Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 25 sierpnia 2011 r., sygn. akt II SA/Po 621/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu po rozpoznaniu sprawy ze skargi M. D. na akt Dyrektora Okręgowej Komisji Egzaminacyjnej w Poznaniu z dnia [...] czerwca 2010 r., nr [...] w przedmiocie unieważnienia pisemnego egzaminu maturalnego, uchylił zaskarżony akt, zasądził od Dyrektora Okręgowej Komisji Egzaminacyjnej w Poznaniu na rzecz skarżącego kwotę 200 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania oraz określił, że zaskarżony akt nie może być wykonany. Wyrok powyższy zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.
Dyrektor Okręgowej Komisji Egzaminacyjnej w Poznaniu pismem z dnia [...] czerwca 2010 r. działając zgodnie z § 146 ust. 4 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 30 kwietnia 2007 r. w sprawie warunków i sposobu ocenienia, klasyfikowania i promowania uczniów i słuchaczy oraz przeprowadzania sprawdzianów i egzaminów w szkołach publicznych (Dz. U. Nr 83, poz. 562 ze zm.), unieważnił pisemny egzamin maturalny z [...] na poziomie podstawowym M. D., absolwenta [...] Liceum Ogólnokształcącego "[...]" w P. W uzasadnieniu podał, że absolwent z 2008 r. mimo pisemnych napomnień Okręgowej Komisji Egzaminacyjnej w Poznaniu, został dopuszczony do poziomu podstawowego z przedmiotu dodatkowego.
M. D. w piśmie z dnia [...] lipca 2010 r. wezwał Dyrektora Okręgowej Komisji Egzaminacyjnej w Poznaniu do usunięcia naruszenia prawa argumentując, że zgodnie z wypełnioną w dniu [...] października 2009 r. deklaracją przystąpienia do egzaminu maturalnego w roku szkolnym [...], zdeklarował chęć przystąpienia do egzaminu maturalnego m.in. z [...] na poziomie podstawowym, którego to przedmiotu nie zdał uprzednio. Deklaracja powyższa była zgodna z informacją co do poprawnego wypełnienia deklaracji. Zgodnie z otrzymanym w dniu [...] marca 2010 r. potwierdzeniem deklaracji, był zobowiązany do zdawania egzaminu maturalnego z [...] na poziomie podstawowym. Ponadto wskazał, iż zgodnie z § 146 ust. 3 rozporządzenia, dyrektor okręgowej komisji egzaminacyjnej unieważnia dany sprawdzian albo egzamin i zarządza jego ponowne przeprowadzenie, a organ jedynie unieważnił egzamin, przez co została zamknięta jakakolwiek możliwość ponownego podejścia do egzaminu, co stanowi działanie nie tylko bezprawne, ale i naruszające poczucie praworządności działań organów administracji publicznej. Nadto wskazał na lapidarne uzasadnienie aktu, uniemożliwiające odniesienie się do podnoszonych przez OKE argumentów.
W odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa Dyrektor OKE wskazała, że szkoła dopuszczając skarżącego do egzaminu maturalnego z [...] na poziomie podstawowym, działała bezprawnie. Po otrzymaniu od szkoły zgłoszenia do egzaminu maturalnego z [...] na poziomie podstawowym pismem z dnia [...] marca 2010 r. szkoła została poinformowana o błędnej deklaracji i o konieczności zmiany deklaracji na poziom rozszerzony z [...]. Pismem z dnia [...] marca 2010 r. szkoła złożyła wniosek o zmianę w systemie i wprowadzenie do niego egzaminu maturalnego [...] na poziomie rozszerzonym. Szkoła była wielokrotnie informowana przez Dyrektora OKE, iż skarżący ma prawo jako osoba przystępująca do egzaminu ponownie, zdawać go wyłącznie na poziomie rozszerzonym, możliwość zmiany poziomu egzaminu przy ponownym przystępowaniu do egzaminu dotyczy bowiem osób, przystępujących do egzaminu po raz pierwszy od roku szkolnym 2009/2010 r. Samowolna zmiana egzaminu z rozszerzonego na podstawowy, dokonana przez szkołę w dniu egzaminu, była kolejnym bezprawnym działaniem, sprzecznym już nie tylko z przepisem prawa nakazującym zdawać egzamin na poziomie rozszerzonym, ale i z danymi, podanymi przez szkołę do systemu. Nietrafne są zarzuty zawarte w wezwaniu, dotyczące rzekomej wadliwości aktu unieważniającego egzamin maturalny z powodu braku wyczerpującego określenia przyczyn jego wydania, bowiem akt ten kierowany jest wyłącznie do właściwego dyrektora szkoły. Przepisy prawa nie nakazują poinformowania o tym bezpośrednio absolwenta przez dyrektora OKE. To dyrektor szkoły jest organem odpowiedzialnym za przyjęcie od ucznia deklaracji i przekazanie informacji o egzaminie absolwenta do OKE, która nie może ponosić odpowiedzialności za błędy popełnione przez absolwenta w deklaracji i szkołę w zgłoszeniu, jak i fakt, że Dyrektor szkoły, pomimo wielokrotnych informacji od Dyrektora OKE, popełniał dalsze błędy. Nietrafny jest też zarzut o niewyznaczeniu przez Dyrektora OKE terminu ponownego egzaminu. Termin taki, zgodnie z § 146 ust. 5 powołanego wyżej rozporządzenia, wyznacza Dyrektor Centralnej Komisji Egzaminacyjnej.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wniósł M. D. Zaskarżonemu aktowi zarzucił naruszenie przepisów wskazanego wyżej rozporządzenia w szczególności jego § 146 ust. 3, poprzez nieuzasadnione unieważnienie egzaminu maturalnego, jak również naruszenie § 4 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 25 września 2008 r., zmieniającego rozporządzenie w sprawie warunków i sposobu oceniania, klasyfikowania i promowania uczniów i słuchaczy oraz przeprowadzania sprawdzianów i egzaminów w szkołach publicznych poprzez twierdzenie, że skarżący nie mógł dokonać zmiany przedmiotów zdawanych na egzaminie maturalnym.
Skarżący argumentował, że akt jest wadliwy z uwagi na brak wyczerpującego określenia przyczyn jego wydania. Błędne jest zdanie Dyrektora Okręgowej Komisji Egzaminacyjnej w Poznaniu, że skarżący nie mógł dokonać zmiany przedmiotu maturalnego z uwagi na treść § 2 i § 4 rozporządzania. Wynika z nich, że osobom, które do roku szkolnego 2008/2009 nie zdały egzaminu maturalnego, pozostawiono wybór możliwości zdawania egzaminu na zasadach obowiązujących do roku szkolnego 2008/2009 lub też przystąpienie do egzaminu na zasadach obowiązujących od roku szkolnego 2009/2010. Tym samym przepis powyższy uprawniał do dokonania zmiany zakresu zdawanego egzaminu maturalnego z poziomu rozszerzonego na poziom podstawowy. Nadto Skarżący zarzucił naruszenia przepisu § 146 ust. 3 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 30 kwietnia 2007 r.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor OKE wniósł o odrzucenie skargi, na podstawie art. 51 § 1 ust. 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – p.p.s.a.) w związku z przepisem art. 9c ust. 2a ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (t.j.: Dz. U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572 ze zm.), gdyż wynik egzaminu maturalnego jest ostateczny i nie przysługuje na niego skarga do sądu administracyjnego. Z ostrożności procesowej wniesiono o oddalenie skargi.
Na rozprawie w oparciu przepis art. 106 § 3 p.p.s.a. przeprowadzono dowód z dokumentów w postaci wydruku elektronicznego z systemu informatycznego Okręgowej Komisji Egzaminacyjnej w Poznaniu oraz deklaracji i oświadczenia M. D. w związku z przystąpieniem do egzaminu maturalnego w roku szkolnym 2007/2008 i 2009/2010 przesłanych przez szkołę do Okręgowej Komisji Egzaminacyjnej w Poznaniu w formie elektronicznej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uwzględnił powyższą skargę w wyroku z dnia 25 sierpnia 2011 r., uchylając zaskarżony akt.
