Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnegoz 26 sierpnia 2021 r., sygn. akt I OSK 2555/20

Uzasadnienie

Wyrokiem z 11 sierpnia 2020 r., sygn. akt III SA/Lu 9/20, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, po rozpoznaniu sprawy ze skargi [...] Stowarzyszenia Rzeczoznawców Majątkowych w B. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z [...] listopada 2019 r., nr [...], w przedmiocie odmowy udostępnienia nieodpłatnie wnioskowanych danych z rejestru cen i wartości nieruchomości, oddalił skargę.

Wyrok został wydany w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.

Wnioskiem z [...] czerwca 2019 r. [...] Stowarzyszenie Rzeczoznawców Majątkowych w B. wystąpiło do Starosty Powiatowego w T. o nieodpłatne udostępnienie materiałów z państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w postaci danych z rejestru cen i wartości nieruchomości dla celów edukacyjnych. W kolejnych pismach skierowanych do organu skarżący wskazywał, że jest podmiotem, o którym mowa w art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o ustawa o działalnościwolontariacie (Dz. U. z 2018 r. poz. 450 ze zm.), a dane, udostępnienia których się domaga, pozostają w związku z realizacją celów statutowych organizacji opisanych w § 3 Regulaminu Stowarzyszenia.

Ponadto, powołał się na art. 4 pkt 15 ustawy o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2018 r. poz. 2204) oraz przepisy rozporządzenia Ministra Inwestycji i Rozwoju z dnia 25 kwietnia 2018 r. w sprawie stałego doskonalenia kwalifikacji zawodowych przez rzeczoznawców majątkowych (Dz. U. z 2018 r., poz. 811). Zdaniem Stowarzyszenia, jako organizacja zawodowa rzeczoznawców majątkowych, posiada ono uprawnienia do organizowania warsztatów dla rzeczoznawców majątkowych, co uprawnia go do nieodpłatnego udostępnienia danych z zasobu geodezyjnego i kartograficznego. Stowarzyszenie planuje takie szkolenie i dane, których żąda, mają zostać wykorzystane tylko i wyłącznie w celach edukacyjnych.

Decyzją z [...] września 2019 r., znak: [...], Starosta T. odmówił udostępnienia nieodpłatnie wnioskowanych materiałów państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, ustalając przy tym opłatę w wysokości 1001,36 zł. W ocenie Starosty, argumentacja zawarta we wniosku skarżącego z [...] czerwca 2019 r. i w kolejnych pismach okazała się niewystarczająca do nieodpłatnego udostępnienia wnioskowanych danych. Organ podkreślił, że udostępnienie danych i informacji zgromadzonych w bazach danych oraz innych materiałach państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, zgodnie z regulacją zawartą w art. 40a ust. 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U z 2019 r. poz. 725 ze zm., dalej jako "u.p.g.i.k.") następuje odpłatnie. Wyjątki od tej zasady zostały wskazane m.in. w art. 40a ust. 2 pkt 2 ww. ustawy. Zdaniem Starosty, cele Stowarzyszenia określone w Regulaminie, nie są celami edukacyjnymi, o których mowa w art. 40a ust. 2 pkt 2 lit. a tiret 3 u.p.g.i.k.

Od powyższej decyzji [...] Stowarzyszenie Rzeczoznawców Majątkowych w B. wniosło odwołanie.

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, decyzją z [...] listopada 2019 r. utrzymał w mocy decyzję Starosty T. z [...] września 2019 r.

W uzasadnieniu podniesiono, że podstawowe znaczenie dla oceny poprawności zajętego stanowiska w decyzji organu pierwszej instancji, ma przyjęte ograniczenie nieodpłatnego dostępu do danych zgromadzonych w prowadzonym rejestrze. Ogólną zasadą, wynikającą z art. 40a ust. 1 Prawa geodezyjnego i kartograficznego, jest odpłatność za udostępnienie materiałów państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego. Natomiast wyjątki od powyższej reguły zostały enumeratywnie wymienione w ust. 2 ww. artykułu, zgodnie z którymi nie pobiera się opłaty za udostępnienie w postaci elektronicznej zbiorów danych państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego m.in. w celu prowadzenia badań naukowych oraz prac rozwojowych: jednostkom naukowym, o których mowa w art. 2 pkt 9 ustawy o zasadach finansowania nauki; podmiotom, o których mowa w art. 3 ust. 2 i 3 ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie.

Wskazano, że skarżący nie jest podmiotem wchodzącym w skład systemu oświaty, ani też uczelnią wyższą. Organ, przytaczając treść przepisów ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie, stwierdził, że wnioskodawca nie wykazał żadnym dowodem, że jest jednym z podmiotów wymienionych w art. 3 ust. 2 tej ustawy, który posiada uprawnienie do uzyskania nieodpłatnie dokumentów zgodnie z wnioskiem. Cele statutowe Stowarzyszenia wymienione w Regulaminie nie należą do sfery zadań publicznych realizowanych na rzecz ogółu społeczności lub określonej społeczności, wymienionych w art. 4 ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie. Stowarzyszenie działa jedynie na rzecz swoich członków, tj. rzeczoznawców majątkowych, a nie na rzecz podmiotów wymienionych w ustawie, zatem jego działalność nie ma charakteru działalności społecznie użytecznej na rzecz ogółu społeczności.

Organ odwoławczy wskazał również, że w treści ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz przepisów stanowiących podstawę wykonania tej ustawy, na które powołuje się Stowarzyszenie, nie ma przepisów uprawniających organizacje zawodowe rzeczoznawców majątkowych do nieodpłatnego uzyskania rejestru cen i wartości nieruchomości w celach szkoleniowych. Organizacje zawodowe rzeczoznawców majątkowych nie są podmiotami wchodzącymi w skład systemu oświaty lub mającymi status wyższej uczelni. Stowarzyszenie nie mogło więc zostać zwolnione z opłat za udostępnienie materiałów zasobu geodezyjnego i kartograficznego.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję wniosło [...] Stowarzyszenie Rzeczoznawców Majątkowych w B., nie zgadzając się z nią w całości i wnosząc o jej uchylenie oraz zarzucając jej naruszenie:

1. 1) art. 40a ust 2 pkt 2 lit. a u.p.g.i.k. przez jego błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, że dla uznania podmiotu za opisany w tiret 3 tego przepisu konieczne jest, aby spełniał on przesłanki inne niż wynikające z art. 3 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie;
2. 2) art 138 § 1 pkt 1 k.p.a. przez jego błędne zastosowanie w sprawie, polegające na utrzymaniu w mocy decyzji Starosty T. z [...] września 2019 r. pomimo tego, że naruszyła ona przepis wskazany w pkt 1 skargi.

Na rozprawie, [...] sierpnia 2020 r., pełnomocnik skarżącej złożył pismo Starosty B. z [...] lipca 2020 r. z wnioskiem o przyjęcie go w poczet materiału dowodowego. Sąd uwzględnił wniosek dowodowy strony na mocy art. 106 § 3 p.p.s.a. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, w odpowiedzi na skargę, wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny, oddalając skargę, przypomniał, że zgodnie z art. 40a ust. 1 u.p.g.i.k, organy prowadzące państwowy zasób geodezyjny i kartograficzny udostępniają odpłatnie materiały zasobu. Wyjątki od powyższej reguły przewidziane zostały w ust. 2 tego artykułu. Na podstawie art. 40a ust 2 pkt 2 lit. a nie pobiera się opłaty za udostępnianie w postaci elektronicznej zbiorów danych państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w celu edukacyjnym: jednostkom organizacyjnym wchodzącym w skład systemu oświaty, o których mowa w ustawie z dnia 14 grudnia 2016 r. - Prawo oświatowe [...], uczelniom, o których mowa w ustawie z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym [...], podmiotom, o których mowa w art. 3 ust. 2 i 3 ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie.

