Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu odrzucił skargę M.M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu. W uzasadnieniu Sąd wskazał, iż zaskarżona w sprawie decyzja doręczona została do rąk kuratora skarżącego w dniu 12 marca 2014 r. W dniu 17 marca 2014 r. kurator skarżącego wystąpił z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy poprzez ustanowienie pełnomocnika z urzędu, który to wniosek został uwzględniony postanowieniem z dnia 1 kwietnia 2014 r. W dniu 12 maja 2014 r. ustanowiony w sprawie radca prawny wniósł skargę na decyzję Kolegium, nie zawierając jednak wniosku o przywrócenie terminu. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, iż wniesiona w sprawie skarga była spóźniona. Podkreślono, iż termin do wniesienia skargi upływał w dniu 11 kwietnia 2014 r., lecz środek zaskarżenia wniesiony został dopiero w dniu 12 maja 2014 r., dlatego podlegał on odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej jako "P.p.s.a."
Skargę kasacyjną na powyższe postanowienie wniósł M.M., reprezentowany przez pełnomocnika z urzędu, domagając się uchylenia zaskarżonego orzeczenia i przekazania sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie:
- 1. art. 53 § 1 P.p.s.a. poprzez błędną interpretację zakresu terminu do wniesienia skargi przez ustanowionego pełnomocnika z urzędu, a tym samym brak uznania, że 30-dniowy termin do wniesienia skargi biegnie od dnia otrzymania przez pełnomocnika informacji o ustanowieniu pełnomocnikiem w sprawie;
- 2. art. 58 § 1 P.p.s.a. poprzez uznanie, że skarga została wniesiona po upływie 30-dniowego terminu liczonego od dnia doręczenia decyzji, a termin do wniesienia skargi upływał w dniu 11 kwietnia 2014 r.;
- 3. art. 244 § 2 P.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie, a co powinno skutkować uznaniem, że datą początkową biegu terminu do wniesienia skargi jest data otrzymania przez pełnomocnika skarżącego zarządzenia Okręgowej Izby Radców Prawnych w Opolu o ustanowieniu go pełnomocnikiem, co jest równoznaczne z udzieleniem mu pełnomocnictwa.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: skarga kasacyjna nie mogła być uwzględniona, jako nie posiadająca usprawiedliwionych podstaw.
Nie można uznać za trafne stanowiska pełnomocnika M.M., iż w sprawach, w których strona występuje z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia dla niej reprezentanta z urzędu trzydziestodniowy termin do wniesienia skargi rozpoczyna się z dniem, w którym pełnomocnik wyznaczony został do działania w imieniu strony. Podkreślenia wymaga, iż w postępowaniu sądowoadministracyjnym nie istnieje instytucja wstrzymania biegu terminu do dokonania czynności procesowej. Nawet procedura przyznawania stronie prawa pomocy nie powoduje wstrzymania biegu takiego terminu. Zamiast tego przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przewidują możliwość przywrócenia uchybionego terminu do dokonania czynności procesowej, o ile uchybienie takie nastąpiło bez winy strony. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjęty został pogląd, iż z uwagi na długotrwałość procedury przyznawania stronie prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu, wyłączona jest wina strony w uchybieniu, o ile nastąpiło ono wyłącznie z tej przyczyny.
Tym samym stwierdzić trzeba, że pełnomocnik strony, wyznaczony do działania w sprawie z urzędu, w takiej sytuacji zobligowany jest do wystąpienia z wnioskiem o przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej, który to wniosek, wraz z uzasadnieniem, złożony winien być w terminie siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia, co wynika z art. 87 § 1 i 2 powołanej wyżej ustawy. Jednocześnie z takim wnioskiem pełnomocnik winien dokonać czynności, której nie dokonano w terminie.
Przyjmując w przedmiotowej sprawie, że pełnomocnik strony powziął wiadomość o udzieleniu pełnomocnictwa w dniu 14 kwietnia 2014 r., to termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, wynikający z art. 87 § 1 ustawy P.p.s.a., zakończył swój bieg w dniu 21 kwietnia 2014 r. Pełnomocnik z wnioskiem takim jednak nie wystąpił, ani w ustawowym terminie, ani później, składając jedynie skargę w dniu 12 maja 2014 r. Tym samym słusznie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu przyjął, iż skarga ta złożona została z uchybieniem ustawowego terminu, a wobec niezłożenia wniosku o jego przywrócenie, niemożliwe było jakiekolwiek działanie Sądu w tym przedmiocie.
Podkreślić należy też, że pełnomocnik skarżącego, będący radcą prawnym, zobligowany jest do znajomości obowiązujących przepisów i procedur z racji wykonywanego zawodu, a udzielenie pełnomocnictwa profesjonalnemu reprezentantowi winno gwarantować stronie, że w sprawie nie nastąpią tego typu uchybienia natury formalnej.
Mając na uwadze powyższe i uznając zaskarżone postanowienie za zgodne z prawem, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji, na podstawie art. 184 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.