W uzasadnieniu powyższego wyroku wskazano, że stan faktyczny ustalony przez Okręgową Komisję Egzaminacyjną w Poznaniu nie znajduje odzwierciedlenia w materiale dowodowym znajdującym się w aktach sprawy. W deklaracji przystępowania do egzaminu maturalnego w roku szkolnym 2009/2010 skarżący zadeklarował przystąpienie do pisemnego egzaminu obowiązkowego z [...] na poziomie podstawowym, a nie przystępowanie do egzaminu z [...] jako przedmiotu dodatkowego, jak wskazuje organ w zaskarżonym akcie. Taka też deklaracja została wprowadzona przez szkołę go systemu informatycznego, co potwierdziła, a następnie zakwestionowała OKE.
W niniejszej sprawie nie ma zastosowania przepis art. 9c ust. 2a ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (tekst jedn. Dz. U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572 ze zm.), zgodnie z którym wyniki sprawdzianu i egzaminów, o których mowa w art. 9 ust. 1 oraz egzaminów eksternistycznych, o których mowa w art. 10 ust. 1, są ostateczne i nie służy na nie skarga do sądu administracyjnego. W niniejszej sprawie skarga dotyczy bowiem unieważnienia pisemnego egzaminu maturalnego z [...], a nie wyniku uzyskanego z tego egzaminu.
W ocenie Sądu, przepis § 4 pkt 1 rozporządzenia z dnia 25 września 2008 r., zmieniającego Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 30 kwietnia 2007 r. należy rozumieć w ten sposób, że maturzysta, który do roku szkolnego 2008/2009 nie zdał egzaminu maturalnego z określonego przedmiotu może ponownie przystąpić do egzaminu z tego przedmiotu w terminie 5 lat od daty pierwszego egzaminu zgodnie z zasadami, warunkami i trybem przewidzianym dla przeprowadzania tego egzaminu w przepisach rozporządzenia obowiązującego do roku szkolnego 2008/2009. Oznacza to, że skarżący, który w roku szkolnym 2007/2008, w sesji wiosennej 2008, nie zdał egzaminu z [...] wybranej jako przedmiot obowiązkowy, może przystąpić ponownie do egzaminu z tego przedmiotu na warunkach określonych w przepisach obowiązujących do roku szkolnego 2008/2009. Zatem skarżący przystępując do ponownego egzaminu maturalnego z [...] w roku szkolnym 2009/2010 w sesji wiosennej 2010, winien zdawać ją zgodnie z wymogami rozporządzenia w sprawie warunków i sposobów oceniania z dnia 30 kwietnia 2007 r. w brzmieniu obowiązującym do 31 sierpnia 2009 r. Dyrektor OKE błędnie interpretuje powyższy przepis twierdząc, że skoro skarżący zdawał pierwszy egzamin maturalny z [...] na poziomie rozszerzonym, to zdając ten egzamin ponownie, musi go zdawać na tym samym rozszerzonym poziomie. Zawarte w przepisie wyrażenie "na warunkach i w sposób obowiązujący do roku szkolnego 2008/2009" odnosi się do przepisów prawa regulujących powyższą materię obowiązujących do dnia 31 sierpnia 2009 r., a nie do treści deklaracji przystąpienia do egzaminu maturalnego z przedmiotu obowiązkowego, jaką złożył skarżący. Zastosowanie w niniejszej sprawie ma Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 30 kwietnia 2007 r. w sprawie warunków i sposobu oceniania, klasyfikowania i promowania uczniów i słuchaczy oraz przeprowadzania sprawdzianów i egzaminów w szkołach publicznych (Dz. U. Nr 83, poz. 562) w treści obowiązującej do dnia 31 sierpnia 2009 r.