Z kolei ustawa o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie reguluje zasady prowadzenia działalności pożytku publicznego przez organizacje pozarządowe w sferze zadań publicznych, współpracy organów administracji publicznej z organizacjami pozarządowymi oraz współpracy, o której mowa w art. 4d; uzyskiwania przez organizacje pozarządowe statusu organizacji pożytku publicznego oraz funkcjonowania organizacji pożytku publicznego (art. 1 ust. 1 pkt 1 i pkt 2). Działalnością pożytku publicznego, zgodnie z art. 3 ust. 1 ww. ustawy, jest działalność społecznie użyteczna, prowadzona przez organizacje pozarządowe w sferze zadań publicznych określonych w ustawie. Organizacjami pozarządowymi, na podstawie art. 3 ust. 2 i 3, są podmioty, po pierwsze, niebędące jednostkami sektora finansów publicznych w rozumieniu ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych lub przedsiębiorstwami, instytutami badawczymi, bankami i spółkami prawa handlowego będącymi państwowymi lub samorządowymi osobami prawnymi, po drugie, niedziałające w celu osiągnięcia zysku – osoby prawne lub jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej, którym odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną, w tym fundacje i stowarzyszenia; z tym, że z art. 3 ust. 4 ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie wynika, że partie polityczne, związki zawodowe, organizacje pracodawców, samorządy zawodowe, fundacje utworzone przez partie polityczne to też organizacje pozarządowe, lecz nie stosuje się do nich przepisów działu II ustawy - Działalność pożytku publicznego

Jak stwierdził sąd wojewódzki, choć skarżący uważa, że jest podmiotem, o którym mowa w art. 3 ust 2 ww. ustawy, to nie wskazuje jednak, czy uważa się za podmiot zdefiniowany w punkcie pierwszym czy drugim tego przepisu. Ponadto, według niego, aby ubiegać się o nieodpłatne udostępnienie materiałów zasobu geodezyjnego i kartograficznego, jako podmiot, o którym mowa w art. 3 ust. 2 i 3 ustawy, nie musiał legitymować się statusem organizacji pożytku publicznego w rozumieniu regulacji ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie.

Zdaniem sądu, należy przede wszystkim zwrócić uwagę na pojęcie organizacji pozarządowych, które obejmuje organizacje niezależne od struktur państwowych, samorządowych, gospodarczych, powołane w celu działalności dla wspólnego dobra, bez możliwości podziału zysku między członków; ich działalność jest nakierowana na realizację celów pożytku publicznego. W literaturze przyjmuje się, że na pojęcie organizacji pozarządowej składają się trzy elementy: usytuowanie poza sektorem finansów publicznych, niezarobkowy charakter, cel związany z realizacją celów pożytku publicznego.

Mając na uwadze cytowaną definicję organizacji pozarządowej, sąd zgodził się ze skarżącym, że aby ubiegać się o nieodpłatne udostępnienie materiałów zasobu geodezyjnego i kartograficznego, jako podmiot, o którym mowa w art. 3 ust. 2 i 3 ustawy, nie musiał legitymować się statusem organizacji pożytku publicznego w rozumieniu wyżej przytoczonych regulacji ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie. Prawidłowo jednak organ uznał skarżącego za organizację pozarządową i odnotował, że [...] Stowarzyszenie Rzeczoznawców Majątkowych w B. nie jest organizacją prowadzącą działalność pożytku publicznego.

Działalność pożytku publicznego, jak słusznie wskazał organ odwoławczy, jest aktywnością prowadzoną przez organizacje pozarządowe dla dobra ogółu społecznego w obszarach opisanych w ustawie jako sfera zadań publicznych (np. podtrzymywanie tradycji narodowej, ochrona i promocja zdrowia, nauka, szkolnictwo wyższe, edukacja, oświata i wychowanie i wiele innych). Rodzaj prowadzonej działalności opisany jest w statucie organizacji, dlatego też mówi się o statutowej działalności pożytku publicznego. Organizacja pozarządowa działa w sferze pożytku publicznego, jeśli zadania, których się podejmuje, aby realizować swoje cele statutowe, należą do któregokolwiek z obszarów określonych w art. 4 ust. 1 ustawy.

