Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 11 maja 2017 r., I SA/Wa 225/17, po rozpoznaniu sprawy ze skargi Gminy Miasta Ł. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z [...] grudnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji: uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z [...] września 2016 r. nr [...] (pkt 1); umorzył postępowanie administracyjne w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody Łódzkiego z [...] grudnia 2002 r. nr [...] (pkt 2).
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiodła B. L., zarzucając m. in. "naruszenie przepisów postępowania, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy, tj: art. 145 § 1 lit. a i c p.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt. 2 k.p.a." przez dokonanie wadliwej oceny stanu faktycznego sprawy oraz stanu prawnego nieruchomości położonej w Ł. przy ul. P. [...] istniejącego w dniu 27 maja 1990 r., która doprowadziła do błędnego wniosku, że nieruchomość w tym dniu stanowiła własność Skarbu Państwa, a co za tym idzie do bezpodstawnego uchylenia zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej w sytuacji, gdy Sąd I instancji powinien był oddalić skargę.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 1369; dalej jako: "p.p.s.a."), sąd może zawiesić postępowanie z urzędu jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego, przed Trybunałem Konstytucyjnym lub Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Oznacza to, że między daną sprawą sądowoadministracyjną a innym postępowaniem musi istnieć związek tego rodzaju, że wynik już toczącego się postępowania, będzie miał charakter prejudycjalny dla sprawy, która ma być zawieszona. Rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego postępowania, jeśli orzeczenie, które zapadnie w tym drugim postępowaniu, będzie stanowić podstawę rozstrzygnięcia w zawieszonym postępowaniu sądowoadministracyjnym (postanowienia NSA z: 28 lutego 2012 r., I GZ 27/12; 6 marca 2012 r., II OSK 304/12).
W niniejszej sprawie Wojewoda Łódzki decyzją z [...] grudnia 2002 r. nr [...], działając na podstawie art. 18 ust. 1 w związku z art. 5 ust. 1 ustawy z 10 maja 1990 r. – Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz.U. Nr 32, poz. 191 ze zm.) stwierdził nieodpłatne nabycie z mocy prawa z dniem 27 maja 1990 r. przez Gminę Miasto Ł. własności nieruchomości Skarbu Państwa położonej w Ł. przy ul. P. [...], oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...] o pow. 1.611 m2, w obrębie P-19, uregulowanej w księdze wieczystej nr [...], a opisanej w karcie inwentaryzacyjnej nr [...]. Ujawnienie Skarbu Państwa jako właściciela przedmiotowej nieruchomości w księdze wieczystej nastąpiło w 2002 r. na podstawie orzeczenia nr [...] Ministra Przemysłu i Handlu z [...] lipca 1948 r. o przejściu na własność Państwa zorganizowanego na niej przedsiębiorstwa "[...]" (działającego w formie spółki z o.o.), wydanego na podstawie art. 2 ust. 7 i art. 6 ust. 1 ustawy z 3 stycznia 1946 r. o przejęciu na własność Państwa podstawowych gałęzi gospodarki narodowej (Dz.U. z 1946 r. Nr 3, poz. 17).
Sama natomiast księga wieczysta nr [...] (obecnie [...]) założona została w 1994 r. po przepisaniu do niej praw z dawnego rep. hip. [...]. Przy jej założeniu jako współwłaścicieli nieruchomości ujawniono w dziale II: I. T., Z. L., B. L. – po 1/6 części oraz P. W. w ½ części. I. T. i B. L. pismem z 30 czerwca 2015 r. wniosły o stwierdzenie nieważności decyzji komunalizacyjnej jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa i podnosząc, że nieruchomość nią objęta na dzień komunalizacji stanowiła prywatną własność. Na dowód czego przedłożyły m.in. odpis z księgi wieczystej z 17 listopada 1994 r. Wskazywały przy tym, że zawarta przez ich poprzednika prawnego (R. L.) z P. W. w 1931 r. umowa spółki z o.o. (która została następnie znacjonalizowana) przewidywała, że nieruchomość stanowiąca przedmiot własności tych udziałowców będzie spółce wydzierżawiona.
