Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 21 września 2011 r. sygn. akt I SA/Wa 1451/11 po rozpoznaniu sprawy ze skargi A.H. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] czerwca 2011 r., nr [...] w przedmiocie odmowy ustalenia odszkodowania za nieruchomość: uchylił zaskarżoną decyzję (pkt 1); stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu (pkt 2).
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wraz z wnioskiem o wstrzymanie wykonania decyzji Starosty P. z dnia [...] lutego 2011 r., nr [...] wniosła do Naczelnego Sądu Administracyjnego Gmina Miasta P. reprezentowana przez radcę prawnego, przy czym wniosek o wstrzymanie wykonania wskazanej decyzji nie został odrębnie uzasadniony.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Stosownie do treści art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) dalej P.p.s.a.) po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Odmowa wstrzymania wykonania aktu lub czynności przez organ nie pozbawia skarżącego złożenia wniosku do sądu. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy.
Przedmiotem wstrzymania wykonania mogą być wyłącznie akty lub czynności, które nadają się do wykonania i wymagają tego wykonania, a tym samym takie, które wywołują skutki materialnoprawne (por. R. Hauser i M. Wierzbowski, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2011, str. 328 i nast. oraz powołane tam orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego).
W rozpoznawanej sprawie skarżący kasacyjnie wystąpił z wnioskiem o wstrzymanie wykonania decyzji organu pierwszej instancji - decyzji Starosty P. z dnia [...] lutego 2011 r., nr [...]. Decyzja ta została wydana na podstawie art. 129 ust. 5 pkt 3 i art. 132 ust. 1a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jednolity: Dz.U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651 ze zm.) oraz art. 73 ust. 2 pkt 1 i ust. 4 oraz art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 29 października 1998 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz.U. Nr 133, poz. 872 ze zm.) oraz w zw. z art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm. dalej; K.p.a.). W punkcie 1. powyższej decyzji ustalano na rzecz A.H. odszkodowanie w wysokości [...] zł z tytułu nabycia przez Gminę –Miasto P. z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. prawa własności nieruchomości zajętej pod drogę publiczną część ul. [...] w P., oznaczonej jako dz. nr [...] obr. 05 o pow. 3452 m² na mapie ustalenia granicy zajęcia nieruchomości wg stanu w dniu 31 grudnia 1998 r., przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w P. w dniu [...] lipca 2009 r. pod nr [...], dla której Sąd Rejonowy w P. prowadzi księgę wieczystą [...]. Z kolei, w punkcie 2. tej decyzji orzeczono, iż do zapłaty ustalonego odszkodowania zobowiązany jest Prezydent Miasta P. w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja niniejsza stanie się ostateczna.
Przypomnieć należy, że na skutek wniesionego od powyższej decyzji odwołania Wojewoda Mazowiecki, w oparciu o art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. oraz art. 9 cyt. ustawy o gospodarce nieruchomościami, decyzją z dnia [...] czerwca 2011 r., nr [...] uchylił decyzję Starosty P. z dnia [...] lutego 2011 r., nr [...] i odmówił ustalenia odszkodowania za nieruchomość zajętą pod drogę publiczną, część ul. [...] w P. oznaczonej jako działka nr [...] obręb 05 o pow. 3452 m2. Natomiast Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 21 września 2011 r. sygn. akt I SA/Wa 1451/11 uchylił zaskarżoną przez A.H. decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] czerwca 2011 r. i w oparciu o art. 152 P.p.s.a. stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.
W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjmuje się, że art. 152 P.p.s.a. wyłącza możliwość odpowiedniego stosowania przepisów art. 61 § 3 - § 5 P.p.s.a. przed Naczelnym Sądem Administracyjnym na podstawie art. 193 P.p.s.a., tylko w odniesieniu do tych spraw, w których sąd pierwszej instancji uwzględnił skargę i wypowiedział się, czy i w jakim zakresie zaskarżony akt lub czynność nie mogą być wykonane (por. postanowienie NSA z dnia 9 sierpnia 2005 r. II FSK 885/05 oraz uchwałę NSA z dnia 26 kwietnia 2007 r. I GPS 1/07 – Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Jednakże złożony w rozpoznawanej sprawie wniosek dotyczy decyzji Starosty P. z dnia [...] lutego 2011 r., nr [...], a więc decyzji organu pierwszej instancji. W tej sytuacji jego ocena wymaga odniesienia się do skutków wniesienia odwołania w administracyjnym toku instancji.
Zgodnie z art. 130 § 1 K.p.a. przed upływem terminu do wniesienia odwołania decyzja nie ulega wykonaniu. Wniesienie odwołania w terminie wstrzymuje wykonanie decyzji (§ 2). Powyższy przepis formułuje zasadę, że decyzja nie podlega wykonaniu przed upływem terminu do wniesienia odwołania. Od tej zasady wprowadzono wyjątki wskazane w § 3 art. 130 K.p.a., a mianowicie przepisów o wstrzymaniu decyzji przewidzianych w § 1 i 2 nie stosuje się przypadkach, gdy: decyzji został nadany rygor natychmiastowej wykonalności lub decyzja podlega natychmiastowemu wykonaniu z mocy ustawy. Analiza art. 130 K.p.a. wskazuje, że postępowanie zmierzające do egzekwowania obowiązku wynikającego z decyzji może być uruchomione jedynie w stosunku do rozstrzygnięć posiadających walor ostateczności.
Jeżeli zatem od decyzji Starosty P. z dnia [...] lutego 2011 r., nr [...] wniesiono odwołanie, w wyniku którego została ona uchylona, to nie można uznać, iż decyzja ta stała się ostateczna, a w konsekwencji, iż podlega ona wykonaniu. Oceny tej nie zmienia również fakt, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 21 września 2011 r. orzekł o uchyleniu decyzji organu odwoławczego na mocy, której powołana decyzja Starosty P., została uchylona.
W przypadku stosowania art. 152 P.p.s.a. w razie uwzględnienia skargi na decyzję chodzi o wykonalność decyzji w szerokim znaczeniu, podobnie jak szerokie znaczenie ma "wykonanie decyzji" w rozumieniu art. 130 § 1 i 2 K.p.a. Stwierdzenie przez Sąd, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu, oznacza, że decyzja ta nie wywołuje skutków prawnych, które wynikają z jej rozstrzygnięcia, od chwili wydania wyroku, mimo że wyrok uchylający tę decyzję nie jest jeszcze prawomocny (por. wyrok NSA z dnia 29 lipca 2004 r., OSK 591/04, publ. OSP 2005/4/50). Oznacza to, że procesowym skutkiem stwierdzenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, że decyzja Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] czerwca 2011 r., nr [...] nie podlega wykonaniu, jest powrót do stanu sprawy wywołanym wniesieniem odwołania od decyzji Starosty P. z dnia [...] lutego 2011 r. A zatem, skoro decyzja organu pierwszej instancji, której wstrzymania wykonania domaga się skarżący kasacyjnie nie jest decyzją ostateczną, a wniesienie odwołania wstrzymało jej wykonanie (art. 130 § 1 i 2 K.p.a.), to nie nadaje się do wykonania i nie wymaga wykonania, a tym samym nie wywołuje skutków materialnoprawnych. Na tym etapie postępowania nie może ona zatem wywoływać skutków o jakich mowa w art. 61 § 3 P.p.s.a. i powołany przepis nie mógł mieć w tej sprawie zastosowania.
Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 61 § 3 w związku z art. 197 § 2 i art. 193 P.p.s.a, orzekł jak w postanowieniu.