Uzasadnienie
Zaskarżonym skargą kasacyjną wyrokiem z 29 czerwca 2017 r., II SA/Po 188/17, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę D. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z [...] grudnia 2016 r., nr [...], w przedmiocie skierowania na badania psychologiczne.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł D. M. Zaskarżając wyrok w całości zarzucił mu naruszenie prawa materialnego:
- 1. art. 99 ust. 1 pkt 3 lit. b) ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2014 r. poz. 600 ze zm.; dalej: u.k.p.) poprzez jego błędne zastosowanie wyrażające się w przyjęciu, że w okolicznościach niniejszej sprawy zachodzą podstawy do tego by skierować skarżącego na badania psychologiczne w zakresie psychologii transportu, mimo, że suma przypisanych skarżącemu aktywnych punktów karnych nie przekracza 24;
- 2. § 8 ust. 6 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z 25 kwietnia 2012 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego (Dz. U. z 2012 r. poz. 488; dalej: rozporządzenie), w zw. z art. 130 ust. 3 i 4 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. Nr 98, poz. 602; dalej: p.r.d.), w zw. z art. 92 ust. 1 oraz art. 87 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, poprzez ich błędne zastosowanie wyrażające się w przyjęciu, że w okolicznościach niniejszej sprawy brak jest podstaw do stwierdzenia, że odbyte przez skarżącego w dniu [...] lutego 2016 r. szkolenie spowodowało umniejszenie przypisanych mu punktów karnych o 6, podczas gdy prawidłowe zastosowanie wymienionych przepisów prowadzi do odmiennych wniosków.
Z uwagi na powyższe skarżący kasacyjnie wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku w całości poprzez uwzględnienie skargi i uchylenie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z [...] grudnia 2016 r. oraz decyzji Prezydenta Miasta P. z [...] kwietnia 2016 r. o skierowaniu D. M. na badania psychologiczne oraz o zasądzenie kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. wniosło o jej oddalenie podzielając stanowisko zaprezentowane przez Sąd I instancji w zaskarżonym wyroku.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.) – p.p.s.a. – skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie;
2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, albowiem zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Przesłanki nieważności określone w art. 183 § 2 p.p.s.a. w tej sprawie nie wystąpiły.
Kontrolując zatem zgodność z prawem zaskarżonego wyroku w granicach skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny ograniczył tę kontrolę do wskazanych w niej zarzutów. Rozpatrywana pod tym kątem skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.
Ustalone przez Sąd I instancji okoliczności faktyczne (nie zakwestionowane w skardze kasacyjnej) są takie, że D. M. w okresie od [...] sierpnia 2015 r. do [...] lutego 2016 r. uzyskał łącznie [...] punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Przekroczył wobec tego limit 24 punktów, wskazany w art. 99 ust. 1 pkt 3 lit. b) u.k.p. Ten ostatni przepis stanowi, że starosta wydaje decyzję administracyjną o skierowaniu kierowcy lub osoby posiadającej pozwolenie na kierowanie tramwajem na badanie psychologiczne w zakresie psychologii transportu, jeżeli przekroczyła liczbę 24 punktów otrzymanych za naruszenia przepisów ruchu drogowego.
Skarżący kasacyjnie twierdzi natomiast, że owego limitu 24 punktów nie przekroczył w chwili wydawania zaskarżonej decyzji, gdyż [...] lutego 2016 r. odbył szkolenie, o jakim była mowa w art. 130 ust. 3 p.r.d. (w brzmieniu z dnia wydawania zaskarżonej decyzji), co powinno skutkować odjęciem mu 6 punktów. Na takie rozwiązanie nie pozwalał natomiast § 8 ust. 6 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z 25 kwietnia 2012 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego, który stanowił, że odbycie szkolenia nie powoduje zmniejszenia liczby punktów otrzymanych za naruszenia przepisów ruchu drogowego wobec osoby, która przed jego rozpoczęciem dopuściła się naruszeń, za które suma punktów ostatecznych i podlegających wpisowi tymczasowemu przekroczyła lub przekroczyłaby 24. Skarżący kasacyjnie stawia tezę, że § 8 ust. 6 rozporządzenia został wydany z przekroczeniem upoważnienia ustawowego, zawartego w art. 130 ust. 4 p.r.d., co powinno skutkować pominięciem tego przepisu i odjęciem mu punktów w oparciu o art. 130 ust. 3 p.r.d., a w konsekwencji art. 99 ust. 1 pkt 3 lit. b) u.k.p. nie powinien znaleźć zastosowania.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego teza skarżącego kasacyjnie jest błędna. Problem ten był już wielokrotnie analizowany w orzecznictwie, które w tej materii można uznać już za utrwalone.
Treść upoważnienia do wydania rozporządzenia jest zdeterminowana postanowieniami Konstytucji RP (zob. art. 92 ust. 1). W orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego podkreśla się, że upoważnienie do wydania rozporządzenia musi mieć charakter szczegółowy pod względem: 1) podmiotowym (winno określać organ właściwy do wydania rozporządzenia);
- 2) przedmiotowym (ma wskazywać zakres spraw przekazanych do uregulowania);
- 3) treściowym (musi wskazywać wytyczne dotyczące treści aktu). Wytyczne o fundamentalnym charakterze winny być zawarte w jednym przepisie upoważniającym, łącznie z innymi elementami delegacji ustawowej, a ewentualne pozostałe wskazówki zamieszczone w innych fragmentach tekstu ustawodawcy mogą mieć znaczenie uzupełniające. Trybunał Konstytucyjny w najnowszym orzecznictwie nie czyni rozróżnień między wytycznymi w zależności od miejsca ich usytuowania w ustawie (np. wyrok z 24 marca 2003 r., P 14/01), uznając, że wszystkie mogą być równie istotne.
Umocowaniem do wydania rozporządzenia był art. 130 ust. 4 p.r.d. (utracił moc 4 czerwca 2018 r.), który stanowił, że "Minister właściwy do spraw wewnętrznych w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw transportu oraz Ministrem Sprawiedliwości, mając na uwadze dyscyplinowanie i wdrażanie kierujących pojazdami do przestrzegania przepisów ustawy oraz zapobieganie wielokrotnemu naruszaniu przepisów ruchu drogowego, określi, w drodze rozporządzenia: 1) sposób punktowania i liczbę punktów odpowiadających naruszeniu przepisów ruchu drogowego;
- 2) warunki i sposób prowadzenia ewidencji, o której mowa w ust. 1, oraz tryb występowania z wnioskami o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji;
- 3) program szkolenia i jednostki upoważnione do prowadzenia szkolenia, o którym mowa w ust. 3;
- 4) liczbę punktów odejmowanych z tytułu odbytego szkolenia;
- 5) podmioty uprawnione do uzyskiwania informacji zawartych w ewidencji, o której mowa w ust. 1."
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego § 8 ust. 6 rozporządzenia mieści się w zakresie upoważnienia ustawowego. Wytyczne ujęto w sposób "pozytywny", przez wskazanie celów i funkcji aktu wykonawczego, którymi winien się kierować twórca rozporządzenia. Wskazanym w art. 130 ust. 4 p.r.d. celem rozporządzenia jest m.in. "dyscyplinowanie kierujących pojazdami" i "zapobieganie wielokrotnemu naruszeniu przepisów ruchu drogowego". Art. 130 ust. 4 pkt 2 p.r.d. wyraźnie stanowi, że rozporządzenie ma określać warunki i sposób prowadzenia ewidencji, o której mowa w ust. 1, oraz tryb postępowania z wnioskami o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji, a punkt 4 tego przepisu, że rozporządzenie ma określać liczbę punktów odejmowanych z tytułu odbytego szkolenia. Niewątpliwie kwestia dokonywania wpisów i ich usuwania mieści się w pojęciu sposobu prowadzenia ewidencji. Ograniczenie możliwości zmniejszenia ilości punktów karnych po przekroczeniu przez kierowcę wyznaczonego przez ustawodawcę limitu punktów ma na celu dyscyplinowanie i wdrażanie kierowców do przestrzegania przepisów ustawy, a także zapobieganie naruszaniu przez nich przepisów ruchu drogowego.
Naczelny Sąd Administracyjny w niniejszym składzie nie znajduje podstaw do stwierdzenia, że § 8 ust. 6 rozporządzenia wydany został z naruszeniem upoważnienia ustawowego, określonego w art. 130 ust. 4 p.r.d. Tym samym także zarzuty dotyczące naruszenia art. 92 ust. 1 Konstytucji oraz art. art. 99 ust. 1 pkt 3 lit. b) ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami okazały się bezpodstawne.
Mając to na uwadze, na podstawie art. 184 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną.