Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 4 marca 2020 r., sygn. akt: I SA/Wa 2511/19 oddalił skargę P.C., M.J., W.C., J.C., D.DG S.K. sp. j. z siedzibą w G. na postanowienie Wojewody Mazowieckiego z dnia [..] września 2019 r., nr [..] w przedmiocie zawieszenia postępowania.
W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał na następujący stan faktyczny i prawny sprawy:
Postanowieniem z dnia [..] września 2019 r., nr [..] Wojewoda Mazowiecki utrzymał w mocy postanowienie Prezydenta m.st. Warszawy nr [..] z dnia [..] maja 2019 r. o zawieszeniu z urzędu postępowania w sprawie przyznania odszkodowania za grunt nieruchomości położonej w W. przy ulicy [..] ozn. Hip. [..] do czasu wyeliminowania z obrotu prawnego jednego z dokumentów stwierdzających przejście praw do spadku po Z.W. oraz W.M.W..
Organ wskazał, że w obrocie prawnym istnieją 3 postanowienia spadkowe po ww. osobach, tj. postanowienie Sądu Powiatowego dla m.st. Warszawy z dnia [..] sierpnia 1967 r., sygn. akt: [..] oraz z dnia [..] grudnia 1967 r, sygn. akt: I [..], a także postanowienie Sądu Rejonowego dla m.st. Warszawy z dnia [..] marca 1992 r., sygn. akt: [..]. Istnienie kilku postanowień spadkowych dotyczących tych samych osób stanowi podstawę do wznowienia postępowania. Organ stwierdził, że orzekając o odszkodowaniu musi ustalić legitymację czynną osoby zainteresowanej, a skoro w obrocie prawnym istnieje kilka postanowień spadkowych - nie jest to możliwe.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wywiedli P.C., M.J., W.C., J.C., D.DG S.K. sp.j. z siedzibą w G., zarzucając naruszenie art. 8 k.p.a., art. 76 § 1 k.p.a., art. 365 § 1 k.p.c. oraz art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że chociaż niesporne jest, że w obrocie prawnym występują dwa postanowienia spadkowe po Z.W. oraz W.M.W. i mają one de facto tę samą treść, jeżeli chodzi o osoby uprawnione do dziedziczenia, to w obrocie prawnym nie mogą istnieć dwa takie same postanowienia rozstrzygające o spadkobraniu po tych samych osobach. Zatem chociaż faktycznie w świetle tych postanowień legitymacja czynna spadkobierców generalnie nie budzi wątpliwości, gdyż w obu postanowieniach powołane do spadku są te same osoby, to nie sposób przyjąć prawidłowości podstawy prawnej powołania do spadku. W ocenie Sądu organ prawidłowo więc uznał, że powstaje istotna wątpliwość co do źródła powołania do spadku uzasadniająca oddalenie wniesionej skargi.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiedli skarżący pierwszoinstancyjnie zaskarżając ten wyrok w całości, zrzekając się rozprawy, wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku, wydanie wyroku reformatoryjnego i uchylenie postanowień organów obu instancji, zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego oraz zarzucając naruszenie przepisów postępowania, tj.:
- 1) art. 8 k.p.a. przez zaakceptowanie przyjętej obecnie przez organy I i II instancji oceny prawnej kwestii kręgu spadkobierców po Z. i W., wskazanych jednobrzmiąco w obu pierwotnych i ponownych postanowieniach spadkowych po tych zmarłych, odmiennej niż wcześniejsza ocena tych kwestii, którą organ I instancji przyjął kierując do tych spadkobierców decyzję z dnia [..] listopada 2013 r. o odmowie "zwrotu" tejże działki;
- 2) art. 76 § 1 k.p.a. przez pominięcie znajdujących się w aktach sprawy odpisów prawomocnych postanowień sądu z 1967 r. stwierdzających nabycie przez określone osoby spadków po Z. i W., które jako dokumenty urzędowe, sporządzone w przepisanej formie, przez powołany do tego organ władzy publicznej, w zakresie jego działania, stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone; organy I i II instancji ani też sąd wojewódzki nie przeprowadziły dowodu przeciw treści tych dokumentów (§ 3 ww. przepisu),
- 3) art. 365 § 1 k.p.c. przez pominięcie związania organów administracji i Sądu, wspomnianymi prawomocnymi postanowieniami spadkowymi sądów,
- 4) art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. przez zawieszenie postępowania pomimo braku nierozstrzygniętego dotychczas zagadnienia wstępnego, od którego zależałby wynik zawieszonego postępowania administracyjnego.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że nie ma wątpliwości co do kręgu spadkobierców po Z. i W. z uwagi na tożsamą treść podwojonych postanowień spadkowych. Ewentualne usunięcie z obrotu prawnego ponownych postanowień spadkowych nie wpłynie na krąg spadkobierców i wysokość ich udziałów w spadku, a więc niesłusznie wojewoda przyjął, że dochodzi do kolizji orzeczeń sądowych, a tym samym brak jest zagadnienia wstępnego, od którego zależałby wynik postępowania administracyjnego.
