Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę H.K., wniesioną na czynności Wojewody Mazowieckiego dotyczące postępowania kwalifikacyjnego związanego z wyłonieniem kandydatury T. N. na stanowisko Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Roślin i Nasiennictwa. Sąd stwierdził, iż H. K. nie mógł być uznany za stronę niniejszego postępowania, w myśl art. 50 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r.. poz. 270 ze zm.), dalej jako "P.p.s.a.", co czyni jego skargę niedopuszczalną i powoduje odrzucenie jej na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a.
Skargę kasacyjną na powyższe postanowienie wniósł H. K., reprezentowany przez radcę prawnego, domagając się uchylenia zaskarżonego orzeczenia. Sądowi zarzucono naruszenie:
- – art. 19 i art. 20 ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora (Dz. U. z 2011 r. Nr 7 poz. 29 z późn. zm.), poprzez ich błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że skarżącemu nie przysługuje interes prawny do wniesienia skargi oraz stwierdzeniu, że skarżący nie był stroną przedmiotowego postępowania kwalifikacyjnego wobec czego skarga wniesiona została przez podmiot nie mający przymiotu strony i nie posiadający legitymacji do jej wniesienia, co czyni skargę niedopuszczalną i obliguje Sąd do jej odrzucenia, pomimo, że zgodnie z art. 104 Konstytucji posłowie są przedstawicielami Narodu, a w ramach uprawnień i obowiązków związanych z wykonywaniem mandatu posła, zgodnie z art. 19 i art. 20 ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora, poseł ma prawo wglądu w działalność organów administracji rządowej oraz ma prawo podjąć interwencję w tym organie,
- – art. 50 § 1 P.p.s.a. w zw. z art. 19 i art. 20 ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora, poprzez przyjęcie, iż skarżącemu nie przysługuje interes prawny w uzyskaniu sądowej kontroli działalności Wojewody Mazowieckiego oraz Głównego Inspektora Ochrony Roślin i Nasiennictwa, podczas gdy istnieje związek między posiadaniem przez skarżącego przymiotu strony i legitymacji do wniesienia skargi a czynnościami i aktami z zakresu administracji publicznej dokonywanymi przez wymienione organy administracyjne,
- – art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. poprzez jego zastosowanie w stanie faktycznym, w którym nie znajduje zastosowania, a skutkiem tego jest odrzucenie skargi na czynności i akty z zakresu administracji publicznej Wojewody Mazowieckiego i Głównego Inspektora Ochrony Roślin i Nasiennictwa, w sprawie w której skarżący posiada interes prawny w uzyskaniu rozstrzygnięcia Sądu,
- – art. 146 P.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie w stanie faktycznym, w którym organy dopuściły się czynności i aktów z naruszeniem prawa i nie usunęły tych naruszeń w wykonaniu wezwania, zaś skarżący po wyczerpaniu środków prawnych dysponuje wyłącznie prawem wniesienia skargi do Sądu,
- – art. 45 ust. 1 Konstytucji RP przez pozbawienie skarżącego prawa do sprawiedliwego rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki,
- – art. 47 w zw. z art. 41 ust. 1 Karty Praw Podstawowych UE.
Autor skargi kasacyjnej wniósł nadto o przekazanie sprawy do rozpoznania przez Naczelny Sąd Administracyjny w składzie siedmiu sędziów.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: skarga kasacyjna pozbawiona jest usprawiedliwionych podstaw.
Art. 20 ust. 1 ustawy o wykonywaniu mandatu posła i senatora, na który powołuje się skarżący, stanowi, iż poseł lub senator ma prawo podjąć - w wykonywaniu swoich obowiązków poselskich lub senatorskich - interwencję w organie administracji rządowej i samorządu terytorialnego, zakładzie lub przedsiębiorstwie państwowym oraz organizacji społecznej, a także w jednostkach gospodarki niepaństwowej dla załatwienia sprawy, którą wnosi we własnym imieniu albo w imieniu wyborcy lub wyborców, jak również zaznajamiać się z tokiem jej rozpatrywania. Wbrew stanowisku skarżącego przepis ten nie daje jednak posłowi ani senatorowi uprawnienia do występowania ze środkami zaskarżenia w sprawach, w których nie jest on stroną. Podkreślić wymaga bowiem, iż zwrot "interwencja" w potocznym znaczeniu rozumiany jest jako ingerencja w jakiś proces. Tak więc interwencja poselska może nastąpić w chwili prowadzenia określonego postępowania.
Jej celem nie jest wszczęcie postępowania (wniesienie podania, złożenie wniosku i wystąpienie z jakimkolwiek żądaniem) ani też ingerencja w zakończone postępowanie na mocy decyzji ostatecznej (złożenie odwołania w jakiejkolwiek formie), lecz ingerencja w tok toczącego się już postępowania.
Tym samym za nieuzasadnione przyjąć trzeba stanowisko, iż poseł lub senator tylko z samego wykonywania swojego mandatu może wywieść uprawnienie do wniesienia skargi wszczynającej postępowanie sądowoadministracyjne. Z przepisów ustawy o wykonywaniu mandatu posła i senatora nie wynika w żaden sposób uprawnienie o jakim mowa w art. 50 § 2 P.p.s.a. Tym samym nie można przyjąć, aby H. K. mógłby być uznany za podmiot, któremu inne ustawy przyznają legitymację do wystąpienia ze skargą w sprawie postępowania kwalifikacyjnego związanego z wyłonieniem kandydatury T. N. na stanowisko Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Roślin i Nasiennictwa.
Słusznie przy tym Wojewódzki Sąd Administracyjny przyjął, iż skarżący nie mógł być także uznany za stronę tego postępowania, co dawałoby mu prawo do wniesienia skargi w myśl art. 50 § 1 P.p.s.a.
Powyższe oznacza, iż zasadnie Sąd I instancji stwierdził, że skarga H. K. była niedopuszczalna, a postanowienie o jej odrzuceniu odpowiada prawu.
Z tych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji, na podstawie art. 184 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.