Stowarzyszenie wprawdzie twierdziło, że prowadzi działalność pożytku publicznego w zakresie edukacyjno-szkoleniowym, jednak celem jego działania jest dążenie do profesjonalnej obsługi rynku nieruchomości i tę aktywność spełnia zgodnie z zadaniami wymienionymi w punkcie 2 § 3 regulaminu. Ponadto, jest organizacją zawodową rzeczoznawców majątkowych i zgodnie z obowiązującym prawem – jest podmiotem, który posiada uprawnienia do organizowania warsztatów dla rzeczoznawców majątkowych jako jedną z form doskonalenia zawodowego. Wskazano, że celem szkolenia będzie przedstawienie rodzajów rejestrów cen i wartości nieruchomości w poszczególnych starostwach, ocena jakości podawanych w nim danych, ocena opisów nieruchomości prezentowana w rejestrach. Głównym jednak celem warsztatów jest dokonanie analizy rynku nieruchomości.

W ocenie sądu wojewódzkiego, z powyższej argumentacji nie można wywieść, że zadania wykonywane przez skarżącego należą do sfery działalności pożytku publicznego, zważywszy że jego działalność nie dotyczy realizacji zadań publicznych, a jedynie wąskiego zakresu w przedmiocie rzeczoznawstwa majątkowego, która to działalność ma charakter komercyjny i w głównej mierze skierowana jest do rzeczoznawców majątkowych, a nie ogółu społeczeństwa.

Sąd wojewódzki podzielił interpretację art. 3 ust. 2 i 3 ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie, dokonaną przez organ odwoławczy w kontekście art. 40a ust 2 pkt 2a u.p.g.i.k.. Nie można bowiem dokonywać wykładni powyższych przepisów, opierając się jedynie na ich literalnym brzmieniu z pominięciem wyników wykładni funkcjonalnej i systemowej. Sąd dodał, że dokonując wykładni przepisów prawa, zmierza się do osiągnięcia rezultatu wynikającego z takiego rozumienia prawa, które zapewnia jego spójność oraz konstytucyjność. Sąd jest zobowiązany wybrać taką interpretację normy ustawowej, która umożliwia najpełniejsze urzeczywistnienie norm, zasad i wartości zawartych w Konstytucji RP.

Wykładnia art. 40a ust. 2 pkt 2 lit. 2a u.p.g.i.k. w połączeniu z zasadą odpłatnego udostępniania materiałów prowadzi do wniosku, że przepis ten pozwala na bezpłatne udostępnianie w postaci elektronicznej zbiorów danych państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w celu edukacyjnym tylko tym podmiotom, których działalność służy dobru ogółu społecznego w obszarach opisanych w ustawie o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie. Niewątpliwie działalność Stowarzyszenia wymieniona w Regulaminie nie należy do zadań ustawowych wymienionych w art. 4 ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie. Prawidłowo więc organ wyliczył opłatę za udostępnienie danych, żądanych przez skarżącego.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosło [...] Stowarzyszenie Rzeczoznawców Majątkowych w B., zaskarżając go w całości.

Zaskarżonemu wyrokowi, w trybie art. art. 174 pkt 1 p.p.s.a., zarzucono naruszenie prawa materialnego przez jego:

1. 1) błędną wykładnię, tj. art. 40a ust. 2 pkt 2 lit. a u.p.g.i.k. w zw. z art. 3 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie polegającą na przyjęciu, że przepis ten pozwala na bezpłatne udostępnianie w postaci elektronicznej zbiorów danych państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w celu edukacyjnym tylko tym podmiotom, których działalność służy dobru ogółu społecznego w obszarach opisanych w ustawie o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie.
2. 2) błędne zastosowanie, tj. art. 40a ust. 2 pkt 2 lit. a u.p.g.i.k., polegające na przyjęciu, że Stowarzyszeniu nie przysługuje prawo bezpłatnego pozyskania danych z państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, gdyż nie jest ono organizacją prowadzącą działalność pożytku publicznego w rozumieniu art. 3 ust. 2 i 3 ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że przepisy ustawy o wolontariacie nie wymagają dla uznania za działalność pożytku publicznego wyłącznie działalności służącej dobru ogółu społeczeństwa. Analiza tych przepisów, a zwłaszcza art. 3 i 4 wskazuje, że organizacja powinna mieć charakter pozarządowy, a jej sfera działania obejmować zadania publiczne określone w art. 4 ustawy o wolontariacie. Kreowanie przesłanki aby działalność ta służyła ogółowi społeczeństwa budzi wątpliwości tym bardziej, że wprowadza w drodze wykładni element niezwykle oceny i niedookreślony. Trudno bowiem stwierdzić, kiedy działalność służy "ogółowi", kiedy "części", a kiedy wąskiej grupie społeczeństwa.

Niezależnie od powyższego analiza Regulaminu Stowarzyszenia wskazuje na to, że jego celami są m.in. dążenie do profesjonalnej obsługi rynku nieruchomości oraz sprawne funkcjonowanie zawodu rzeczoznawcy majątkowego, które to cele Stowarzyszenie realizuje m.in. przez inicjowanie badań, rozwiązań i projektów służących doskonaleniu metod pracy i techniki w obsłudze rynku nieruchomości, organizację szkoleń i kursów dla członków i innych osób, prowadzenie badań naukowych oraz prac rozwojowych w zakresie rynku nieruchomości oraz prowadzenie edukacji w zakresie rynku nieruchomości.

Cele te, jak i formy ich realizacji mieszczą się w katalogu zadań publicznych zawartym w ustawie o wolontariacie, gdyż związane są ze zwiększaniem świadomości prawnej społeczeństwa (art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy o wolontariacie) oraz wspomagają rozwój gospodarczy, w tym rozwój przedsiębiorczości (art. 4 ust. 1 pkt 11 ustawy o wolontariacie).

Na podstawie przytoczonych zarzutów, skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy sądowi do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w L. na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych, z uwzględnieniem kosztów zastępstwa procesowego.

W piśmie z [...] października 2020 r. skarżący kasacyjnie oświadczył, że zrzeka się rozprawy.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm. - dalej jako "p.p.s.a."), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a., przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej.

Skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach:

1. 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie;
2. 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 p.p.s.a.).

Granice skargi kasacyjnej wyznaczają wskazane w niej podstawy. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku determinują zakres kontroli dokonywanej przez sąd drugiej instancji, który w odróżnieniu od sądu pierwszej instancji nie bada całokształtu sprawy, lecz tylko weryfikuje zasadność zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej.

Skargę kasacyjną oparto na podstawie przewidzianej w art. 174 pkt 1 p.p.s.a, zarzucając Sądowi pierwszej instancji wyłącznie naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię i błędne zastosowanie, przy niekwestionowanym stanie faktycznym sprawy.

Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że zarzuty podniesione w skardze kasacyjnej są niezasadne, a dokonana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny wykładnia art. 40a ust. 2 pkt 2 lit. a u.p.g.i.k. w zw. z art. 3 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie jest prawidłowa. Z wykładnią tą skład Naczelnego Sądu administracyjnego orzekający w niniejszej sprawie w pełni się zgadza.

Wojewódzki Sąd Administracyjny, przedstawiając w uzasadnieniu wyroku stanowisko prawne, odniósł się do argumentów zawartych w uzasadnieniu skargi. W sposób pełny i prawidłowy skontrolował zaskarżoną decyzję, przedstawił przepisy prawa materialnego będące podstawą prawną rozstrzygnięcia, dokonał poprawnej wykładni, a także wyjaśnił, dlaczego skarga nie mogła być uwzględniona.