Następnie w uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano, że Sąd nie wyjaśnił, dlaczego pewność obrotu prawnego miałoby podważać istnienie ponownych postanowień spadkowych o tej samej treści, co postanowienia pierwotne. Stąd też Sąd naruszył art. 8 k.p.a., art. 76 § 1 k.p.a., art. 365 § 1 k.p.c. oraz art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Naruszenia te uzasadniały uchylenie przez Sąd zaskarżonego postanowienia (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi), wobec czego wyrok oddalający skargę narusza prawo.
Pismem z dnia 4 lutego 2021 r. pełnomocnik skarżących kasacyjnie uzupełnił uzasadnienie skargi kasacyjnej o stwierdzenie, że postanowienia spadkowe wskazują tych samych spadkobierców i te same ich udziały, natomiast przepis art. 679 § 1 k.p.c. ma zastosowanie tylko w przypadku, gdy postanowienie spadkowe wskazuje błędnie krąg spadkobierców lub ich udziały, co powoduje, że nie ma podstaw do uchylenia któregoś z podwójnych postanowień.
Odpowiedzi na skargę kasacyjną nie wniesiono.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Stosownie do art. 182 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz.U. z 2019 r., poz. 2325) - zwanej dalej p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, gdy strona, która ją wniosła, zrzekła się rozprawy, a pozostałe strony, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia skargi kasacyjnej, nie zażądały przeprowadzenia rozprawy. Z kolei według 182 § 3 p.p.s.a. na posiedzeniu niejawnym Naczelny Sąd Administracyjny orzeka w składzie jednego sędziego, a w przypadkach, o których mowa w § 2, w składzie trzech sędziów. Ponieważ w rozpoznawanej sprawie strona skarżąca kasacyjnie złożyła stosowny wniosek, a strona przeciwna nie przedstawiła odmiennych wniosków procesowych, skarga kasacyjna została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym.
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a., przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej.
Skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach:
- 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie;
- 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 p.p.s.a.).
Granice skargi kasacyjnej wyznaczają wskazane w niej podstawy.
Przed odniesieniem się do zarzutów skargi kasacyjnej konieczne jest podkreślenie, że ze względu na to, że konstrukcja art. 174 p.p.s.a. umożliwia zaskarżenie wszelkich naruszeń prawa, jakich mógł się dopuścić Sąd I instancji przy wydawaniu rozstrzygnięcia, granice skargi kasacyjnej wyznaczane są przez stronę skarżącą kasacyjnie. Powinny one zawsze zostać wyznaczone w sposób precyzyjny. Obowiązkiem strony składającej środek odwoławczy jest takie zredagowanie podstaw kasacyjnych skargi, a także ich uzasadnienia, aby nie budziły one wątpliwości interpretacyjnych (por. wyrok NSA z dnia 19 lutego 2009 r., II FSK 1688/07, LEX nr 1095923). Naczelny Sąd Administracyjny nie może bowiem domniemywać granic skargi kasacyjnej.
