolegium wskazało, że kwestią sporną w sprawie jest podnoszony przez stronę w odwołaniu zarzut błędnego ustalenia wysokości dochodu rodziny w oparciu o art. 8 ust. 3 pkt 3 u.p.s. poprzez przyjęcie, że nie pomniejsza się go o kwotę wypłacaną przez wnioskodawcę na rzecz likwidatora Funduszu Alimentacyjnego ZUS. Organ przytoczył brzmienie art. 8 ust. 3 u.p.s. i przedstawił rozbieżności interpretacyjne dotyczące zagadnienia, czy potrącane z przychodu skarżącego kwoty z tytułu jego zaległości dla likwidatora Funduszu Alimentacyjnego winny, w myśl powołanego wyżej przepisu, podlegać odliczeniu od przychodu skarżącego, czy też nie. SKO w [...] podzieliło stanowisko zaprezentowane w wyroku NSA o sygn. I OSK 957/12 z dnia 5 grudnia 2012 r., w którym Sąd wskazał, że kwota alimentów świadczonych na rzecz innych osób pomniejsza dochód w rozumieniu art. 8 ust. 3 u.p.s., a więc sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca, w którym wniosek został złożony, bez względu na źródło i tytuł ich uzyskania, przy czym chodzi o alimenty, do których świadczenia osoba była zobowiązana w analizowanym miesiącu i które rzeczywiście świadczyła w danym miesiącu, w związku z obowiązkiem alimentacyjnym.

Nie ma, zatem w tym przypadku, w ocenie Kolegium, podstaw do pomniejszenia dochodu o zaległości wobec Funduszu Alimentacyjnego. Z pomniejszenia dochodu korzystać może tylko ten zobowiązany, który świadczy alimenty w terminie. W innym przypadku, z wyjątkowego pomniejszenia dochodu korzystałyby osoby, które nie dostarczają uprawnionym środków utrzymania na bieżąco (por. wyrok NSA z dnia 3 lutego 2012 r., sygn. akt I OSK 1433/11).

Nadto Kolegium wskazało, iż pomoc finansowa na zakup artykułów żywnościowych przyznawana jest w uregulowanej w art. 39 ust. 1 ustawy o ustanowieniu programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" formie zasiłku celowego. Decyzje w sprawie zasiłków celowych mają charakter uznaniowy, zarówno w części dotyczącej przyznania pomocy w tej formie jak i w części dotyczącej wysokości przyznanej pomocy. Pewne ogólne wskazania, dotyczące kryteriów, jakimi winien kierować się organ orzekający w tego typu sprawie, zawarte są w art. 3 ust. 4 u.p.s. Stosując się do tego przepisu organ przyznający pomoc zobowiązany jest mieć na względzie: z jednej strony sytuację materialną osoby lub rodziny oraz cel, na który świadczenie ma być przeznaczone, z drugiej zaś strony - możliwości finansowe ośrodka pomocy społecznej oraz ilość osób oczekujących na zabezpieczenie swoich potrzeb ze środków posiadanych na ten sam cel.

Dalej organ zauważył, że świadczenia przyznawane w ramach programu "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" finansowane są w części z budżetu gminy, zatem także od możliwości finansowych gminy zależy zarówno ilość osób, które mogą być objęte tym programem, jak i kwota przyznanych świadczeń. Możliwość przyznania tej formy pomocy i jej wysokość uzależniona jest także od tego, czy, kiedy i w jakiej wysokości zostaną przekazane gminie środki rządowe na realizację tego zadania.

W rozpatrywanej sprawie organ wskazał, że posiadane fundusze na zadania własne nie wystarczają na zabezpieczenie wszystkich potrzeb osób ubiegających się o pomoc. Przy ustaleniu wysokości zasiłku wzięto pod uwagę indywidualną sytuację życiową rodziny skarżącego, a także środki finansowe, jakimi dysponuje MOPR na tę formę pomocy. Wedle organu odwoławczego, z akt niniejszej sprawy wynika jednoznacznie, że organ I instancji znając sytuację skarżącego, bierze pod uwagę kwestię konieczności spłaty przez niego zaległych zobowiązań alimentacyjnych, na co wskazuje przyznawanie stronie częstej pomocy w różnej formie. Oceniając zgromadzony materiał, Kolegium stwierdziło, że skarżący od października 2012 r. pobrał zasiłki na łączną kwotę 3.569,34 zł, a do połowy marca 2013 r. przyznano mu już 630 zł. Powyższe wskazuje, że odwołujący nie jest pomijany przy rozdzielaniu środków.

Ponadto Kolegium odniosło się do kwestionowania przez skarżącego "wytycznych MOPR", które są dokumentem wewnętrznym organu i nie stanowią podstawy orzekania w sprawie, zatem nie wiążą organu odwoławczego. Dokument ten nie jest także dowodem w rozumieniu art. 75 K.p.a.

