Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 19 października 2011 r., sygn. akt II SA/Sz 565/11, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę I. P. na czynność Prezydenta Miasta Szczecina z dnia 29 marca 2011 r. nr [..]w przedmiocie wydania wtórnika tablic rejestracyjnych.
Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, że I. P. wnioskiem z dnia 23 marca 2011 r. zwróciła się do Prezydenta Miasta Szczecina o wydanie wtórnika tablic rejestracyjnych (przedniej i tylnej) o wyróżniku [..] wydanych dla pojazdu marki [..], o numerze nadwozia [..] z powodu ich kradzieży. Do wniosku załączyła kserokopię następujących dokumentów: zaświadczenia Komisariatu Policji Szczecin-Pogodno z dnia 16 marca 2011 r. potwierdzające zgłoszenie kradzieży tablic rejestracyjnych, oświadczenia, że ww. pojazd jest współwłasnością jej oraz D.P., wyroku Sądu Okręgowego w Szczecinie orzekający o [..], dowodu rejestracyjnego.
Prezydent Miasta Szczecina pismem z dnia 29 marca 2011 r., znak: [..] odmówił wydania wtórnika tablic rejestracyjnych wydanych dla ww. pojazdu. Organ przytoczył przepis § 12 ust. 1 i ust. 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2002 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów (Dz. U. z 2007 r. Nr 186, poz. 1322 ze zm.), regulujący postępowanie w przypadku kradzieży tablic rejestracyjnych. Następnie wyjaśnił, że z dokumentów dotyczących przedmiotowego pojazdu znajdujących się w jego posiadaniu wynika, iż ww. pojazd został nabyty przez D.P. na prowadzoną we własnym imieniu działalność gospodarczą. A zatem zgodnie z art. 36 § 3 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. z 1964 r. Nr 9, poz. 59 ze zm.), przedmiotami majątkowymi służącymi małżonkowi do wykonywania zawodu lub prowadzenia działalności zarobkowej małżonek ten zarządza samodzielnie. W razie przemijającej przeszkody drugi małżonek może dokonywać niezbędnych bieżących czynności. W takiej sytuacji, zdaniem organu, do uzyskania wtórnika ww. tablic potrzebna jest zgoda właściciela pojazdu, tj. D.P..
Ponadto Prezydent Miasta Szczecina poinformował skarżącą, iż ww. tablice rejestracyjne nie zostały skradzione, gdyż znajdują się w posiadaniu właściciela pojazdu, który w dniu 16 marca 2011r. poinformował o tym fakcie organ.
I. P. pismem z dnia 11 kwietnia 2011 r. wezwała Prezydenta Miasta Szczecina do usunięcia naruszenia prawa podnosząc, że odmowa wydania wtórnika tablic pełnoprawnemu współwłaścicielowi samochodu narusza prawo współwłaściciela do korzystania ze współwłasności.
W odpowiedzi na wniosek - wezwanie do usunięcia naruszenia prawa – Prezydent Miasta Szczecina poinformował skarżącą, że w przesłanym piśmie z dnia 29 marca 2011 r., nie dopuścił się naruszenia prawa (poprzez odmowę wydania wtórników tablic rejestracyjnych o wyróżniku [..]), wyjaśnił jedynie powody odmowy ich wydania.
Organ poinformował także skarżącą, iż D.P. złożył oświadczenie, iż jest właścicielem przedmiotowego pojazdu i nie wyraża zgody na wydanie wtórników tablic rejestracyjnych oraz, że przedmiotowy pojazd stanowi przedmiot postępowania sądowego.
Dalej wskazał, iż nie jest właściwy do rozstrzygania o prawach majątkowych małżonków oraz byłych małżonków, które to sprawy należą do właściwości sądów powszechnych.
Organ raz jeszcze wyjaśnił, że zgodnie z dokumentacją dotyczącą ww. pojazdu jego właścicielem jest D.P, natomiast z wnioskiem o wyrobienie wtórników ww. tablic wystąpiła I. P. (była żona) bez upoważnienia od właściciela. Z tych względów należało odmówić wydania wtórnika tablic rejestracyjnych.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie I. P. wniosła o uchylenie odmownej decyzji Urzędu Miasta w Szczecinie.
W uzasadnieniu skargi skarżąca szczegółowo opisała treść korespondencji między nią, a Prezydentem Miasta Szczecina.
Wyjaśniła również, że pojazd nabyty przez D.P. nigdy nie był używany do jakiejkolwiek działalności gospodarczej, był to samochód rodzinny, użytkowany do celów prywatnych. Od maja 2007 r. samochód jest użytkowany przez skarżącą, za zgodą i wiedzą współwłaściciela D.P.
W treści skargi wniosła o zażądanie od Referatu Komunikacji pism rzekomo złożonych przez D.P. w dniu 16 marca 2011 r., tj.:
- - oświadczenia o własności samochodu [..],
- - oświadczenia o niewyrażeniu zgody na wydanie wtórników tablic rejestracyjnych,
- - oświadczenia, że przedmiotowy pojazd stanowi przedmiot postępowania sądowego.