W konsekwencji czego nie mogła być przejęta na własność Państwa orzeczeniem nacjonalizacyjnym z [...] lipca 1948 r. Po rozpatrzeniu powyższego wniosku Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją z [...] września 2016 r. nr [...] utrzymaną w mocy własną decyzją z [...] grudnia 2016 r. nr [...], działając na podstawie art. 157 i art. 158 § 1 w związku z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., stwierdził nieważność decyzji Wojewody Łódzkiego z [...] grudnia 2002 r. jako wydanej z rażącym naruszeniem art. 5 ust. 1 ustawy Przepisy wprowadzające [...]. Skargę na powyższą decyzję wywiodła Gmina Miasto Ł. WSA w Warszawie powołanym na wstępie wyrokiem uchylił obie decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, uznając, że z akt sprawy nie wynika aby przedmiotowa nieruchomość oddana była w zarząd, użytkowanie lub użytkowanie wieczyste, bądź zachodziły w stosunku do niej okoliczności, o których mowa w art. 11 ust. 1 ustawy z 10 maja 1990 r., zatem orzekając o jej komunalizacji Wojewoda Łódzki nie tylko nie naruszył art. 5 ust. 1 ustawy z 10 maja 1990 r. w stopniu rażącym, ale w ogóle nie uchybił normie prawnej w tym przepisie zawartej, ani zasadom ogólnym postępowania.
Stwierdzając zatem nieważność podjętej w takich uwarunkowaniach faktyczno-prawnych decyzji Wojewody Łódzkiego, a wcześniej uruchamiając w stosunku do niej na wniosek podmiotów, którym do nieruchomości nie przysługiwał w ww. dacie tytuł prawnorzeczowy, postępowanie nadzorcze Minister naruszył w stopniu mającym bezpośredni wpływ na wynik sprawy art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz art. 157 § 2 k.p.a. Owo naruszenie było zaś efektem wadliwej oceny zgromadzonego w aktach sprawy materiału dowodowego, prowadzącej do nieadekwatnych do obiektywnie istniejącej rzeczywistości kluczowych dla podjęcia rozstrzygnięcia sprawy ustaleń stanu faktycznego, a przez to istotnym naruszeniem art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.
Wnioskiem z 26 lipca 2017 r., nr KR-40-67/17/AAB Prezes Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej wniósł o podjęcie w pełnym składzie NSA uchwały wyjaśniającej przepisy prawne, których stosowanie wywołało rozbieżności w orzecznictwie sądów administracyjnych, o następującej treści: "Czy brak możliwości wykazania zarządu nieruchomością w oparciu o dokumenty, o których mowa w art. 38 ust. 2 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz.U Nr 22, poz. 99 ze zm.; dalej też: uggw), wobec uchylenia ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz.U. Nr 22, poz. 99 ze zm.; dalej też: uggw), wyłącza możliwość dowodzenia istnienia zarządu nieruchomością na podstawie innych środków dowodowych stosownie do art. 75 i art. 76 § 3 w zw. z art. 76 § 1 i § 2 kpa i w zw. z art. 77 § 1 art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz.U. z 2016 r., poz. 23; dalej też: kpa) dla wykazania, że określona nieruchomość nie należała na dzień 27 maja 1990 r. do rad narodowych i terenowych organów administracji państwowej stopnia podstawowego w rozumieniu art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. – Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym ustawę o pracownikach samorządowych (Dz.U. Nr 32, poz. 191, ze zm.; dalej też art. 5 ust 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. – Przepisy wprowadzające)?".
W przypadku negatywnej odpowiedzi na powyższe pytanie, wniesiono o wyjaśnienie: "Czy do wykazania zarządu nieruchomością wykonywanego w dniu 27 maja 1990 r. przez państwowe jednostki organizacyjne znajduje zastosowanie katalog środków dowodowych określony w § 4 i § 5 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 lutego 1998 r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczenia osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu (Dz.U. Nr 23, poz. 120)?".
Pytanie to zostało zarejestrowane pod sygn. akt I OPS 4/17.
W ocenie Sądu, w rozpatrywanej sprawie udzielenie odpowiedzi na ww. zagadnienia prawne, będzie miało bezpośrednie przełożenie dla rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie.
Z tych względów, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 w związku z art. 193 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.