Skarżący nie zgodził się z powyższym rozstrzygnięciem i złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, zarzucając jej naruszenie prawa, a w szczególności art. 8 ust. 3 pkt 3 u.p.s., a w konsekwencji naruszenie przepisów: art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 K.p.a., a ponadto naruszenie interesu prawnego tj. art. 128 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy, art. 179 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. z 2005 roku Nr 164, poz. 1365, ze zm.), a w konsekwencji na gruncie art. 39 ust. 1 i 2 u.p.s. naruszenie art. 3 ust. 3 u.p.s. oraz art. 6, art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a. Jednocześnie skarżący zwrócił się z wnioskiem o wystąpienie przez Sąd do MOPR w [...] o przekazanie na podstawie art. 48 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej, w skrócie: "P.p.s.a.") urzędowo poświadczonego przez ten organ odpisu dokumentu urzędowego Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w [...] Zespół Pracowników Socjalnych Nr 1-8, 11 Korekta do wcześniejszych wytycznych pomniejszania dochodu o należności alimentacyjne Nr [...] z dnia [...] lutego 2011 r. – jako istotnego dowodu w sprawie, co uzasadnia ważny interes skarżącego, ponieważ skarżący sam uzyskać go nie może.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji.

W piśmie procesowym z dnia 12 sierpnia 2013 r. skarżący odniósł się do odpowiedzi na skargę, powtórzył swoje stanowisko w sprawie i ponownie kwestionując legalność decyzji organów obu instancji podniósł, że decyzja organu I instancji została wydana bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa (art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a.) i winna być przez organ odwoławczy unieważniona.

Zaskarżonym obecnie wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku oddalił skargę.

Sąd I instancji wskazał, że decyzja w przedmiocie świadczenia pieniężnego podejmowana przez organ administracji zależy od uznania administracyjnego, co oznacza, że nawet w sytuacji spełnienia warunków przez wnioskodawcę do otrzymania wnioskowanej pomocy, organ nie jest obligatoryjnie zobowiązany do jej przyznania. Zasiłek ten jest, bowiem świadczeniem nieobowiązkowym i przy jego przyznawaniu organy muszą uwzględniać fakt, że w sytuacji posiadania ograniczonych środków finansowych na ten cel, środki te winny trafić do jak największej liczby osób potrzebujących. W niniejszej sprawie wykazały, że środki będące w ich dyspozycji są niewystarczające na zaspokojenie wszystkich potrzeb osób uprawnionych.

W związku z tym musiały one uwzględnić ich wielkość oraz ilość podmiotów kwalifikujących się do przyznania pomocy i dokonać stosownego rozdziału tych środków w taki sposób, aby z pomocy społecznej skorzystała jak największa liczba podopiecznych, gdyż tylko takie postępowanie jest zgodne z zasadami sprawiedliwości społecznej oraz zasadami wynikającymi z art. 3 ust. 3 i 4 u.p.s. Zdaniem Sądu, organy rozstrzygając sprawę dokonały wszechstronnej analizy okoliczności faktycznych i zebranego materiału dowodowego, a jej wyniki zawarły w uzasadnieniach wydanych decyzji i nie budzą one zastrzeżeń Sądu. Organom nie można zarzucić przekroczenia granic uznania administracyjnego, gdyż szczegółowo wskazały, czym kierowały się przy podejmowaniu rozstrzygnięć i argumentacja ta zasługuje, w ocenie Sądu, na akceptację. W niniejszej sprawie bezspornym jest, że skarżący spełnia przesłanki do przyznania wnioskowanej pomocy.

W szczególności jest osobą schorowaną, niepracującą, nieposiadajacą przyznanych świadczeń emerytalnych lub rentowych, zamieszkuje razem z synem, a miesięczny dochód jego dwuosobowej rodziny wynosił 883,42 zł. Sytuację rodzinną i majątkową oraz zdrowotną skarżącego przeanalizowano szczegółowo i zrobiono to tym dokładniej, gdyż skarżący od kilku już lat korzysta z pomocy i jego sytuacja jest organom dobrze znana. W związku z powyższym, organy przyznały mu świadczenie w wysokości 100 zł, wskazując przy tym, że wysokość przyznawanej miesięcznie średniej kwoty na osobę z tego tytułu wynosi 50 zł.

Zdaniem Sądu, interpretacja art. 8 ust. 3 pkt 3 u.p.s. dokonana przez organy zasługuje na aprobatę. Z przepisu tego, bowiem jednoznacznie wynika, że dochód rodziny pomniejsza się o kwotę alimentów świadczonych na rzecz innych osób. Ustawodawca postanowił, zatem, że nie każdy wydatek świadczony na rzecz innych osób uprawniał będzie do jego odliczenia od uzyskiwanego dochodu, tylko kwota świadczonych alimentów. W sprawie niniejszej nie jest zaś kwestionowane, że skarżący spłaca na rzecz Funduszu Alimentacyjnego zobowiązania powstałe w wyniku wyłożenia przez ten Fundusz alimentów na rzecz córki skarżącego w roku 2004. Dokonywane, więc obecnie przez skarżącego świadczenia na rzecz tego Funduszu, z tytułu zobowiązań powstałych w 2004 r., nie posiadają przymiotu kwot alimentów świadczonych na rzecz innych osób w rozumieniu cytowanego przepisu.