Skarżąca wniosła o dopuszczenie wyżej wskazanych dowodów, a nadto o dopuszczenie dowodu z jej przesłuchania w niniejszej sprawie i wydanie postanowienia, które nie będzie dyskryminowało jej prawa własności i ograniczało funkcjonowania w społeczeństwie.
W odpowiedzi na skargę Prezydent Miasta Szczecin podtrzymał dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi.
Sąd I instancji uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
W pierwszej kolejności Sąd I instancji podniósł, iż postępowanie organu w przypadku kradzieży tablic rejestracyjnych, jak prawidłowo wskazał Prezydent Miasta Szczecina, reguluje przepis § 12 ust. 1 i ust. 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2002 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów (Dz. U. z 2007 r. Nr 186, poz. 1322 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem w przypadku kradzieży tablic (tablicy) rejestracyjnych organ rejestrujący na wniosek właściciela pojazdu wydaje nowy dowód rejestracyjny i zalegalizowane tablice (tablicę) rejestracyjne z nowym numerem rejestracyjnym oraz nalepkę kontrolną po:
- 1) oddaniu dotychczasowego dowodu rejestracyjnego;
- 2) przedstawieniu karty pojazdu, jeżeli była wydana;
- 3) przedstawieniu zaświadczenia wydanego przez właściwy organ Policji potwierdzającego zgłoszenie kradzieży tablic (tablicy) rejestracyjnych.
W przypadkach, o których mowa w ust. 1-3, organ rejestrujący, na wniosek właściciela pojazdu może wydać zalegalizowane tablice (tablicę) rejestracyjne (wtórnik) z zachowaniem dotychczasowego numeru rejestracyjnego, po przedstawieniu przez właściciela pojazdu:
- 1) dowodu rejestracyjnego;
- 2) karty pojazdu, jeżeli była wydana;
- 3) stosownego oświadczenia pod odpowiedzialnością karną za składanie fałszywych zeznań.
Sąd I instancji podzielił stanowisko organu, że skoro z posiadanych przez niego dokumentów wynika, iż tablice rejestracyjne wtórnika, których żąda skarżąca, nie zostały skradzione, to nie ma podstaw do zastosowania ww. przytoczonego przepisu.
W ocenie Sądu I instancji słusznie też organ wskazał, że nawet gdyby doszło do kradzieży, to wydanie wtórnika tablic rejestracyjnych może nastąpić tylko na wniosek współwłaścicieli pojazdu. Złożenie wniosku tylko przez jednego ze współwłaścicieli nie może skutecznie doprowadzić do jego pozytywnego załatwienia.
W tej sytuacji, zdaniem Sądu, nie można Prezydentowi Miasta Szczecina zarzucić, że odmawiając skarżącej wydania wtórnika tablic rejestracyjnych, naruszył prawo.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła I. P., zaskarżając go w całości zarzuciła mu naruszenie przepisów prawa materialnego tj.
1) art. 31 KRO, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, polegające na przyjęciu przez Sąd I instancji, że samochód [..], o numerze nadwozia [..]stanowi własność wyłącznie D.P., gdyż to on został wymieniony w fakturze zakupu pojazdu, niezależnie od faktu, że samochód został nabyty w czasie trwania ustawowej wspólności małżeńskiej,
2) art. 209 KC poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, polegające na przyjęciu przez Sąd, że złożenie wniosku o wydanie wtórnika tablic rejestracyjnych przez jednego ze współwłaścicieli nie może skutecznie doprowadzić do jego pozytywnego załatwienia.
W konkluzji skargi kasacyjnej wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Szczecinie oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono m. in., iż I. P. wraz D. P. nabyła, w czasie trwania małżeńskiej wspólności ustawowej, samochód marki [..]o numerze nadwozia [..]. Faktura zakupu została wystawiona na nazwisko D. P., jednakże samochód ten został nabyty ze środków wspólnych, a nie stanowiących jego majątek osobisty. Nie ziściły się także żadne przesłanki z art. 33 KRO, pozwalające uznać, że pojazd stanowił majątek osobisty D.P.. Należy zatem przyjąć, że zgodnie z przepisem art. 32 § 1 KRO, statuującym generalną zasadę, stał się on składnikiem majątku wspólnego.
Podkreślono, że Sąd Okręgowy w Szczecinie, wyrokiem z [..]stycznia 2010 r. rozwiązał przez rozwód małżeństwo skarżącej z D.P. Do dnia dzisiejszego nie został przeprowadzony podział majątku wspólnego. Zatem samochód marki [..]stanowi obecnie przedmiot współwłasności I. P. i D.P.. Natomiast od 2007 r. wyłącznym użytkownikiem pojazdu jest I. P., która samodzielnie ponosi wszelkie koszty związane z jego utrzymaniem i eksploatacją. Odbywa się to za zgodą i wiedzą drugiego współwłaściciela. Wskazane okoliczności dodatkowo wspiera treść wniosku o podział majątku wspólnego z 3 listopada 2011 r. w którym wnioskodawca, D P., nie tylko że nie kwestionuje, ale przyznaje fakt współwłasności. Z nieznanych przyczyn, Sąd I instancji nie wziął owej oczywistości za punkt odniesienia dla swoich rozważań, choć mógł i powinien, a czyniąc tak, jak tego wymaga prawo materialne, uwzględniłby skargę w całym zakresie.
