Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnegoz 19 czerwca 2015 r., sygn. akt I OSK 2385/13

Uzasadnienie

Wyrokiem z 18 czerwca 2013 r., sygn. akt IV SA/Wa 1135/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę M. J. na postanowienie Głównego Geodety Kraju z [...] marca 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia żądanej treści.

W uzasadnieniu powyższego wyroku Sąd wskazał na następujący stan faktyczny i prawny sprawy:

M. J. (dalej również jako skarżący) wnioskiem z 28 grudnia 2012 r. zwrócił się do Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego o udostępnienie kopii pozwolenia nr [...] wydanego w marcu 1984 r. przez Głównego Geodetę Województwa Bolesława Wolnego, ewentualnie o potwierdzenie faktu jego wydania. Następnie podaniem z 11 stycznia 2013 r., nawiązując do swojego wcześniejszego podania, zażądał aby w przedmiotowej sprawie zostało przeprowadzone postępowanie wyjaśniające i wydane stosowne postanowienie, ewentualnie aby organ udzielił informacji o istniejących innych sposobach pozyskania wskazanego dokumentu.

Postanowieniem z [...] lutego 2013 r. Zachodniopomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego odmówił wydania zaświadczenia potwierdzającego fakt wydania w marcu 1984 r. przez Głównego Geodetę Województwa pozwolenia [...].

Postanowieniem z [...] marca 2013 r., wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 K.p.a. oraz art. 7a pkt 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne – Główny Geodeta Kraju utrzymał w mocy powyższe postanowienie. W uzasadnieniu wskazał, że skarżący nie wykazał interesu prawnego w uzyskaniu zaświadczenia. W ocenie organu wskazywanie na ważne sprawy w organach administracji publicznej nie dowodzi istnienia interesu prawnego. Skarżący nie powołał się ani na spodziewane korzyści, faktyczne do ustalenia i sprawdzalne, ani nie podał przed jakim organem administracji publicznej chce przedłożyć zaświadczenie i w jakim celu.

Ponadto Główny Geodeta Kraju podniósł, że organ pierwszej instancji podjął działania do odnalezienia w swoim archiwum wskazanego przez skarżącego dokumentu. Nie ustalił jednak źródła danych, mających znaczenie dla potwierdzenia żądanych faktów oraz czy dane te dotyczą skarżącego.

W skardze na powyższe postanowienie skarżący wniósł o uchylenie postanowienia Głównego Geodety Kraju z [...] marca 2013 r. i utrzymanego w mocy postanowienia Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z [...] lutego 2013 r. oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Skarżący podniósł, że nie zgadza się z argumentacją wskazaną w zaskarżonym postanowieniu. W jego ocenie wykazał interes prawny uzasadniający wydanie kopii dokumentu pozwolenia z 1984 r. lub zaświadczenia potwierdzającego wydanie takiego dokumentu. Jako niezrozumiałe uznał twierdzenie organów orzekających w sprawie, że w zasobach Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego nie znajduje się dokument pozwolenia umożliwiający wydanie skarżącemu stosownego zaświadczenia. Z informacji uzyskanych z Archiwum Państwowego w Szczecinie wynika bowiem, że dokument powinien znajdować się w zasobach archiwalnych Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego.

Zdaniem skarżącego organ odwoławczy nie zapewnił mu czynnego udziału w postępowaniu, a przed wydaniem postanowienia nie umożliwił mu wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, czym naruszył art. 10 K.p.a.

Główny Geodeta Kraju w odpowiedzi na skargę podtrzymał stanowisko zaprezentowane w zaskarżonym postanowieniu i wniósł o oddalenie skargi.

18 czerwca 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wydał powołany na wstępie wyrok.

