Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 25 lipca 2013 r. sygn. akt IV SA/Wa 1648/13 odrzucił skargę H. K., wniesioną na czynności Głównego Inspektora Ochrony Roślin i Nasiennictwa dotyczące postępowania kwalifikacyjnego związanego z wyłonieniem kandydatury T. N. na stanowisko [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Roślin i Nasiennictwa. W uzasadnieniu postanowienia wskazał, iż H. K. nie mógł być uznany za stronę niniejszego postępowania, w myśl art. 50 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej w skrócie "P.p.s.a.", co czyni jego skargę niedopuszczalną i powoduje jej odrzucenie na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. Skargę kasacyjną od powyższego postanowienia do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł H. K., reprezentowany przez radcę prawnego i zaskarżając je w całości zarzucił:
- 1) na podstawie art. 174 pkt 1 P.p.s.a. naruszenie przepisów prawa materialnego, a mianowicie art. 19 i art. 20 ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora (Dz. U. z 2011 r. Nr 7 poz. 29 ze zm.), poprzez ich błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że skarżącemu nie przysługuje interes prawny do wniesienia skargi oraz stwierdzeniu, że skarżący nie był stroną przedmiotowego postępowania kwalifikacyjnego wobec czego skarga wniesiona została przez podmiot niemający przymiotu strony i nieposiadający legitymacji do jej wniesienia, co czyni skargę niedopuszczalną i obliguje Sąd do jej odrzucenia, pomimo, że zgodnie z art. 104 Konstytucji RP posłowie są przedstawicielami Narodu, a w ramach uprawnień i obowiązków związanych z wykonywaniem mandatu posła, zgodnie z art. 19 i art. 20 ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora, poseł ma prawo wglądu w działalność organów administracji rządowej oraz ma prawo podjąć interwencję w tym organie;
- 2) na podstawie art. 174 pkt 2 P.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:
- - art. 50 § 1 P.p.s.a. w zw. z art. 19 i art. 20 ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora, poprzez przyjęcie, iż skarżącemu nie przysługuje interes prawny w uzyskaniu sądowej kontroli działalności Wojewody [...] oraz Głównego Inspektora Ochrony Roślin i Nasiennictwa, podczas gdy istnieje związek między posiadaniem przez skarżącego przymiotu strony i legitymacji do wniesienia skargi a czynnościami i aktami z zakresu administracji publicznej dokonywanymi przez wymienione organy administracyjne;
- - art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a., poprzez jego zastosowanie w stanie faktycznym, w którym nie znajduje zastosowania, a skutkiem tego jest odrzucenie skargi na czynności i akty z zakresu administracji publicznej Wojewody [...] i Głównego Inspektora Ochrony Roślin i Nasiennictwa, w sprawie, w której skarżący posiada interes prawny w uzyskaniu rozstrzygnięcia Sądu;
- - art. 146 P.p.s.a., poprzez jego niezastosowanie w stanie faktycznym, w którym organy dopuściły się czynności i aktów z naruszeniem prawa i nie usunęły tych naruszeń w wykonaniu wezwania, zaś skarżący po wyczerpaniu środków prawnych dysponuje wyłącznie prawem wniesienia skargi do Sądu;
- - art. 141 § 4 P.p.s.a., poprzez brak w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia istotnych informacji;
- - art. 45 ust. 1 Konstytucji RP przez pozbawienie skarżącego prawa do sprawiedliwego rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki;
- - art. 47 w zw. z art. 41 ust. 1 Karty Praw Podstawowych UE.
