Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnegoz 1 sierpnia 2019 r., sygn. akt I OSK 2395/17

Uzasadnienie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 9 czerwca 2017 r., sygn. akt III SA/Kr 1817/16 oddalił skargę [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia ostatecznej decyzji po wznowieniu postępowania.

Wyrok zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych.

W dniu 24 czerwca 2016 r. do Starostwa Powiatowego w [...] wpłynął sprzeciw Prokuratora Prokuratury Rejonowej [...] w [...] od ostatecznej decyzji Starosty [...] z dnia [...] maja 2014 r. w przedmiocie wydania [...] prawa jazdy i potwierdzenia kwalifikacji zawodowych. W uzasadnieniu Prokurator wskazał, że decyzja wydana została w oparciu o dokumenty, które okazały się fałszywe (orzeczenie psychologiczne) i w konsekwencji zachodzi przesłanka do wznowienia postępowania określona w art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a.

Postanowieniem z dnia [...] lipca 2016 r. organ I instancji wznowił postępowanie w sprawie wydania stronie uprawnień do kierowania pojazdami kat C, C+E i B+E. [...] w piśmie z dnia 22 sierpnia 2016 r. złożył wyjaśnienia, które organ dołączył do akt. Organ dołączył także kopię postanowienia o przedstawieniu zarzutów [...] - psycholog, która wydała orzeczenie psychologiczne będące podstawą do uzyskania przez stronę w dniu 16 maja 2014 r. uprawnień do kierowania pojazdami kat. C, C+E, B+E i potwierdzenia kwalifikacji zawodowych.

Decyzją z dnia [...] września 2016 r. nr [...], w oparciu o tak zgromadzony materiał dowodowy, organ I instancji uchylił ostateczną decyzję własną z dnia 16 maja 2014 r. w sprawie wydania [...] uprawnień do kierowania pojazdami kat. C, C+E, B+E i potwierdzenia kwalifikacji zawodowych i orzekł o odmowie wydania uprawnień do kierowania pojazdami kat. C, C+E, B+E i potwierdzenia kwalifikacji zawodowych.

W uzasadnieniu decyzji wskazał m.in., że do wniosku o wydanie prawa jazdy [...] dołączył orzeczenie stwierdzające nieprawdę o przebytym badaniu psychologicznym. Zaświadczenie wystawione zostało 9 stycznia 2014 r., przez psycholog [...], która zeznała, że nigdy nie przeprowadziła badania psychologicznego kierowcy [...], co zostało także potwierdzone zeznaniami strony. A zatem w ocenie organu I instancji, spełnione zostały przesłanki z art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. bowiem dowody na których wydano decyzję pierwotną, okazały się fałszywe. Organ stwierdził także, że sfałszowanie dowodu lub popełnienie przestępstwa jest oczywiste, a wznowienie postępowania było niezbędne dla uniknięcia niebezpieczeństwa dla życia lub zdrowia ludzkiego albo poważnej szkody dla interesu społecznego. Skoro bowiem dowód w postaci orzeczenia psychologicznego okazał się fałszywy, to zasadne jest uchylenie przyznanych uprawnień oraz odmowa ich wydania.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...], utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu organ II instancji podniósł, że zasadą jest, iż wznowienie postępowania ze względu na fałszerstwo dowodów jest możliwe dopiero po stwierdzeniu ich fałszerstwa orzeczeniem sądu lub innego właściwego organu. Postępowanie może być wznowione również przed stwierdzeniem sfałszowania dowodu lub popełnienia przestępstwa orzeczeniem sądu lub innego organu, jeżeli sfałszowanie dowodu lub popełnienie przestępstwa jest oczywiste, a wznowienie postępowania jest niezbędne dla uniknięcia niebezpieczeństwa dla życia lub zdrowia ludzkiego albo poważnej szkody dla interesu społecznego (art. 145 § 2 k.p.a.). Fakt sfałszowania dowodu jest oczywisty wówczas, gdy przy prostym zestawieniu dowodu ze stanem faktycznym wynika nieprawdziwość dowodu, bez prowadzenia postępowania dowodowego w tym zakresie. Obie przesłanki wskazane w tym przepisie muszą wystąpić łącznie.

Zdaniem Kolegium fałszerstwo orzeczenia psychologicznego na podstawie którego wydano decyzję pierwotną jest oczywiste i wynika wprost ze zgromadzonego materiału dowodowego, w szczególności zaś z zeznań oskarżonej psycholog i zeznań strony. W rzeczywistości bowiem żadne badania psychologiczne mogące zakończyć się wydaniem orzeczenia nie miały miejsca. A zatem dowód w postaci orzeczenia psychologicznego został sfałszowany i potwierdza nieprawdę odnośnie przeprowadzonych badań. Trafnie zatem przyjął organ l instancji, że w dacie wydania decyzji pierwotnej niezbędnym dla uzyskania uprawnienia do kierowania pojazdami kat. C, C+E, B+E i potwierdzenia kwalifikacji zawodowych było w sytuacji strony m.in. przedłożenie orzeczenia stwierdzającego brak przeciwskazań psychologicznych, co wynika wprost z treści art. 11 ust. 1 pkt 2 ustawy o kierujących pojazdami, który stanowi, że prawo jazdy jest wydawane osobie, która uzyskała orzeczenie psychologiczne o braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdem - nie dotyczy prawa jazdy kategorii AM, A1, A2, A, B1, B, B+E lub T. Organ II instancji uznał, że nie można przyjąć jakoby przedłożone przez [...] na etapie postępowania przed organem l instancji orzeczenia psychologiczne: z dnia 30 października 2008 r. - z terminem kolejnych badań 29 października 2013 r. i z dnia 20 sierpnia 2016 r. - z terminem kolejnych badań 20 sierpnia 2021 r. miały jakikolwiek wpływ na wynik sprawy.

W dacie wydawania decyzji pierwotnej 16 maja 2014 r. strona nie posiadała orzeczenia o braku przeciwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami, co uniemożliwia uzyskanie wnioskowanych uprawnień. Decyzja pierwotna organu l instancji, którą przyznano stronie uprawnienia do kierowania pojazdami jest wadliwa i jako taka powinna zostać wyeliminowana z obrotu prawnego. W świetle akt sprawy posiadanie przez stronę uprawnień do kierowania pojazdami i jego uczestnictwo w ruchu stanowi zagrożenie dla zdrowia i życia ludzkiego co uzasadniało wznowienie postępowania. Strona bowiem posiadła uprawnienia do kierowania pojazdami bez wymaganych badań kondycji psychologicznej.

[...] wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na powyższą decyzję.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Powołanym na wstępie wyrokiem, WSA w Krakowie oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r. poz. 718, ze zm.; dalej jako: p.p.s.a.) bowiem, w ocenie Sądu, decyzja posiadała podstawy w prawie materialnym, jej wydanie poprzedziło postępowanie, w którym nie uchybiono regułom procesowym w sposób istotnie wpływający na wynik sprawy. W sprawie prawidłowo - w wyniku wznowienia postępowania - uchylono decyzję ostateczną Starosty z dnia [...] maja 2014 r. w przedmiocie wydania stronie prawa jazdy kat. C, C+E, B+E oraz odmowy wydania wnioskowanego uprawnienia.

Sąd I instancji podniósł, że przedmiot postępowania wznowieniowego wyznacza treść art. 149 § 2 k.p.a., zgodnie z którym, organ ma obowiązek ustalić, czy wystąpiła przyczyna wznowienia, a w razie pozytywnego wyniku tych ustaleń, przeprowadzić postępowanie wyjaśniające w celu rozpoznania i rozstrzygnięcia istoty sprawy administracyjnej, będącej przedmiotem decyzji ostatecznej. Badanie legalności zaskarżonej decyzji wymaga ustalenia, czy w sprawie istniały ustawowe przesłanki do wszczęcia nadzwyczajnego postępowania, w którym doszło do wzruszenia ostatecznej decyzji administracyjnej w sprawie wydania [...] prawa jazdy kat. C, C+E, B+E.

Sąd I instancji stwierdził, że celem wznowionego postępowania prowadzonego z przyczyny wymienionej w art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. jest wykazanie istnienia związku między dowodami które okazały się fałszywe, a istotnymi dla sprawy okolicznościami faktycznymi. Dla przesłanki wznowieniowej zawartej w tym przepisie koniecznym więc jest, aby na podstawie fałszywych dowodów ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, a więc takie których istnienie miało bezpośredni wpływ na określenie praw i obowiązków osób będących podmiotem postępowania.

W ocenie Sądu, w przedmiotowej sprawie fałszerstwo dokumentu czyli orzeczenia psychologicznego na podstawie którego wydano decyzję pierwotną było oczywiste i wynikało bezpośrednio ze zgromadzonego materiału dowodowego, a przede wszystkim z zeznań psycholog i samej strony. Została również spełniona przesłanka możliwości powstania szkody dla interesu społecznego, która polegała na tym, że w obrocie prawnym istniała decyzja, na podstawie której wydano [...] prawo jazdy i potwierdzono jego kwalifikacje zawodowe. Decyzja ta wydana na podstawie sfałszowanych dokumentów była sprzeczna z porządkiem prawnym i zasadami demokratycznego państwa prawnego. Potwierdzała bowiem uprawnienia do kierowania pojazdami dla osoby, która zdobyła to uprawnienie na podstawie sfałszowanych badań psychologicznych. Z powyższego bezsprzecznie wynika, że zostały kumulatywnie spełnione przesłanki z art. 145 § 2 k.p.a.

Sąd wskazał ponadto, że przedmiotem postępowania prowadzonego w trybie art. 149 § 2 k.p.a. jest zarówno badanie, czy postępowanie, w którym zapadła ostateczna decyzja, było dotknięte jedną w wad umożliwiających wznowienie postępowania, jak i merytoryczne wyjaśnienie sprawy w celu rozpoznania sprawy rozstrzygniętej już decyzją ostateczną.

W konkluzji Sąd wskazał, że trafnie uznano, iż zaistniała podstawa do uchylenia decyzji ostatecznej z dnia 16 maja 2014 r. w sprawie wydania prawa jazdy kat. C, C+E, B+E i potwierdzenia kwalifikacji zawodowej i odmowa wydania wnioskowanych w tym zakresie uprawnień. Na moment wydania decyzji ostatecznej, mocą której [...] wydano prawo jazdy kat. C, C+E, B+E nie spełniał on warunku z art. 11 ust. 1 pkt 2 ustawy o kierujących pojazdami. W wyniku wznowienia postępowania nie mogła zapaść decyzja przyznająca stronie żądane uprawnienia (odmawiająca uchylenia decyzji dotychczasowej), z uwagi na późniejsze niekwestionowane już orzeczenia psychologiczne. Bez znaczenia dla wyniku sprawy pozostaje, że skarżący w późniejszym okresie uzyskał zgodne z procedurą ważne zaświadczenia psychologiczne. Nie ma wpływu na rozstrzygnięcie także deklarowany brak świadomości strony co do przeprowadzania badania przez osobę nieuprawnioną szczególnie, że jak stwierdził skarżący badanie przeprowadzał mężczyzna, a zaświadczenie o przeprowadzonym badaniu wydała psycholog [...].

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył [...], zaskarżając to orzeczenie w całości i zarzucił:

1. I. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a to:
2. 1. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 145 § 2 k.p.a. oraz art. 146 § 2 k.p.a. poprzez oddalenie skargi na skutek niedostrzeżenia przez Sąd, że organ, który wydał zaskarżoną decyzję naruszył przepisy postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie nie dostrzegł, że organ II instancji, orzekając w przedmiocie utrzymania w mocy decyzji organu I instancji, nieprawidłowo przyjął, że:
3. - orzeczenie psychologiczne, na podstawie którego wydano decyzję pierwotną w dniu [...] maja 2014 r., jest w sposób oczywisty dokumentem fałszywym, w szczególności, że stwierdza fałsz oraz że zostało wydane przez osobę nieuprawnioną (gdyż - w ocenie organu II instancji, uznanej przez Sąd za prawidłową - psycholog [...] wydająca orzeczenie nie przeprowadziła badania psychologicznego skarżącego) - podczas, gdy oczywistość fałszerstwa nie występuje, gdyż badanie psychologiczne przeprowadzono w sposób zgodny z zasadami sztuki, przy pomocy odpowiednio wykwalifikowanego personelu, zaś uprawniona psycholog brała udział w badaniu, co oznacza, że była uprawniona do wystawienia kwestionowanego orzeczenia psychologicznego;
4. - wobec oczywistego fałszerstwa orzeczenia psychologicznego z dnia [...] maja 2014 r. postępowanie może być wznowione również przed stwierdzeniem sfałszowania dowodu orzeczeniem sądu lub innego organu, ponieważ wznowienie postępowania jest niezbędne dla uniknięcia niebezpieczeństwa dla życia lub zdrowia ludzkiego albo poważnej szkody dla interesu społecznego - podczas gdy skarżący posiada aktualne badania psychologiczne, zatem pozostawienie w obrocie decyzji przyznającej mu uprawnienia do kierowania pojazdami nie będzie w żaden sposób zagrażać życiu ani zdrowiu ludzkiemu, jak również poważnie szkodzić interesowi społecznemu;
5. - zaistniały przesłanki do wznowienia postępowania i uchylenia na skutek wznowienia postępowania decyzji ostatecznej Starosty z dnia [...] maja 2014 r., w sprawie wydania stronie prawa jazdy kat. C, C+E, B+E oraz odmowy wydania uprawnienia do kierowania pojazdami decyzją wydaną w wyniku wznowienia postępowania, podczas gdy z uwagi na okoliczności wskazane w tiret 1 i 2 brak było podstaw tak do stwierdzenia sfałszowania dokumentu jak i do wznowienia postępowania przed stwierdzeniem fałszerstwa dokumentu we właściwym postępowaniu, zaś ze stanu faktycznego i pominiętego materiału dowodowego wynika, że decyzja merytoryczna, jaka może na jego gruncie zapaść, powinna przyznawać stronie uprawnienia do kierowania pojazdami, zatem w wyniku wznowienia postępowania powinna zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej;
6. 2. art. 141 § 4 p.p.s.a. oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 151 § 1 pkt 1 oraz pkt 2 k.p.a., art. 7 k.p.a oraz art. 77 § 1 k.p.a poprzez oddalenie skargi na skutek przyjęcia, że organ, który wydał zaskarżoną decyzję, nie naruszył przepisów postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie nie dostrzegł, że organ orzekający w II instancji - nieprawidłowo wobec treści art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. - pominął kluczowy dla rozstrzygnięcia sprawy dowód przedstawiony przez skarżącego, jakim jest orzeczenie psychologiczne stwierdzające brak przeciwwskazań psychologicznych do pracy na stanowisku kierowcy kat. A, B, C, BE, CE z daty 20 sierpnia 2016 r. ważne do 2021 r., a więc aktualnego na dzień wydania decyzji Starosty [...] z dnia [...] września 2016 r. i na dzień wydania decyzji przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] z dnia [...] listopada 2016 r. utrzymującej w mocy zaskarżoną decyzję Starosty, podczas gdy należało przyjąć, że skoro po wznowieniu postępowania sprawa jest ponownie rozstrzygana merytorycznie, zaś strona przedłożyła do akt sprawy wszystkie dokumenty niezbędne do wydania decyzji uwzględniającej jej wniosek złożony w postępowaniu, które zostało wznowione, to nowa decyzja merytoryczna nie może nie uwzględniać wniosku strony (jest to bowiem decyzja merytoryczna wydawana w chwili, gdy organ dysponuje materiałem dowodowym uzasadniającym wyłącznie wydanie decyzji uwzględniającej wniosek strony);
7. 3. art. 134 § 1 oraz art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez brak przedstawienia w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku merytorycznej analizy argumentacji skarżącego podnoszonej w trakcie postępowania, a tym samym nierozpatrzenie i nieodniesienie się do zarzutów skarżącego zawartych w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie dotyczących:
8. - nieuwzględnienia przez organy I oraz II instancji przy orzekaniu w postępowaniu prowadzonym na skutek wznowienia postępowania stanu faktycznego istniejącego w dacie wydawania decyzji w obu instancjach i oparcia się na pozbawionej znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy po wznowieniu postępowania okoliczności braku - w ocenie organów - w dacie wydania decyzji pierwotnej (16 maja 2014 r.) prawidłowego orzeczenia stwierdzającego brak przeciwwskaząń psychologicznych skarżącego do kierowania pojazdami, z równoczesnym zaniechaniem rozpatrzenia kwestii istnienia tych przeciwwskazań w dacie orzekania merytorycznego na skutek wznowienia postępowania - podczas gdy decyzja merytoryczna wydana w wyniku wznowienia postępowania powinna uwzględniać fakt przedłożenia do akt sprawy aktualnego orzeczenia stwierdzającego brak przeciwwskazań psychologicznych skarżącego do kierowania pojazdami;
9. - niewyjaśnienia przez organ I oraz II instancji, z jakich powodów pozostawienie w obrocie prawnym decyzji uchylonej na mocy zaskarżonej w skardze decyzji Starosty [...] stanowi "zagrożenie dla życia i zdrowia ludzkiego", jak również brak wyjaśnienia, jaki "interes społeczny" byłby poważnie naruszony, gdyby postępowania nie wznowiono, a decyzji nie został nadany rygor natychmiastowej wykonalności, w sytuacji, gdy ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że w dacie wydania zaskarżonych decyzji skarżący był i (obecnie jest) w pełni zdolny do kierowania pojazdem.
10. 4. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 151 § 1 pkt 1 w zw. art. 145 § 1 k.p.a poprzez oddalenie skargi na skutek przyjęcia, że organ, który wydał zaskarżoną decyzję, nie naruszył przepisów postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dostrzegł, że organ II instancji nieprawidłowo uznał, że wznowienia postępowania dokonano zgodnie z prawem, podczas gdy brak było przesłanek do wznowienia postępowania, zaś zauważenie powyższego skutkować powinno uchyleniem skarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji celem umożliwienia organowi I instancji wydania decyzji w oparciu o art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a.
11. II. naruszenie prawa materialnego, a to:
12. 1. art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 11 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 978, ze zm.) poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, polegające na przyjęciu, że skarżący na moment wydania decyzji ostatecznej, mocą której odmówiono mu wydania prawa jazdy kat. C, C+E, B+E, nie spełniał warunku z art. 11 ust. 2 pkt 2 ww. ustawy, podczas gdy skarżący tak w dacie wydania decyzji przez organ I, jak i II instancji legitymował się orzeczeniem psychologa umożliwiającym wydanie mu prawa jazdy zgodnie z wnioskiem;
13. 2. art. 145 § 2 k.p.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1) k.p.a. poprzez błędną wykładnię polegającą na nieprawidłowym przyjęciu, że decyzja wydana na podstawie sfałszowanych dokumentów jest każdorazowo jawnie sprzeczna z porządkiem prawnym i już tylko na tej podstawie może być zakwalifikowana jako decyzja powodująca poważną szkodę dla interesu społecznego, podczas gdy przyjmując ten tok rozumowania zbędnym byłaby regulacja dopuszczająca wyjątkowo wznowienie postępowania, pomimo niestwierdzenia we właściwym postępowaniu fałszerstwa dokumentu stanowiącego dowód, gdyż w każdym przypadku fałszerstwa zachodziłby wyjątek, na jaki powołuje się Sąd - co jest sprzeczne z regułami wykładni i treścią powołanych przepisów.

W oparciu o wskazane podstawy skargi kasacyjnej pełnomocnik wnoszącego skargę kasacyjną wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi na podstawie art. 188 p.p.s.a., ewentualnie o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie, zasądzenie od organu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych oraz rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny związany jest podstawami skargi kasacyjnej, z urzędu zaś bierze pod uwagę jedynie nieważność postępowania. W niniejszej sprawie żadna z wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a. przesłanek nieważności postępowania nie zaistniała, wobec czego kontrola Naczelnego Sądu Administracyjnego ograniczyła się wyłącznie do zbadania zasadności zawartych w skardze kasacyjnej zarzutów.

Po przeprowadzonej kontroli we wskazanym zakresie Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, iż skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw, zarówno co do naruszenia przepisów postępowania jak i prawa materialnego.

Zgodnie z treścią art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe. Z przyczyn określonych w § 1 pkt 1 i 2 postępowanie może być wznowione również przed stwierdzeniem sfałszowania dowodu lub popełnienia przestępstwa orzeczeniem sądu lub innego organu, jeżeli sfałszowanie dowodu lub popełnienie przestępstwa jest oczywiste, a wznowienie postępowania jest niezbędne dla uniknięcia niebezpieczeństwa dla życia lub zdrowia ludzkiego albo poważnej szkody dla interesu społecznego (art. 145 § 2 k.p.a.).

W oparciu o wskazane regulacje prawne sąd I instancji prawidłowo wywiódł, że dopuszczalne jest wznowienie postępowania bez oczekiwania na przykład na wyrok potwierdzający sfałszowanie dokumentów jeżeli kumulatywnie zaistnieją dwie przesłanki:

1. 1) oczywistość dokonania fałszerstwa istotnego dla sprawy dowodu i
2. 2) niebezpieczeństwo dla życia, zdrowia ludzkiego lub zagrożenia powstaniem poważnej szkody dla interesu społecznego, których to zagrożeń w inny sposób nie da się uniknąć.

W niniejszej sprawie prawidłowo Sąd I instancji uznał, że fałszerstwo orzeczenia psychologicznego z dnia 9 stycznia 2014 r. na podstawie którego podjęto decyzję z dnia [...] maja 2014 r. przyznającą [...] uprawnienie do kierowania pojazdami kat. C, C+E, B+E oraz potwierdzającą kwalifikacje zawodowe było oczywiste, bo zostało potwierdzone zgodnymi zeznaniami stron. Psycholog [...] oświadczyła bowiem, że nigdy nie przeprowadziła badania psychologicznego kierowcy [...], co potwierdził również skarżący. Trafnie też uznał Sąd I instancji, że zaistniała przesłanka możliwości powstania niebezpieczeństwa dla życia, zdrowia ludzkiego lub zagrożenia powstaniem poważnej szkody dla interesu społecznego, gdyż w obrocie prawnym istniała decyzja, na podstawie której wydano [...] prawo jazdy i potwierdzono jego kwalifikacje opierając się na sfałszowanym zaświadczeniu psychologicznym, co niewątpliwie mogło wpłynąć na bezpieczeństwo w ruchu drogowym.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego ma także rację Sąd I instancji, że w przedmiotowej sprawie nie zaistniała przesłanka negatywna decyzji wznowieniowej określona w art. 146 § 2 k.p.a., a mianowicie, że nie uchyla się decyzji także w przypadku jeżeli w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej. Na dzień wydania decyzji ostatecznej z dnia [...] maja 2014 r. skarżący nie spełniał warunku o którym mowa w art. 11 ust. 1 pkt 2 ustawy o kierujących pojazdami, bowiem nie dysponował orzeczeniem psychologicznym o braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdem. Nie ma przy tym znaczenia fakt, że skarżący w późniejszym okresie dysponował już ważnym zaświadczeniem psychologicznym. Istotne jest, na co prawidłowo zwrócił uwagę Sąd I instancji, że przedmiot postępowania wznowieniowego wyznacza treść art. 149 § 2 k.p.a., zgodnie z którym, organ ma obowiązek ustalić, czy wystąpiła przyczyna wznowienia, a w razie pozytywnego wyniku tych ustaleń, przeprowadzić postępowanie wyjaśniające w celu rozpoznania i rozstrzygnięcia istoty sprawy administracyjnej, będącej przedmiotem decyzji ostatecznej.

Przedmiotem decyzji ostatecznej, która okazała się być dotknięta wadą z art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. było istnienie uprawnień do kierowania pojazdami w dacie wydania tej decyzji. Nie mogło więc mieć znaczenia, że w 2016 r. skarżący uzyskał zaświadczenie o braku przeciwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami. Organ po uchyleniu decyzji dotychczasowej, w myśl art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. wydaje nową decyzję, ale w tej samej sprawie. Nie jest to nowa sprawa o wydanie uprawnień do kierowania pojazdami lecz ta sama sprawa prowadzona na nowo po wznowieniu postępowania. Uzyskanie więc przez skarżącego orzeczenia o braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdem od 2016 r. nie mogło stanowić podstawy do orzekania o uprawnieniach skarżącego w 2014 r., bo za ten okres nie legitymował się stosownym orzeczeniem psychologicznym. Nie zachodziła więc przesłanka z art. 146 § 2 k.p.a. bowiem w wyniku wznowienia postępowania nie mogłaby zapaść decyzja odpowiadająca decyzji dotychczasowej.

Za nieusprawiedliwione należy więc uznać zarzuty naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1, art. 145 § 2, art. 146 § 2, art. 151 § 1 pkt 1 i pkt 2, oraz art. 7 i 77 § 1 k.p.a., a także zarzutu sformułowanego jako naruszenie art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 11 ust. 1 pkt 2 ustawy o kierujących pojazdami. Nie może też odnieść zamierzonego skutku zarzut naruszenia art. 141 § 4 w zw. z art. 134 p.p.s.a. W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, iż zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. może być skutecznie postawiony w dwóch przypadkach: gdy uzasadnienie wyroku nie zawiera wszystkich elementów, wymienionych w tym przepisie i gdy w ramach przedstawienia stanu sprawy, wojewódzki sąd administracyjny nie wskaże, jaki i dlaczego stan faktyczny przyjął za podstawę orzekania (por. uchwałę NSA z dnia 15 lutego 2010 r., sygn. akt II FPS 8/09, LEX nr 552012, wyrok NSA z dnia 20 sierpnia 2009 r., sygn. akt II FSK 568/08, LEX nr 513044).

Naruszenie to musi być przy tym na tyle istotne, aby mogło mieć wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). Za jego pomocą nie można skutecznie zwalczać prawidłowości przyjętego przez sąd stanu faktycznego, czy też stanowiska sądu co do wykładni bądź zastosowania prawa materialnego. Przepis art. 141 § 4 P.p.s.a. jest przepisem proceduralnym, regulującym wymogi uzasadnienia. W ramach rozpatrywania zarzutu naruszenia tego przepisu Naczelny Sąd Administracyjny zobowiązany jest jedynie do kontroli zgodności uzasadnienia zaskarżonego wyroku z wymogami wynikającymi z powyższej normy prawnej. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowiska stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Stosownie zaś do treści art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Niezwiązanie granicami skargi oznacza, że sąd ten ma prawo, a jednocześnie i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji nawet wówczas, gdy w skardze dany zarzut nie został podniesiony. Nie jest przy tym skrępowany sposobem sformułowania skargi, użytymi argumentami, a także zgłoszonymi wnioskami, zarzutami i żądaniami. Przyjmuje się, iż zarzut skargi kasacyjnej oparty na tym przepisie jest skuteczny gdy sąd I instancji powinien był wyjść poza granice zakreślone zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną, a tego nie uczynił, i że owo zaniechanie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Oceniając kwestionowany wyrok pod kątem zarzutu naruszenia art. 141 § 4 w zw. z art. 134 p.p.s.a. stwierdzić należy, że wyrok ten zawiera wszystkie wymagane elementy. Z wywodów Sądu wynika dlaczego stwierdził, że w sprawie nie doszło, w jego ocenie, do naruszenia prawa wskazanego w skardze. Sąd ocenił stanowisko skarżącego nie mając przy tym bezwzględnego obowiązku odnoszenia się osobno do każdego z argumentów, mających w ocenie strony świadczyć o zasadności zarzutu. Sąd I instancji orzekał także w granicach sprawy wyznaczonych istotą oraz treścią przepisów, które determinowały treść rozstrzygnięcia zawartego w zaskarżonym akcie.

Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną na podstawie art. 184 p.p.s.a.