Sąd I instancji zwrócił uwagę, że niezależnie od faktu, iż organy nie odliczyły od dochodu rodziny skarżącego kwot ponoszonych przez niego na rzecz Funduszu Alimentacyjnego, to i tak po dokonaniu wyliczeń ustaliły, że dochód ten kwalifikuje skarżącego do otrzymania świadczenia. Oznacza to, więc, że kwestia braku odliczenia od dochodu rodziny skarżącego świadczeń płaconych przez niego na rzecz Funduszu Alimentacyjnego nie miała wpływu na rozstrzygnięcie dokonane przez organy.

Za niezasadny uznano zarzut skarżącego dotyczący oparcia przez organy rozstrzygnięcia o wytyczne MOPR "Zespół Pracowników Socjalnych 1-8, 11; Korekta do wcześniejszych wytycznych pomniejszania dochodu o należności alimentacyjne". Sąd wyjaśnił, że przedmiotowe wytyczne nie stanowiły żadnego dowodu w rozumieniu art. 75 K.p.a., w oparciu o który organy dokonałyby wydania przedmiotowych decyzji. Ani z sentencji decyzji, ani z ich uzasadnienia nie wynika, aby organy rozstrzygnęły sprawę i wydały decyzje powołując się na te wytyczne.

Z powyższym wyrokiem skarżący nie zgodził się i wywiódł skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej wniesienia. Skarżący wniósł o uchylenie tego orzeczenia i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania, a ponadto o zasądzenie kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu w postępowaniu kasacyjnym, które nie zostały opłacone przez skarżącego ani w całości ani w części. Dodatkowo skarżący kasacyjnie wystąpił z wnioskiem o rozpoznanie sprawy przez powiększony skład orzekający w celu podjęcia uchwały rozstrzygającej zagadnienie prawne budzące poważne wątpliwości, a dotyczące wykładni art. 8 ust. 3 pkt 3 u.p.s.

Skarżący wskazał, że stosowanie tego przepisu wywołuje rozbieżności w rozstrzyganiu spraw przez organy administracyjne, jak i sądy administracyjne. Zasadnym jest, zatem określenie czy i o jakim charakterze świadczenia alimentacyjne uiszczane na rzecz innej osoby podlegają pomniejszeniu przy obliczaniu dochodu osoby składającej wniosek o pomoc w rozumieniu ustawy o pomocy społecznej, a w szczególności określenie czy wskazana norma obejmuje swoim zakresem jedynie świadczenia alimentacyjne bieżące, czy również świadczenia alimentacyjne zaległe.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił:

1. 1. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 151 P.p.s.a. poprzez oddalenie skargi w sytuacji, gdy odmienne rozstrzygnięcie polegające na uchyleniu zaskarżonej decyzji było uzasadnione ze względu na naruszenie przez organy administracyjne przepisów postępowania, które miały istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
2. • art. 7, art. 77 § 1, art. 80 K.p.a. polegające na zaniechaniu podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i pozostawienie poza rozważaniami organu argumentów podnoszonych przez skarżącego dotyczących sposobu powstania zadłużenia, a w konsekwencji arbitralnym przyjęciu, że świadczenie alimentacyjne uiszczane przez skarżącego na rzecz likwidatora Funduszu Alimentacyjnego nie stanowi podstawy do pomniejszenia miesięcznego dochodu w sytuacji, gdy zebrany w materiał dowodowy upoważnia do wniosku odmiennego;
3. • art. 8 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania w sposób dyskredytujący zaufanie obywateli do organów Państwa i podważający świadomość prawną obywateli, co polegało w szczególności na:
4. - postawieniu tezy, że uiszczane, co miesiąc zaległe świadczenie alimentacyjne wpłacane na rzecz likwidatora Funduszu Alimentacyjnego ZUS nie pomniejszają osiąganego dochodu, a w dalszej części prowadzenie go w sposób zmierzający do jej udowodnienia, co przejawiało się m.in. w nieudostępnieniu skarżącemu odpisu dokumentu urzędowego Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w [...] Zespół Pracowników Socjalnych Nr 1-8, 11 Korekta do wcześniejszych wytycznych pomniejszania dochodu o należności alimentacyjne oraz na niewskazywaniu w treści uzasadnienia decyzji organu I instancji na podstawie, jakiej normy prawnej tego typu świadczenie nie może być pomniejszone przy wyliczaniu dochodu;
5. - niekonsekwencji w formułowanych wnioskach wyrażającej się tym, że z jednej strony wskazuje się skarżącemu, że opłacane przez niego zaległe świadczenie alimentacyjne skutkuje pomniejszeniem jego comiesięcznego dochodu, zaś z drugiej wskazuje się wyrażoną przez judykaturę odrębną wykładnię art. 8 ust. 3 pkt 3 u.p.s. i natychmiastowe wykorzystanie tejże wykładni oraz oparcie rozstrzygnięcia na tej wykładni; niewyjaśnienie skarżącemu, dlaczego na gruncie obowiązywania tych samych przepisów prawa wskazana norma prawna nabrała innego znaczenia;
6. 2. naruszenie prawa materialnego, tj.:
7. • art. 8 ust. 3 pkt 3 u.p.s. poprzez błędną jego wykładnię i uznanie, że odliczeniu od przychodów osoby ubiegającej się o zasiłek podlega wyłącznie kwota miesięcznych bieżących alimentów należnych osobie uprawnionej, bez kwot zaległych świadczeń i ewentualnych odsetek oraz kosztów egzekucyjnych, podczas gdy prawidłowa wykładnia powyższego przepisu prowadzi do wniosku, że odliczeniu od przychodów osoby ubiegającej się o zasiłek podlegają także zaległości wobec likwidatora Funduszu Alimentacyjnego;
8. • art. 3 ust. 1 i 3 i art. 39 ust. 1 u.p.s. polegający na przyznaniu skarżącemu świadczenia pieniężnego w dalece niewystarczającej wysokości 100 zł, co spowodowało, że skarżący nie był w stanie żyć w warunkach odpowiadających godności człowieka, a ponadto, że rozmiar świadczenia nie był dostosowany do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy.

