Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 14 października 2011 r., sygn. akt II SAB/Op 34/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu odrzucił skargę A. L. i J. L. na bezczynność Starosty Nyskiego w przedmiocie wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie odmowy wydania zaświadczenia o samodzielności lokalu mieszkalnego.
W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że w niniejszej sprawie skarga wniesiona została na bezczynność Starosty Nyskiego, w rozpoznaniu wniosku skarżących o wznowienie postępowania w sprawie wydania zaświadczenia o samodzielności lokalu mieszkalnego. Przesłankę dopuszczalności skargi do sądu, określoną w art. 52 § 1 p.p.s.a., stanowiło zatem wniesienie zażalenia, o którym mowa w art. 37 k.p.a., do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu.
Zgodnie ze stanowiskiem ugruntowanym w orzecznictwie sądowym, zaakceptowanym w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 lipca 2009 r., sygn. akt I OPS 2/09 uznać bowiem należy, że skoro zgodnie z art. 2 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (Dz. U. z 2000 r. Nr 80, poz. 903 ze zm.) organem właściwym do wydania zaświadczenia stwierdzającego samodzielność lokalu, jest starosta jako organ jednostki samorządu terytorialnego, a przepisy tej ustawy nie wskazują organu wyższego stopnia w tych sprawach, w myśl art. 17 pkt 1 k.p.a. organem wyższego stopnia w stosunku do starosty jest samorządowe kolegium odwoławcze, a nie jak czasami błędnie przyjmowano wojewoda, jako organ administracji architektoniczno – budowlanej wyższego stopnia.
Powyższe oznacza, że wniesienie skargi w niniejszej sprawie winno być poprzedzone wniesieniem przez skarżących zażalenia na niezałatwienie sprawy z ich wniosku, w trybie art. 37 k.p.a., do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu. Odpowiadając na wezwania Sądu do wykazania spełnienia przesłanki wyczerpania wymaganego trybu zaskarżenia, pismem z dnia 3 października 2011 r., skarżący nie wykazali jednak, aby przed wniesieniem skargi do Sądu wyczerpali wymagany tryb z art. 37 k.p.a.
W tym stanie rzeczy uznając, że przesłanka w postaci wyczerpania środków zaskarżenia, nie została w niniejszej sprawie spełniona, skargę jako niedopuszczalną należało odrzucić na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a.
W skardze kasacyjnej działający za pośrednictwem profesjonalnego pełnomocnika A. L. i J. L. zarzucili Sądowi I instancji naruszenie przepisów,,prawa formalnego", tj.: art. 64 § 2 k.p.a. przez przyjęcie tezy, że nie jest bezczynnością organu pozostawienie podania bez rozpoznania, na skutek niewykonania bezprawnych żądań usunięcia rzekomych braków podania oraz art. 37 § 1 k.p.a. przez przyjęcie tezy, że nie nadanie sprawie dalszego biegu, w trybie art. 64 § 2 k.p.a. jest niezałatwieniem sprawy w terminie.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podano, że stanowisko Sądu I instancji jest,,błędne co do prawa". Przepisy art. 37 dotyczą sytuacji gdy organ sprawę załatwia – tzn. toczy się postępowanie w sprawie. W sprawie niniejszej natomiast poza sporem jest, że organ oświadczył, iż sprawie nie nada dalszego biegu, gdyż strona nie wykonała nałożonych obowiązków o,,wątpliwym" a także niemożliwym do wykonania, jak np. oznaczenie orzeczenia którego strona nie zna. W tej sytuacji jedyną formą wymuszenia podjęcia postępowania jest skarga na bezczynność organu. Wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz zwrot kosztów postępowania wg norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje
Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej z urzędu biorąc pod uwagę tylko nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z przesłanek nieważności postępowania, wymienionych w art. 183 § 2 cytowanej wyżej ustawy tym samym sprawa ta mogła być rozpoznana przez Naczelny Sąd Administracyjny wyłącznie w granicach zakreślonych w skardze kasacyjnej.