Sąd ten jest władny badać naruszenie jedynie tych przepisów (norm), które zostały wyraźnie wskazane przez stronę skarżącą kasacyjnie. Nie jest dopuszczalna wykładnia zakresu zaskarżenia i jego kierunków oraz konkretyzowanie, uściślanie zarzutów skargi kasacyjnej czy też poprawianie jej niedokładności (por. wyrok NSA z dnia 13 listopada 2014 r., I OSK 1420/14, LEX nr 1658243). Właściwe określenie w skardze kasacyjnej zakresu i podstaw zaskarżenia jest również konieczne z uwagi na ustanowioną w art. 183 p.p.s.a. wskazaną wyżej zasadę stanowiącą, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Pewnym złagodzeniem rygorów wynikających z art. 176 w związku z art. 178 p.p.s.a. jest przewidziana w art. 183 § 1 tej ustawy możliwość przytoczenia przez stronę nowego uzasadnienia podstaw kasacyjnych po upływie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej.
Należy przy tym wskazać, że Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 20 września 2006 r., SK 63/05, orzekając o zgodności art. 174, art. 183 § 1, art. 184 p.p.s.a. z wymienionymi przepisami Konstytucji RP, nie zakwestionował konstytucyjności przyjętego modelu skargi kasacyjnej w postępowaniu sądowoadministracyjnym.
Ważne jest też zwrócenie uwagi, że w praktyce orzeczniczej Naczelnego Sądu Administracyjnego nie dochodzi do automatycznego dyskwalifikowania skarg kasacyjnych w sytuacji, gdy zarzuty kasacyjne nie w pełni spełniają wymogi konstrukcyjne określone w art. 176 p.p.s.a., czego potwierdzeniem jest uchwała NSA z dnia 26 października 2009 r., I OPS 10/09 podjęta w pełnym składzie. Naczelny Sąd Administracyjny nie może zasadniczo we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej, ani uściślać bądź w inny sposób ich korygować (por. wyrok NSA z dnia 27 stycznia 2015 r., II GSK 2140/13, LEX nr 1682677), chyba że umożliwia to powołana choćby niedoskonale podstawa prawna, a wadliwość zarzutu jest możliwa do usunięcia poprzez analizę argumentacji uzasadnienia środka odwoławczego (por. wyrok NSA z dnia 22 sierpnia 2012 r., I FSK 1679/11, LEX nr 1218340). Do Naczelnego Sądu Administracyjnego nie należy jednak wyciąganie z treści uzasadnienia skargi kasacyjnej przytoczonych tam zarzutów i wiązanie ich z powołanymi tam przepisami w celu uzupełnienia przytoczonej w petitum skargi kasacyjnej podstawy kasacyjnej (por. wyrok NSA z dnia 13 listopada 2007 r., I FSK 1448/06, LEX nr 419045).
Naczelny Sąd Administracyjny wielokrotnie w swoim orzecznictwie podkreślał, że nie ma on obowiązku formułowania za stronę zarzutów kasacyjnych na podstawie uzasadnienia skargi kasacyjnej. Należy bowiem mieć na uwadze, że wyodrębnianie zarzutów z treści uzasadnienia skargi kasacyjnej zawsze niesie ryzyko nieprawidłowego odczytania intencji strony wnoszącej skargę kasacyjną. Konieczne jest przy tym oddzielenie podstawy kasacyjnej od jej uzasadnienia, które jest niezbędnym elementem skargi kasacyjnej (zob. wyrok NSA z dnia 19 marca 2014 r., II GSK 16/13, LEX nr 1551417; wyrok NSA z dnia 17 lutego 2015 r., II OSK 1695/13, LEX nr 1658172). Do autora skargi kasacyjnej należy zatem wskazanie konkretnych przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania, które w jego ocenie naruszył Sąd I instancji i precyzyjne wyjaśnienie, na czym polegało ich niewłaściwe zastosowanie lub błędna interpretacja, w odniesieniu do prawa materialnego, bądź wykazanie istotnego wpływu naruszenia prawa procesowego na rozstrzygnięcie sprawy przez Sąd I instancji.
Określona w art. 183 § 1 p.p.s.a. zasada związania granicami skargi kasacyjnej oznacza również związanie wskazanymi w niej podstawami zaskarżenia, które determinują zakres kontroli kasacyjnej, jaką Naczelny Sąd Administracyjny sprawuje na podstawie i w granicach prawa (art. 7 Konstytucji RP) - w celu stwierdzenia ewentualnej wadliwości zaskarżonego orzeczenia.