W uzasadnieniu Sąd wskazał, że w orzecznictwie sądów administracyjnych, jak i w literaturze przedmiotu reprezentowane jest stanowisko, że zaświadczenie nie przyznaje, nie stwierdza, nie uznaje uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, lecz potwierdza istnienie uprawnienia lub obowiązku przyznanego lub potwierdzonego wcześniej w decyzji (konstytutywnej lub deklaratoryjnej) bądź w innym indywidualnym akcie prawnym. Podał, że w orzecznictwie Sądu Najwyższego i Naczelnego Sądu Administracyjnego zwracano uwagę na to, że postępowanie wyjaśniające, o jakim mowa w art. 218 K.p.a., ogranicza się tylko do takiego postępowania, które pozwoli na urzędowe stwierdzenie znanych faktów lub stanu prawnego oraz że "skoro problematyka, której dotyczy żądanie strony jest sporna, to wydanie zaświadczenia zgodnie z żądaniem nie jest możliwe". Nie można bowiem drogą zaświadczenia wywołać skutków kształtujących stosunki prawne (przyznać lub ograniczyć uprawnienia). Sąd I instancji wskazał, że zaświadczenie jest czynnością materialno-techniczną i urzędowym potwierdzeniem określonych faktów lub stanu prawnego. Jego istota sprowadza się do tego, że nie rozstrzyga o żadnych prawach lub obowiązkach oraz nie może tworzyć nowej sytuacji prawnej. Jest wyłącznie przejawem wiedzy, nie zaś woli organu administracji. W zaświadczeniu nie przeprowadza się wykładni żadnych przepisów prawa materialnego, ponieważ nie jest to akt administracyjny o charakterze konstytutywnym czy też deklaratoryjnym. Celem zaświadczenia w świetle dyspozycji art. 217 § 2 K.p.a. jest tylko urzędowe potwierdzenie określonych faktów lub stanu prawnego na wniosek zainteresowanej osoby, która ubiega się o jej wydanie ze względu na swój interes prawny.

W związku z powyższym Sąd uznał, iż organ zasadnie odmówił skarżącemu wydania zaświadczenia potwierdzającego fakt wydania mu w marcu 1984 r. pozwolenia nr [...]. Zgodził się ze stanowiskiem organów, że skarżący ubiegając się o zaświadczenie nie wykazał swojego interesu prawnego w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego. Nie wskazał konkretnego postępowania administracyjnego, w którym jego interes prawny wymagałby legitymowania się zaświadczeniem potwierdzającym fakt wydania w marcu 1984 r. przez WBGiK w Szczecinie pozwolenia nr [...]. Sąd zwrócił uwagę, że sam skarżący powołuje się jedynie na numer tego pozwolenia i organ, który miał je wydać, natomiast nie podaje czego dotyczyło to pozwolenie. Ponadto, w ocenie Sądu, organ I instancji wykazał, że po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego nie posiada w prowadzonej przez siebie ewidencji i rejestrach pozwolenia nr [...].

W konkluzji Sąd stwierdził, że organy wykazały, iż skarżący nie spełnił przesłanki wynikającej z art. 217 § 2 pkt 2 K.p.a. oraz wymogu z art. 218 § 1 K.p.a., zatem nie mógł uzyskać żądanego zaświadczenia.

Powyższy wyrok stał się przedmiotem skargi kasacyjnej M. J..

Zaskarżonemu wyrokowi skarżący kasacyjnie, na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U.2012 r., poz. 270 ze zmianami.; zwanej dalej P.p.s.a.) zarzucił naruszenie przepisów o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, tj.:

1. art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. w zw. z art. 217 § 2 pkt i 218 § 1 K.p.a., przejawiające się w tym, że Sąd w wyniku niewłaściwej kontroli legalności działalności administracji publicznej nie zastosował środka określonego w ustawie, mimo że organ administracji błędnie zastosował w toku prowadzonego postępowania przepisy art. 217 § 2 pkt 2 i 218 § 1 K.p.a.
2. art. 134 P.p.s.a., polegające na tym, że Sąd pierwszej instancji nie rozpoznał wszystkich okoliczności podnoszonych w sprawie, tj. całkowicie pominął zarzut naruszenia przez organ administracji art. 10 K.p.a.

Podnosząc powyższe zarzuty skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący kasacyjnie stwierdził, że wbrew argumentacji zawartej w uzasadnieniu skarżonego wyroku, wykazał swój interes prawny w uzyskaniu kopii dokumentu. Wskazywał bowiem wielokrotnie, iż kopia dokumentu pozwolenia lub zaświadczenie o wydaniu takiego pozwolenia jest mu niezbędna w celu załatwienia bardzo ważnych spraw w organach administracji publicznej, których znaczenie jest bardzo ważne dla jego interesu prawnego. Powyższe wypełnia przesłankę wskazaną w art. 217 § 2 pkt 2 K.p.a. Ponadto zwrócił się o wydanie zaświadczenia potwierdzającego okoliczności, które dotyczą bezpośrednio jego, a nie jakiejś osoby trzeciej.