Granice skargi kasacyjnej wyznaczają miedzy innymi wymienione w art. 176 ustawy podstawy kasacyjne, które zgodnie z art. 174 ustawy mogą stanowić: 1) naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, 2) naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć wpływ na wynik sprawy.
Z istoty skargi kasacyjnej jako środka odwoławczego od wyroku Sądu administracyjnego pierwszej instancji wynika natomiast, że podstawą skargi kasacyjnej naruszenia prawa procesowego jest naruszenie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Stąd też zarzut naruszenia prawa procesowego poprzez obrazę art. 64 § 2 i art. 37 § 1 k.p.a. należy uznać za nieusprawiedliwiony albowiem przepisy te nie mogły zostać naruszone przez Sąd pierwszej instancji, gdyż Sąd administracyjny nie stosuje przepisów procesowych zawartych w kodeksie postępowania administracyjnego wobec wyczerpującego uregulowania postępowania sądowoadministracyjnego w przepisach ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Przypomnieć jedynie należy, iż rozwiązania prawne wprowadzone ustawą z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi regulują w pełni postępowanie przed sądami administracyjnymi, odchodząc od rozwiązania przyjętego w poprzednio obowiązującej ustawie z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz. 368 ze zm.). Bowiem w art. 59 tej ustawy znajdowało się odesłanie do enumeratywnie wyliczonych tam przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego (k.p.a.), w tym do zasad ogólnych postępowania administracyjnego. Wprowadzenie pełnej regulacji ustawą z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi powoduje, że Sąd administracyjny rozpoznając skargę nie stosuje przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, a zatem nie można czyniąc Sądowi pierwszej instancji zarzut kasacyjny naruszenia prawa procesowego wywodzić go z przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, a tak właśnie wadliwie uczyniono w tej sprawie.
Strona, zarzucając naruszenie przepisów postępowania, powinna wskazać przepisy prawa, które przy stosowaniu przez Sąd I instancji, zostały naruszone w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Oznacza to, że w skardze kasacyjnej należy wskazać konkretne przepisy procedury sądowej, którym uchybił Sąd. Odrzucenie skargi przez Sąd I instancji jest konsekwencją zastosowania przepisów postępowania sądowego, a przepisy procedury administracyjnej nie są przepisami regulującymi proces dochodzenia do rozstrzygnięcia. Zatem zarzut naruszenia art. 64 § 2 i art. 37 § 1 k.p.a. bez powiązania go z odpowiednim zarzutem naruszenia przepisów procedury sądowoadministracyjnej – co do zasady – nie może być skuteczny, ponieważ przepis ten nie reguluje postępowania przed sądami administracyjnymi. Nie wyklucza to jednak możliwości poddania zaskarżonego postanowienia kontroli kasacyjnej na gruncie uchwały Pełnego Składu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 października 2009 r., sygn. akt I OPS 10/09, której treść nie pozostawia żadnych wątpliwości co do konieczności potraktowania tak sformułowanych zarzutów jako zarzutów nieprawidłowej kontroli tych ustaleń czy argumentacji interpretacyjnej organów administracji, dokonanej przez Sąd I instancji.
W tym kontekście stwierdzić należy, że podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, które w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji bezpośredniego zastosowania nie znajdywały, są merytorycznie nietrafne z punktu widzenia kontroli postanowienia WSA odrzucającego skargę z powodu niewniesienia zażalenia na gruncie art. 37 § 1 k.p.a. Ponadto wskazać należy, że w razie zgłoszenia zarzutu naruszenia prawa procesowego należy wskazać dodatkowo, że wytknięte uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, czego w skardze kasacyjnej również zabrakło.
Stąd w okolicznościach rozpoznawanej sprawy należy uznać, że skarga kasacyjna wniesiona w tej sprawie nie zawiera usprawiedliwionych podstaw pozwalających na jej uwzględnienie.
Z tych względów w oparciu o przepis art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) należało orzec jak w sentencji.