W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego podkreślano też wielokrotnie, że systemowe odczytanie art. 176 i art. 183 p.p.s.a. prowadzi do wniosku, że Naczelny Sąd Administracyjny nie może rozpoznać merytorycznie zarzutów skargi, które zostały wadliwie skonstruowane. Jest to zgodne z poglądem, według którego przytoczenie podstaw kasacyjnych, rozumiane jako wskazanie przepisów, które - zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną - zostały naruszone przez wojewódzki sąd administracyjny, nakłada na Naczelny Sąd Administracyjny, stosownie do art. 174 pkt 1 i 2 oraz art. 183 § 1 p.p.s.a., obowiązek odniesienia się do wszystkich zarzutów przytoczonych w podstawach kasacyjnych. Naczelny Sąd Administracyjny tylko wtedy może uczynić zadość temu obowiązkowi, gdy wnoszący skargę kasacyjną poprawnie określi, jakie przepisy jego zdaniem naruszył wojewódzki sąd administracyjny i na czym owo naruszenie polegało (por. podobnie wyrok NSA: z dnia 7 stycznia 2010 r., II FSK 1289/08; wyrok NSA z dnia 22 września 2010 r., II FSK 764/09; wyrok NSA z dnia 16 lipca 2013 r., sygn. akt II FSK 2208/11).
Uzasadniając zarzut naruszenia prawa materialnego przez jego błędną wykładnię wykazać należy, że sąd mylnie zrozumiał stosowany przepis prawa, natomiast uzasadniając zarzut niewłaściwego zastosowania przepisu prawa materialnego wykazać należy, iż sąd stosując przepis popełnił błąd w subsumcji, czyli że niewłaściwie uznał, iż stan faktyczny przyjęty w sprawie odpowiada stanowi faktycznemu zawartemu w hipotezie normy prawnej, zawartej w przepisie prawa. W obu tych przypadkach autor skargi kasacyjnej wykazać musi ponadto w uzasadnieniu, jak w jego ocenie powinien być rozumiany stosowany przepis prawa, czyli jaka powinna być jego prawidłowa wykładnia, bądź jak powinien być stosowany konkretny przepis prawa ze względu na stan faktyczny sprawy, a w przypadku zarzutu niezastosowania przepisu - dlaczego powinien być zastosowany. Uzasadniając zaś naruszenie przepisów postępowania wykazać należy, że uchybienie im mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Sporządzanie skarg kasacyjnych zostało powierzone profesjonalnym podmiotom, których fachowość powinna gwarantować prawidłowe skonstruowanie zarzutów, zgodnie z wymogami p.p.s.a.
Przypomnienie powyższych uwag było w realiach niniejszej sprawy konieczne ze względu na konstrukcję wniesionej w tej sprawie skargi kasacyjnej.
Przede wszystkim należy zwrócić uwagę, że strony skarżące kasacyjnie zarzuciły naruszenie przepisów art. 8 k.p.a., art. 76 § 1 k.p.a., a w konsekwencji art. 365 § 1 k.p.c. oraz art. 97 § 1 k.p.a., kierując te zarzuty bezpośrednio wobec rozstrzygnięcia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Tymczasem Sąd I instancji w ramach kontroli sądowoadministracyjnej nie stosuje, a zatem nie może naruszyć poprzez wadliwe zastosowanie, przepisów kodeksu postępowania administracyjnego i kodeksu postępowania cywilnego. Sposób skonstruowania tych zarzutów nie pozwalał więc na skuteczne podważenie stanowiska Sądu I instancji uniemożliwiając jednocześnie Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu zawarcie wiążącej oceny podstaw merytorycznych wniesionej skargi kasacyjnej.
