Uzasadnienie
Wyrokiem z 11 marca 2015 r. sygn. akt II SA/Wa 2126/14, po rozpoznaniu skargi J.Ł., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzję Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego z [...] września 2014 r. nr [...] oraz utrzymaną nią w mocy decyzję tegoż organu z [...] lipca 2014 r. [...].
Decyzjami tymi Szef Agencji odmówił J.M. wypłaty nagrody rocznej za 2011 r. Organ, analizując art. 125 i 63 ustawy z dnia 24 maja 2002 r. o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu oraz § 2 i § 3 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 4 sierpnia 2006 r. w sprawie warunków przyznawania funkcjonariuszom Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego nagród rocznych, nagród uznaniowych i zapomóg – oba akty w brzmieniu obowiązującym w 2011 r., stwierdził, że nagroda roczna ma charakter uznaniowy i jest wypłacana funkcjonariuszom pełniącym faktycznie służbę, zaś J.Ł. w 2011 r. przebywał 282 dni na zwolnieniu lekarskim. Zdaniem Szefa Agencji sam fakt bycia funkcjonariuszem nie wystarcza do otrzymania nagrody rocznej, zaś przebywanie przez ponad ¾ roku na zwolnieniu lekarskim nie daje prawa do tej nagrody.
Uchylając decyzje Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego wydane w obu instancjach, Wojewódzki Sąd Administracyjny dokonał analizy ww. przepisów, przy tym również art. 125 ust. 1a ustawy w brzmieniu obowiązującym obecnie, stwierdził, iż nagroda roczna nie ma charakteru uznaniowego, o czym świadczy m.in. rozróżnienie w art. 125 ust. 1 cyt. ustawy nagród na roczne i uznaniowe, zaś użyte w § 2 pkt 1 ww. rozporządzenia sformułowanie "przyznaje się" oznacza, iż prawo do nagrody jest świadczeniem należnym z mocy prawa po zaistnieniu przesłanek wskazanych w przepisach, a nie zależy od woli przełożonego.
Odnosząc się natomiast do kwestii ustalenia, czy okres pozostawania na zwolnieniu lekarskim podlega uwzględnieniu przy ustalaniu wymiaru nagrody rocznej, Wojewódzki Sąd, po analizie art. 125 ust. 1 i art. 63 wyżej cytowanej ustawy oraz § 2 cyt. rozporządzenia, stwierdził, że z przepisów tych wynika niezbicie, że okresu pozostawania na zwolnieniu lekarskim nie wlicza się do wymiaru tej nagrody, gdyż funkcjonariusz nie pełnił służby, a przepisy posługują się zwrotem funkcjonariusz pełniący służbę. Wojewódzki Sąd stwierdził jednak, iż J.Ł. przebywał na zwolnieniu 282 dni, zatem organ ustalając wymiar nagrody rocznej winien uwzględnić okres 83 dni, podczas których pełnił służbę.
Reprezentowany przez radcę prawnego J.Ł. wniósł skargę kasacyjną od ww. wyroku, domagając się jego uchylenia i przekazania sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania i zarzucając:
- a) naruszenie przepisów prawa materialnego przez ich błędną wykładnię, tj. art. 125 ust. 1 ustawy z dnia 24 maja 2010 r. o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu (tekst jedn. Dz.U. z 2010 r. Nr 29, poz. 154 ze zm.) oraz § 2 ust. 1–2, § 3 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 4 sierpnia 2006 r. w sprawie warunków przyznawania funkcjonariuszom Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego nagród rocznych, nagród uznaniowych i zapomóg (Dz.U. Nr 143, poz. 1034) – oba przepisy w brzmieniu obowiązującym w okresie wymagalności roszczenia o wypłatę nagrody rocznej za 2011 r., poprze przyjęcie, że okresu pozostawania na zwolnieniu lekarskim nie wlicza się do okresu służby warunkującego nabycie prawa do nagrody rocznej,
- b) naruszenie przepisów prawa materialnego przez niewłaściwe zastosowanie, tj. art. 63 ustawy z dnia 24 maja 2010 r. o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu (tekst jedn. Dz.U. z 2010 r. Nr 29, poz. 154 ze zm.) przejawiające się w przyjęciu, że przepis ten ma zastosowanie do wykładni pojęcia "pełniący służbę", o którym mowa w § 2 ust. 1–3 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 4 sierpnia 2006 r. w sprawie warunków przyznawania funkcjonariuszom Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego nagród rocznych, nagród uznaniowych i zapomóg (Dz.U. Nr 143, poz. 1034).