W uzasadnieniu autor skargi kasacyjnej podkreślił, że Sąd I instancji dokonał błędnej wykładni przepisów ustawy o pomocy społecznej. W ocenie skarżącego brzmienie art. 8 ust. 3 pkt 3 u.p.s. nie daje jakiejkolwiek podstawy do innego traktowania bieżących zobowiązań alimentacyjnych i zaległości w tych płatnościach. Jeżeli wolą ustawodawcy byłoby rozróżnienie zobowiązań alimentacyjnych bieżących i zaległych, to dokonałby takiego rozróżnienia bezpośrednio w treści normy prawnej. Z aktualnego brzmienia tego przepisu w żadnym wypadku nie wynika, że dochód miałby być ustalany w oderwaniu od rzeczywistej sytuacji materialnej osoby ubiegającej się o taką pomoc. Wadliwe jest uznanie, że odliczeniu podlegają tylko bieżące alimenty w sytuacji, gdy ubiegający się o pomoc społeczną z uzyskiwanego przychodu spłaca również zaległości alimentacyjne.

Nie można przyjąć, że organy pomocy społecznej będą niejako swobodnie decydować o tym, jakie ciężary ponoszone przez wnioskującego mogą zostać odliczone od dochodu. Organ ustalając wysokość dochodu wnioskodawcy, winien ustalić faktyczną wysokość ponoszonych ciężarów alimentacyjnych, a nie ewentualnie odliczyć jedynie wysokość bieżących miesięcznych alimentów.

Dalej wyjaśniono, że w przypadku skarżącego niemożliwym było płacenie alimentów w pełnej wysokości bezpośrednio na ręce byłej żony w wyznaczonych terminach, skutkiem, czego zmuszony jest obecnie do płacenia ich na rzecz likwidatora Funduszu Alimentacyjnego. Organy pomimo bardzo dobrej znajomości sytuacji skarżącego zaniechały uwzględnienia tego kryterium podczas wydawania rozstrzygnięć w sprawie, przez co dopuściły się naruszenia art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. Zaniechanie w tym zakresie skutkowało odmiennym ustaleniem sytuacji majątkowej skarżącego, która była i jest bardzo zła, przez co mogło dojść do wydania mniej korzystnego rozstrzygnięcia, zwłaszcza biorąc pod uwagę uznaniowy charakter tejże decyzji.

W ocenie skarżącego przy tak przedstawiającym się stanie faktycznym organy wydając rozstrzygnięcia w tej sprawie dopuściły się również naruszenia zasad pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa (art. 8 K.p.a.).

Postanowieniem z dnia 3 grudnia 2013 r. przywrócono skarżącemu termin do wniesienia skargi kasacyjnej.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Wniesiona w rozpoznawanej sprawie skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż nie została ona oparta na usprawiedliwionych podstawach.

W ocenie wnoszącego skargę kasacyjną Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku złamał zaskarżonym wyrokiem art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. przez nieuwzględnienie skargi, mimo że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] oraz organ I instancji dopuściły się mającego istotny wpływ na wynik sprawy naruszenia art.7, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 i art. 8 K.p.a., co miało przejawiać się przede wszystkim w niewyjaśnieniu wszystkich okoliczności faktycznych sprawy, w tym niezbadaniu przyczyn zadłużenia skarżącego na rzecz likwidatora Funduszu Alimentacyjnego, nieustaleniu rzeczywistych potrzeb strony, a ponadto na rozstrzygnięciu sprawy bez udostępnienia skarżącemu odpisu wytycznych w sprawie pomniejszania dochodu o należności alimentacyjne. Tak sformułowane zarzuty procesowe nie są zasadne.