Zdaniem skarżącego Sąd pierwszej instancji bezzasadnie uznał także, iż organ należycie przeprowadził postępowanie wyjaśniające w celu ustalenia, czy w zasobach Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego nie znajduje się dokument pozwolenia umożliwiający wydanie skarżącemu stosownego zaświadczenia. Skarżący wskazał, że w toku postępowania podnosił, iż z informacji uzyskanych z Archiwum Państwowego w Szczecinie wynikało, iż sporny dokument na pewno powinien znajdować się w zasobach archiwalnych Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego. Na tą okoliczność skarżący przedstawił dowód w postaci korespondencji elektronicznej z Archiwum Państwowym w Szczecinie. W ocenie skarżącego jeżeli nawet faktycznie dokumentu tego w zasobach organu nie byłoby, to organ administracji powinien skarżącemu pomóc podjąć działania mające na celu doprowadzenie do uzyskania tego dokumentu z właściwego źródła, albo przynajmniej udzielić skarżącemu dokładnych wskazówek co do możliwych dalszych działań.

Ponadto, zdaniem skarżącego Sąd I instancji nie ustosunkował się do zarzutu, iż w postępowaniu odwoławczym doszło do naruszenia art. 10 § 1 K.p.a. Podniósł, że w postępowaniu odwoławczym przed Głównym Geodetą Kraju został pozbawiony uprawnień wynikających z art. 10 K.p.a. – co niewątpliwie mogło mieć wpływ na rozpatrzenie złożonego przez niego odwołania. Skarżący podkreślił, że nie miał możliwości końcowego zapoznania się z materiałami postępowania na etapie postępowania odwoławczego. Stwierdził, że gdyby nawet postępowanie odwoławcze sprowadzałoby się tylko do przeanalizowania zgromadzonych w aktach postępowania dokumentów, to okoliczność ta nie może powodować, iż organ zaniecha zastosowania art. 10 K.p.a. Organ nie może z góry zakładać, iż strona postępowania, nawet na etapie postępowania odwoławczego nie zechce już wypowiedzieć się co całokształtu przeprowadzonego postępowania, np. poprzez złożenie jeszcze dodatkowych wniosków dowodowych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Rozpoznając skargę kasacyjną w granicach określonych w art. 183 § 1 P.p.s.a. i nie stwierdzając przy tym wystąpienia przesłanek nieważności postępowania, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że jest ona niezasadna.

Wydawanie zaświadczeń w postępowaniu administracyjnym regulują przepisy od art. 217 do art. 220 K.p.a. Postępowanie to stanowi rodzaj uproszczonego i w znacznym stopniu odformalizowanego postępowania o charakterze administracyjnym.

Stosownie do treści art. 217 § 1 i 2 K.p.a. zaświadczenie wydaje się na żądanie osoby ubiegającej się o zaświadczenie w przypadku zaistnienia dwóch przesłanek: jeżeli urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa (art. 217 § 2 pkt 1 K.p.a.) lub osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego (art. 217 § 2 pkt 2 K.p.a.). Przesłanki te występują niezależnie od siebie, przy czym, jeśli urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego nie wymaga przepis prawa, osoba ubiegająca się o wydanie zaświadczenia urzędowo potwierdzającego te fakty lub stan prawny musi wykazać swój interes prawny, aby takie potwierdzenie otrzymać (por. J. Borkowski [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, wyd. C.H. Beck, Warszawa 2009, s. 658).

Zgodnie natomiast z art. 218 § 1 K.p.a., w przypadkach, o których mowa w art. 217 § 2 pkt 2 K.p.a., organ administracji publicznej obowiązany jest wydać zaświadczenie, gdy chodzi o potwierdzenie faktów lub stanu prawnego, wynikających z prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrów bądź z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu.

Z przywołanego przepisu wynika jednoznacznie, że obowiązek wydania zaświadczenia wiąże się z prowadzeniem przez organ ewidencji lub rejestrów bądź też posiadania określonych danych.