Odpowiadając na skargę kasacyjną, Szef Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego wniósł o jej oddalenie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga kasacyjna nie mogła być uwzględniona, albowiem zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, mimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu.
W sprawie nagrody rocznej dla J.Ł. za 2011 r. istotne są dwie kwestie – pierwsza – charakter nagrody rocznej i druga – zaliczenie do wymiaru nagrody rocznej okresów przebywania na zwolnieniach lekarskich.
Kwestię nagród rocznych dla funkcjonariuszy Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego reguluje art. 125 ustawy z dnia 24 maja 2002 r. o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego i Agencji Wywiadu oraz przepisy wykonawcze. Ponieważ J.Ł. domagał się nagrody za rok 2011 to należało odnieść się do brzmienia przepisów obowiązujących w tym okresie, zatem do art. 125 (tekst jedn. z Dz.U. z 2010 r. Nr 29, poz. 154, "ustawa") oraz rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 4 sierpnia 2006 r. w sprawie warunków przyznawania funkcjonariuszom Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego nagród rocznych, nagród uznaniowych i zapomóg (Dz.U. Nr 143, poz. 1034), "rozporządzenie".
Artykuł 125 ust. 1 ustawy stanowił (zresztą ten przepis nie uległ zmianie), że funkcjonariuszowi mogą być przyznawane nagrody roczne, uznaniowe i zapomogi. Z brzmienia tego przepisu, ale zwłaszcza z użytego w nim wyrażenia "mogą" Szef Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego wywiódł, iż nagroda roczna ma charakter uznaniowy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyraził natomiast pogląd, że już samo rozróżnienie nagród na roczne i uznaniowe wyklucza uznaniowy charakter nagrody rocznej, a takie stanowisko dodatkowo potwierdza § 2 ust. 1 rozporządzenia, stanowiący, że funkcjonariuszowi przyznaje się nagrodę roczną.
Ze stanowiskiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego co do charakteru nagrody rocznej należy się zgodzić. Z przepisów wyżej wskazanych wynika bowiem, że nagroda roczna jest świadczeniem należnym funkcjonariuszowi z mocy prawa, a nie zależy od uznania przełożonego.
Nie można natomiast podzielić poglądu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w drugiej kwestii. Analiza ww. przepisu ustawy, jak i rozporządzenia prowadzi do wniosku, że jest to stanowisko błędne. Żaden bowiem przepis nie stanowi, aby funkcjonariuszowi korzystającemu ze zwolnień lekarskich nie przysługiwało prawo do nagrody rocznej.
Problemem tym zajmował się już Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach z 16 września 2016 r. I OSK 865/15, I OSK 866/15. Sąd podkreślił, że z przepisów rozporządzenia nie można było wyprowadzić wniosku, że zawarte tam regulacje, przede wszystkim § 2, dają podstawy do przyjęcia, że "normuje ona krąg osób uprawnionych do przedmiotowego świadczenia ani że wyrażenie funkcjonariusz pełniący służbę przez rok czy część roku kalendarzowego oznacza, że przedmiotowe uprawnienie przysługuje wyłącznie funkcjonariuszowi efektywnie wykonującemu obowiązki służbowe, oraz że z grona osób uprawnionych generalnie wyłączone są osoby korzystające ze zwolnień lekarskich". Naczelny Sąd Administracyjny zwrócił uwagę, że § 3 rozporządzenia wymieniał okresy, których nie zalicza się do okresu, od którego zależała wysokość nagrody rocznej, że jest to katalog zamknięty, a nie przykładowy, a nie zostały w nim wymienione okresy zwolnień lekarskich, to samo należy odnieść do okresów, od których zależy wysokość nagrody rocznej (§ 5 ust. 1, § 7 ust. 1), a także przypadków gdy świadczenie to w ogóle nie przysługuje (§6 i § 7 ust. 2).
Pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego, wyrażony w ww. wyrokach należy podzielić. W stanie prawnym obowiązującym w roku 2011, za który skarżący kasacyjnie ubiegał się o nagrodę roczną nie można było odmówić przyznania tej nagrody z uwagi na przebywanie funkcjonariusza na zwolnieniach lekarskich.
Wobec powyższego orzeczono jak w sentencji, na podstawie art. 184 i art. 207 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r. poz. 718).