W pierwszej kolejności zauważyć należy, że zgodnie z 174 pkt 2 P.p.s.a. uchybienia procesowe stanowią usprawiedliwioną podstawę kasacyjną tylko wówczas, gdy mogły mieć one istotny wpływ na wynik sprawy. Wynika to również z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a, w myśl którego wojewódzki sąd administracyjny uwzględnia skargę i uchyla decyzję (postanowienie) w całości lub w części, gdy stwierdzi, że naruszenia przez organ przepisów postępowania mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W orzecznictwie i literaturze przez możliwość istotnego wpływania na wynik sprawy rozumie się prawdopodobieństwo oddziaływania naruszeń prawa procesowego na treść zaskarżonego aktu. Tylko kwalifikowane wady dające podstawę do wznowienia postępowania obligują do uchylenia decyzji lub postanowienia, bez względu na możliwość ich oddziaływania na sposób zakończenia sprawy. W przypadku pozostałych naruszeń przepisów procesowych ich potencjalny wpływ na wynik sprawy jest niezbędnym warunkiem uwzględnienia skargi.

Sformułowanie "wpływ" oznacza, że pomiędzy uchybieniem procesowym a wydanym w sprawie orzeczeniem zachodzi związek przyczynowy. Brzmienie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 174 pkt 2 P.p.s.a. nie pozostawia, zatem wątpliwości, co do tego, że obejmują one wyłącznie przypadki, w których gdyby nie naruszono przepisów procesowych, to najprawdopodobniej zapadłoby rozstrzygnięcie o innej treści.

Dodać również trzeba, że wnikający z procedury administracyjnej (przede wszystkim z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a.) obowiązek organu administracji publicznej zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego sprowadza się do zgromadzenia dowodów mających znaczenie prawne dla konkretnej sprawy i do poczynienia w oparciu o nie niezbędnych ustaleń faktycznych. O tym, jakie okoliczności - jako istotne - wymagają wyjaśnienia nie może decydować subiektywne przekonanie strony. Ocena, czy określone fakty mają istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy zależy od tego jak jest sformułowana i powinna być rozumiana norma prawna, która w rozpatrywanej sprawie ma zastosowanie. Dokonane ustalenia faktyczne muszą być, zatem analizowane w aspekcie określonego przepisu prawa materialnego, który wyznacza zakres koniecznych ustaleń faktycznych i ma rozstrzygające znaczenie dla oceny, czy określone fakty mają wpływ na treść orzeczenia.

W niniejszej sprawie postępowanie dowodowe i poczynione na jego podstawie ustalenia, które zostały przyjęte przez Sąd I instancji za miarodajne, zostało przeprowadzone przez organy administracyjne z poszanowaniem zasady prawdy obiektywnej (art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a.). W sprawie zebrano kompletny materiał dowodowy, a jego ocena i rozpatrzenie spełniało wymogi przewidziane w art. 80 K.p.a. oraz znalazło pełne odzwierciedlenie w motywach decyzji organów obu instancji. Argumentacja organu I instancji, skupiająca się na kwestiach najistotniejszych w sprawie, oraz obszerne i rzeczowe wywody SKO w [...] dowodzą, że także uzasadnienia decyzji tych organów odpowiadają prawu, gdyż zawierają wszystkie elementy określone w art. 107 § 3 K.p.a.

Przedmiotem kontroli Sądu I instancji była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] w sprawie przyznania skarżącemu świadczenia pieniężnego w wysokości 100 zł. Materialną i procesową podstawą tej decyzji oraz utrzymanego nią w mocy rozstrzygnięcia organu I instancji były przepisy ustawy o pomocy społecznej, rozporządzenia wykonawczego do tej ustawy oraz przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Powołane przez skarżącego kasacyjnie wytyczne, niebędące źródłem prawa powszechnie obowiązującego, nie mogły i nie stanowiły podstawy procedowania organów administracji i nie miały jakiegokolwiek wpływu na treść podjętych w sprawie decyzji. Zatem zbędne są rozważania, czy takie wytyczne zostały w ogóle opracowane. Ponadto odmowa ich udostępnienia, nawet, jeżeli rzeczywiście taki fakt miał miejsce, i tak nie mogła mieć żądnego wpływy na wynik sprawy.

Postępowanie przeprowadzone przez organy administracji orzekające w niniejszej sprawie odpowiadało standardom rzetelnej procedury administracyjnej. W sprawie nie doszło do złamania kwestionowanych przez skarżącego kasacyjnie przepisów postępowania administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku nie miał, zatem jakichkolwiek podstaw do zastosowania instytucji przewidzianej w art. 145 § 1 pkt.1 lit. c P.p.s.a. i uchylenia zaskarżonej decyzji z przyczyn wymienionych w tym przepisie. Zarzut złamania zaskarżonym wyrokiem art. 145 § 1 pkt.1 lit. c P.p.s.a. jest tym samym chybiony. Jeżeli Sąd nie dopatrzył się naruszenia przepisów postępowania, to Naczelny Sąd Administracyjny nie może zarzucić oddalającemu skargę Sądowi I instancji naruszenia omawianego przepisu, gdyż rozstrzygnięcie zgodne jest z dyspozycją stosowanej przez Sąd normy prawnej.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy w sprawie realizacji programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania", pomoc w zakresie dożywiania może być przyznana nieodpłatnie osobom i rodzinom, o których mowa w art. 3 pkt 1, jeżeli dochód osoby samotnie gospodarującej lub dochód na osobę w rodzinie nie przekracza 150 % kryterium dochodowego, o którym mowa odpowiednio w art. 8 ust. 1 pkt 1 i 2 u.p.s. Użyte w tym przepisie sformułowanie "może" oznacza, że przyznanie takiego świadczenia oraz określenie jego wysokości ustawodawca pozostawił organowi orzekającemu. Po ustaleniu stanu faktycznego, zgodnie z przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego, organ pomocy społecznej dokonuje wyboru treści planowanego rozstrzygnięcia. Możliwość dokonania takiego wyboru treści rozstrzygnięcia, określana w doktrynie i orzecznictwie uznaniem administracyjnym, dokonywana jest w granicach prawa. W analizowanej kategorii spraw musi ona, zatem uwzględniać ogólne zasady określone w art. 2 - 4 u.p.s., na co trafnie zwróciły uwagę zarówno organy administracji obu instancji jak i Sąd I instancji.

