Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie postanowieniem z dnia 29 lipca 2011 r. (sygn. akt II SA/Rz 86/11) odrzucił złożoną H. O. i P. O. skargę o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego zakończonego prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 3 grudnia 2010 r. w sprawie o sygn. akt II SA/Rz 592/10 ze skargi na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w R. z dnia [...] kwietnia 2010 r. nr [...]w przedmiocie odmowy dokonania zmiany w operacie ewidencji gruntów i budynków.
Powyższe postanowienie zostało wydane w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy:
Prawomocnym postanowieniem z dnia 5 kwietnia 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie przyznał H. O. i P. O. prawo pomocy w zakresie częściowym, co do kosztów sądowych, w ½ części, odmawiając prawa pomocy w pozostałym zakresie.
Zarządzeniem z dnia 8 lipca 2011 r. wezwano skarżących do uiszczenia solidarnie wpisu od skargi w kwocie [...] zł, w terminie 7 dni od daty doręczenia zarządzenia, pod rygorem odrzucenia skargi. P. O. w dniu [...] lipca 2011 r. dokonał wpłaty na rachunek Sądu Wojewódzkiego kwoty [...] zł w drodze przelewu.
Odrzucając skargę – na podstawie art. 220 § 1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r., nr 153, poz.1270, ze zm.) dalej "P.p.s.a." - Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że skarżący nie uiścili wpisu od w/w pisma w przepisanym terminie.
Powołując się na treść art. 220 § 1 i § 3 P.p.s.a Sąd Wojewódzki stwierdził, na skarżących ciążył obowiązek solidarnego uiszczenia w przepisanym terminie wpisu od skargi w części w jakiej nie zostali oni zwolnieni od tego obowiązku. H. O. i P. O. otrzymali wezwanie do uiszczenia wpisu w dniu [...] lipca 2011 r. Zatem termin do uzupełnienia tego braku upłynął z dniem [...] lipca 2011 r. Uiszczenie przez P. O. wpisu od skargi w dniu [...] lipca 2011 r., jako dokonane po upływie zakreślonego do dokonania w/w czynności terminu nie mogło wywołać zamierzonego skutku. Tym samym złożoną przez nich skargę należało odrzucić.
Sąd Wojewódzki podkreślił przy tym, że skarżący mogli dokonać powyższej czynności poprzez uiszczenie wymaganej kwoty w kasie sądu. Skutecznym w tym przypadku byłoby również złożenie przez nich polecenia przelewu instytucji bankowej przed upływem powyższego terminu, ale tylko wtedy, gdy w ostatnim dniu terminu otwartego do uiszczenia wpisu na rachunku bankowym zleceniodawcy znajdowałyby się wolne środki, w ramach których instytucja bankowa miała możliwość realizacji przelewu, chociażby sam przelew został wykonany już po upływie terminu. W takim bowiem przypadku za dzień uiszczenia wpisu uważa się dzień złożenia zlecenia przelewu. Identyczny skutek nastąpiłby w wyniku złożenia przez nich zlecenia realizacji przekazu.
W skardze kasacyjnej H. O. i P. O., zaskarżając postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie w całości, zarzucili mu naruszenie przepisu postępowania tj. art. 58 § 1 pkt 3 w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.
Wskazując na powyższe podstawy kasacyjne, skarżący kasacyjne wnieśli o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Rzeszowie do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów nieopłaconej ani w części ani w całości pomocy prawnej.
W uzasadnieniu swej skargi kasacyjnej H. O. i P. O. wywodzili, że - wbrew twierdzeniom Sądu Wojewódzkiego - uiścili wpis od wniesionej przez siebie skargi w dniu [...] lipca 2011 r. co potwierdza odpis dołączonego do skargi kasacyjnej polecenia dokonania przelewu. Podkreślili, że termin do dokonania zapłaty upływał z końcem w/w dnia, a zatem czynność złożenia polecenia przelewu została dokonana z zachowaniem przewidzianego prawem terminu. Zaznaczyli przy tym, że nie mogą ponosić odpowiedzialności za wadliwe działania instytucji bankowych. Fakt niedokonania czynności w dniu złożenia polecenia przelewu obciąża w całości instytucję bankową.