Przedmiotem kontroli Sądu pierwszej instancji była decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z [...] listopada 2019 r., nr [...], utrzymująca w mocy decyzję Starosty T. z [...] września 2019 r., znak: [...], odmawiającą [...] Stowarzyszeniu Rzeczoznawców Majątkowych w B. udostępnienia nieodpłatnie wnioskowanych materiałów państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego i ustalającą opłatę w wysokości 1001,36 zł.

Bezsporne w niniejszej sprawie jest, że wnioskiem z [...] czerwca 2019 r. [...] Stowarzyszenie Rzeczoznawców Majątkowych w B. wystąpiło do Starosty Powiatowego w T. o nieodpłatne udostępnienie materiałów z państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w postaci danych z rejestru cen i wartości nieruchomości, dla celów edukacyjnych. Stowarzyszenie wskazało, że jest podmiotem, o którym mowa w art. 3 ust. 2 ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie. W piśmie z [...] sierpnia 2019 r. Stowarzyszenie wskazało m.in., że wskazane we wniosku dane zostaną wykorzystane podczas warsztatów dla rzeczoznawców majątkowych, a które to warsztaty są jedną z form doskonalenia zawodowego.

Należy wskazać, że zasady udostępniania danych z państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego reguluje ustawa z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne. W świetle przepisów u.p.g.i.k. zasadą jest odpłatność za udostępnianie danych i informacji z zasobu geodezyjnego i kartograficznego. Stanowi o tym wprost przepis art. 40a ust. 1 u.p.g.i.k. Jednakże, zdaniem skarżącego kasacyjne w okolicznościach rozpoznawanej sprawy, zastosowanie znajduje wyjątek od zasady odpłatności, przewidziany w art. 40a ust. 2 pkt 2 lit. a u.p.g.i.k. Przepis ten stanowi, że nie pobiera się opłaty za udostępnianie w postaci elektronicznej zbiorów danych państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w celu edukacyjnym:

1. - jednostkom organizacyjnym wchodzącym w skład systemu oświaty, o którym mowa w ustawie z dnia 14 grudnia 2016 r. - Prawo oświatowe (Dz. U. z 2020 r. poz. 910 i 1378),
2. - uczelniom w rozumieniu ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2020 r. poz. 85, 374, 695, 875 i 1086),
3. - podmiotom, o których mowa w art. 3 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie (Dz. U. z 2020 r. poz. 1057).

Zdaniem skarżącego kasacyjnie jest on podmiotem, o których mowa w art. 3 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie (Dz. U. z 2020 r. poz. 1057 ze zm., dalej jako "ustawa o wolontariacie").

Działalność pożytku publicznego została zdefiniowana w art. 3 ust. 1 ustawy o wolontariacie jako działalność społecznie użyteczna, prowadzona przez organizacje pozarządowe w sferze zadań publicznych określonych w ustawie.

Zgodnie z art. 3 ust. 2 ww. ustawy organizacjami pozarządowymi są:

1. 1) niebędące jednostkami sektora finansów publicznych w rozumieniu ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych lub przedsiębiorstwami, instytutami badawczymi, bankami i spółkami prawa handlowego będącymi państwowymi lub samorządowymi osobami prawnymi,
2. 2) niedziałające w celu osiągnięcia zysku
3. - osoby prawne lub jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej, którym odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną, w tym fundacje i stowarzyszenia, z zastrzeżeniem ust.
4. 4. 3.