Należy, zatem przypomnieć, że stosownie do art. 2 ust.1 u.p.s., pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Przepis art. 3 stanowi zaś, że pomoc społeczna wspiera osoby i rodziny w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwia im życie w warunkach odpowiadających godności człowieka (ust. 1); zadaniem pomocy społecznej jest zapobieganie sytuacjom, o których mowa w art. 2 ust. 1, przez podejmowanie działań zmierzających do życiowego usamodzielnienia osób i rodzin oraz ich integracji ze środowiskiem (ust. 2); rodzaj, forma i rozmiar świadczenia powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy (ust. 3); potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej (ust. 4).

Z powyższych przepisów wynika, że organy pomocy społecznej muszą mieć na uwadze nie tylko oczekiwania konkretnego beneficjenta, ale także uwzględniać potrzeby innych osób korzystających z pomocy społecznej oraz własne możliwości finansowe. W analizowanej kategorii spraw ma to istotne znaczenie, gdyż faktem powszechnie znanym, a pomijanym przez skarżącego kasacyjnie, jest stale rosnąca liczba osób korzystających z przedmiotowego wsparcia oraz ograniczone środki finansowe, którymi dysponują organy pomocy społecznej. Posiadane przez nie fundusze nie zabezpieczają możliwości realizacji wszystkich, nawet uzasadnionych wniosków. Środki te muszą być jednak kierowane do znacznej liczby osób wymagających wsparcia. Nie ulega, więc wątpliwości, że organy nie są w stanie zabezpieczyć wszystkich potrzeb osób ubiegających się o pomoc, jak również nie mogą zawsze udzielać świadczeń w wysokości oczekiwanej przez beneficjentów.

Pomoc społeczna ma jedynie charakter subsydiarny w stosunku do działań samych zainteresowanych. Świadczenie pieniężne jest wyjątkową, doraźną pomocą wsparcia osób znajdujących się w trudnej sytuacji życiowej. Nie może być on utożsamiany ze świadczeniami mającymi charakter stały lub okresowy. Jego celem nie jest, więc zapewnienie stałego źródła dochodu. Subsydiarny charakter przedmiotowej pomocy oznacza również, że świadczona przez państwo pomoc nie może zwalniać beneficjentów z własnej aktywności w pokonywaniu niepomyślności życiowych. Działania organów pomocy społecznej powinny mieć jedynie uzupełniający charakter w stosunku do wysiłków beneficjenta i członków jego rodziny. Zadaniem takich organów jest pomoc w dążeniu samych zainteresowanych do polepszenia ich sytuacji życiowej we własnym zakresie. Nie mogą one, więc wyręczać obywateli. Pomoc społeczna wspiera tylko osoby i rodziny w ich własnych wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb w celu umożliwienia im życia w warunkach odpowiadających godności człowieka a nie zastępuje koniecznych starań każdej osoby o uzyskanie środków na ten cel.

Powyższe oznacza, że osoba wnioskująca o przyznanie pomocy zobligowana jest w pierwszej kolejności do przezwyciężania we własnym zakresie swych problemów, a dopiero, gdy nie jest w stanie tego dokonać, pomoc społeczna w postaci przedmiotowego zasiłku może zostać przyznana (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 4 listopada 2008 r., I OSK 1910/07, LEX nr 569575).

W rozpoznawanej sprawie za niesporne należy uznać, że skarżący ze względu na wielkość dochodu spełnia wymagania do uzyskania świadczenia z pomocy społecznej. Z poczynionych ustaleń, których skarżący nie kwestionował, wynika, że zamieszkuje on i gospodaruje wspólnie z dorosłym synem. Ich łączny dochód nie przekracza kryterium dochodowego ustalonego dla rodziny składającej się z dwóch osób. W związku z powyższym skarżący od dłuższego czasu korzysta z różnych form wsparcia udzielanych przez organy pomocy społecznej. Tylko od października 2012 r. pobrał zasiłki na łączną kwotę 3569,34 zł. Przedmiotowa pomoc uzyskał także w niniejszej sprawie. Wbrew twierdzeniom skarżącego organy, decydując o przyznaniu świadczenia we wskazanej wysokości, badały i przeanalizowały wszystkie istotne w sprawie okoliczności faktyczne. Poza swymi rozważaniami pozostawiły jedynie kwestię zadłużenia strony z tytułu zaciągniętych wcześniej pożyczek, trafnie przy tym uznając, że celem pomocy społecznej jest zabezpieczenie niezbędnych, bieżących potrzeb świadczeniobiorcy, a nie spłata jego długów wobec osób fizycznych.