Odpowiedź na skargę kasacyjną nie została wniesiona.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu bierze jednakże pod rozwagę nieważność postępowania – z przyczyn wymienionych w art. 183 § 2 P.p.s.a. Przesłanki nieważności w przedmiotowej sprawie nie zaistniały, zatem Sąd Kasacyjny rozpoznał wniesioną skargę kasacyjną w granicach podniesionego przez stronę zarzutu, który okazał się nieusprawiedliwiony. Skarżący kasacyjnie błędnie bowiem zarzucili Sądowi I instancji naruszenie art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. w sytuacji, w której przepis ten w ogóle nie był przez ten Sąd stosowany.
W świetle powołanego wyżej przepisu sąd jest zobligowany odrzucić wniesioną skargę w sytuacji, gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie jej braków formalnych. W niniejszym jednak przypadku, Sąd I instancji nie dopatrzył się we wniesionej przez H. O. i P. O. skardze tego rodzaju uchybień. Powodem jej odrzucenia było natomiast nieuiszczenie przez skarżących w zakreślonym terminie – pomimo wezwania ich do dokonania tej czynności - wpisu od tego pisma. Zaskarżone postanowienie nie zostało w związku z tym oparte na w/w podstawie prawnej, lecz na przepisach art. 220 § 1 i 3 P.p.s.a. Jeżeli zatem skarżący kasacyjnie zarzucali Sądowi Wojewódzkiemu, iż ten bezpodstawnie odrzucił skargę z powodu nieuzupełnienia przez nich jej braków fiskalnych, powinni oprzeć wniesioną przez siebie skargę kasacyjną na zarzucie naruszenia tego właśnie przepisu, nie zaś jak to uczynili, na artykule 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. Podniesiony zatem przez nich zarzut nie mógł odnieść zamierzonego skutku gdyż nawet błędne odrzucenie skargi z powyższego powodu nie stanowiło naruszenia przytoczonego w skardze kasacyjnej przepisu.
W sytuacji więc gdy strona zarzuca sądowi wojewódzkiemu, iż ten błędnie odrzucił skargę, zobligowana jest wskazać konkretny przepis, który jej zdaniem został przez ten sąd naruszony. Jego zaś skonkretyzowanie powoduje, że Naczelny Sąd Administracyjny, będąc związanym granicami skargi kasacyjnej, bada wyłącznie czy zachowanie sądu I instancji naruszało powołaną przez stronę normę w sposób przez nią wskazany. Trzeba przy tym zaznaczyć, że Naczelny Sąd Administracyjny nie jest upoważniony poszukiwać za stronę przepisów, które mogły zostać naruszone opisanym w uzasadnieniu skargi kasacyjnej zachowaniem. Nie mógł zatem samodzielnie zmodyfikować przytoczonego przez skarżących kasacyjnie zarzutu.
Podkreślenia w tym miejscu również wymaga, że ustawodawca, na gruncie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, dokonał rozróżnienia braków formalnych i fiskalnych pism składanych w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Uregulował bowiem w odrębnych przepisach kwestię ich uzupełnia oraz skutki niedopełnienia nałożonego na stronę obowiązku w tym zakresie. Niedopuszczalnym było zatem uznanie, że nieuiszczenie opłaty sądowej jest brakiem tego samego rodzaju co np. nieuczynienie zadość wymogom o których mowa w art. 46 P.p.s.a. do których zastosowanie odnajduje przepis art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a.
Biorąc zatem pod uwagę, że skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionej podstawie, Naczelny Sąd Administracyjny – zgodnie z art. 184 P.p.s.a – orzekł jak w sentencji postanowienia.
Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł w przedmiocie wniosku o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, gdyż z przepisów art. 250, 258 § 2 pkt 8 i § 3 oraz art. 259 i 260 P.p.s.a. wynika, że orzekanie w przedmiocie wynagrodzenia za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy pozostaje w kognicji wojewódzkiego sądu administracyjnego, do którego należy złożyć stosowny wniosek.