Wobec powyższego zgodnie z treścią § 104 ust. 2 Rozporządzenia z dnia 30 kwietnia 2007 r. w brzmieniu z 2008 r. zdający, przystępujący ponownie do egzaminu maturalnego może, jeżeli wcześniej nie otrzymał świadectwa dojrzałości, wybrać inny poziom egzaminu, z zastrzeżeniem § 57 ust. 5, lub inny przedmiot obowiązkowy, o którym mowa w § 54 ust. 2 pkt 1 lit. b i pkt 2 lit. b i d, z wyjątkiem przedmiotu, który zdawał jako przedmiot dodatkowy. Przepis § 54 ust. 2 pkt 2 lit d tiret 5 rozporządzenia stanowi, że egzamin maturalny obejmuje [...] jako przedmiot obowiązkowy w części pisemnej. Przepis § 57 ust. 1 rozporządzenia stanowi, że egzamin maturalny z przedmiotów obowiązkowych może być zdawany na poziomie podstawowym albo na poziomie rozszerzonym. W szczególności egzamin maturalny w części pisemnej z [...] jako przedmiotu obowiązkowego, może być zdawany na poziomie podstawowym albo na poziomie rozszerzonym (§ 90 ust. 1 rozporządzenia). Zdający, który zamierza przystąpić do egzaminu maturalnego, składa pisemną deklarację dotyczącą wyboru przedmiotów zdawanych jako obowiązkowe i dodatkowe (§ 63 ust. 1 i 2). Skarżący w dniu [...] października 2009 r. zadeklarował przystąpienie do egzaminu obowiązkowego z [...] pisemnej na poziomie podstawowym.
Skarżący mógł zatem wybrać [...] jako podmiot obowiązkowy na poziomie podstawowym, mimo, że przy pierwszym egzaminie w 2008 r. zadeklarował i zdawał [...] jako obowiązkową na poziomie rozszerzonym, co wynika także ze znajdującej się w samej deklaracji przystąpienia do egzaminu maturalnego informacja. Niezasadnie więc dyrektor Okręgowej Komisji Egzaminacyjnej w Poznaniu unieważnił pisemny egzamin maturalny skarżącego z [...] na poziomie podstawowym. Nie doszło bowiem do naruszenia przepisów rozporządzenia dotyczącego przeprowadzenia pisemnego egzaminu maturalnego z obowiązkowego przedmiotu, skutkiem czego brak podstaw do zastosowania § 146 ust. 3 rozporządzenia.
Słuszny jest również zarzut naruszenia art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 8 k.p.a. i art. 11 k.p.a., bowiem uzasadnienie zaskarżonego aktu nie zawiera wskazania faktów ani wyjaśnienia podstawy prawnej decyzji. Organ w każdym przypadku, bez względu na adresata decyzji czy aktu, jak w niniejszej sprawie, musi zająć stanowisko wobec całego materiału procesowego oraz uzasadnić jasno i należycie swoje zdanie, a w szczególności, na jakiej podstawie uznał pewne fakty za prawdziwe.
Na skutek uchylenia zaskarżonego aktu Dyrektora OKE należy dokonać oceny arkusza egzaminacyjnego skarżącego z [...] na poziomie podstawowym przez uprawnionych egzaminatorów oraz ustalić wynik pisemnego egzaminu maturalnego z obowiązkowej [...] na poziomie podstawowym przeprowadzonego w sesji wiosennej 2010 r., zgodnie z warunkami i sposobem oceniania tego egzaminu.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł reprezentowany przez pełnomocnika Dyrektor Okręgowej Komisji Egzaminacyjnej, zaskarżając wyrok w całości i zarzucając Sądowi pierwszej instancji naruszenie:
- przepisów postępowania poprzez niezastosowanie:
- art. 133 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. dalej: "p.p.s.a."), tj. ustalenie, wbrew zgromadzonej w aktach sprawy dokumentacji, iż skarżący w roku 2010 zgłosił w deklaracji do egzaminu maturalnego [...] jako przedmiot obowiązkowy,
- art. 77 § 1 i 80 k.p.a. i ustalenie stanu faktycznego w sprawie wbrew zgromadzonemu materiałowi dowodowemu, t.j. ustalenie, iż skarżący w roku 2010 zgłosił w deklaracji do egzaminu maturalnego [...] jako przedmiot obowiązkowy,
- art. 141 § 4 p.p.s.a. i nieustosunkowanie się przez Sąd do argumentów organu, iż unieważnił egzamin maturalny skarżącego, albowiem przy jego przeprowadzaniu doszło do naruszenia przez Dyrektora Szkoły i skarżącego przepisów art. 63 rozporządzenia MEN z dnia 30 kwietnia 2007 r. w sprawie warunków i sposobu oceniania, klasyfikowania i promowania uczniów i słuchaczy oraz przeprowadzania sprawdzianów i egzaminów w szkołach publicznych (Dz. U. Nr 83, poz. 562, ze zm.), zwanego dalej Rozporządzeniem, poprzez bezprawne wielokrotne łamanie prawa i procedur dotyczących egzaminu maturalnego z [...] i dopuszczenie skarżącego do zdawania egzaminu na poziomie niezgodnym z prawem i ostatecznym zgłoszeniem do OKE.
- prawa materialnego poprzez:
- błędną wykładnię przepisów § 54 ust. 2 pkt 2 lit. d) i § 57 ust. 1 Rozporządzenia w stosunku do egzaminu maturalnego z [...] zdawanego w roku 2010 przez skarżącego,
- błędną wykładnię i niezastosowanie przepisów § 57 ust. 3 Rozporządzenia w stosunku do egzaminu maturalnego z [...] zdawanego w roku 2010 przez skarżącego,
- błędną wykładnię i niezastosowanie przepisu § 146 ust. 3 Rozporządzenia poprzez uznanie, że nie zaistniały podstawy do unieważnienia egzaminu maturalnego skarżącego z [...] w roku 2010,
- błędną wykładnię art. 107 § 3 k.p.a. i uznanie, że przepis ten ma zastosowanie w przypadku unieważniania egzaminu maturalnego.
Wniesiono o zmianę zaskarżonego wyroku i oddalenie skargi M.D. wniesionej do WSA w Poznaniu w niniejszej sprawie oraz o zasądzenie od M. D. na rzecz Dyrektora OKE zwrotu kosztów postępowania przed WSA w Poznaniu i przed NSA w niniejszej sprawie, w tym zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w obu instancjach, zarzucając przedmiotowemu wyrokowi.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną działający z profesjonalnym pełnomocnikiem M.D. wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania kasacyjnego wg norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Na gruncie art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej: p.p.s.a.), skarga kasacyjna może być oparta na zarzucie naruszenia prawa materialnego lub naruszenia przepisów postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod uwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego podstawami skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego ich określenia w samej skardze, co polega na wskazaniu konkretnych przepisów prawa, którym zdaniem skarżącego uchybił wojewódzki sąd administracyjny - określenia ich charakteru na gruncie art. 174 pkt 1 lub pkt 2 p.p.s.a. oraz zamieszczenia uzasadnienia uchybień zarzucanych sądowi.
Autor skargi kasacyjnej podnosi zarzuty naruszenia zarówno prawa materialnego jak i przepisów postępowania, nie wskazując wprawdzie w jej podstawach odpowiedniej jednostki art. 174 p.p.s.a.. niemniej formułuje poszczególne zarzuty w sposób czytelny, co pozwala, w oparciu o te zarzuty, na dokonanie kontroli kasacyjnej zaskarżonego wyroku.
Zasadnicze znaczenie dla argumentacji skargi także w kontekście pozostałych zarzutów skargi kasacyjnej, ma wskazanie na naruszenie art. 133 § 1 p.p.s.a., które w ocenie autora skargi polegało na ustaleniu wbrew zgromadzonej w aktach sprawy dokumentacji, iż zgłoszenie przystąpienia do egzaminu maturalnego w roku 2010 obejmowało deklarację przystąpienia do tego egzaminu z [...] jako przedmiotu obowiązkowego.