Z kolei w myśl art. 3 ust. 3 ustawy działalność pożytku publicznego może być prowadzona także przez:

1. 1) osoby prawne i jednostki organizacyjne działające na podstawie przepisów o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej, o stosunku Państwa do innych kościołów i związków wyznaniowych oraz o gwarancjach wolności sumienia i wyznania, jeżeli ich cele statutowe obejmują prowadzenie działalności pożytku publicznego;
2. 2) stowarzyszenia jednostek samorządu terytorialnego;
3. 3) spółdzielnie socjalne;
4. 4) spółki akcyjne i spółki z ograniczoną odpowiedzialnością oraz kluby sportowe będące spółkami działającymi na podstawie przepisów ustawy z dnia 25 czerwca 2010 r. o sporcie (Dz. U. z 2019 r. poz. 1468, 1495 i 2251), które nie działają w celu osiągnięcia zysku oraz przeznaczają całość dochodu na realizację celów statutowych oraz nie przeznaczają zysku do podziału między swoich udziałowców, akcjonariuszy i pracowników.

Jak wskazuje się w art. 4 ust. 1 ustawy o wolontariacie sfera zadań publicznych, o której mowa w art. 3 ust. 1, obejmuje zadania w zakresie:

1. 1) pomocy społecznej, w tym pomocy rodzinom i osobom w trudnej sytuacji życiowej oraz wyrównywania szans tych rodzin i osób;

1a) wspierania rodziny i systemu pieczy zastępczej;

1aa) tworzenia warunków do zaspokajania potrzeb mieszkaniowych wspólnoty samorządowej;

1b) udzielania nieodpłatnej pomocy prawnej oraz zwiększania świadomości prawnej społeczeństwa;

1. 2) działalności na rzecz integracji i reintegracji zawodowej i społecznej osób zagrożonych wykluczeniem społecznym;
2. 3) działalności charytatywnej;
3. 4) podtrzymywania i upowszechniania tradycji narodowej, pielęgnowania polskości oraz rozwoju świadomości narodowej, obywatelskiej i kulturowej;
4. 5) działalności na rzecz mniejszości narodowych i etnicznych oraz języka regionalnego;

5a) działalności na rzecz integracji cudzoziemców;

1. 6) ochrony i promocji zdrowia, w tym działalności leczniczej w rozumieniu ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej (Dz. U. z 2020 r. poz. 295 i 567);
2. 7) działalności na rzecz osób niepełnosprawnych;
3. 8) promocji zatrudnienia i aktywizacji zawodowej osób pozostających bez pracy i zagrożonych zwolnieniem z pracy;
4. 9) działalności na rzecz równych praw kobiet i mężczyzn;
5. 10) działalności na rzecz osób w wieku emerytalnym;
6. 11) działalności wspomagającej rozwój gospodarczy, w tym rozwój przedsiębiorczości;
7. 12) działalności wspomagającej rozwój techniki, wynalazczości i innowacyjności oraz rozpowszechnianie i wdrażanie nowych rozwiązań technicznych w praktyce gospodarczej;
8. 13) działalności wspomagającej rozwój wspólnot i społeczności lokalnych;
9. 14) nauki, szkolnictwa wyższego, edukacji, oświaty i wychowania;
10. 15) działalności na rzecz dzieci i młodzieży, w tym wypoczynku dzieci i młodzieży;
11. 16) kultury, sztuki, ochrony dóbr kultury i dziedzictwa narodowego;
12. 17) wspierania i upowszechniania kultury fizycznej;
13. 18) ekologii i ochrony zwierząt oraz ochrony dziedzictwa przyrodniczego;
14. 19) turystyki i krajoznawstwa;
15. 20) porządku i bezpieczeństwa publicznego;
16. 21) obronności państwa i działalności Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej;
17. 22) upowszechniania i ochrony wolności i praw człowieka oraz swobód obywatelskich, a także działań wspomagających rozwój demokracji;

22a) udzielania nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego;

1. 23) ratownictwa i ochrony ludności;
2. 24) pomocy ofiarom katastrof, klęsk żywiołowych, konfliktów zbrojnych i wojen w kraju i za granicą;
3. 25) upowszechniania i ochrony praw konsumentów;
4. 26) działalności na rzecz integracji europejskiej oraz rozwijania kontaktów i współpracy między społeczeństwami;
5. 27) promocji i organizacji wolontariatu;
6. 28) pomocy Polonii i Polakom za granicą;
7. 29) działalności na rzecz kombatantów i osób represjonowanych;