Podkreślenia wymaga, że ocena skuteczności zarzutów naruszenia przepisów postępowania uzależniona jest od wyszczególnienia przez wnoszącego skargę kasacyjną naruszonych - jego zdaniem - przepisów postępowania sądowoadministracyjnego, a nie przepisów postępowania administracyjnego lub przepisów postępowania cywilnego. Przedmiotem zaskarżenia jest bowiem orzeczenie sądu administracyjnego, a nie akt lub czynność z zakresu administracji publicznej. Działanie sądu administracyjnego podlega regulacji p.p.s.a. i ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz.U. z 2021 r., poz. 137). Z tego punktu widzenia istotne jest zatem, aby skarżący zawarł w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia przepisów, które mogły być i były stosowane przez Sąd I instancji w procesie orzekania. Rolą sądu administracyjnego, rozstrzygającego w granicach sprawy i na podstawie akt sprawy jest bowiem przeprowadzenie procesu kontroli działania organu administracji z punktu widzenia jego zgodności z prawem.
Proces ten obejmuje: kontrolę rekonstrukcji i zastosowania przez organy administracji publicznej norm proceduralnych określających prawne wymogi ustalania faktów, kontrolę sposobu prawnej kwalifikacji tych faktów, co odnosi się do materialnoprawnych podstaw rozstrzygnięcia administracyjnego, w tym kontroli ich wykładni i zastosowania, przez pryzmat zaś przepisów ustaw procesowych określających prawne wymogi odnośnie do uzasadnienia decyzji administracyjnej, kontrolę konkretnego sposobu ustalenia w konkretnej sprawie faktycznych i prawnych podstaw rozstrzygnięcia (por. L. Leszczyński, Orzekanie przez sądy administracyjne a kontrola wykładni prawa, "Zeszyty Naukowe Sądownictwa Administracyjnego" z 2010 r., nr 5-6, s. 267 i nast.). Skuteczne postawienie zarzutu naruszenia przepisów postępowania wymaga także uprawdopodobnienia istnienia związku przyczynowego między tym naruszeniem a treścią rozstrzygnięcia (por. J. P. Tarno: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Komentarz, Wyd. 3, Warszawa 2008, s. 426), polegającego na tym, że gdyby do tego uchybienia nie doszło, to treść rozstrzygnięcia podjętego wyrokiem byłaby inna (por. B. Gruszczyński (w:) B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2006, s. 387).
W treści zarzutów skargi kasacyjnej, którymi objęto wyłącznie przepisy postępowania, nie wskazano jakichkolwiek przepisów postępowania sądowoadministracyjnego. Rozstrzygnięcie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w niniejszej sprawie zostało wydane na podstawie art. 151 p.p.s.a. Nie podnosząc zarzutu naruszenia tego przepisu w powiązaniu z przepisami, których sposób stosowania przez organy administracji był przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej, strony skarżące nie mogły skutecznie zakwestionować zaskarżonego wyroku, w którym oddalając skargę po dokonaniu oceny zaskarżonego postanowienia pod kątem zgodności z przepisami prawa, Sąd I instancji nie dostrzegł naruszeń, które powodowałyby konieczność wyeliminowania postanowienia z obrotu prawnego. Wymaga podkreślenia, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając niniejszą skargę kasacyjną dostrzegł, że w końcowych wnioskach zawartych w uzasadnieniu tej skargi znalazło się sformułowanie jej autora, iż wskazywane przez niego naruszenia uzasadniały uchylenie przez Sąd zaskarżonego postanowienia, a zatem wyrok oddalający skargę jest błędny jako niewydany na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. Powołanie jednak w tym miejscu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. nie mogło konwalidować wadliwości skargi kasacyjnej w zakresie prawidłowego wskazania podstaw kasacyjnych, przy czym dodatkowo uzasadnienie naruszenia tego przepisu, a więc podniesienie w skardze kasacyjnej zarzutu niewyjaśnienia przez Sąd stanowiska, że istnienie ponownych (późniejszych) postanowień spadkowych o tej samej treści, co postanowienia pierwotne, podważa pewność obrotu prawnego nie mogło być podstawą do zrekonstruowania zarzutu naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 8 k.p.a., art. 76 § 1 k.p.a., art. 365 § 1 k.p.c. oraz art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Okoliczność niewyjaśnienia zajętego przez Sąd stanowiska oraz jego podstawy prawnej mogłaby być kwestionowana w ramach zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a., a takiego zarzutu w skardze kasacyjnej nie podniesiono.