Ponadto wskazano, że zarówno organ administracji, jak też Sąd I instancji dopuścił się naruszenia przepisu art. 209 KC, zgodnie z którym każdy ze współwłaścicieli może wykonywać wszelkie czynności i dochodzić wszelkich roszczeń, które zmierzają do zachowania wspólnego prawa. Niewątpliwie wspólnym prawem współwłaścicieli samochodu osobowego jest prawo do korzystania z niego, polegające na poruszaniu się po drogach publicznych. Wykonywanie zaś tego prawa będzie możliwe dopiero po założeniu tablic rejestracyjnych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Stosownie do art. 174 pkt. 1 i pkt. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r. poz. 270 ze zm.) skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach:
- 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie;
- 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W ramach podstawy kasacyjnej określonej w pkt. 1 art. 174 Ppsa skarga kasacyjna zarzuca Sądowi I instancji naruszenie art. 31 KRO, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, polegające na przyjęciu przez Sąd I instancji, że samochód stanowi własność wyłącznie D.P. oraz naruszenie art. 209 KC także poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że złożenie wniosku o wydanie wtórnika tablic rejestracyjnych przez jednego ze współwłaścicieli nie może skutecznie doprowadzić do jego pozytywnego załatwienia.
Jak wynika z brzmienia art. 174 pkt. 1 Ppsa przesłanką postawienia zarzutu naruszenia przez Sąd I instancji przepisu prawa materialnego jest jego błędna wykładnia lub niewłaściwe zastosowanie. Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, że powołane w skardze kasacyjnej przepisy prawa materialnego nie były stosowane w niniejszej sprawie. Materialnoprawną podstawę kontrolowanej przez Sąd czynności stanowił § 12 ust. 1 i ust. 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2002r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów (Dz. U. z 2007r. Nr. 186, poz. 1322 ze zm.). Zgodnie z § 12 ust. 1 rozporządzenia w przypadku kradzieży tablic (tablicy) rejestracyjnych organ rejestrujący na wniosek właściciela pojazdu wydaje nowy dowód rejestracyjny i zalegalizowane tablice (tablicę) rejestracyjne z nowym numerem rejestracyjnym oraz nalepkę kontrolną po:
- 1) oddaniu dotychczasowego dowodu rejestracyjnego;
- 2) przedstawieniu karty pojazdu, jeżeli była wydana.
- 3) przedstawieniu zaświadczenia wydanego przez właściwy organ Policji potwierdzającego zgłoszenie kradzieży tablic (tablicy) rejestracyjnych.
W myśl natomiast § 12 ust. 4 rozporządzenia w przypadkach, o których mowa w ust. 1-3, organ rejestrujący, na wniosek właściciela pojazdu może wydać zalegalizowane tablice (tablicę) rejestracyjne (wtórnik) z zachowaniem dotychczasowego numeru rejestracyjnego, po przedstawieniu przez właściciela pojazdu:
- 1) dowodu rejestracyjnego;
- 2) karty pojazdu, jeżeli była wydana;
- 3) stosownego oświadczenia pod odpowiedzialnością karną za składanie fałszywych zeznań.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie nie stosował art. 31 Kodeksu Rodzinnego i Opiekuńczego, ani art. 209 Kodeksu Cywilnego. Nie można tym samym skutecznie zarzucić temu Sądowi niewłaściwego zastosowania tych przepisów.
Oznacza to, że skarga kasacyjna nie posiada usprawiedliwionych podstaw.
Niezależnie od powyższego Sąd I instancji nie stwierdził wbrew uzasadnieniu skargi kasacyjnej, że samochód stanowi wyłącznie własność D.P.. Sąd nie poczynił takiego ustalenia w rozpoznawanej sprawie. Sąd stwierdził jedynie, że w przypadku gdyby w ogóle doszło do kradzieży samochodu wydanie wtórnika tablic rejestracyjnych wymagałoby złożenia stosownego wniosku przez wszystkich współwłaścicieli. Już samo to stwierdzenie stoi w sprzeczności z uzasadnieniem pierwszego zarzutu skargi kasacyjnej. Taka ocena Sądu nie może zostać zakwestionowana poprzez zarzut naruszenia art. 209 Kodeksu Cywilnego. Jak powiedziano to wcześniej przepis ten nie był i nie mógł być stosowany w rozpoznawanej sprawie, która ma charakter administracyjny i została rozstrzygnięta na podstawie przepisów prawa administracyjnego, zarzutu naruszenia których skarga kasacyjna nie stawia.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego rozważania Sądu I instancji dotyczące tej kwestii są zbyteczne, skoro jest bezsporne, że w niniejszej sprawie odmowa wydania wtórnika tablic rejestracyjnych nie wynikała z braków formalnych wniosku o ich wydanie, lecz nastąpiła w związku z ustaleniem, że tablice rejestracyjne nie zostały skradzione.
Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 Ppsa orzekł jak w sentencji.