Zarzut ten jest zarzutem nietrafnym. Znajdująca się bowiem w aktach sprawy deklaracja M. D. z dnia [...] października 2009 r., wyraźnie wskazuje na wybór [...] jako przedmiotu obowiązkowego, składanego w części pisemnej na poziomie podstawowym. Autor skargi kasacyjnej podnosi w tym kontekście nieprawidłowe ustalenie treści deklaracji (zgłoszenia), ale nie określa odmiennej treści zgłoszenia, opierając się właściwie nie na samej treści deklaracji, lecz na informacji, którą wystosowała do Okręgowej Komisji Egzaminacyjnej w Poznaniu (dalej: "OKE") szkoła. Takie oparcie nie jest prawidłowe, bowiem niezależnie od błędów szkoły w kwestii informowania OKE, niezmienna pozostaje treść deklaracji, wyraźnie wskazująca na wolę składania egzaminu pisemnego z [...] jako przedmiotu obowiązkowego na poziomie podstawowym. W tym znaczeniu nie można Sądowi I instancji czynić skutecznie zarzutu naruszenia art. 133 § 1 p.p.s.a, iż wydał wyrok nie opierając się na aktach sprawy, skoro kwestionowane zgłoszenie w aktach sprawy się znajduje.
Nie można tym samym uznać trafności zarzutu naruszenia przez Sąd I instancji art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. co do błędnego ustalenia, iż zgłoszenie obejmowało [...] jako przedmiot obowiązkowy. Na gruncie analizy bowiem k. 129 akt administracyjnych takie właśnie zgłoszenie nie może budzić wątpliwości.
Na marginesie powyższych zarzutów wskazać należy, iż naruszenie przez Sąd I instancji w jednym postępowaniu art. 133 § 1 p.p.s.a oraz art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. byłoby możliwe jedynie wówczas, gdyby Sąd I instancji nie opierając się na aktach sprawy, a więc wychodząc poza nie, dokonał samodzielnych ustaleń faktycznych na podstawie innych dokumentów, i to w dodatku w sposób nieprawidłowy. I tak wówczas nie można byłoby mówić o naruszeniu tych przepisów k.p.a., bowiem takie samodzielne ustalenia odbywałyby się na gruncie art. 106 p.p.s.a. Co do zasady natomiast wskazanie na naruszenie art. 77 i art. 80 k.p.a. oznaczać musi zarzut błędnej kontroli ustalenia stanu faktycznego przez organ, a to jest możliwe jedynie na podstawie sądowej analizy dokumentów znajdujących się w aktach administracyjnych sprawy. A to z kolei nie obejmuje zarzutu naruszenia art. 133 § 1 p.p.s.a., zwłaszcza, że autor skargi kasacyjnej nie wskazał, w którym miejscu i w jakim zakresie Sąd I instancji wyszedł w sposób nieuprawniony poza materiał dowodowy zgromadzony w sprawie.
Nie ma natomiast znaczenia dla oceny zasadności tego zarzutu fakt, iż Dyrektor szkoły, w której egzamin maturalny się odbywał, w wyniku błędnego odczytania treści przepisu, wysyłała do OKE sprzeczne i błędne informacje, zwłaszcza, że informacja, która finalnie dotarła do OKE, nie mogła budzić wątpliwości, iż uczeń dopuszczony został i zdawał egzamin pisemny z [...] jako przedmiotu obowiązkowego na poziomie podstawowym.
Tym samym, nie jest trafnym zarzut, jak to określono w skardze kasacyjnej, "wielokrotnego łamania prawa i procedur (...)". Nawet gdyby wiązać je także z powyższymi sprzecznymi informacjami i zgłoszeniem, przekazywanymi od Dyrektora szkoły do OKE, nie może to wpływać na ocenę zgodności z prawem faktycznego przebiegu przedmiotowego egzaminu, zwłaszcza że wbrew twierdzeniom autora skargi kasacyjnej, nie doprowadziło to do dopuszczenia ucznia do zdawania egzaminu na poziomie niezgodnym z prawem.
Niezależnie od nietrafności tego zarzutu wskazać należy, iż autor skargi kasacyjnej powiązał to uchybienie z niezastosowaniem art. 141 § 4 p.p.s.a. i nieustosunkowaniem się do argumentów organu (na s. 5 skargi kasacyjnej błędnie nazwanego "pozwanym"), iż miało miejsce naruszenie § 63 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 30 kwietnia 2007 r. w sprawie warunków i sposobu oceniania, klasyfikowania i promowania uczniów i słuchaczy oraz przeprowadzania sprawdzianów i egzaminów w szkołach publicznych (Dz. U. Nr 83, poz. 562 ze zm.). Istotnie Sąd I instancji nie odniósł się w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku do tego argumentu organu, z tym, że w samym piśmie z dnia 8 kwietnia 2010 r., w którym Dyrektor OKE unieważnił egzamin, ta kwestia także nie została podniesiona. Ponadto Sąd, uznając prawidłowość przebiegu egzaminu, a w szczególności uznając, iż złożona deklaracja w 2010 r. obejmowała prawidłowo wskazany przedmiot, jego status i poziom, w efekcie zaakceptował brak naruszenia tego przepisu przez Dyrektora szkoły. W istocie zatem miało miejsce nie tyle nieodniesienie się do naruszenia § 63 rozporządzenia ile odmienna ocena co do zgodności z nim złożonej deklaracji.
W ramach analizowanych wyżej zarzutów naruszenia przepisów postępowania dodać należy, iż autor skargi kasacyjnej w przypadku żadnego z nich nie przeprowadził wymaganej na gruncie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. argumentacji, wskazującej na możliwy i istotny wpływ uchybień na treść rozstrzygnięcia. Przepis ten wymaga natomiast, aby niezależnie od wskazania istoty zarzutu, przeprowadzona została argumentacja w kierunku wykazania wpływu tego naruszenia na treść orzeczenia oraz wykazania, poprzez odwołanie się do oszacowania skali tego wpływu, że wpływ ten mógł być istotny dla treści tego rozstrzygnięcia, czyli że między naruszeniem powyższych przepisów procesowych a treścią zaskarżonego wyroku Sądu zachodzi związek przyczynowy. Wpływa to dodatkowo na nieskuteczność tych zarzutów.
Nie są zasadne także zarzuty naruszenia prawa materialnego w postaci § 54 ust. 2 pkt 2 lit. d), § 57 ust. 1 i ust. 3 oraz § 146 ust. 3 rozporządzenia, w stosunku do których autor skargi kasacyjnej wskazuje w każdym przypadku błędną wykładnię, odnosząc ponadto do § 57 ust. 3 oraz § 146 ust. 3 zarzut ich niezastosowania.
Autor skargi kasacyjnej nie określa, w jakim kontekście zarzuca jednoczesne naruszenie przepisu w postaci jego błędnej wykładni oraz niezastosowania, a to miałoby znaczenie dla odczytania intencji skarżącego o tyle, że powiązane obu uchybień jest możliwe jedynie w pewnym, precyzyjnie określonym kontekście procesu decyzyjnego, prowadzącego do wydania orzeczenia Sądu I instancji. Brak bliższych wyjaśnień co do rodzaju powyższego powiązania czyni sam zarzut nieczytelnym, bowiem co do zasady dokonana wykładnia przepisu oznacza modelowo zastosowanie tego przepisu w procesie decyzyjnym, tyle że nie wynika z takiego ujęcia rola obu naruszeń w stosunku do poszczególnych etapów tego procesu.
Powiązanie kontekstu obu uchybień i uznanie ich łącznej zasadności jest utrudnione zwłaszcza wówczas, gdy autor skargi kasacyjnej nie określa ani tego, na czym polegała błędna wykładnia wskazanych przepisów przez Sąd I instancji (w szczególności czy szło o przebieg, metodologię czy rezultat wykładni) ani tego, jak powinna wyglądać wykładnia prawidłowa, a argumentacja (s. 6 skargi kasacyjnej) w tym względzie odwołuje się do błędów w zakresie ustaleń faktycznych. Tak bowiem należy rozumieć powiązane błędnej wykładni § 54 ust. 2 pkt 3 lit. d) rozporządzenia z treścią informacji szkoły o deklaracji, która w kontekście dokonanej sądowej kontroli działania administracji stanowiła stan faktyczny sprawy sądowoadministracyjnej. Oznacza to bowiem, że błędna wykładnia uzasadniana jest błędnymi ustaleniami faktycznymi, a takie powiązanie na gruncie art. 174 pkt 1 p.p.s.a nie jest poprawne i nie może być skutecznym argumentem skargi kasacyjnej. Z utrwalonego orzecznictwa, akceptowanego przez Skład Orzekający wynika natomiast, że nie można uzasadniać zarzutu naruszenia prawa materialnego, w tym także zarzutu błędnej wykładni przepisu prawa materialnego, błędnymi ustaleniami faktycznymi poczynionymi przez sąd (por. wyr. NSA z dn. 12 marca 2008 r., I OSK 338/2007).