Organy nie zignorowały natomiast sytuacji życiowej i zdrowotnej wnioskodawcy, w tym między innymi jego stanu zdrowia oraz związanych z tym kosztów leczenia. Jednakże nie mogły też skoncentrować się wyłącznie na zaspokojeniu wszystkich zgłoszonych przez skarżącego potrzeb, z pokrzywdzeniem innych osób oczekujących podobnego wsparcia finansowego. Z uwagi na ograniczone fundusze organy musiały limitować przedmiotową pomoc także w stosunku do skarżącego. Dodać również należy, że B. O. nie może skutecznie żądać ponoszenia przez pomoc społeczną całego ciężaru swego utrzymania.

Skarżący i jego syn winni, bowiem wykorzystywać także własne możliwości uzyskiwania dochodów na swe utrzymanie. B. O. ma orzeczony umiarkowany stopień niepełnosprawności. Jednakże jego syn nie został uznany za całkowicie niezdolnego do pracy. Samo podjęcie przez niego studiów nie wyklucza potencjalnych możliwości podjęcia przez niego jakichkolwiek zajęć zarobkowych i zdobycia w ten sposób niezbędnych środków do życia dla siebie i ojca. Z powyższych względów uznać należy, że w niniejszej sprawie również przepisy art. 3 ust. 1 i ust. 3 oraz art. 39 ust. 1 u.p.s. nie zostały naruszone.

Zamierzonego skutku nie mógł odnieść ponadto ostatni ze sformułowanych w skardze kasacyjnej wytyków, a mianowicie zarzut naruszenia art.8 ust. 3 pkt. 3 u.p.s. Przepis art. 8 ust. 3 tej ustawy definiuje dla celów pomocy społecznej pojęcie dochodu, stanowiąc, że za dochód uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca, w którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, pomniejszoną o: miesięczne obciążenie podatkiem dochodowym od osób fizycznych, składki na ubezpieczenie zdrowotne określone w przepisach o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia oraz ubezpieczenia społeczne określone w odrębnych przepisach i kwotę alimentów świadczonych na rzecz innych osób. W art. 8 ust. 4 u.p.s. przewidziano natomiast, że do dochodu ustalonego w myśl ust. 3 nie wlicza się: 1) jednorazowego pieniężnego świadczenia socjalnego;

1. 2) zasiłku celowego;
2. 3) pomocy materialnej mającej charakter socjalny albo motywacyjny, przyznawanej na podstawie przepisów o systemie oświaty;
3. 4) wartości świadczenia w naturze;
4. 5) świadczenia przysługującego osobie bezrobotnej na podstawie przepisów o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy z tytułu wykonywania prac społecznie użytecznych. Z powołanych przepisów wynika, że po pierwsze, ustawodawca jednoznacznie zdefiniował pojęcie dochodu, a po drugie, taksatywnie wymienił składniki, których się do niego nie wlicza. Oznacza to, że pod pojęciem dochodu rozumieć należy wszelkie dochody, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, z wyłączeniem odliczeń i pomniejszeń enumeratywnie wymienionych w przepisach art. 8 ust. 3 i 4 u.p.s. Katalog obciążeń pomniejszających dochód oraz katalog przychodów odliczanych od dochodu na gruncie ustawy o pomocy społecznej mają, zatem charakter zamknięty.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego orzekającego w niniejszej sprawie Sąd I instancji dokonał prawidłowej wykładni art. 8 ust. 3 pkt. 3 u.p.s., akceptując stanowisko organów, że spłata zadłużenia na rzecz likwidatora Funduszu Alimentacyjnego nie ma wpływu na wysokość dochodu osoby ubiegającej się o świadczenie przewidziane w ustawie o pomocy społecznej. Art. 8 ust. 3 i art. 8 ust. 4 u.p.s. zawierają regulację, szczególną, która umożliwia pomniejszenie dochodu beneficjenta o enumeratywnie wymienione należności. Przepisy te muszą być, zatem wykładane ściśle. Ich rozszerzająca wykładnia nie jest dopuszczalna.

Art. 8 ust. 3 pkt. 3 u.p.s. daje podstawę do pomniejszenia dochodu o kwotę alimentów świadczonych na rzecz innych osób. Ustawa o pomocy społecznej nie zawiera definicji pojęcia "alimenty", dlatego przy interpretacji tego pojęcia należy przede wszystkim sięgnąć do przepisów Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego (dalej w skrócie k.r.i o.). Zgodnie z art. 128 k.r.i o. obowiązek alimentacyjny - co do zasady -obciąża krewnych i rodzeństwo osób uprawnionych. Obowiązek ten sprowadza się do obowiązku osoby zobowiązanej do dostarczania określonej osobie uprawnionej środków utrzymania a w miarę potrzeby także środków wychowania. Krąg osób uprawnionych wynika z regulacji zawartych w art. 130 i nast. k.r.i o. Zatem alimenty to świadczenie uiszczane na rzeczy osoby uprawnionej przez zobowiązanego w związku z realizacją ustawowego obowiązku określonego w art. 128 k.r.i o. Są one z zasady przeznaczane na bieżące utrzymanie osoby uprawnionej.

