Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku wyrokiem z dnia 30 czerwca 2015 r., sygn. akt II SA/Bk 233/15, oddalił skargę K.B. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2015 r. w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości położonej w obrębie [...], gmina B., oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...] poprzez udzielenie zezwolenia [...] S.A. z/s w K. na założenie i przeprowadzenie na tej nieruchomości napowietrznej linii elektroenergetycznej, w tym na podwieszenie napowietrznych przewodów linii elektroenergetycznej, wybudowanie ½ słupa oraz na ustanowienie pasa technologicznego linii, a także na funkcjonowanie linii elektroenergetycznej po jej wybudowaniu.
W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku K. B. zawarła wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji z [...] lutego 2015 r.
W uzasadnieniu wniosku skarżąca wskazała, że przedmiotowa nieruchomość wykorzystywana jest rolniczo (aktualnie obsadzana kukurydzą oraz ziemniakami). Bezspornie zatem następstwa prawne i faktyczne decyzji z dnia [...] lutego 2015 r. wywołają istotną i trwałą zmianę rzeczywistości, a powrót do stanu poprzedniego będzie albo w ogóle niemożliwy, albo też dopiero po dłuższym czasie i stosunkowo dużym nakładzie sił i środków. Ewentualne straty poniesione przez skarżącą w wyniku wykonania zaskarżonej decyzji nie będą mogły być zrekompensowane na drodze odszkodowawczej.
Spółka [...] S.A. w K. w piśmie z dnia 3 sierpnia 2015 r. wniosła o wydanie postanowienia o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, wskazując w pierwszej kolejności, że w chwili obecnej wniosek skarżącej należy uznać za bezprzedmiotowy, bowiem uczestnik postępowania posadowił już ½ część słupa na przedmiotowej nieruchomości. Zaskarżona decyzja została więc już częściowo wykonana. Częściowe wykonanie decyzji nie spowodowało natomiast zmiany sposobu korzystania z nieruchomości (skarżąca w dalszym ciągu będzie mogła wykorzystywać działkę na cele rolnicze, z wyjątkiem części działki, gdzie została posadowiona część słupa).
Natomiast wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji na obecnym etapie doprowadzi do sytuacji, w której Spółka utraci dotację w kwocie 185 850 000 zł, co spowoduje również szkodę po stronie Skarbu Państwa. Uczestnik w związku ze wstrzymaniem wykonania decyzji o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości nie będzie mógł rozliczyć dotacji z uwagi na upływ terminu realizacji projektu (tj. 30 listopada 2015 r.).
Spółka wskazała ponadto, że inwestycja, którą realizuje ma strategiczne znaczenie dla bezpieczeństwa energetycznego Rzeczypospolitej Polskiej. Po pierwsze, łącząc systemy Polski i Litwy umożliwi - w razie potrzeby - zabezpieczenie dostaw energii elektrycznej dla Polski z systemów elektroenergetycznych państw bałtyckich. Po drugie, ma szczególne znaczenie dla terenów północno - wschodniej oraz centralnej Polski. Dostawy prądu do tych obszarów obecnie odbywają się poprzez pojedyncze linie przesyłowe o napięciu 220 kV w większości wybudowane wiele lat temu. Stan ten ulegnie zmianie dopiero wraz z zakończeniem realizowanej inwestycji, która zagwarantuje znaczącą poprawę bezpieczeństwa energetycznego milionów obywateli. Inwestycja stanowi także domknięcie połączeń systemów elektroenergetycznych państw członkowskich Unii Europejskiej położonych wokół Morza Bałtyckiego (tzw. Pierścień Bałtycki). Z tego względu inwestycja ta ma zasadnicze znaczenie dla bezpieczeństwa energetycznego całej Unii Europejskiej, w tym w szczególności krajów bałtyckich.
Dodatkowo Spółka wniosła o przeprowadzenie, na zasadzie art. 106 § 3 p.p.s.a., dowodu z dokumentów dołączonych do pisma, tj.:
- 1. zdjęć przedmiotowej działki skarżącej na okoliczność częściowego wykonania zaskarżonej decyzji poprzez posadowienie na działce ½ części słupa,
- 2. oświadczenia PSE S.A. z dnia 27 maja 2015 r. na okoliczność wysokości przyznanej uczestnikowi dotacji oraz zagrożenia utraty dotacji z uwagi na niedotrzymanie terminu realizacji projektu.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
W myśl art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej jako p.p.s.a.), sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Na skarżącym spoczywa zatem ciężar wykazania przesłanek zawartych w cytowanym przepisie, zaś sąd może wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu, jeżeli jest spełniona ustawowa przesłanka określona jako potencjalna możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdy akt lub czynność zostaną wykonane. Jest to wyjątek od zasady, w myśl której wniesienie skargi do sądu nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. Ponadto badając wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, sąd powinien wziąć pod uwagę nie tylko okoliczności podniesione w tym wniosku, ale także okoliczności całej sprawy.