Nie jest także poprawne wiązanie błędnej wykładni § 57 ust. 1 rozporządzenia z uznaniem, iż uczeń mógł zdawać w roku 2010 [...] na poziomie podstawowym jako przedmiot obowiązkowy.
Wobec nie budzącego wątpliwości unormowania § 4 ust. 1 rozporządzenia MEN z dnia 25 września 2008 r., zmieniającego rozporządzenie z dnia 30 kwietnia 2007 r., wskazującego na możliwość ponownego zdawania egzaminu maturalnego (na warunkach i w sposób obowiązujący do r. 2008/2009) w ciągu 5 lat od daty pierwszego egzaminu przez osoby, które nie zdały tego egzaminu z określonego przedmiotu do roku szkolnego 2008/2009 oraz wobec treści § 104 ust. 2 rozporządzenia z dnia 30 kwietnia 2007 r., wskazującej na możliwość wybrania innego poziomu egzaminu lub innego przedmiotu obowiązkowego (z wyjątkiem przedmiotów, które zdawał jako przedmiot dodatkowy), co obejmuje także [...] jako przedmiot obowiązkowy w części pisemnej (§ 54 ust. 2 pkt 2 lit. d, tiret 5 w zw. z § 90 ust. 1 rozporządzenia), treść § 57 ust. 1 rozporządzenia, umożliwiającego zdawanie egzaminu z przedmiotów obowiązkowych na obu poziomach oznacza brak możliwości zakwestionowania prawidłowości zdawania egzaminu z [...] na poziomie podstawowym, co stało się elementem treści deklaracji ucznia z dnia [...] października 2009 r.
W związku z powyższym, niezasadny jest zarzut niezastosowania § 57 ust. 3 rozporządzenia, bowiem [...], na gruncie ustaleń powyższych, zgłoszona została jako przedmiot obowiązkowy, w związku z czym mogła być zdawana na poziomie podstawowym. Jak już wskazano wcześniej, nie może zmieniać powyższych ustaleń fakt błędnego informowania OKE ze strony szkoły oraz zmieniania kwalifikacji zdawanego egzaminu przez tę szkołę, skoro z jednej strony treść deklaracji zdającego jest jednoznaczna, a sama szkoła finalnie poinformowała OKE o tym, iż uczniowi umożliwiono zdawanie egzaminu na poziomie podstawowym, zgodnie z deklaracją, a niezgodnie ze zgłoszeniem szkoły do OKE. Decyduje bowiem treść deklaracji ucznia. Czyni to nietrafnym wskazywany w ramach zarzutu 6 argument naruszenia § 146 ust. 3 rozporządzenia w kwestii podstaw unieważnienia egzaminu.
Nie jest także zasadny zarzut błędnej oceny Sądu co do zastosowania art. 107 § 3 k.p.a. odnośnie do obecności uzasadnienia w akcie, przedmiotem którego jest unieważnienie egzaminu maturalnego. Jako rozstrzygnięcie w konkretnej sprawie indywidualnej, stanowiącej efekt postępowania administracyjnego, które nie jest związane z ocenianiem i ustalaniem wyniku egzaminu, lecz oceną sposobu jego przeprowadzenia, podlega wymogom art. 107 § 3 k.p.a. w kwestii obecności oraz treści uzasadnienia, umożliwiającego nie tylko zapoznanie się z argumentacją organu przez adresata, ale także samą sądową kontrolę działania i rozumowania organu administracji. Sąd I instancji trafnie więc wskazał (s. 9 uzasadnienia) na rolę określenia w takim uzasadnieniu zarówno podstaw prawnych jak i ustaleń faktycznych oraz wyjaśnienia przyczyn prowadzących do samego rozstrzygnięcia, których w zaskarżonym akcie zabrakło.
Biorąc pod uwagę wskazane wyżej argumenty przesądzające o nietrafności zarzutów skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 184 p.p.s.a., skargę kasacyjną oddalił.