Wskazując na powyższe podstawy skargi kasacyjnej wniósł o:
- 1) uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości;
- 2) na podstawie art. 187 § 1 P.p.s.a. o przedstawienie do rozstrzygnięcia składowi siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego zagadnienia prawnego budzącego poważne wątpliwości, a mianowicie, w jaki sposób i na podstawie jakich przepisów prawa należy określać w stosunku do danego kierunku studiów pokrewne kierunki studiów wyższych, których ukończenie jest wymogiem formalnym zatrudnienia osoby na konkretne stanowisko;
- 3) na podstawie art. 187 § 3 P.p.s.a. przejęcie sprawy do rozpoznania przez Naczelny Sąd Administracyjny w składzie siedmiu sędziów;
- 4) w przypadku braku podstaw do rozpoznania sprawy przez Naczelny Sąd Administracyjny w składzie siedmiu sędziów, o przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania;
- 5) zwolnienie od ponoszenia kosztów sądowych na podstawie art. 239 pkt 1 lit. d P.p.s.a. oraz o zasądzenie zwrotu ewentualnych kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Istota niniejszej sprawy sprowadzała się do ustalenia, czy poseł na Sejm RP ma interes prawny – w rozumieniu art. 50 § 1 P.p.s.a. – do wniesienia skargi do sądu administracyjnego w sprawie innej osoby oraz czy skargę taką może wnieść na podstawie art. 50 § 2 P.p.s.a.
Przepis art. 20 ust. 1 ustawy o wykonywaniu mandatu posła i senatora, na który powołuje się skarżący, stanowi, iż poseł lub senator ma prawo podjąć – w wykonywaniu swoich obowiązków poselskich lub senatorskich – interwencję w organie administracji rządowej i samorządu terytorialnego, zakładzie lub przedsiębiorstwie państwowym oraz organizacji społecznej, a także w jednostkach gospodarki niepaństwowej dla załatwienia sprawy, którą wnosi we własnym imieniu albo w imieniu wyborcy lub wyborców, jak również zaznajamiać się z tokiem jej rozpatrywania. Wbrew stanowisku skarżącego przepis ten nie daje jednak posłowi ani senatorowi uprawnienia do występowania ze środkami zaskarżenia w sprawach, w których nie jest on stroną. Podkreślić wymaga bowiem, iż zwrot "interwencja" w potocznym znaczeniu rozumiany jest jako ingerencja w jakiś proces. Tak więc interwencja poselska może nastąpić w chwili prowadzenia określonego postępowania.
Jej celem nie jest wszczęcie postępowania (wniesienie podania, złożenie wniosku i wystąpienie z jakimkolwiek żądaniem) ani też ingerencja w zakończone postępowanie na mocy decyzji ostatecznej (złożenie odwołania w jakiejkolwiek formie), lecz ingerencja w toku toczącego się już postępowania.
Tym samym za nieuzasadnione przyjąć należy stanowisko, iż poseł lub senator tylko z samego tytułu wykonywania swojego mandatu może wywieść uprawnienie do wniesienia skargi wszczynającej postępowanie sądowoadministracyjne. Z przepisów ustawy o wykonywaniu mandatu posła i senatora nie wynika w żaden sposób uprawnienie, o jakim mowa w art. 50 § 2 P.p.s.a. Nie można zatem przyjąć, aby H. K. mógłby być uznany za podmiot, któremu inne ustawy przyznają legitymację do wystąpienia ze skargą w sprawie postępowania kwalifikacyjnego związanego z wyłonieniem kandydatury T. N. na stanowisko [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Roślin i Nasiennictwa.
Słusznie zatem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, iż skarżący nie mógł być także uznany za stronę tego postępowania, co dawałoby mu prawo do wniesienia skargi w myśl art. 50 § 1 P.p.s.a.
Powyższe oznacza, iż Sąd pierwszej instancji zasadnie stwierdził, że skarga H. K. była niedopuszczalna, a postanowienie o jej odrzuceniu, pomimo lakonicznego uzasadnienia, odpowiada prawu.
Wbrew ocenie skarżącego, w niniejszej sprawie brak było podstaw do przedstawienia do rozstrzygnięcia składowi siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego wnioskowanego zagadnienia prawnego budzącego poważne wątpliwości, jak również do przejęcia sprawy do rozpoznania przez Naczelny Sąd Administracyjny w składzie siedmiu sędziów.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw i w oparciu o art. 184 P.p.s.a. podlega oddaleniu.