Organ wydając zaświadczenie działa wyłącznie na podstawie oraz w granicach prawa i w konsekwencji jego działanie jest uzależnione od tego, czy i jakie rejestry, ewidencje lub inne dane są w jego posiadaniu. Zaświadczenia nie są bowiem aktami administracyjnymi, lecz czynnościami faktycznymi, ponieważ nie są oświadczeniami woli, lecz oświadczeniami wiedzy (zob. Z. Kmiecik, Charakter prawny zaświadczenia a możliwość ustalenia i weryfikacji jego treści. Państwo i Prawo 2004/10/58).

Stosownie do art. 218 § 2 K.p.a. organ administracji publicznej, przed wydaniem zaświadczenia, może przeprowadzić w koniecznym zakresie postępowanie wyjaśniające.

Występujący w tym przepisie zwrot "w koniecznym zakresie" wskazuje na ograniczenie ram postępowania dowodowego w stosunku do zakreślonych w art. 75-86 K.p.a. Postępowanie wyjaśniające prowadzone na podstawie art. 218 § 2 K.p.a. polega zatem na zbadaniu stanu faktycznego i prawnego z wykorzystaniem środków dowodowych, jednakże nie w celu poczynienia nowych ustaleń faktycznych lub prawnych, a jedynie dla usunięcia wątpliwości, co do znanych, bo istniejących już faktów lub praw (zob. J. Borkowski [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, op. cit. s. 576). Konieczne postępowanie wyjaśniające odnosić się może do zbadania okoliczności wynikających z posiadanych przez organ ewidencji, rejestrów i innych danych, czy też wyjaśnienia, czy dane te odnoszą się do osoby wnioskodawcy, faktów, stanu prawnego, którego poświadczenia domaga się wnioskodawca, a także ustalenia, jakiego rodzaju ewidencja lub rejestry mogą zawierać żądane dane i ustalenia ewentualnych ich dysponentów.

W rozpoznawanej sprawie postępowanie wyjaśniające zostało przeprowadzone. Organ I instancji podjął działania zmierzające do odnalezienia w archiwum Zachodniopomorskiego Urzędu Wojewódzkiego w Szczecinie pozwolenia nr G. i K. 3-3/247/CLXXXI/84 wydanego w marcu 1984 r. przez Głównego Geodetę Województwa – Bolesława Wolnego. Działania te nie doprowadziły jednak do znalezienia powyższego dokumentu. Dowodem potwierdzającym zaleganie w zasobach Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego nie jest – wbrew przekonaniu skarżącego kasacyjnie – pismo kierowane do skarżącego przez pracownika Archiwum Państwowego w Szczecinie, wskazujące, iż poszukiwany dokument powinien znajdować się w zasobach ZWINGiK. W piśmie tym jego autor wyraża jedynie swoje przekonanie, nie podając żadnych materialnych dowodów na jego poparcie. Uprawnione jest zatem stanowisko organu odwoławczego, iż z przekazanej skarżącemu informacji jak powyżej, nie można konstruować twierdzenia, że sporny dokument na pewno powinien znajdować się w zasobach archiwalnych Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego.

W okolicznościach faktycznych przedmiotowej sprawy nie można czynić organowi zarzutu, iż nie podjął działań mających na celu doprowadzenie do uzyskania ww. dokumentu z właściwego źródła. Zachodniopomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, do którego skarżący skierował żądanie wydania zaświadczenia, jednoznacznie wskazał, iż nie dysponuje wiedzą, gdzie poszukiwany dokument może się znajdować. Jednocześnie poinformował skarżącego, iż organy administracji publicznej tylko w ograniczonym zakresie mogą żądać zaświadczenia lub oświadczenia na potwierdzenie faktów i stanu prawnego. Nie wiedząc w jakiej sprawie skarżącemu potrzebne jest żądane zaświadczenie, organ podał, że nie można wykluczyć, iż to organ będzie obowiązany pozyskać dokument we własnym zakresie. Tak udzielone wyjaśnienie należy ocenić jako realizujące wynikającą z art. 9 K.p.s.a zasadę udzielania informacji.

W ramach prowadzonego postępowania wyjaśniającego organ zbadał również – do czego był zobligowany treścią art. 217 § 2 pkt 2 K.p.a. – czy skarżący legitymuje się interesem prawnym, w związku z istnieniem którego może ubiegać się o urzędowe potwierdzenie określonych faktów lub stanu prawnego.

Kategoria interesu prawnego jest kategorią materialnoprawną i dlatego dla wykazania takiego interesu należy wskazać przepis prawa materialnego zobowiązujący organ do wydania dokumentu lub uprawniający wnioskującego do jego otrzymania.

Treścią interesu prawnego jest generalnie określone prawo podmiotowe, rozumiane jako przyznanie przez przepis prawa jednostce konkretnych korzyści, które można w dany sposób realizować w postępowaniu administracyjnym. Istotą interesu prawnego jest jego oparcie na konkretnej normie prawa materialnego, którą to normę można wskazać jako jego podstawę i z której dany podmiot legitymujący się tym interesem może wywodzić swoje racje. Norma, o którą to chodzi, nie przyznaje podmiotowi wywodzącemu z niej interes prawny konkretnych uprawnień lub obowiązków, ale daje mu możliwość odmowy w sformalizowanym postępowaniu, powoduje, że podmiot, którego sfery prawnej ona bezpośrednio dotyczy, może skutecznie domagać się np. wydania orzeczenia administracyjnego. Z kolei po jego wydaniu podmiot, którego sfery prawnej dana norma bezpośrednio dotyczy, ma uprawnienie do wniesienia wszystkich przewidzianych prawem środków zaskarżenia.

Tym samym ustalenie interesu prawnego sprowadza się do wykazania związku o charakterze materialnoprawnym między obowiązującą normą prawa materialnego, a sytuacją prawną konkretnego podmiotu polegającą na tym, że akt stosowania tej normy może mieć wpływ na sytuację prawną tego podmiotu w zakresie jego pozycji materialnoprawnej. Stąd też zawsze powinna to być norma dająca się indywidualnie określić i wyodrębnić, której treść można do końca ustalić; zawsze też powinna aktualnie i bezpośrednio dotyczyć sytuacji danego podmiotu (zob. J. Zimmermann: Konstrukcja interesu prawnego w sferze działań Naczelnego Sądu Administracyjnego [w:] Administracja, gospodardka, samorząd, H. Olszewski, B. Popowska (red.), Poznań 1997, s. 609 i n.). Jeżeli natomiast akt stosowania danej normy prawnej nie wywiera bezpośredniego wpływu na sferę sytuacji prawnej danego podmiotu, to nie można mówić o interesie prawnym przysługującym danemu podmiotowi, a co za tym idzie o statusie strony w postępowaniu, w którym dochodzi do konkretyzacji danej normy prawnej. Powinna to być nadto norma dająca się indywidualnie określić i wyodrębnić spośród innych norm – norma, której treść można ustalić.

Postępowanie w sprawach wydawania zaświadczeń ma jedynie charakter zbliżony do administracyjnego z uwagi na fakt uregulowania instytucji wydawania zaświadczeń w Kodeksie postępowania administracyjnego, jak również ze względu na organy je prowadzące oraz prawne formy działania organów administracji w tym postępowaniu. Nie można jednak, na użytek tego postępowania, dopuścić konstruowania jakiejś odmiennej od przyjętej w doktrynie i orzecznictwie definicji interesu prawnego.

W rozpoznawanej sprawie skarżący nie wykazał przepisu stanowiącego podstawę jego interesu prawnego w żądaniu wydania zaświadczenia.

Wzywany przez organ do wskazania interesu prawnego w uzyskaniu zaświadczenia skarżący podał jedynie, że zaświadczenie jest niezbędne "w celu załatwienia bardzo ważnych spraw w organach administracji publicznej, których znaczenie jest bardzo ważne dla jego interesu prawnego". Nie wyjaśnił przed jakim organem administracji publicznej chce przedłożyć zaświadczenie i w jakim celu.

Uwzględniając powyższe jako prawidłowe należy ocenić stanowisko Sądu pierwszej instancji, że skoro skarżący ubiegając się o zaświadczenie nie wykazał swojego interesu prawnego w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego, nie wskazał konkretnego postępowania administracyjnego, w którym jego interes prawny wymagałby legitymowania się zaświadczeniem potwierdzającym fakt wydania w marcu 1984 r. przez WBGiK w Szczecinie pozwolenia nr [...], to organ zasadnie odmówił wydania mu w marcu 1984 r. ww. pozwolenia. Na przeszkodzie wydania żądanego zaświadczenia stała również okoliczność braku w zasobach organu przedmiotowego pozwolenia, jak i informacji o jego wydaniu.

Nie można zatem podzielić zarzutu naruszenia art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 217 § 2 pkt 2 i art. 218 § 1 K.p.a. Sąd pierwszej instancji, przeprowadzając prawidłową kontrolę legalności działalności organów administracji publicznej orzekających w przedmiotowej sprawie, zasadnie uznał, że skarga na postanowienie o odmowie wydania zaświadczenia żądanej treści jako pozbawiona usprawiedliwionych podstaw podlegała oddaleniu.

Niezasadny jest również zarzut naruszenia art. 134 P.p.s.a., polegający na tym, że Sąd pierwszej instancji nie rozpoznał wszystkich okoliczności podnoszonych w sprawie, tj. całkowicie pominął zarzut naruszenia przez organ administracji art. 10 K.p.a. Przy czym zarzut ten skierowany został do postępowania przed Głównym Geodetą Kraju. Przepis art. 134 P.p.s.a. można naruszyć tylko wtedy, gdy strona w postępowaniu sądowym wskazała na istotne dla sprawy uchybienia popełnione na etapie postępowania administracyjnego, bądź w postępowaniu sądowym powołała dowody, które zostały przez sąd pominięte, względnie, gdy w postępowaniu administracyjnym popełniono uchybienia na tyle istotne, a przy tym oczywiste, iż bez względu na treść zarzutów sąd nie powinien był przychodzić nad nimi do porządku. Zarzut naruszenia art. 134 § 1 P.p.s.a. może być zatem usprawiedliwiony tylko wówczas, gdy w postępowaniu administracyjnym popełniono uchybienia na tyle istotne, przy tym oczywiste, że sąd powinien je dostrzec i uwzględnić, bez względu na treść zarzutów sformułowanych w skardze wniesionego do wojewódzkiego sądu administracyjnego (por. wyrok NSA z 12 grudnia 2013 r. I OSK 2145/12, publ. CBOSA).

W przedmiotowej sprawie taka sytuacja nie miała miejsca.

W literaturze przedmiotu podkreśla się, że w postępowaniu w sprawie wydania zaświadczenia stosuje się jedynie te zasady ogólne Kodeksu postępowania administracyjnego, które nie odnoszą się wyraźnie tylko do "strony" bądź "decyzji", a więc do pojęć właściwych tylko postępowaniu administracyjnemu sensu stricto. Są to: konstytucyjna zasada praworządności, zasada pisemności, zasada uwzględnienia interesu społecznego i słusznego interesu obywateli, dochodzenia prawdy obiektywnej, pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa, udzielania pomocy prawnej oraz szybkości i prostoty postępowania (zob. K. Chorąży, Z. Kmiecik, Wydawanie zaświadczeń – kwestie nie rozstrzygnięte w literaturze. Samorząd Terytorialny, nr 6 z 2006 r., s. 71).

W postępowaniu o wydanie zaświadczenia nie ma stron w rozumieniu art. 28 K.p.a. i tym samym zarzut naruszenia art. 10 K.p.a. nie jest uzasadniony. Przepis ten dotyczy stron postępowania administracyjnego i nie ma zastosowania w postępowaniu uproszczonym, jakim jest postępowanie dotyczące wydania zaświadczeń. Z uwagi na charakter tego postępowania nie zachodzi potrzeba umożliwiania stronie wypowiadania się co do zebranych dowodów.

Uwzględniając powyższe uznać należy, że nieodniesienie się przez Sąd pierwszej instancji do podniesionego w skardze zarzutu naruszenia art. 10 § 1 K.p.a. pozostaje bez jakiegokolwiek wpływu na wynik sprawy.

W tym stanie rzeczy, z powodu niezasadności zarzutów skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny, na zasadzie art. 184 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.