W konsekwencji nie powinno ulegać wątpliwości, że osoba, o której mowa w art. 8 ust. 3 pkt. 3 u.p.s., to jedna z osób uprawnionych wymienionych w art. 130 i nast. k.r.i o. Dlatego też na gruncie ustawy o pomocy społecznej przy ustalaniu dochodu wnioskodawcy należy uwzględniać wyłącznie alimenty świadczone przez niego na rzecz tak rozumianych osób uprawnionych. Inne należności, a więc i te które wynikają z obowiązku zwrotu świadczeń wypłacanych z funduszu alimentacyjnego nie podlegają odliczeniu od dochodu. Należy odróżnić pojęcie "alimentów" od świadczeń wypłacanych z funduszu alimentacyjnego. Te ostatnio wymienione świadczenia takich alimentów nie stanowią. Są one wypłacane osobom uprawnionym do alimentów w przypadku - najogólniej rzecz ujmując - gdy egzekucja takich alimentów wobec dłużnika alimentacyjnego okazała się bezskuteczna. Cel obu wskazanych instytucji jest podobny, gdyż zmierza do dostarczenia środków utrzymania osobom, które nie są w stanie samodzielnie zaspokoić swych potrzeb.

Są to jednak odrębne świadczenia, co jednoznacznie wynika miedzy innymi z powołanych przepisów Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego oraz z przepisów nieobowiązującej już ustawy z dnia 18 lipca 1974 r. o funduszu alimentacyjnym (Dz. U. z 1991 r., Nr 45, poz. 200 ze zm.) i obecnie obowiązującej ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. z 2012 r., poz. 1228 ze zm.). Zapłaty alimentów świadczonych przez zobowiązanego na rzecz osoby uprawnionej nie można, zatem utożsamiać z wypłatą świadczeń z funduszu alimentacyjnego.

Tym samym zwrotu przez dłużnika alimentacyjnego świadczeń wypłaconych osobie uprawnionej z funduszu alimentacyjnego w żaden sposób nie można traktować jako "świadczenia alimentów na rzecz innej osoby". Wobec powyższego przyjąć należy na podstawie art. 8 ust. 3 pkt. 3 u.p.s., od dochodu odliczeniu podlegają wyłącznie alimenty świadczone przez stronę na rzecz osoby uprawnionej. Podstaw do takich odliczeń nie daje natomiast dokonany przez dłużnika alimentacyjnego zwrot świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego. Skoro zwrot takich świadczeń nie uprawnia do omawianych odliczeń, to oczywistym również jest, że organy pomocy społecznej nie są zobowiązane do dokonywania wnioskowanych przez skarżącego ustaleń oraz do ustalenia, z jakich przyczyn beneficjent nie wywiązywał się z ciążącego na nim obowiązku alimentacyjnego wobec córki oraz czy i w jaki sposób uregulował swe zobowiązania wobec funduszu alimentacyjnego. Dlatego wszystkie zarzuty skarżącego w tym zakresie są chybione.

Dodać należy, że omawiane kwestie i tak w niniejszej sprawie nie miały istotnego znaczenia, gdyż w ogóle nie mogły wpływać na treść zapadłych rozstrzygnięć. Wysokość dochodu skarżącego, nawet bez wnioskowanych przez niego odliczeń, nie przekraczała ustawowego kryterium dochodowego. Spełnienie przez B. O. przesłanki dochodowej na żadnym etapie postępowania nie było kwestionowane.

W niniejszej sprawie brak jest podstaw do uwzględnienia wniosku autora skargi kasacyjnej o przedstawienie, na podstawie art. 187 § 1 P.p.s.a. zagadnienia prawnego do rozstrzygnięcia składowi siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego. Po pierwsze, skorzystanie z tej instytucji należy do suwerennych praw składu orzekającego, nie jest zaś prawem podmiotowym stron i uczestników postępowania. Po drugie okoliczność, że dane zagadnienie budzi w orzecznictwie wątpliwości prawne nie uprawnia jeszcze do zastosowania wskazanego trybu postępowania. Musi, bowiem zachodzić ścisły związek wątpliwości prawnych z potencjalnym wynikiem rozpoznawanej sprawy. Taka zaś sytuacji w sprawie nie zachodzi.

W tym stanie uznając, że skarga kasacyjna pozbawiona jest usprawiedliwionych podstaw, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 184 P.p.s.a. Z kolei do orzekania w przedmiocie wynagrodzenia na rzecz adwokata wyznaczonego po przyznaniu skarżącemu prawa pomocy właściwy jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku.