Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 29 czerwca 2012 r. sygn. akt II SA/Wa 768/12 oddalił skargę Rektora Wyższej Szkoły Zawodowej Łódzkiej Korporacji Oświatowej w Łodzi na decyzję Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów z dnia [...] lutego 2012 r. nr [...] w przedmiocie wyrażenia sprzeciwu i uchylenia decyzji stwierdzającej nabycie przez doktora J. K. uprawnienia równoważnego uprawnieniom wynikającym z posiadania stopnia doktora habilitowanego.
W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że Rektor Wyższej Szkoły Zawodowej Łódzkiej Korporacji Oświatowej w Łodzi decyzją z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 21 a ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki (Dz. U. Nr 65, poz. 595 ze zm.) stwierdził, że dr J. K. nabył prawo równoważne uprawnieniom wynikającym z posiadania stopnia doktora habilitowanego.
W uzasadnieniu decyzji Rektor wskazał, że doktor nauk fizycznych J. K. 25 czerwca 1963 r. ukończył studia na Wydziale Chemicznym Politechniki Łódzkiej, uzyskując tytuł magistra fizyki. W dniu 29 września 1971 r. uzyskał stopień naukowy doktora nauk fizycznych nadany uchwałą Rady Wydziału Matematyki, Fizyki i Chemii Uniwersytetu Łódzkiego, a od 14 stycznia 2005 r. jest zatrudniony w Wyższej Szkole Zawodowej Łódzkiej Korporacji Oświatowej w Łodzi w charakterze nauczyciela akademickiego na stanowisku profesora, gdyż posiadał stopień naukowy doktora oraz doświadczenia zawodowe zdobyte poza szkolnictwem wyższym, tj. stosownie do treści art. 51 ust. 1 ustawy z dnia 26 czerwca 1997 r. o wyższych szkołach zawodowych (Dz. U. Nr 96, poz. 590 ze zm.). W latach 1974 - 1975 odbywał staż naukowy w Instytucie Fizyki AN ZSSR w Moskwie, a w latach 1981 - 1987 pracował w Nigerii jako Senior Lecturer w Rivers State University of Sci. and Tech.
W związku z wejściem w życie ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym, stosownie do art. 264 ust. 10 z dniem wejścia w życie ustawy pozostał zatrudniony na stanowisku profesora nadzwyczajnego (art. 114 ust. 2).
Zawiadomieniem, wydanym na podstawie art. 21 a ust. 2 powołanej ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki z dnia 21 grudnia 2011 r., Rektor przesłał do wiadomości Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów decyzję z dnia [...] grudnia 2011 r. wraz z uzasadnieniem, opisem kariery zawodowej oraz wykazem publikacji doktora Jana Kłosińskiego. Zawiadomienie to wpłynęło do Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów w dniu 27 grudnia 2011 r.
Decyzją z dnia [...] lutego 2012 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 21 a w związku z art. 29 ust. 1 ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki, w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 października 2011 r., Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów wyraziła sprzeciw i uchyliła decyzję Rektora Wyższej Szkoły Zawodowej Łódzkiej Korporacji Oświatowej w Łodzi z dnia [...] grudnia 2011 r.
W uzasadnieniu organ podniósł, że Prezydium Centralnej Komisji na posiedzeniu w dniu 27 lutego 2012 r., po zapoznaniu się ze stanowiskiem Sekcji, Nauk Matematycznych, Fizycznych, Chemicznych i Nauk o Ziemi, podjęło decyzję o wyrażeniu sprzeciwu i uchyleniu decyzji Rektora. Organ podniósł, że wynik głosowania Sekcji oraz Prezydium Centralnej Komisji wskazuje, że jej członkowie nie znaleźli wystarczających podstaw do uznania, że J. K. spełnił wymagania określone w art. 21 a ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki. Doktor J. K. nie posiada znaczącego dorobku naukowego - jego całkowita liczba publikacji w czasopismach międzynarodowych, włącznie z konferencyjnymi, wynosi 6, liczba cytowań 2, ostatnia praca naukowa została opublikowana w 1988 r. Ponadto, organ wskazał, że brak jest jakichkolwiek informacji o kierowaniu przez doktora J. K. zespołami naukowymi w ośrodkach zagranicznych bądź krajowych.
Powyższą decyzję zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Rektor Wyższej Szkoły Zawodowej Łódzkiej Korporacji Oświatowej w Łodzi. Rektor podkreślił, że fakt, iż dr J. K. nie posiada aktualnego dorobku naukowego wynika z zadań uczelni zawodowej. Uczelnia zawodowa prowadząca wyłącznie studia pierwszego stopnia nie jest obowiązana do prowadzenia badań naukowych i prac rozwojowych oraz świadczenia usług badawczych oraz kształcenia i promowania kadr naukowych.
W odpowiedzi na skargę Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów wniosła o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270), dalej "P.p.s.a.".
Sąd podniósł, że podstawą materialnoprawną zaskarżonej decyzji jest przepis art. 21a w związku z art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz stopniach i tytule w zakresie sztuki, w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 października 2011 r. Zgodnie z ust. 1 tego artykułu, osoby, które uzyskały stopień doktora w Rzeczypospolitej Polskiej lub za granicą i podczas pracy w innym państwie przez co najmniej pięć lat kierowały samodzielnie zespołem badawczym oraz posiadają znaczący dorobek i osiągnięcia naukowe, zatrudnione w szkole wyższej na stanowisku profesora nadzwyczajnego lub profesora wizytującego, nabywają uprawnienia równoważne uprawnieniom wynikającym z posiadania stopnia doktora habilitowanego na podstawie decyzji rektora. O swojej decyzji rektor zawiadamia Centralną Komisję. Zgodnie zaś z ust. 2, rektor szkoły wyższej przekazuje Centralnej Komisji wraz z zawiadomieniem również decyzję określoną w ust. 1, oraz opis kariery zawodowej i wykaz publikacji osoby, o której mowa w ust.
1. Zgodnie z ust. 3 decyzja rektora wchodzi w życie po upływie 3 miesięcy od dnia zawiadomienia Centralnej Komisji, która w tym okresie może, w drodze decyzji administracyjnej, wyrazić sprzeciw i uchylić decyzję rektora w sprawie nabycia uprawnień równoważnych uprawnieniom wynikającym z posiadania stopnia doktora habilitowanego.
Sąd stwierdził, że postępowanie w sprawach o nadanie tytułu naukowego oraz stopni naukowych cechuje odrębność związana ze specyfiką tych spraw. Wynika stąd ograniczony zakres kontroli sądu administracyjnego. Kontrola ta ogranicza się jedynie do stwierdzenia, czy w postępowaniu przed Centralną Komisją jej organy nie naruszyły norm postępowania wynikających z przepisów ustawy i statutu Centralnej Komisji, a także z przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Sąd ponadto wskazał, że zgodnie z dyspozycją art. 29 ust. 1 powołanej ustawy z dnia 13 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym, w postępowaniach dotyczących nadania stopnia doktora i doktora habilitowanego albo tytułu profesora oraz nadania, ograniczenia, zawieszenia i pozbawienia uprawnienia do nadawania tych stopni w zakresie nieuregulowanym w ustawie stosuje się odpowiednio przepisy kpa. Z tego względu ocena uzasadnienia decyzji musi uwzględniać odpowiednie stosowanie art. 107 § 1 K.p.a. z uwagi na fakt, że podejmowana jest ona w głosowaniu tajnym, przez członków organu kolegialnego, jakim jest Centralna Komisja.
Sąd podkreślił, że decyzja – sprzeciw Centralnej Komisji, jest decyzją autonomiczną i Sąd nie może polemizować z jej oceną dorobku naukowego J. K. Sąd wskazał również, że Centralna Komisja swoją decyzję – sprzeciw wyraziła w terminie 3 miesięcy, o którym mowa w art. 21a ust. 3 powołanej ustawy. Zdaniem Sądu nie znajduje również poparcia zarzut skarżącego dotyczący naruszenia art. 264 ust. 10 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym, bowiem przepis ten nie stanowił podstawy zaskarżonej decyzji, co oznacza, że organ nie mógł dokonać jego naruszenia.
Skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł Rektor Wyższej Szkoły Zawodowej Łódzkiej Korporacji Oświatowej w Łodzi, reprezentowany przez radcę prawnego. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie prawa materialnego przez błędną interpretację art. 21a ustawy o stopniach naukowych, jak i przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, a zwłaszcza art. 9 i art. 10.
Wskazując na powyższe zarzuty wniesiono o uchylenie sprzeciwu i decyzji Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów z dnia 27 lutego 2012 r. oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że doktor J. K. zatrudniony został w dniu 14 stycznia 2005 r. na stanowisku profesora, gdyż posiadał stopień naukowy doktora oraz doświadczenie zawodowe zdobyte poza szkolnictwem wyższym, tj. stosownie do treści art. 51 ust. 1 ustawy z dnia 26 czerwca 1997 r., o wyższych szkołach zawodowych (Dz. U. Nr 96, poz. 590 ze zm.), w latach 1974-1975 odbywał staż naukowy w Instytucie Fizyki AN ZSRR w Moskwie. W dniu wejścia w życie ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U..Nr 164, poz. 1365 ze zm.), stosownie do postanowień art. 264 ust. 10, J. K. był osobą, którą należy traktować jako doktora habilitowanego z tytułu posiadanego stanowiska, na które został przeniesiony mocą przepisu ustawowego. Z tego powodu przepisy art. 115 i art. 116 ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym nie mają zastosowania. Nie ma też zastosowania art.33 ust. 2 ustawy o stopniach i tytule naukowym. Mając na uwadze art. 264 ust. 10 Rektor podjął decyzję, że J. K. posiada uprawnienia przysługujące doktorowi habilitowanemu.
Podnosząc, że z art. 29 ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki z dnia 14 marca 2003 r. wynika, że w postępowaniach w zakresie nieuregulowanym w ustawie stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego wskazano, że Rektor, jako strona postępowania, powinien być poinformowany o opinii dotyczącej oceny dorobku doktora J. K.. Rektorowi nie umożliwiono w świetle art. 9 i art. 10 K.p.a. zapoznania się aktami sprawy przed wydaniem decyzji i wypowiedzi co do opinii.
Podkreślono, że osoba posiadająca uprawnienia równoważne z uprawnieniami doktora habilitowanego, nie posiada stopnia doktora habilitowanego, ale może być zatrudniona na równi z osobami stopień doktora habilitowanego posiadającymi, tj. na odpowiednich stanowiskach oraz być zaliczana do minimum kadrowego w szkole wyższej. W przeciwnym razie profesor nadzwyczajny J. K. musiałby utracić uprawnienie nabyte i stanowisko objęte na podstawie art. 264 ust. 10 ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym, co byłoby sprzeczne z jednoznacznym literalnym zapisem ustawy.
Na rozprawie w dniu 26 lutego 2013 r. pełnomocnik skarżącego złożył pismo procesowe, w którym podtrzymał stanowisko wyrażone w skardze kasacyjnej i wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w trybie art. 185 ustawy Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 180 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Naczelny Sąd Administracyjny przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania skargi kasacyjnej zobowiązany jest do zbadania, czy odpowiada ona wymogom formalnym, określonym w art. 176 P.p.s.a. W świetle tego przepisu skarga kasacyjna powinna czynić zadość wymaganiom przepisanym dla pisma w postępowaniu sądowym oraz zawierać oznaczenie zaskarżonego orzeczenia ze wskazaniem, czy jest ono zaskarżone w całości czy w części, przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie, wniosek o uchylenie lub zmianę orzeczenia z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia lub zmiany.
Wskazany przepis dzieli wymogi formalne skargi kasacyjnej na dwie grupy. Pierwsza z nich to warunki, jakie powinno spełniać każde pismo składane w toku postępowania sądowego. Druga grupa wymogów dotyczy tylko i wyłącznie pisma będącego skargą kasacyjną. Wymogi formalne, którym powinny odpowiadać wszystkie pisma w postępowaniu sądowym określają art. 46 i 47 P.p.s.a. Są to oznaczenie sądu, do którego jest ono kierowane, personalia stron lub ich nazwa, personalia ich przedstawicieli ustawowych lub pełnomocników, oznaczenie rodzaju pisma, osnowa wniosku lub oświadczenia, podpis strony albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika, wymienienie załączników, przy pierwszym piśmie w sprawie również oznaczenie miejsca zamieszkania lub adresu do doręczeń albo siedziby stron, ich przedstawicieli ustawowych i pełnomocników, przedmiotu sprawy. W dalszych pismach należy wskazywać sygnaturę akt sprawy.
Do pisma należy również dołączyć pełnomocnictwo (gdy jest to pierwsze pismo złożone przez pełnomocnika i pełnomocnictwa tego dotychczas nie złożono), odpisy pisma i załączników dla doręczenia ich stronom, (gdy załączniki złożone w sądzie nie są oryginałem - także po jednym odpisie załącznika do akt sądowych). Jeżeli skarga kasacyjna strony nie odpowiada wymogom określonym w art. 46 i 47 P.p.s.a. i niezachowanie tych warunków uniemożliwia nadanie skardze kasacyjnej dalszego biegu, przewodniczący wzywa stronę do ich uzupełnienia lub poprawienia, zgodnie z art. 49 § 1 w zw. z art. 193 P.p.s.a.
Wymogi właściwe tylko dla pisma stanowiącego skargę kasacyjną zostały określone w art. 176 P.p.s.a. po słowie "oraz". Należą do nich oznaczenie zaskarżonego orzeczenia ze wskazaniem, czy jest ono zaskarżone w całości lub w części, przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie, wniosek o uchylenie lub zmianę orzeczenia z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia lub zmiany. Jeśli pismo nie odpowiada warunkom szczególnym, właściwym tylko dla skargi kasacyjnej, a braki te nie zostaną usunięte w terminie otwartym do wniesienia skargi kasacyjnej to braków tych nie można usunąć w tym samym trybie, w jakim uzupełnić można braki formalne dotyczące wszystkich pism procesowych. Przepis art. 49 § 1 P.p.s.a. mający zastosowanie w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym z mocy art. 193 P.p.s.a. dotyczy tylko usuwania braków wskazanych w art. 46 i 47 P.p.s.a.
Niezachowanie wymogów właściwych tylko dla skargi kasacyjnej uznać należy za braki istotne i nieusuwalne w trybie określonym w art. 49 § 1 w zw. z art. 193 P.p.s.a. Skarga kasacyjna nieodpowiadająca wymogom właściwym tylko temu pismu jako niedopuszczalna podlega odrzuceniu.
Taka właśnie sytuacja wystąpiła w rozpoznawanej sprawie.
W rozpatrywanej sprawie, zarówno w petitum skargi kasacyjnej, jak i w jej uzasadnieniu nie wskazano, czy wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 czerwca 2012 r. jest zaskarżony w całości, czy w części, brak jest też wniosku o uchylenie lub zmianę zaskarżonego wyroku z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia lub zmiany. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę tylko w granicach skargi kasacyjnej i granice te muszą być wyraźnie określone przez stronę poprzez zawarcie w skardze kasacyjnej precyzyjnego wniosku. Brak stosownego wniosku określonego w art. 176 p.p.s.a., jak wyżej podniesiono, jest brakiem nieusuwalnym, stąd nieskuteczny pozostać musiał wniosek o uchylenie zaskarżonego wyroku zawarty w piśmie procesowym złożonym na rozprawie w dniu 26 lutego 2013 r.
Brak w skardze kasacyjnej wniosku o uchylenie lub zmianę zaskarżonego wyroku powoduje, że jako pozbawiona jednego z koniecznych elementów materialnoprawnych jest ona niedopuszczalna i podlega odrzuceniu (por. np. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 marca 2004 r., FSK 209/04 - ONSAiWSA 2004 z. 1 poz. 13 z aprobującą glosą A. Skoczylasa - OSP 2004 z. 6 poz. 73).
W takiej sytuacji nie wymagają rozważania wady w zakresie sformułowania zawartych w skardze kasacyjnej zarzutów skoro już tylko ze wskazanej wcześniej przyczyny koniecznym było odrzucenie skargi kasacyjnej.
Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 180 w zw. z 178 i art. 193 P.p.s.a. postanowił jak na wstępie.