29a) działalności na rzecz weteranów i weteranów poszkodowanych w rozumieniu ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 r. o weteranach działań poza granicami państwa (Dz. U. z 2019 r. poz. 1569 i 1726);

1. 30) promocji Rzeczypospolitej Polskiej za granicą;
2. 31) działalności na rzecz rodziny, macierzyństwa, rodzicielstwa, upowszechniania i ochrony praw dziecka;
3. 32) przeciwdziałania uzależnieniom i patologiom społecznym;

32a) rewitalizacji;

1. 33) działalności na rzecz organizacji pozarządowych oraz podmiotów wymienionych w art. 3 ust. 3, w zakresie określonym w pkt 1-32a.

Zauważyć również trzeba, że zgodnie z art. 20 ustawy o wolontariacie organizacją pożytku publicznego może być organizacja pozarządowa oraz podmiot wymieniony w art. 3 ust. 3 pkt 1 i 4, z zastrzeżeniem art. 21, która spełnia łącznie następujące wymagania: prowadzi działalność pożytku publicznego na rzecz ogółu społeczności, lub określonej grupy podmiotów, pod warunkiem że grupa ta jest wyodrębniona ze względu na szczególnie trudną sytuację życiową lub materialną w stosunku do społeczeństwa (ust. 1).

Ustalenie zatem, czy działalność skarżącego stanowi wykonywanie określonych w art. 4 ust. 1 ustawy o wolontariacie zadań, jest warunkiem koniecznym do ustalenia, czy od skarżącego winna być pobrana opłata za udostępnienie żądanych we wniosku z [...] czerwca 2019 r. materiałów z państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w postaci danych z rejestru cen i wartości nieruchomości.

Jak wynika z § 3 Regulaminu celem [...] Stowarzyszenia Rzeczoznawców Majątkowych w B. jest:

1. a) dążenie do profesjonalnego obsługi rynku nieruchomości,
2. b) rozwój i sprawne funkcjonowanie zawodu rzeczoznawcy majątkowego,
3. c) troska o przestrzeganie etyki zawodowej przez rzeczoznawców majątkowych.

Nie ulega zatem wątpliwości, że nie są to zadania, o których mowa w art. 4 ust. 1 ustawy o wolontariacie.

Nie można też uznać, jak to czyni skarżący kasacyjnie, że wskazane w Regulaminie skarżącego, ogólnie, sposoby realizacji ww. celów skarżącego, a które to ewentualne działania mogą świadczyć o tym, że są podejmowane w obszarze wskazanych w art. 4 ust. 1 ustawy, stanowią działalność pożytku publicznego, o jakiej mowa w art. 3 ust. 1 ustawy o wolontariacie. Działalność pożytku publicznego musi być bowiem prowadzona przede wszystkim w interesie publicznym. Nie stanowi realizacji celów publicznych działalność, której dodatkowym celem jest korzyść w sferze publicznej.

Zgodzić się trzeba z Sądem pierwszej instancji, że nie jest działalnością pożytku publicznego zorganizowanie warsztatów skoro adresatem szkolenia mają być jedynie rzeczoznawcy majątkowi. Dlatego prawidłowe jest stanowisko organów administracji i Sąd pierwszej instancji słusznie uznał, że nie jest możliwe udzielenie Stowarzyszeniu bezpłatnie żądanych danych celem wykorzystania ich na wskazywanych w piśmie z [...] sierpnia 2019 r warsztatach.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że skarga kasacyjna jest niezasadna i dlatego na podstawie art. 184 p.p.s.a została oddalona.

Skoro w niniejszej sprawie pełnomocnik – na podstawie art. 176 § 2 p.p.s.a. – zrzekł się rozprawy, a strona przeciwna w ustawowym terminie nie zawnioskowała o jej przeprowadzenie, to rozpoznanie skargi kasacyjnej nastąpiło na posiedzeniu niejawnym, zgodnie z art. 182 § 2 i 3 p.p.s.a.