Nawet gdyby jednak możliwe było zrekonstruowanie zarzutu naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 8 k.p.a., art. 76 § 1 k.p.a., art. 365 § 1 k.p.c. oraz art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., czyli przyjęcie, że strony skarżące kasacyjnie zarzucają niezastosowanie przez Sąd I instancji art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku ze wskazanymi wyżej przepisami, to zarzut ten również nie mógłby osiągnąć skutku. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego prezentowane jest trafne stanowisko, zgodnie z którym w świetle brzmienia art. 174 p.p.s.a. zasadniczo nie jest dopuszczalne formułowanie zarzutu skargi kasacyjnej jako zarzutu naruszenia przepisu prawa "poprzez jego niezastosowanie" czy "pominięcie" (por. wyrok NSA z 1 czerwca 2004 r., OSK 284/04, niepubl., wyrok NSA z dnia 3 grudnia 2008 r., I OSK 1807/07, LEX nr 525973; wyrok NSA z dnia 14 maja 2007 r., I OSK 1247/06, LEX nr 342527; wyrok NSA z dnia 28 marca 2007 r., I OSK 31/07, LEX nr 327781; postanowienie NSA z dnia 2 marca 2012 r., I OSK 294/12, LEX nr 1136684; wyrok NSA z dnia 25 kwietnia 2012 r., II OSK 329/12; wyrok NSA z dnia 6 grudnia 2013 r., I OSK 2255/12; wyrok NSA z dnia 8 września 2017 r., I OSK 3080/15).
Należy się do tego poglądu przychylić z tym zastrzeżeniem, że nie dyskwalifikowałoby zarzutu skargi kasacyjnej wskazanie na niezastosowanie określonego przepisu jedynie wtedy, gdyby strona skarżąca kasacyjnie jednocześnie wskazała przepis, który w jej przekonaniu został wadliwie zastosowany zamiast przepisu przez nią wskazywanego - wraz z podaniem uzasadnienia tego stanowiska. Wymogu tego skarga kasacyjna nie spełniła. Wadliwość konstrukcyjna skargi kasacyjnej czyni tym samym nieskutecznym zarzut naruszenia art. 8 k.p.a., art. 76 § 1 k.p.a., art. 365 § 1 k.p.c. oraz art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a.
Przypomnieć także należy, że dla uznania za usprawiedliwioną drugiej podstawy kasacyjnej – naruszenia przepisów postępowania - nie wystarczy samo wskazanie naruszenia przepisów postępowania, ale nadto wymagane jest, aby skarżący wykazał, że następstwa stwierdzonych wadliwości postępowania były tego rodzaju, że kształtowały one lub współkształtowały treść kwestionowanego w sprawie orzeczenia. W tym miejscu Naczelny Sąd Administracyjny, zważywszy, że w skardze kasacyjnej nie podniesiono zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a., jedynie ubocznie zwraca uwagę na rozbieżność stanu faktycznego przedstawionego przez Sąd I instancji w uzasadnieniu wyroku z treścią dokumentacji sprawy. W istocie organ w zaskarżonym postanowieniu wskazał bowiem na trzy postanowienia spadkowe, z których w uzasadnieniu wyroku pominięto istotne postanowienie Sądu Rejonowego dla m.st. Warszawy z dnia [..] marca 1992 r., sygn. akt: [..] (postanowieniem tym stwierdzono nabycie spadku po Z.W., W.M.W. oraz J.B.W.).
Nieskuteczność podniesionych w skardze kasacyjnej zarzutów skutkowała koniecznością oddalenia skargi kasacyjnej w oparciu o art. 184 p.p.s.a., zgodnie z którym Naczelny Sąd Administracyjny oddala skargę kasacyjną, jeżeli nie ma ona usprawiedliwionych podstaw albo jeżeli zaskarżone orzeczenie mimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu. Podkreślenia wymaga, że oddalenie skargi kasacyjnej w niniejszej sprawie z przyczyn powyżej wskazanych, tj. ze względu na jej wadliwość konstrukcyjną nie jest jednoznaczne z akceptacją stanowiska prezentowanego przez Sąd I instancji przyjmującego za prawidłowe wnioski organu o podstawach do zawieszenia postępowania administracyjnego z uwagi na konieczność ustalenia legitymacji czynnej spadkobierców w realiach tej sprawy.