W rozpoznawanej sprawie wniosek złożony na podstawie art. 61 § 3 w zw. z art. 193 p.p.s.a. dotyczy decyzji wydanej w dniu [...] lutego 2015 r. przez Wojewodę [...] utrzymującej w mocy decyzję Starosty S. wykonującego zadania z zakresu administracji rządowej z dnia [...] listopada 2014 r. ograniczającą sposób korzystania z nieruchomości stanowiącej własność skarżącej poprzez zezwolenie na założenie i przeprowadzenie na tej nieruchomości napowietrznej linii elektroenergetycznej, w tym na podwieszenie napowietrznych przewodów linii elektroenergetycznej, wybudowanie ½ słupa oraz na ustanowienie pasa technologicznego linii, a także na funkcjonowanie linii elektroenergetycznej po jej wybudowaniu.
Materialnoprawną podstawę wydania zaskarżonej decyzji stanowił art. 124 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2014 r., poz. 518 ze zm., dalej u.g.n.), zgodnie z którym starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, może ograniczyć, w drodze decyzji, sposób korzystania z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomości ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, jeżeli właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości nie wyraża na to zgody. Ograniczenie to następuje zgodnie z planem miejscowym, a w przypadku braku planu, zgodnie z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego.
Rozpoczęcie procedury mającej na celu przeprowadzenie prac inwestycyjnych określonych w decyzji ograniczającej sposób korzystania z nieruchomości możliwe jest po wydaniu decyzji o niezwłocznym zajęciu nieruchomości (art. 124 ust. 1a u.g.n).
W stosunku do przedmiotowej nieruchomości decyzja o niezwłocznym zajęciu nieruchomości została wydana przez Starostę S. wykonującego zadania z zakresu administracji rządowej w dniu [...] listopada 2014 r. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] lutego 2015 r. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji, zaś Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku wyrokiem z dnia 30 czerwca 2015 r., sygn. akt II SA/Bk 234/15 oddalił skargę na decyzję Wojewody. Od ww. wyroku skarżąca wniosła skargę kasacyjną wraz z wnioskiem o wstrzymanie wykonania decyzji.
Mając na uwadze okoliczności faktyczne i prawne niniejszej sprawy uznać należy, że brak jest podstaw do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Wskazać przede wszystkim trzeba, że jak wynika z pisma uczestnika postępowania i dołączonych zdjęć, na przedmiotowej nieruchomości doszło już do częściowego wykonania decyzji – inwestor posadowił już ½ część słupa. Ponadto przedstawione przez skarżącą argumenty nie przesądzają o niebezpieczeństwie wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w rozumieniu art. 61 § 3 p.p.s.a. Wykonanie zaskarżonej decyzji przez wybudowanie linii energetycznej nie spowoduje bowiem zmiany dotychczasowego sposobu korzystania z nieruchomości.
W dalszym ciągu skarżąca będzie mogła wykorzystywać przedmiotową działkę na cele rolne (z wyjątkiem części gruntu na którym posadowiono ½ część słupa), co wynika z nadesłanych przez Spółkę fotografii oraz znajdującego się w aktach administracyjnych zarządzenia zastępczego Wojewody [...] z dnia 16 lipca 2014 r. w sprawie przyjęcia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego na obszarze umożliwiającym realizację odcinka trasy dwutorowej napowietrznej linii elektroenergetycznej 400 kV E. – granica Państwa na terenie Gminy B. Za odmową wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji przemawiają również argumenty podniesione przez uczestnika postępowania w piśmie z dnia 3 sierpnia 2015 r. Powołanie się przez Spółkę na okoliczność narażenia uczestnika postępowania i Skarbu Państwa na utratę dotacji mają bowiem niewątpliwie znaczenie i wpływ na rozpoznanie wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji.
Utrata wielomilionowego dofinansowania inwestycji ze środków unijnych z uwagi na niedotrzymanie terminu realizacji projektu (tj. 30 listopada 2015 r.) może skutkować znaczną szkodą nie tylko dla uczestnika postępowania, ale również dla Skarbu Państwa. Nie bez znaczenia postaje także ważny interes gospodarczy i społeczny, bowiem przedmiotowa inwestycja ma znaczenie dla bezpieczeństwa energetycznego Polski.
Z tych wszystkich względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 61 § 3 w zw. z art. 193 p.p.s.a. orzekł o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.